Tư tưởng Hồ Chí Minh về ý thức dân tộc (phần I)

Ảnh tư liệu

Ý thức dân tộc là một trong những động lực cơ bản bảo vệ sự không thay đổi và tăng trưởng vững chắc của vương quốc dân tộc. Ý thức dân tộc Nước Ta được hình thành, tăng trưởng gắn liền với lịch sử vẻ vang dựng nước và giữ nước. Theo đó, ý thức dân tộc được bộc lộ ở nhiều phương diện, nhiều nghành nghề dịch vụ, được vun đắp bởi những thế hệ, tạo nên sự kết nối ngặt nghèo của những dân tộc trong hội đồng dân tộc Nước Ta, ý thức dân tộc là cội nguồn sức mạnh của dân tộc Nước Ta trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc dựng nước và giữ nước. Sự hình thành ý thức dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh là một quy trình vĩnh viễn, cũng như quy trình hình thành tư tưởng của Người vậy. Năm 1914, khi Chiến tranh quốc tế thứ nhất mới bùng nổ, Người đem hàng loạt số tiền tích góp được từ đồng lương rất ít của mình ủng hộ quỹ kháng chiến của người Anh và nói với người bạn của mình rằng : “ Chúng ta phải tranh đấu cho tự do, độc lập của những dân tộc khác như là tranh đấu cho dân tộc ta vậy ”. Người thấy được một trong những ý nghĩa quan trọng của Cách mạng tháng Mười Nga ( 1917 ) là đã nêu tấm gương sáng về sự giải phóng dân tộc bị áp bức, đã “ mở ra trước mắt họ thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc ”.

Ảnh minh họa

Năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết đã được những liên minh thắng trận trong Chiến tranh quốc tế thứ nhất trang trọng thừa nhận, thay mặt đại diện những người Nước Ta yêu nước, Nguyễn Ái Quốc gửi tới hội nghị Vécxây bản Yêu sách gồm tám điểm, đòi những quyền tự do, dân chủ cho nhân dân Nước Ta. Bản Yêu sách chưa đề cập yếu tố độc lập hay tự trị, mà tập trung chuyên sâu vào hai nội dung cơ bản :

Một là, đòi quyền bình đẳng về chế độ pháp lý cho người bản xứ Đông Dương như đối với người châu Âu. Cụ thể là, phải xóa bỏ các tòa án đặc biệt dùng làm công cụ khủng bố, đàn áp bộ phận trung thực nhất trong nhân dân (tức những người yêu nước); phải xóa bỏ chế độ cai trị bằng sắc lệnh (một cách độc tài) và thay thế bằng chế độ ra các đạo luật.

Hai là, đòi những quyền tự do dân chủ tối thiểu cho nhân dân, đó là những quyền tự do ngôn luận, báo chí truyền thông, tự do lập hội, hội họp, tự do cư trú … Bản yêu sách đó không được bọn đế quốc gật đầu, Nguyễn Ái Quốc Kết luận : muốn giải phóng dân tộc, không hề bị động trông chờ vào sự giúp sức bên ngoài, mà trước hết phải dựa vào sức mạnh của chính dân tộc mình. Là một chiến sỹ quốc tế chân chính, Hồ Chí Minh không chỉ đấu tranh cho độc lập của dân tộc Nước Ta, mà còn đấu tranh cho độc lập của tổng thể những dân tộc bị áp bức. Năm 1921, Người tham gia thành lập Hội liên hiệp thuộc địa nhằm mục đích đoàn kết nhân dân những nước thuộc địa trong mặt trận chung chống chủ nghĩa đế quốc và kiến thiết xây dựng quan hệ đoàn kết chiến đấu giữa những dân tộc thuộc địa với dân tộc Pháp. Tuyên ngôn của Hội do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo nêu rõ mục tiêu tập hợp mọi người dân thuộc địa cư trú trên đất Pháp nhằm mục đích tố cáo trước dư luận những tội ác của chủ nghĩa thực dân, tuyên truyền giác ngộ ý thức dân tộc cho nhân dân những thuộc địa đứng lên tự giải phóng.

