Văn hóa Nông thôn Việt Nam thời nay – CRD Vietnam

Văn hoá nông thôn rất nghèo hoặc rất giàu. Hai mặt trái ngược này là có thật. Bởi trong khi nét văn hoá mới cùng phương pháp hoạt động giải trí của nó còn nghèo nàn thì văn hoá truyền thống lịch sử, văn hoá tín ngưỡng lại vô cùng phong phú và đa dạng .
Thực tế là tiệc tùng truyền thống lịch sử lúc bấy giờ thường được tổ chức triển khai theo kiểu tân thời loè loẹt, đầy hủ tục, dân ca thì được phổ nhạc một cách bừa bãi mặc kệ tính phi nhạc cụ của nó, còn tín ngưỡng thì mang sắc tố dị đoan nặng nề, lạ lẫm vô cùng với những tôn chỉ Phật giáo .
Ở Lever Nhà nước, kinh phí đầu tư hoạt động giải trí văn hoá hằng năm vẫn được rót cho những cấp từ tỉnh, huyện đến xã. Có điều kinh phí đầu tư nghèo nên phương pháp hoạt động giải trí văn hoá còn sơ sài. Vả lại, cũng rất khó khăn vất vả để có cán bộ có văn hoá ( chứ không phải có bằng cấp ) vào cương vị chỉ huy. Bù lại, những hoạt động giải trí văn hoá mang tính tự phát, cá thể và hội đồng làng xã lại khá tốt .

Về ứng xử văn hoá, đạo hiếu của con cái đối với bố mẹ, vợ đối với chồng, bè bạn với nhau, ở ngay cả những địa phương nghèo nhất cũng vẫn có những tấm gương rất đẹp. Thế nhưng, nhiều khi vì lợi ích trước mắt, người ta sẵn sàng vi phạm pháp luật, dùng sức ép cộng đồng làng xã để tranh đoạt nếu cần. Góc chiếu giữa làng, mảnh đất ngoài dậu, con gà bị què, cái bát bị mẻ… từ những lý do tinh thần và vật chất rất bé đều có thể bùng phát mâu thuẫn lớn. Chùa Tây Phương, chùa Hương (Hà Tây), chùa Keo (Thái Bình) là những di tích văn hoá bậc nhất quốc gia, thế nhưng người dân đã kéo cả vào chùa bán hàng, gây khó dễ cho du khách, chưa kể môi sinh xuống cấp nghiêm trọng. Còn nữa, không một quốc gia nào ở phương Tây cho phép ăn mặc lố lăng vào nhà thờ và cũng không một nước nào ở châu Á cho phép khách phương Tây quần đùi may ô vào chùa. Thế nhưng ở VN, chỉ cần mua một cái vé 1 USD, là có thể… thoải mái.

Trong xu thế của nền kinh tế thị trường, bức tranh văn hoá nông thôn vốn khá thuần khiết trước kia ngày càng mang những nét phức tạp cổ kim, thật giả, cao thấp và hay dở lẫn lộn. Trước đây, trong làng, ông đồ và ông sư đóng vai trò tri thức quan trọng. Bây giờ ông đồ không còn. Ông sư, thì nhân dân chỉ nhu yếu họ cứu nhân độ thế bằng … viết sớ, cầu khấn, thậm chí còn lên đồng. Thế là ý nghĩa thiền mất hẳn .
Vài ông đồ mới nuối tiếc chữ thánh hiền bèn tự học chữ Nho khả dĩ viết sớ và đọc bia cho quê nhà. Còn bao nhiêu tượng Phật nhỏ, đồ vật thời cổ xưa giá trị bị giới con buôn và trộm cắp vét sạch. Gia phả, thần phả, sách vở chữ Hán Nôm được những cán bộ điều tra và nghiên cứu tận TP. Hà Nội về mượn, nhưng không khi nào trả. Nhiều nhà văn, nhà thơ Open từ những tầng lớp giáo viên địa phương. Những thầy thuốc, bà lang rất quan trọng cho sức khoẻ hội đồng ra đi dần. Những thày tử vi, thày địa lý, thày bói bài lá, bói chân gà … ngày càng đông. Nhiều người giàu ở thành phố xuất thân từ nông thôn, đem về quê những thói xấu thành thị. Và những người có tiền đã tô vẽ đình chùa, lăng mộ sặc sỡ như đồ hàng mã .

Về văn hoá giải trí, bóng dáng các đoàn chiếu phim, kịch lưu động đã vắng lặng từ lâu. Cho nên, người ta chỉ còn biết hâm mộ chưởng Tàu, phim tình cảm Hàn Quốc trên truyền hình địa phương. Nông thôn đã xuất hiện những ban nhạc “đồng quê” do vài thanh niên tự lập nhưng hát những bài ca chẳng đồng quê chút nào. Trụ sở thôn và bưu điện văn hoá có lèo tèo vài tờ báo và rất ít người đọc.
Về kiến trúc, bây giờ cảnh tượng “nhà ngói, sân gạch”, “chùm nho con sóc”, “hồ bán nguyệt cho nàng rửa chân” không còn là mơ ước của người nông dân nữa. Thay vào đó là nhà đổ bê tông hai, ba tầng, quét màu loè loẹt, xây chóp củ hành, hoặc như ngôi chùa con ụp lên đỉnh nhà, sàn lát đá hoa Tàu và hố xí bệt. Nhà nào, cũng muốn khác kiểu nhà nào, nhưng nhìn tổng thể cũng chỉ là một phong cách địa chủ mới, khoe sang giàu, đôi chút mặc cảm.

Khoảng cách nông thôn, thành thị được san bằng dần. Những lò gạch mọc lên tua tủa ở mọi miền nông thôn, đặc biệt quan trọng nơi có những triền sông. Đất phù sa không mất tiền, mà hái ra lợi. Nhưng ở đâu có lò gạch, ở đó có ô nhiễm nặng nề. Hoa trái thường mất sạch. Cây cối bị táp lá. Ôtô tải cỡ lớn và xe công nông quần nát đường làng, kéo theo lượng bụi cát mù mịt dọc đường đi. Nhiều công ty, xí nghiệp sản xuất mua những mảnh đất lớn gần trục giao thông vận tải chính, hàng ngày đổ nước và phế thải công nghiệp vào đồng ruộng. Đất canh tác bị thu hẹp. Sinh hoạt của công nhân ở nông thôn làm phát sinh nhiều hàng quán, tụ điểm vui chơi phức tạp. Tóm lại là càng gần những khu đô thị và công nghiệp, nông thôn càng chịu nhiều sức ép về ô nhiễm thiên nhiên và môi trường, tệ nạn xã hội như cờ bạc, mại dâm, nghiện hút và suy thoái và khủng hoảng văn hoá truyền thống cuội nguồn .
Nông thôn ngày này không còn khép kín. Trong ý thức của nó vừa có ước vọng làm giàu bằng mọi cách và vừa phản ánh mong ước lưu giữ truyền thống văn hoá tôn giáo thuần phác. Đây là hai mặt khó dung hoà và đầy xích míc .

Theo vnexpress

1
2
votes

Article Rating