Chuyện đời người quét rác

Chuyện đời người quét rác

Bảo My –  Thứ sáu, 12/11/2021 16 : 08 ( GMT + 7 )

Những câu chuyện nhỏ nhưng đầy ý nghĩa diễn ra trong cuộc sống của những người công nhân quét rác qua lời tâm sự của chị Nguyễn Thị Thanh (Công ty môi trường đô thị Hải Phòng).

Tôi sinh ra trong một mái ấm gia đình công nhân, được cha mẹ và những thầy cô nuôi dạy nên người, năm 1975 lúc bè bạn người vào ĐH, người đi trung học, người làm công nhân, tôi cũng có mơ ước được cùng chúng bạn bước vào đời. Khi thấy tôi nộp đơn đi làm công nhân quét rác ở Công ty Môi trường đô thị, có người khuyên : Thành phố Hải phòng có hàng trăm xí nghiệp sản xuất, xí nghiệp sản xuất, thao tác gì không làm lại xin đi quét rác. Nghe những lời nói ra nói vào của mọi người, tôi không khỏi do dự giao động, nhưng được cha mẹ động viên : Con ạ, làm công nhân quét rác cũng là lao động, cốt là thao tác chân chính, mái ấm gia đình ta cha mẹ cũng cả đời đội than ở Nhà máy xi-măng, có ai khinh ghét và coi thường đâu ? Rồi tôi được chi đoàn động viên trong buổi họp đoàn, những bạn còn đọc cả bài thơ của nha thơ Tố Hữu viết về người quét rác :Những đêm đông khi cơn dông vừa tắtTôi đứng trông trên đường yên lặngChị lao công như sắt như đồngChị lao công đêm đông quét rác … ”Thú thực bài thơ để lại ấn tượng thật cảm động và thâm thúy trong tôi, giúp chúng tôi vững vàng bước vào nghề, nhưng tôi cũng không hề tưởng tượng hết những khó khăn vất vả, phức tạp của công nhân quét rác sau này .tm-img-alt Ảnh minh hoạ  Năm 1985 tôi được giao trách nhiệm làm tổ trưởng thu gom rác trên địa phận 3 phường Hạ Lý, Thượng Lý, Sở Dầu. Đến năm 1998 thành phố lan rộng ra, tổ tôi đảm nhiệm thêm phường Quán Toan và Hùng Vương, những phường này nằm trên địa phận ven đô thị cửa ngõ phía Bắc Thành phố TP. Hải Phòng, đang trong quy trình tái tạo thiết kế xây dựng hạ tầng, diện tích quy hoạnh phải thu gom rác, chất phế thải ở mặt đường chính và ngõ phố là 260.000 mét vuông với độ dài 9 km từ cầu Lạc Long đến Toán Quan. Khối lượng rác trung bình 80 m3 / ngày đêm, những ngày lễ tết hoặc bão gió thì rác tăng lên gấp 3 lần. Như vậy cả năm có 365 ngày, tổ chúng tôi phải thu dọn trên 300.000 m3 rác và chất phế thải, trung bình mỗi năm mỗi người phải dọn trên 1000 m3 rác .

Trong tổ sản xuất do tôi phụ trách có 33 anh chị em, tôi phân công thành 3 nhóm, mỗi nhóm 11 người làm trong 3 ca, bản thân tôi phụ trách 2 nhóm thay nhau làm việc 2 ca; đa số chị em trong tổ đều xuất thân từ con em lao động nghèo đô thị, trình độ văn hóa có hạn, hàng ngày chị em phải đi làm xa từ 12km đến 24km (cả đi cả về) trong mọi thời tiết mưa nắng, gió bão, ngày lễ, ngày tết. Trong tổ có chị em nhà nghèo đến mức không có cả chiếc xe đạp để đi làm, phải đi bộ hoặc đi nhờ chị em khác trong tổ.

Một khó khăn vất vả nữa là thái độ của người dân so với công tác làm việc vệ sinh thiên nhiên và môi trường nhiều khi còn hạn chế nên bà con đổ rác ra đường bất kể thời hạn giờ giấc, có lúc chị em vừa quét dọn sạch sẽ xong, họ lại đổ rác, vứt xúc vật chết ra đường, chị em có nhắc nhở thì lại còn bị họ chửi mắng : “ Tôi nói cho những cô biết, Nhà nước trả lương cho những cô rồi, có rác thì cứ phải quét dọn, không lắm lời ”. Bị mắng chị em chỉ còn biết ngậm ngùi lặng lẽ quét dọn lại mà thôi. Vì vậy tôi đã đến gặp gỡ Đảng Ủy, Ủy Ban Nhân Dân những phường, những tổ dân cư để tranh luận trao đổi, thuyết phục hoạt động tuyên truyền đến từng mái ấm gia đình và thiết kế xây dựng nội quy, thời hạn giờ giấc đổ rác. Giữ gìn vệ sinh khu dân cư chính là việc làm thiết thực để giữ gìn sức khỏe thể chất nhân dân và môi trường tự nhiên đô thị nên được mọi người ưng ý hưởng ứng và đổ rác đúng giờ, đúng nơi lao lý theo tín hiệu kẻng hàng ngày đã đi vào nề nếp. Đường phố, ngõ phố được quét sạch không ai nỡ tùy tiện vứt rác ra nữa .Hưởng ứng trào lưu lập lại trật tự bảo đảm an toàn giao thông vận tải, vệ sinh thiên nhiên và môi trường và nếp sống văn minh đô thị do thành phố phát động, vào ngày thứ 7 hàng tuần, chị em công nhân chúng tôi cùng bà con nhân dân phối hợp cùng làm tổng vệ sinh, đường phố phong quang sạch sẽ và đẹp mắt hẳn lên, những ngày đó thật là vui. Vì vậy địa phận dân cư những phường, tổ thu gom rác chúng tôi liên tục nhiều năm gần đây được bầu chọn là thành phố dân cư sạch sẽ và đẹp mắt của thành phố. Tôi cùng chị em có ý tưởng sáng tạo vừa thu gom rác vừa thu phí vệ sinh vào cả những ngày nghỉ để giảm chi cho ngân sách, được vận dụng thoáng rộng toàn Công ty .Trong quy trình đi làm công nhân vệ sinh đô thị đến nay 25 năm và có 15 năm tôi không có điều kiện kèm theo đón giao thừa với mái ấm gia đình, chồng con ở nhà, vì phải xuất hiện ở hiện trường để đôn đốc và cùng chị em thu rọn rác, xác pháo để sáng mùng một tết đầu năm đường phố thật sạch .Một kỷ niệm tôi còn nhớ mãi đêm 30 tết năm 1986, khi chuẩn bị sẵn sàng đội mũ, cầm chổi ra đường tròn lúc cha mẹ và chồng tôi đang chuẩn bị sẵn sàng cúng gia tiên. Đêm giao thừa là rất thiêng liêng so với mỗi mái ấm gia đình người Nước Ta, đó là lúc ta nhớ về tổ tiên, ông bà sinh thành, đó là lúc mái ấm gia đình đoàn viên vui tươi đầm ấm, nâng cốc rượu quê chúc sức khoe cha mẹ, chồng con, đó là lúc cầm bát xôi thơm mà vẫn không hề quên một năm khó khăn vất vả khổ cực trăm bề ; đó là lúc mọi người kỳ vọng ước mong một đời sống ấm no niềm hạnh phúc về một năm mới đang đến, thế mà vì việc làm, vì sạch sẽ và đẹp mắt của thành phố, tôi vui tươi cùng chị em cầm chổi ra đường. Con gái tôi lúc đó mới sáu tuổi cứ nằng nặc khóc đòi theo mẹ ra đường đón giao thừa, vì cháu nghĩ rằng cũng như bạn cháu hàng xóm được cha mẹ cho mặc váy đẹp cầm bóng bay, đi xem đạp hòa cùng vào dòng người đổ về trung tâm vui chơi quảng trường thành phố đón giao thừa. Vợ chồng tôi dỗ mãi cháu cũng không nín, chồng tôi bực quá phát một cái vào mông cháu và mắng : “ Con hư này, không cho mẹ đi làm, bố phạt này … ”. Tôi đạp xe ra đường mà không cầm nổi nước mắt .Một chuyện nữa vào ngày 4 tết năm 1996, hôm đó không phải phiên trực của tôi, tôi được chồng lai đi chúc tết họ hàng, khi đi ngang qua chỗ chị em trong tổ đang dọn những đống rác to do nhân dân hóa vàng đổ ra, thế là tôi nhảy xuống xe, cùng chị em thu dọn rác, sau gần 1 giờ đồng hồ đeo tay mải mê thao tác, tôi quên mất anh đứng chờ, lúc quay lại tưởng bị anh trách vì phải đợi, không ngờ anh cười bảo “ em bị mắc bệnh nghề nghiệp nặng quá rồi ” .Trong tổ sản xuất của chúng tôi có 33 người thì có 30 người là nữ, mỗi người đều có thực trạng khác nhau, chị H có thực trạng đặc biệt quan trọng khó khăn vất vả, cha mẹ già, chồng là thương bệnh binh bệnh tật tái phát đau yếu quanh năm, con còn nhỏ nên trong nhà rất nghèo, chẳng có đồ vật gì đáng giá, mọi gánh nặng đều chất lên đôi vai nhỏ bé của chị, hàng tháng tôi cùng anh chị em trong tổ thống nhất góp phần mỗi người từ 1 đến 2 ngàn đồng để trợ giúp chị, số tiền chả đáng là bao nhưng đó là tấm lòng của mọi người đã giúp chị đứng vững trước khó khăn vất vả cuộc sống .Có thể nói mấy chục mái ấm gia đình chị em trong tổ chúng tôi thật sự thông hiểu thực trạng của nhau, lúc cha mẹ già héo, con cháu ốm đau đều xuất hiện, nên đã tạo thành sự đoàn kết giúp nhau triển khai xong tốt trách nhiệm trên giao .

Công việc của chúng tôi là lao động vào ban đêm, chị em đi sớm về muộn, có một lần chị V bị 2 thanh niên dặt dẹo trấn tiền, trong túi chị chỉ có 2 ngàn đồng để ăm xôi đêm lót dạ khi làm xong công việc, cũng bị chúng lấy mất, rồi lại còn chòng ghẹo sàm sỡ, chị V van xin chúng cũng không tha, lúc đó tôi vừa đạp xe đến, thấy thế tôi liền lấy cây chổi phang cho mỗi đứa một cái vào lưng và quát “Đồ khốn nạn”, hai tên hậm hực bỏ đi!. Chúng đi rồi, chị em lại ôm nhau khóc, không phải vì sợ kẻ xấu mà vì uất ức, vì tủi hổ. Sáng sớm hôm sau tôi đến đồn công an phường sở tại, báo có sự việc trên và đề nghị các anh công an có biện pháp, không để xảy ra những việc như vậy đối với chị em. Sau đó các anh công an phường đã gọi 2 đối tượng trên đến răn đe giáo dục. Số thanh niên càn quấy trong khu vực kháo nhau: “chớ đụng vào quân của bà Thanh, bà ấy cho mấy cán chổi thì vỡ mặt”. Từ đó trên địa bàn sản xuất, tổ chúng tôi không xảy ra những vụ việc nào như thế nữa.

Có một lần vào 12 giờ đêm tháng 10 năm 1987, chị em chúng tôi đang làm trách nhiệm, gặp một người trẻ tuổi đi xe máy bị tai nạn đáng tiếc giao thông vận tải nằm bất động trên đường ngã 3 Xi măng, tôi cùng chị em đưa người bị tai nạn thương tâm đi cấp cứu tại bệnh viện Việt Tiệp, do cấp cứu kịp thời nên được cứu sống ; sau 3 ngày người đó đã tỉnh và báo mái ấm gia đình đến cám ơn chị em trong tổ chúng tôi .Trên đây là một trong hàng chục trường hợp chị em chúng tôi giúp người bị nạn khi đi làm trách nhiệm trong đêm .Những người làm công tác làm việc vệ sinh đô thị chúng tôi nhớ mãi lời dạy của Bác Hồ ngày 30-5-1975 tại Hội nghị những đại biểu nhân dân thành phố TP. Hải Phòng, Bác Hồ biểu dương “ … khi sáng tôi nhắc đến chuyện của hai người lao động, của hai phụ nữ. Đấy cũng là vinh dự cho phụ nữ : Đó là cô Bin làm vệ sinh và cô Thơm thao tác moi cống, chắc bà con nhiều người biết. Công việc đó có vể vang không ? Rất vẻ vang. Nếu không có người như cô Bin, cô Thơm. Bất kỳ ở TP. Hải Phòng hay nói chung ở trong nước dù làm việc làm quét rác hay moi cống cũng đều là việc làm vẻ vang. Có nhận thức thế mới đúng. Thế là bất kỳ công việc nào có ích quốc lợi dân, có ích cho đồng bào, có ích cho xã hội đều vẻ vang. Không có việc nào sang, việc làm nào hèn ” … lời bác Hồ kính yêu luôn luôn vang vọng trong đội ngũ những người làm công tác làm việc vệ sinh đô thị chúng tôi, là niềm tự hào giúp chúng tôi triển khai xong trách nhiệm. / .