Nhạc sĩ Dương Thụ: ‘Vẫn hát lời tình yêu’

Nhạc như người và … người như nhạc
Âm nhạc của Dương Thụ như chính con người ông, lãng mạn, thong dong, trau chuốt. Cũng có không ít bài mà từ ca từ đến giai điệu mang nhiều ẩn ý, và cực “ khó chiều chuộng ”. Nhạc của ông có lúc gần với cổ xưa, với dân gian, có khi là nhạc nhẹ nên tuổi nào cũng hoàn toàn có thể nghe được. Còn nhớ vào cuối thập niên 1990, khó ai làm được điều mà nhạc sĩ Dương Thụ và Bảo Chấn đã làm khi thực thi tour xuyên Việt Nghe mưa qua 7 thành phố lớn của VN. Ngày ấy, 2 nhạc sĩ không ngại khó khăn vất vả tự mình làm tất, kể cả khâu bán vé. Bạn bè kể, nhìn 2 ông quần ngắn, áo phông thun chạy vắt giò, áo ướt đẫm mồ hôi thấy thương vô cùng. Nghe mưa đã để lại dấu ấn lớn với dàn ngôi sao 5 cánh nổi tiếng nhất thời ấy như : Lam Trường, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Bằng Kiều, Trần Thu Hà, Thu Phương, Huy MC, Hồng Ngọc … ; ban nhạc Những người bạn … Đến ngày hôm nay, âm nhạc của Dương Thụ vẫn sống sót một cách rất riêng trong lòng người mộ nhạc .
Là một nhạc sĩ tận mắt chứng kiến thời hoàng kim nhạc Việt từ thập niên 1990 và nhạc Dương Thụ ngày ấy cũng ở đỉnh điểm nhất. Khi thời hoàng kim trôi qua, có khi nào nhạc sĩ ngẫm lại thấy hụt hẫng một điều gì đó ?
Nhạc sĩ Dương Thụ: 'Vẫn hát lời tình yêu' - ảnh 1

tin liên quan

Nhạc sĩ Dương Thụ ‘gây bão’ với phát ngôn về Sơn Tùng M-TP: ‘Mọi người xuyên tạc vấn đề’

Cuộc sống chẳng bao giờ đứng yên một chỗ. Những thay đổi cũng là tự nhiên thôi. Có nhiều điều ta đã làm được và ngược lại. Tôi không quen đong đếm tính toán được mất. Tôi sống hết mình với những gì đã xảy ra, nên hầu như không có cảm giác tiếc nuối.

Cuộc sống chẳng bao giờ đứng yên một chỗ. Những thay đổi cũng là tự nhiên thôi. Có nhiều điều ta đã làm được và ngược lại. Tôi không quen đong đếm tính toán được mất. Tôi sống hết mình với những gì đã xảy ra, nên hầu như không có cảm giác tiếc nuối.

Nếu hoàn toàn có thể quay trở lại thời đỉnh điểm, điều mà ông muốn làm nhất là gì ? Sáng tác nhiều hơn ?
Viết nhiều không phải là tiềm năng của một người như tôi. Tôi không “ sản xuất âm nhạc ”. Nếu có quay lại thời kỳ ấy chắc cũng vẫn như thế thôi .
Thời gian sau này, người theo dõi ít thấy những sáng tác mới của ông. Phải chăng nhạc sĩ đã mất dần cảm hứng hay vì nguyên do nào đó ?
Những gì tôi viết là sự giải thoát điều tôi bị dồn nén : khao khát được yêu thương, được đồng cảm ; khao khát sống hết với những gì mình hoàn toàn có thể. Có khi đau đớn, có khi đượm buồn, có khi say đắm, có khi bay bổng mơ mộng … Giờ thì ít bị dồn nén, lại hoạt động giải trí xã hội hơi nhiều ( cười ) cho nên vì thế cái “ khao khát ” và cái “ có khi ” này cũng bớt dần nên bài hát mới nhiều lúc thiếu nguyên do để sinh ra .