Nêu cao tinh thần độc lập tự chủ, thực hiện nguyên tắc về quyền dân tộc tự quyết, nhưng Nguyễn Ái Quốc không quên nghĩa vụ quốc tế trong việc ủng hộ các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trên thế giới. Người nhiệt liệt ủng hộ cuộc kháng chiến chống Nhật của nhân dân Trung Quốc, các cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống đế quốc Mỹ xâm lược của nhân dân Lào và Campuchia, và chủ trương phải bằng thắng lợi của cách mạng mỗi nước mà đóng góp vào thắng lợi chung của cách mạng thế giới.

Theo quan điểm của Hồ Chí Minh, Đông Dương bị chủ nghĩa thực dân xâm lược và thống trị, sự nghiệp đấu tranh giải phóng mỗi dân tộc có tương quan mật thiết với nhau và không tách rời nhau, nhưng Người không nhìn nhận Đông Dương như một liên bang, mà thấy rõ ở Đông Dương có ba vương quốc dân tộc. Người phân biệt hai loại yếu tố : 1 – Phát huy sức mạnh mỗi dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, thực thi đoàn kết mỗi dân tộc ; 2 – Trên cơ sở tôn trong quyền dân tộc tự quyết, tôn trọng độc lập tự do của mỗi dân tộc, triển khai đoàn kết ba dân tộc, giúp sức lẫn nhau chống quân địch chung. Sự hình thành về cơ bản ý thức dân tộc trong tư tưởng Nguyễn Ái Quốc được lưu lại trong “ Bài phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn nước lần thứ II Quốc dân đảng Trung Quốc ”, khi Người nghiên cứu và phân tích : trước kia người An Nam học sách Trung Quốc, chịu ảnh hưởng tác động văn hoá Trung Quốc. Từ ngày người Pháp chiếm An Nam, thấy người An Nam cũng giống người Trung Quốc, vì vậy cũng ra lệnh học sách Trung Quốc. Không ngờ từ sau Cách mạng Tân Hợi của Trung Quốc, thấy rằng cho liên tục học sách Trung Quốc thì không ổn, cho nên vì thế chúng đã không được cho phép người An Nam đọc sách Trung Quốc và học chữ Trung Quốc nữa.

Vì vậy, Người khẳng định “Chẳng những thế, chúng càng không muốn để cho người An Nam biết tình hình gần đây của Trung Quốc, bởi vì điều khiến bọn đế quốc không vui hơn cả là ý thức dân tộc của nhân dân bị áp bức” (Nguyễn Ái Quốc với bí danh Vương Đạt Nhân tham dự Đại hội và phát biểu tại phiên họp thứ 9, ngày 14 tháng 01 năm 1926).

Có thể chứng minh và khẳng định, tư duy về “ ý thức dân tộc ” được phát biểu tại Đại hội này cũng như ở trong những bài nói, bài viết khác của Hồ Chí Minh, dù có diễn đạt bằng cách khác nhau, nhưng về thực chất vẫn trọn vẹn giống nhau. Ý thức dân tộc trong tư tưởng Hồ Chí Minh được bổ trợ, tăng trưởng, hoàn thành xong và được biểu lộ thâm thúy trong “ Tuyên ngôn độc lập ”.

Ảnh minh họa

Nguyễn Ái Quốc chủ trì Hội nghị lần thứ Tám của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương ( tháng 5 năm 1941 ), chủ trương xử lý yếu tố dân tộc trong khuôn khổ từng nước ở Đông Dương, cốt làm thế nào để thức tỉnh niềm tin dân tộc ở mỗi nước. Hội nghị nhấn mạnh vấn đề rằng những dân tộc trên bán đảo Đông Dương đều cùng chịu ách thống trị của đế quốc Pháp – Nhật, vì vậy phải “ tập trung chuyên sâu cho được lực lượng cách mạng toàn cõi Đông Dương ”, làm cho ba nước Nước Ta, Lào, Campuchia đoàn kết, dựa vào nhau, thôi thúc nhau giành thắng lợi. Song, nói đến yếu tố dân tộc lúc này là nói đến sự tự do, độc lập của mỗi dân tộc. Vì thế, Đảng phải rất là tôn trọng và thi hành đúng chủ trương “ dân tộc tự quyết ” so với những dân tộc ở Đông Dương. Sau khi đánh đuổi Pháp – Nhật thì “ những dân tộc trên cõi Đông Dương sẽ tuỳ theo ý muốn, tổ chức triển khai thành liên bang cộng hòa dân chủ hay đứng riêng xây dựng một vương quốc tùy ý ”. “ Sự tự do độc lập của những dân tộc sẽ được thừa nhận và coi trọng.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn