Nền nông nghiệp cần phát triển tích hợp ‘đa giá trị’

LTS: Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Lê Minh Hoan có bài phát biểu quan trọng tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII diễn ra từ 4-7/10/2021. Báo Nông nghiệp Việt Nam trân trọng giới thiệu tới độc giả. Tựa trong bài do tòa soạn đặt.

Bối cảnh vô cùng khó khăn vất vả do đại dịch Covid-19 khiến kinh tế tài chính quốc gia rơi vào tiến trình khủng hoảng cục bộ nhất trong nhiều năm, dù đã được dự báo phần nào từ những diễn biến phức tạp, khó lường của dịch bệnh toàn thế giới. Có thể đánh giá và nhận định rằng, ngay từ năm tiên phong của nhiệm kỳ mới, khó khăn vất vả nhiều hơn thuận tiện, thử thách nhiều hơn thời cơ, ảnh hưởng tác động sâu rộng không riêng gì trong thời gian ngắn, mà lê dài qua trung hạn, thậm chí còn đến dài hạn. Song, luôn còn đấy tín hiệu sáng sủa, tích cực đến từ điểm tựa niềm tin của doanh nghiệp và người dân về sự phục sinh kinh tế tài chính sau đại dịch trong điều kiện kèm theo thông thường mới : “ kinh tế tài chính vĩ mô vẫn không thay đổi, lạm phát kinh tế ở mức thấp, những cân đối lớn được bảo vệ ”. Mục tiêu kép, dù không dễ triển khai, không dễ cân đối những giải pháp, nhưng không còn sự lựa chọn nào khác. Với sự chỉ huy sát sao của Đảng, sự điều hành quyết liệt của nhà nước, sự sát cánh của Quốc hội, sự san sẻ, đồng cảm từ hội đồng doanh nghiệp và người dân, dịch bệnh dần được trấn áp, sản xuất, kinh doanh thương mại từng bước Phục hồi, đời sống xã hội bắt nhịp thông thường mới.

Trước nhiều thách thức, ngành Nông nghiệp tiếp tục là “trụ đỡ” của nền kinh tế. Luỹ kế 9 tháng đầu năm 2021, tốc độ tăng trưởng đạt 2,74%. Riêng trong quý ba, mặc dù dịch bệnh diễn ra trên diện rộng ở 19 tỉnh, thành phía Nam, giá trị gia tăng của ngành vẫn tăng 1,04%, so với quý ba năm 2020. Lương thực, thực phẩm vẫn đảm bảo nguồn cung và góp phần vào an sinh xã hội ở các đô thị lớn trong điều kiện giãn cách xã hội. Kim ngạch xuất khẩu nông – lâm – thuỷ sản đạt trên 35,5 tỷ đô la Mỹ, tăng 17,7% so với cùng kỳ, và dự báo có thể đạt và vượt mục tiêu cả năm. Khi các đô thị lớn thực hiện giãn cách xã hội, nhiều lực lượng lao động cùng lúc trở về quê, nhất thời tạo ra áp lực dịch chuyển, bảo đảm an sinh lớn, nhưng đồng thời, cũng cho thấy vai trò hậu phương quan trọng của nông thôn.

Tuy nhiên, cũng như những ngành, nghành nghề dịch vụ khác, ngành Nông nghiệp cũng đang đương đầu với nhiều khó khăn vất vả, thử thách lớn, khó tránh khỏi, từ những yếu tố nội tại lẫn những yếu tố khách quan : đổi khác khí hậu, dịch chuyển thị trường và biến chuyển xu thế tiêu dùng của quốc tế. Giá vật tư, nguyên vật liệu nguồn vào, ngân sách logistics tăng mạnh, khiến doanh thu của nông dân và doanh nghiệp không tương ứng với giá trị tăng trưởng của ngành. Thực tế cho thấy, nền nông nghiệp vẫn nhờ vào nhiều vào quốc tế, tính tự chủ chưa cao, năng lượng, trình độ của doanh nghiệp trong nước, hợp tác xã nông nghiệp chưa theo kịp lợi thế, tìm lực của những nhà đầu tư, doanh nghiệp quốc tế. Việc đứt gãy chuỗi đáp ứng khiến Chi tiêu sụt giảm do đầu cầu bị thu hẹp. Trước những lao lý mới của những thị trường nhập khẩu, nông sản trong nước cần thời hạn để kiểm soát và điều chỉnh, thích ứng. Thị trường rộng mở, nhờ những Hiệp định Thương mại tự do thế hệ mới, nhưng vẫn còn đấy những rào cản kỹ thuật lẫn phi kỹ thuật. Để ngành Nông nghiệp liên tục đảm trách vai trò trụ đỡ bền vững và kiên cố, theo chỉ huy của Thủ tướng nhà nước, Chiến lược tăng trưởng nông nghiệp, nông thôn bền vững và kiên cố tiến trình 2021 – 2030 đang được dự thảo và lấy quan điểm những chuyên viên, nhà khoa học trong và ngoài nước và sẽ trình trong cuối quý tư năm 2021. Chiến lược này sẽ hiện thực hoá những quan điểm chỉ huy và khuynh hướng của Đại hội XIII của Đảng. Đó là, Chiến lược nhấn mạnh vấn đề đến thay đổi quy mô tăng trưởng trong nông nghiệp dựa trên động lực “ Khoa học công nghệ tiên tiến, thay đổi phát minh sáng tạo và quy đổi số ”. Đó là, Chiến lược hướng đến tiềm năng cơ cấu tổ chức lại ngành nông nghiệp, tăng trưởng kinh tế tài chính nông thôn, gắn với thiết kế xây dựng nông thôn mới. Đó là, Chiến lược xoay quanh ba trụ cột : “ Nông nghiệp sinh thái xanh ”, “ Nông thôn tân tiến ”, “ Nông dân mưu trí ”.

Chiến lược cũng tiếp tục đưa ba đột phá chiến lược từ Nghị quyết Đại hội XII và được bổ sung trong Nghị quyết Đại hội XIII về: (1) Thể chế: Tập trung “Tháo gỡ thể chế – Khơi thông nguồn lực” như chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. Tăng cường hợp tác công tư trong tổng thể phát triển gắn kết, hài hoà “Nhà nước – Thị trường – Xã hội”; (2) Nguồn nhân lực trong nông nghiệp, trong đó có lực lượng nông dân, hướng đến nông dân thông minh, chuyên nghiệp, được huấn luyện nghề nông và cả ngành nghề phi nông nghiệp; (3) Hạ tầng: Phát triển hệ thống hạ tầng phục vụ chuyển đổi nông nghiệp, kinh tế nông thôn, vừa hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng, vừa hạn chế tình trạng tổn thất sau thu hoạch.