Có thể sống được bằng nghề

Thời trước, người ta nói một số ít nhạc sĩ giàu lên rất nhanh nếu “ trúng ” một bài nào đó, có đúng không, thưa ông ? Riêng Dương Thụ có sống khỏe từ việc sáng tác ?
Nói thế hơi tủi cho tác giả âm nhạc. Ở việt nam ta chỉ có đi … buôn đất mới gọi là trúng, mới giàu lên rất nhanh thôi. Hoạt động âm nhạc, không riêng gì có sáng tác phải làm rất nhiều thứ tương quan. Chịu khó “ cày cuốc ” làm nghề thì hoàn toàn có thể khá hơn thi sĩ, nhưng vẫn thua giáo viên đi dạy thêm. Các bạn tôi là những người như vậy, cũng như tôi hoàn toàn có thể sống được bằng nghề một cách đàng hoàng thôi, không so bì được với ai đâu .

Nhạc sĩ Dương Thụ1

ẢNH : ĐẠI NGÔ
Nhạc sĩ Dương Thụ ( bìa trái ) cùng những nghệ sĩ tham gia live concert Đánh thức tầm xuân tại Nhà hát TP. Hồ Chí Minh ngày 5 – 6.1.2019

Nhưng có người nói nếu “ trúng tủ ” thì thu về trung bình từ 400 – 600 USD / bài. Ngày ấy giá như thế là cao. Còn giá trung bình một bài thì bao nhiêu, thưa ông ?
Số tiền cao ấy họ tưởng tượng ra đấy. Chỉ có một số ít ít, rất ít được trả từ 50 – 100 USD / bài. Nếu độc quyền thì mới có chuyện 500 – 600 USD / bài. 20 năm trước, theo tôi cát sê cho một bài hát của tác giả thật là rẻ mạt. Một nhạc sĩ ở Mỹ mức độ nổi tiếng trong công chúng cỡ như anh Trần Tiến hay Thanh Tùng thời ấy, nếu chỉ cần bán vài bài thôi là đủ tiền mua nhà lầu xe hơi rồi .

Nhạc sĩ Dương Thụ: 'Vẫn hát lời tình yêu' - ảnh 3

Ngoài tên Dương Thụ, ông còn gắn với các bút danh khác như: Trần Xuân Nam, Vân Đình, Ái Nhạc… Những cái tên này có ý nghĩa gì đặc biệt trong cuộc đời?
Ngoài tên Dương Thụ, ông còn gắn với những bút danh khác như : Trần Xuân Nam, Vân Đình, Ái Nhạc … Những cái tên này có ý nghĩa gì đặc biệt quan trọng trong cuộc sống ?Hồi ấy tôi làm cho tờ Tạp chí âm nhạc của Hội Nhạc sĩ VN. Phải viết nhiều bài ( vì đặt bài, nhiều khi cộng tác viên không gửi ) nên phải viết thế. Lấy tên Dương Thụ nhiều quá không tiện nên tôi đành phải “ bịa ” ra những bút danh khác nhau. Vậy thôi, cũng chẳng có gì đặc biệt quan trọng trong đời tôi đâu .
\ n
Sau này, người theo dõi còn biết đến nhạc sĩ Dương Thụ ở vai trò nhà văn, nhà kinh doanh … Khi không sáng tác thì nên gọi ông là gì ?
Họ lại nói quá cho tôi rồi ( cười ). Tôi không phải là nhà văn. Cuốn Cà phê … mưa chỉ là tập sách của một người không làm nghề văn chương viết thôi. Một ông đại tá về hưu, một chuyên viên kinh tế tài chính, một vị bác sĩ … vẫn hoàn toàn có thể viết một cái gì đó. Bây giờ chuyện ấy là thông thường mà. Còn chuyện kinh doanh thương mại, nếu ai đó đã nghĩ tôi là nhà kinh doanh, họ hiểu nhầm đấy. Cà phê thứ bảy chỉ là “ cafe văn hóa truyền thống ” thôi ( nhạc sĩ Dương Thụ là người sáng lập và tạo ra sự chuỗi chương trình này – NV ). Bạn hãy đến những buổi Salon âm nhạc ( những tối thứ sáu và thứ bảy ) ; đến với những buổi Cà phê gặp gỡ và đối thoại ( sáng hoặc chiều thứ bảy ) ; Cà phê điện ảnh ( tối chủ nhật ) ; Cà phê đối thoại trẻ, Điện ảnh mở, Câu chuyện khởi nghiệp ( vào những buổi chiều thứ bảy và sáng chủ nhật ) … tại những quán cafe ở TP Hồ Chí Minh và TP.HN để biết một chút ít về việc làm của tôi khi không ở vai trò sáng tác nhé. Các buổi này diễn ra hằng tuần .

Thời của ông, có không ít nhạc sĩ trải qua tuổi thơ cơ cực và chính những khốn khó ấy đã vận vào ca khúc rất xúc động. Cuộc sống của nhạc sĩ thời trẻ và tuổi thơ ra sao?

Tôi có một tuổi thơ nếu kể ra thì rất tội nghiệp nhưng trong sáng, và giờ đây tôi nghĩ là nó rất đẹp. Nghèo, đói, rách nát, nhưng túng không làm liều. Không được đồng cảm, thiếu tình yêu thương, gặp nhiều ngang trái … nhưng tôi vẫn tràn trề lòng tin vào con người, vào sự tốt đẹp và những điều cao quý. Buồn lắm nhưng không khi nào bi lụy, vô vọng. Vẫn có những giấc mơ đẹp về ngày mai … Tuổi thơ cơ cực ấy đã tạo thành Dương Thụ ngày hôm nay .

Thấy mình trẻ lại và muốn “đánh thức tầm xuân”

Nhạc sĩ Dương Thụ sinh năm 1943 tại TP.HN và vào TP Hồ Chí Minh lập nghiệp từ năm 1978. Ông từng được đề cử 2 giải Cống hiến. Từng được tôn vinh qua 4 chuỗi chương trình Tác giả – Tác phẩm Cửa sổ âm nhạc từ 2013 đến nay. Ông đã có hàng chục album riêng và tích hợp 1 số ít nhạc sĩ qua những giọng hát : Lê Dung, Thanh Lam, Hồng Nhung, Bằng Kiều, Trần Thu Hà, Mỹ Linh, Lam Trường, Đức Tuấn, Khánh Linh … như : Em đi qua tôi ( 10 tình khúc Dương Thụ – Phú Quang ), Họa mi hót trong mưa, Vẫn hát lời tình yêu, Nghe mưa 1-2 ( 10 tình khúc Dương Thụ – Bảo Chấn ), Bài hát ru cho anh, Mây trắng bay về, Ngày không mưa, Khu vườn yên tĩnh, Made in Vietnam, Chat với Mozart, Suối và Cỏ, Để tình yêu hát …

Trong những sáng tác đình đám như: Em đi qua tôi, Cho em một ngày, Vẫn hát lời tình yêu, Mặt trời dịu êm, Hơi thở mùa xuân, Họa mi hót trong mưa… bài nào nhạc sĩ viết nhanh nhất và đúng với cảm xúc mình nhất?
Trong những sáng tác khét tiếng như : Em đi qua tôi, Cho em một ngày, Vẫn hát lời tình yêu, Mặt trời dịu êm, Hơi thở mùa xuân, Họa mi hót trong mưa … bài nào nhạc sĩ viết nhanh nhất và đúng với cảm hứng mình nhất ?Thật ra tôi không có những sáng tác như bạn gọi là khét tiếng đâu. Đó là những bài hát thông thường, bạn hoàn toàn có thể nghe được mà không cảm thấy không dễ chịu. Đối với tôi chẳng có bài nào là sáng tác nhanh nhất, bài nào chậm nhất và đúng với cảm hứng mình nhất. Chỉ có điều bạn có gật đầu hay không thôi .
Ông nghĩ sao khi có nhạc sĩ khẳng định chắc chắn viết nhạc tình mà tình … ngất ngây thì phải yêu đến ngây ngất bài hát mới thấm, mới để đời. Có bài nào ông viết khi mình đang yêu ngất ngây ?
Không may tôi lại không được như vậy. Âm nhạc của tôi là tâm hồn tôi. Nếu chỉ khi nào yêu ai ngất ngây mới viết được tình ca thì sẽ chẳng có Họa mi hót trong mưa, Vẫn hát lời tình yêu, Cho em một ngày, Lắng nghe mùa xuân về, Gọi anh … Bởi lúc ấy Dương Thụ chẳng … ngất ngây với ai hết. Có một thứ tình yêu lớn hơn điều bạn nói, hoàn toàn có thể khiến tôi đau khổ, buồn, mơ mộng, dịu dàng êm ả, say đắm nhưng không “ ngất ngây ”. Tình yêu ấy luôn ở trong tim tôi và có dịp là nó sẽ trở thành một bản tình ca .
Được biết ông còn là người phát hiện ra Hồng Nhung khi đi tuyển diễn viên cho Nhà hát Tuổi Trẻ ( TP.HN ), sau đó là Mỹ Linh. Trong showbiz, để sống sót một tình cảm lâu bền và thân thương như ông đã và đang có với nhiều ca sĩ, với những nhạc sĩ như Phó Đức Phương, Trần Tiến, Nguyễn Cường, Bảo Chấn … rất khó. Ông có “ tuyệt kỹ ” ?
Tôi không có “ tuyệt kỹ ” gì cả. Tôi chỉ biết sống chân thành, không vụ lợi. Tôi tôn trọng, san sẻ và giúp sức tận tình những gì mình hoàn toàn có thể với những ca sĩ, nhạc sĩ mà mình gắn bó. Làm được như thế thì lâu bền, bằng không thì … Điều này ai cũng biết, yếu tố là mình có làm được hay không mà thôi .
Live concert Cửa sổ âm nhạc của ông vừa diễn tại TP. Hồ Chí Minh và tại Thành Phố Hà Nội trong tháng 1. Ông từng nói đây là những đêm nhạc sau cuối của đời mình. Vậy điều mà nhạc sĩ muốn làm “ ở đầu cuối ” cho người theo dõi là gì ?
Cuối cùng là sau đó tôi không làm nữa chứ không có ý nghĩa là “ điều sau cuối ” .
Tôi nghĩ mình năm nay tính cả tuổi mụ thì đã 77 rồi. Không có ông bầu, tự mình làm chương trình mệt lắm, chắc không còn kham nổi. Nhưng sau 2 đêm diễn tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh, nhìn xuống hàng ghế thấy nhà hát cả 2 đêm không còn một chỗ trống. Tôi lại được nghe Thanh Lam, Hồng Nhung, Mỹ Linh, Nguyên Thảo, Bằng Kiều, Tùng Dương, Trần Nguyễn Minh Đức, nhóm Con Gái, ban nhạc Sơn Thạch và tứ tấu dây HBSO trình diễn những tác phẩm của mình, nghe tiếng vỗ tay của người theo dõi thấy mình như trẻ lại, tự tin hơn và muốn … viết. Chắc lại sẽ “ Đánh thức tầm xuân ”, lại sẽ “ một ngày mới, một ngày đang tới … ” .

Nghệ thuật là phải có công chúng

Ca sĩ Bằng Kiều

Chú Thụ dạy Kiều nghệ thuật là phải có công chúng. Nhìn 2 đêm kín khán giả ở Nhà hát TP.HCM trong chương trình Cửa sổ âm nhạc vừa qua là minh chứng cho âm nhạc của chú luôn có công chúng đặc biệt dù thị hiếu âm nhạc có thay đổi theo thời gian thế nào chăng nữa. Hồi đầu gặp chú Thụ và may mắn được chú thích ngay cái chất “bụi đời” và lém lỉnh ở “thằng bé” Kiều. Chính Kiều là người nhiệt tình xúi giục và nhắc nhở “ông chú” (cách xưng hô thân mật của ca sĩ với nhạc sĩ Dương Thụ – NV) mở tiếp Cửa sổ âm nhạc số 4. Kiều cũng xin được tự đàn guitar hát bài Bóng tối ly cà phê. Hơn 20 năm, mỗi khi gặp nhau, việc đầu tiên là chú cháu rủ nhau ra quán vỉa hè để làm mấy điếu thuốc lào. Điều ấy chưa bao giờ thay đổi dù ở Mỹ hay VN. Hai chú cháu nhớ mãi kỷ niệm cùng nhau biên tập album riêng đầu tiên của Kiều (Chuyện lạ) thời nhạc Việt bùng nổ.
Chú Thụ dạy Kiều thẩm mỹ và nghệ thuật là phải có công chúng. Nhìn 2 đêm kín người theo dõi ở Nhà hát TP.Hồ Chí Minh trong chương trình Cửa sổ âm nhạc vừa mới qua là dẫn chứng cho âm nhạc của chú luôn có công chúng đặc biệt quan trọng dù thị hiếu âm nhạc có đổi khác theo thời hạn thế nào chăng nữa. Hồi đầu gặp chú Thụ và suôn sẻ được chú thích ngay cái chất “ bụi đời ” và lém lỉnh ở ” thằng bé ” Kiều. Chính Kiều là người nhiệt tình xúi giục và nhắc nhở “ ông chú ” ( cách xưng hô thân thiện của ca sĩ với nhạc sĩ Dương Thụ – NV ) mở tiếp Cửa sổ âm nhạc số 4. Kiều cũng xin được tự đàn guitar hát bài Bóng tối ly cafe. Hơn 20 năm, mỗi khi gặp nhau, việc tiên phong là chú cháu rủ nhau ra quán vỉa hè để làm mấy điếu thuốc lào. Điều ấy chưa khi nào đổi khác dù ở Mỹ hay VN. Hai chú cháu nhớ mãi kỷ niệm cùng nhau chỉnh sửa và biên tập album riêng tiên phong của Kiều ( Chuyện lạ ) thời nhạc Việt bùng nổ .

Ca sĩ Bằng Kiều

Như người cha thứ hai

Ca sĩ Hồng Nhung

Nhung không thể quên được và luôn biết ơn không hết khi nhắc đến chú Dương Thụ. Ngày ấy, Nhung còn quá nhỏ, 15 tuổi, chú Dương Thụ đã đến nhà xin bố cho Nhung đi thi giọng hát hay và đoạt giải. Từ đó chú như người cha thứ hai của Nhung. Chú luôn nâng bước Nhung trên con đường nghệ thuật qua bao thăng trầm. Chú Thụ viết ra từng lời ca như gạn lọc trong trái tim. Chính vì vậy từng từ, từng nốt nhạc chú gieo vào bài đều trân trọng, đều coi là quý hiếm. Chính điều đó khiến Nhung phải cố gắng hát hơn nội lực hiện có của mình. Và qua mỗi bài hát của chú, Nhung đều rưng rưng, xúc động bởi cảm thấy mình được sống lại cả một thời tuổi trẻ.
Nhung không hề quên được và luôn biết ơn không hết khi nhắc đến chú Dương Thụ. Ngày ấy, Nhung còn quá nhỏ, 15 tuổi, chú Dương Thụ đã đến nhà xin bố cho Nhung đi thi giọng hát hay và đoạt giải. Từ đó chú như người cha thứ hai của Nhung. Chú luôn nâng bước Nhung trên con đường thẩm mỹ và nghệ thuật qua bao thăng trầm. Chú Thụ viết ra từng lời ca như gạn lọc trong trái tim. Chính vì thế từng từ, từng nốt nhạc chú gieo vào bài đều trân trọng, đều coi là quý và hiếm. Chính điều đó khiến Nhung phải nỗ lực hát hơn nội lực hiện có của mình. Và qua mỗi bài hát của chú, Nhung đều rưng rưng, xúc động bởi cảm thấy mình được sống lại cả một thời tuổi trẻ .

Ca sĩ Hồng Nhung