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư dựa trên trí tuệ tự tạo, liên kết vạn vật và tài liệu lớn, tận mắt chứng kiến người máy, dây chuyền sản xuất tự động hoá sửa chữa thay thế con người làm trong rất nhiều nghành. Khi ấy, đã có nhiều dự báo về sự đổi khác ngành nghề trong tương lai, nghề nào sẽ biến mất, nghề nào sống sót, nghề nào mới sinh ra. Trong đại dịch Covid-19, theo một vấn đề thì : “ Khi mọi người tranh luận xem ngành nào là thiết yếu và không thiết yếu, thì có một điều không cần phải tranh cải : Nông nghiệp. Bởi lẽ, Nông nghiệp đạt đủ những chuẩn mực của một ngành thiết yếu. Không có thức ăn tất cả chúng ta không có gì cả ”. “ Tình trạng thiếu vắng lương thực, thực phẩm, nhất là mẫu sản phẩm tươi sống khuyến khích nhiều người chăm sóc tham gia vào nghề nông, vào nghành nghề dịch vụ nông nghiệp ”. Bên cạnh những khó khăn vất vả gây ra thực trạng đứt gãy trong thời điểm tạm thời chuỗi đáp ứng nông sản do tác động ảnh hưởng của dịch bệnh mở ra thời cơ cho việc xem xét, xem xét chính sách hợp tác công – tư trong góp vốn đầu tư, quản trị, quản lý và vận hành, khai thác hạ tầng Giao hàng nông nghiệp như : hạ tầng logistics, TT phân loại, dữ gìn và bảo vệ nông sản, cảng cá, sàn thanh toán giao dịch nông sản, … Sự tham gia, phối hợp giữa nhà nước và tư nhân hoàn toàn có thể giúp tối ưu hoá nguồn lực, tương hỗ lẫn nhau, san sẻ khó khăn vất vả, nâng cao năng lượng thích ứng linh động trong những điều kiện kèm theo, trường hợp khác nhau. Cùng với đó, hoàn toàn có thể từng bước thực thi thử nghiệm quy mô cụm link ngành hàng nông sản, để không chia tách nông nghiệp, công nghiệp và du lịch thành 3 nghành nghề dịch vụ riêng không liên quan gì đến nhau, mà tạo thành những mảnh ghép ngặt nghèo, hài hoà trên từng khoảng trống sản xuất, khoảng trống hoạt động và sinh hoạt hội đồng dân cư nông thôn. Tín hiệu đáng mừng là những đối tác chiến lược quốc tế bày tỏ sự sẵn lòng sát cánh với ngành nông nghiệp trong việc nâng cao năng lượng quản trị, dịch vụ, hạ tầng, những khâu phục vụ hầu cần, logistics ở Lever nhỏ tại những hợp tác xã, liên hợp tác xã, như Vương quốc Bỉ đang tương hỗ những kho dữ gìn và bảo vệ, sơ chế … tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long. Tại buổi thao tác gần đây với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Nước Ta, cũng bày tỏ thiện ý chuẩn bị sẵn sàng cung ứng những tương hỗ kĩ thuật, như chuỗi kho dữ gìn và bảo vệ lạnh cho nông sản Nước Ta để hướng đến thị trường châu Âu đang rộng mở nhờ Hiệp định EVFTA. Đây cũng là tiền đề khuyến khích link vùng, mở ra khoảng trống kinh tế tài chính vùng, với sự tham gia tích cực và vai trò năng động của hội đồng doanh nghiệp. Các địa phương tương đương về điều kiện kèm theo, đặc thù, ngành hàng hoàn toàn có thể liên kết liên địa giới hành chính, trong khoảng trống liên kết kinh tế tài chính mở như một thực thể kinh tế tài chính hoàn hảo thay vì bó hẹp trong khoảng trống hành chính từng địa phương. Không gian tăng trưởng càng lớn quy mô kinh tế tài chính càng lớn và khi ấy tất cả chúng ta sẽ nghĩ lớn hơn và hành vi can đảm và mạnh mẽ hơn. Cùng với vai trò thiết kế nền tảng, khoảng trống tăng trưởng của chính quyền sở tại những địa phương, hội đồng doanh nghiệp đảm trách vai trò đề xuất kiến nghị, góp phần chủ trương, tư vấn kinh tế tài chính, liên kết thị trường, dẫn dắt khuynh hướng tăng trưởng, lan toả sự đổi khác, giá trị tích cực đến người dân và hội đồng.

Nhiều dự báo, sau đại dịch, sẽ xuất hiện việc “Gia tăng sự quan tâm dành cho an ninh lương thực, an ninh dinh dưỡng”. Đây là cơ hội cho một quốc gia có tiềm năng phát triển nông nghiệp như Việt Nam. Nghị quyết Đại hội XIII xác định tầm nhìn: “đến năm 2025, Việt Nam là nước đang phát triển có nền công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp; đến năm 2030 là nước đang phát triển có nền công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao”.

Với tầm nhìn như vậy, tất cả chúng ta cần tiếp cận khái niệm bảo mật an ninh lương thực theo hướng “ An ninh lương thực, thực phẩm và cân đối dinh dưỡng ”. Đây là yếu tố đã được Bộ Chính trị khẳng định chắc chắn trong Kết luận 81 – KL / TƯ, tương thích với quy trình quy đổi cây cối vật nuôi thích ứng với điều kiện kèm theo biến hóa khí hậu, thời tiết cực đoan và giữ gìn hệ sinh thái bền vững và kiên cố. Trong đó, cần bảo vệ năng lực và quyền tiếp cận của người dân so với lương thực, thực phẩm bảo đảm an toàn, chất lượng, bảo vệ dinh dưỡng. Gợi mở từ “ Chiến lược Quốc gia về tăng trưởng xanh quy trình tiến độ 2021 – 2030, tầm nhìn 2050 ” vừa được nhà nước phát hành, ngành Nông nghiệp xác lập nhu yếu quy đổi từ “ tư duy sản xuất ” sang “ tư duy kinh tế tài chính ”, hướng tới những “ giá trị xanh ” được tạo nên từ “ quy đổi xanh, tiêu dùng xanh, kinh tế tài chính xanh ”. Song song với tiềm năng duy trì, cải tổ hiệu suất, sản lượng, nền nông nghiệp cần tăng trưởng tích hợp “ đa giá trị ”. Tích hợp đa giá trị là tạo ra giá trị ngày càng tăng tối ưu trên một đơn vị chức năng diện tích quy hoạnh canh tác, trong điều kiện kèm theo đất nông nghiệp ngày càng thu hẹp diện tích quy hoạnh và chịu ảnh hưởng tác động từ biến hóa khí hậu, thiên tai, dịch bệnh. Tích hợp đa giá trị là tạo ra giá trị tăng thêm dựa trên khai thác hiệu suất cao những nguồn lực khoa học công nghệ tiên tiến, thay đổi phát minh sáng tạo, quy đổi số, thay cho tình hình ngành nông nghiệp tăng trưởng dựa trên thâm dụng lao động, thâm dụng tài nguyên vạn vật thiên nhiên. Tích hợp đa giá trị là kết tinh tài nguyên địa phương, với những kỹ thuật, công nghệ tiên tiến chế biến tiên tiến và phát triển, và cả những truyền thống văn hoá – xã hội, tạo thành tên thương hiệu cho loại sản phẩm nông nghiệp, nông thôn. Tích hợp đa giá trị là liên kết hài hoà nông nghiệp truyền thống lịch sử với những quy mô nông nghiệp hữu cơ, mưu trí, tuần hoàn, … Với phương pháp tiếp cận “ đa giá trị ”, những khu công trình hạ tầng, những đề án, kế hoạch Giao hàng, tương hỗ tăng trưởng nông nghiệp, hay lan rộng ra ra đến tổng thể những yếu tố của ngành nông nghiệp, đều hoàn toàn có thể được quan sát, nhìn nhận trong tổng thể và toàn diện của sự liên kết, của tính đa tác dụng, đa công dụng, đa tiềm năng. Ví dụ như ở ngành lâm nghiệp, một khu rừng không chỉ có giá trị từ ngành khai thác, chế biến gỗ, mà còn được xem là một nguồn lực vạn vật thiên nhiên, với tính “ đa dụng ” của nó. Cùng với giá trị từ cây gỗ thô, rừng còn là khoảng trống bảo tồn những động vật hoang dã hoang dã, những loài thảo mộc tự nhiên, dược liệu có giá trị dinh dưỡng cao, là nơi thưởng thức cảnh quang vạn vật thiên nhiên, là nơi gìn giữ tính đa dạng sinh học, hấp thụ khí carbon, giúp cân đối hệ sinh thái. Những giá trị gần như vô hình dung đó tạo ra khoảng trống sống hài hoà, thân thiện giữa con người với vạn vật thiên nhiên. Phải chăng đấy mới chính là ý nghĩa của khái niệm “ rừng vàng ” được gửi gắm với nhiều hàm nghĩa thâm thúy ? Quá trình quy đổi quy mô tăng trưởng trong nông nghiệp còn đặt ra nhu yếu nhất định về năng lực tiếp cận, trình độ ứng dụng những thành tựu khoa học, kỹ thuật, công nghệ tiên tiến tiên tiến và phát triển. Khoa học, kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng trong nông nghiệp, nhưng chưa phải toàn bộ. Khi chưa thể ứng dụng được ngay những thành tựu tiên tiến và phát triển nhất, tất cả chúng ta vẫn hoàn toàn có thể nhìn nhận những điều đang có theo một cách nhìn mới, góc nhìn mới. Người đi sau luôn có lợi thế của người đi sau. Đó là rút ra những bài học kinh nghiệm để tận dụng thời hạn, thu gần khoảng cách. Đó là tận dụng tối đa nguồn lực hiện hữu, để mang đến những giá trị mới cho những điều vốn tưởng chừng không có nhiều giá trị – những điều sẵn có trong tự nhiên, thân mật với hoạt động và sinh hoạt ngày thường, thân thiện với môi trường tự nhiên. Từ đấy, những phụ phẩm nông nghiệp không còn bị tiêu tốn lãng phí, mà được làm mới giá trị, trở thành một mẫu sản phẩm hiện hữu trong vòng kinh tế tài chính nông nghiệp tuần hoàn. Một trong những nguồn lực quan trọng góp phần vào quy trình quy đổi quy mô tăng trưởng trong nông nghiệp nằm ở những quy mô kinh tế tài chính hợp tác, những hợp tác xã nông nghiệp. Nhiều nền nông nghiệp tăng trưởng là đều chăm sóc, góp vốn đầu tư vào hợp tác xã nông nghiệp. Có quan điểm chứng minh và khẳng định rằng : “ Hợp tác xã, hợp tác xã, hợp tác xã, hay không là gì cả ! ”. Sức mạnh của “ mua chung, bán chung ” giúp tối ưu hoá ngân sách nguồn vào, giảm thiểu thất thoát, tiêu tốn lãng phí, san sẻ rủi ro đáng tiếc mùa vụ, … Nhân Hội nghị này, tôi đề xuất những chiến sỹ chỉ huy địa phương thật sự chăm sóc đến Hợp tác xã, một thiết chế kinh tế tài chính – xã hội nông thôn. Khi nói về Hợp tác xã, Bác Hồ đã đúc rút : “ Nhóm lại thành giàu, chia ra thành khó ”. Nếu toàn bộ trông chờ vào nguồn vốn hữu hạn của Nhà nước thì sẽ không khi nào cung ứng đủ cho nhu yếu vô hạn của xã hội. Huy động vốn từ hội đồng, hợp tác xã, doanh nghiệp đối tác chiến lược sẽ là một giải pháp cơ bản, vững chắc trong nền kinh tế thị trường mà cả quốc tế đã làm trăm năm nay thay vì chỉ trông cậy vào sự tương hỗ từ Nhà nước. Vấn đề cần chăm sóc là những chương trình, chủ trương tương hỗ tương thích, giúp nâng cao năng lượng và chất lượng hoạt động giải trí của những quy mô kinh tế tài chính hợp tác, của những hợp tác xã nông nghiệp. Theo đấy, hợp tác xã, nông dân – thành viên hợp tác xã được trang bị rất đầy đủ kiến thức và kỹ năng lập giải pháp sản xuất kinh doanh thương mại, mang tính khả thi, thiết kế xây dựng bảng cân đối kinh tế tài chính minh bạch, thuyết phục được người tham gia góp vốn và thu về doanh thu, quyền lợi.

Để đạt được những mục tiêu đề ra, bên cạnh sự vào cuộc tích cực, chủ động của toàn Ngành, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn luôn cần đến sự định hướng, lãnh đạo của Đảng, của Chính phủ, sự đồng hành, ủng hộ của các bộ, ban ngành, địa phương. Để không chỉ là “trụ đỡ” của nền kinh tế khi đất nước ở vào thời điểm khó khăn, ngành Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quyết hướng đến khát vọng vươn tầm, đủ sức trở thành “thước đo mức độ bền vững của quốc gia”.

Nội dung: Lê Minh Hoan Thiết kế: Trọng Toàn Ảnh: Tùng Đinh – Lê Hoàng Vũ – CTV

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn