Vai trò chủ thể của nông dân trong xây dựng nông thôn mới

Nông dân và nông thôn mới

Nông dân, với C.Mác và Ph. Ăngghen, là khối quần chúng phần đông mà toàn bộ thành viên đều sống trong một thực trạng như nhau nhưng lại không nằm trong mối quan hệ nhiều mặt so với nhau. Phương thức sản xuất của họ không làm cho họ liên hệ với nhau mà lại làm cho họ cô lập với nhau. Các ông còn chỉ rõ, nông dân ở mọi vương quốc đều là tác nhân cơ bản của dân cư, của nền sản xuất và của lực lượng chính trị. Với V.I. Lênin, nông dân, một mặt là người tư hữu, nhưng mặt khác, lại là người lao động. Nông dân là lực lượng xã hội được hình thành trong quy trình giải thể chính sách công xã nguyên thủy và sống sót đến nay. Họ là những người sinh sống và lao động ở nông thôn gắn với tư liệu sản xuất nông nghiệp và tạo ra những loại sản phẩm nông nghiệp.

Hồ Chí Minh khẳng định, nông dân là đại đa số dân tộc, do đó, vấn đề nông dân là nền tảng của vấn đề dân tộc. Đối với Người, nông dân Việt Nam là những người bị bóc lột nhất và cùng khổ nhất. Và, dân chúng công nông là gốc của cách mạng.

Như vậy, nông dân là một lực lượng được hình thành tất yếu trong tiến trình lịch sử vẻ vang, cho đến nay nông dân vẫn là lực lượng phần đông nhất trong xã hội, nông dân sống ở nông thôn, sản xuất nông nghiệp, làm ra những loại sản phẩm nông nghiệp. Nông dân có vai trò quan trọng trong chính trị, kinh tế tài chính, văn hóa truyền thống, xã hội của những vương quốc. Do đặc trưng của Nước Ta nên yếu tố nông nghiệp, nông dân, nông thôn luôn được Đảng và Nhà nước ta rất là chăm sóc trong thời kỳ thay đổi và hội nhập quốc tế. Đại hội VII của Đảng đã chỉ rõ : Phát triển nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến, tăng trưởng tổng lực kinh tế tài chính nông thôn và thiết kế xây dựng nông thôn mới là trách nhiệm quan trọng số 1 để không thay đổi tình hình kinh tế tài chính – xã hội.

Nội dung cơ bản của xây dựng nông thôn mới lần đầu tiên được ban hành kèm theo Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16-4-2009 của Thủ tướng Chính phủ gồm 19 tiêu chí. Và, đến ngày 04-6-2010 Thủ tưởng ký quyết định 800 QĐ-TTg, phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020 gồm 11 nội dung với 19 tiêu chí. Ngày 20-02-2013, Thủ tướng ra Quyết định số 342/QĐ-TTg sửa đổi một số tiêu chí của Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Ngày 17-10-2016, Thủ tướng đã ký quyết định ban hành bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới trong điều kiện hiện nay và Quyết định này có hiệu lực từ ngày 01-12-2016.

Theo đó, trong 19 tiêu chí, nhóm Quy hoạch có 1 tiêu chí (1- Quy hoạch); nhóm Hạ tầng kinh tế – xã hội có 8 tiêu chí (2 – Giao thông; 3 – Thủy lợi; 4 – Điện; 5 – Trường học; 6 – Cơ sở vật chất văn hóa; 7 – Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; 8 – Thông tin và truyền thông; 9 – Nhà ở dân cư); nhóm Kinh tế và tổ chức sản xuất có 4 tiêu chí (10 – Thu nhập; 11- Hộ nghèo; 12 – Lao động có việc làm; 13 – Tổ chức sản xuất); nhóm Văn hóa – Xã hội – Môi trường có 6 tiêu chí (14 – Giáo dục và Đào tạo; 15 – Y tế; 16 – Văn hóa; 17 – Môi trường và an toàn thực phẩm; 18 – Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật; 19 – Quốc phòng và an ninh).

Như vậy để đạt chuẩn quốc gia nông thôn mới, các địa phương phải đạt được 19 tiêu chí nêu trên. Tuy nhiên, mỗi địa phương, mỗi vùng miền sẽ có những đặc thù riêng đối với việc thực hiện các tiêu chí này. Nhưng có một điều bất biến là xây dựng nông thôn mới là vì đời sống của người dân nông thôn và nông dân chính là chủ thể của xây dựng nông thôn mới.

Nông dân – chủ thể xây dựng nông thôn mới

Là nhân vật trung tâm của xã hội nông thôn, nông dân chính là chủ thể của mọi quá trình kinh tế – văn hóa – xã hội diễn ra ở nông thôn. Khi Đảng và Nhà nước ta lãnh đạo nhân dân ta triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới thì vai trò “chủ nhân ông” của người nông dân càng được thể hiện một cách sâu sắc.

Thứ nhất, nông dân chủ thể nhận thức thấm nhuần chủ trương, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về xây dựng nông thôn mới

Quán triệt quan điểm “ dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng ”. Điều tiên phong phải là “ dân biết ”. Thật vậy, “ dân biết ” trong chuỗi từ nhận thức đến hành vi : “ từ nhận thức, đến ý niệm, đến thái độ và đến hành vi ”. Là nhân vật TT và phần đông ở nông thôn, so với chủ trương kiến thiết xây dựng nông thôn mới thì không ai khác, nông dân phải là chủ thể nhận thức, không cho mọi chủ trương, đường lối, chủ trương của Đảng và Nhà nước về kiến thiết xây dựng nông thôn mới.

Xây dựng nông thôn mới là một chủ chương lớn của Đảng và Nhà nước. Vì vậy để chủ trương này trở thành hiện thực, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách, nghị định, nghị quyết nhằm triển khai chủ trương này. Trong đó, đặc biệt là Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới bao gồm 19 tiêu chí cụ thể. Chương trình này được điều chỉnh, bổ sung hoàn thiện theo từng giai đoạn của quá trình xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó còn có những hướng dẫn cụ thể khi áp dụng thực hiện các tiêu chí ở từng vùng, miền khác nhau.

Rõ ràng, cấp ủy, chính quyền sở tại những cấp và cả mạng lưới hệ thống chính trị có nghĩa vụ và trách nhiệm tuyên truyền, thông dụng cho người nông dân chủ thể của quy trình thiết kế xây dựng nông thôn mới nắm vững mọi quan điểm, chủ trương, chủ trương của Đảng và Nhà nước về thiết kế xây dựng nông thôn mới. Nếu người nông dân không thấm nhuần một cách thâm thúy những chủ trương, đường lối, cũng như thông tư và Chương trình tiềm năng Quốc gia kiến thiết xây dựng nông thôn mới thì họ không hề tiến hành thực thi những tiêu chuẩn đã được đề ra. Hơn thế, nông dân cũng cần nắm rõ sự kiểm soát và điều chỉnh, bổ trợ những tiêu chuẩn tương thích với từng địa phương nơi địa phận họ sinh sống. Nông dân – chủ thể thiết kế xây dựng nông thôn mới phải là người không cho thâm thúy chủ trương, đường lối, chủ trương và chương trình kiến thiết xây dựng nông thôn mới. Vì vậy, rõ ràng để nâng cao vai trò của nông dân trong thiết kế xây dựng nông thôn mới thì trước hết phải tuyên truyền, phổ cập nâng cao nhận thức của người dân về đường lối, chủ trương, chủ trương và Chương trình tiềm năng Quốc gia kiến thiết xây dựng nông thôn mới. Thứ hai, nông dân là chủ thể thực thi những chương trình, kế hoạch tăng trưởng kinh tế tài chính nông thôn Là chủ thể của mọi quy trình kinh tế tài chính ở nông thôn, nông dân chính là người lựa chọn phương pháp sản xuất, phương pháp kinh doanh thương mại, dịch vụ ; Họ vừa là người tổ chức triển khai sản suất, người trực tiếp sản xuất vừa là người kinh doanh những mẫu sản phẩm của quy trình sản xuất. Tuy nhiên, khác với trước đây, mỗi mái ấm gia đình là một đơn vị chức năng sản xuất khép kín. Trong toàn cảnh kinh tế thị trường lúc bấy giờ, khi mà đời sống người dân đã được nâng cao thì mục tiêu của sản xuất mái ấm gia đình đã đổi khác. Sản suất của những hộ mái ấm gia đình không còn chỉ hướng vào tự cung tự túc tự cấp mà là hướng tới thị trường. Mỗi mái ấm gia đình sản xuất không còn khác biệt mà nằm trong chuỗi giá trị của những mẫu sản phẩm nông nghiệp. Hơn thế, sự sản xuất của mái ấm gia đình cũng chỉ nằm trong một quy trình của quy trình làm ra mẫu sản phẩm nông nghiệp. Thực chất, mỗi mái ấm gia đình nông dân chỉ tham gia vào một quy trình trong quy trình sản xuất nông nghiệp. Nghĩa là, hoạt động giải trí kinh tế tài chính của người nông dân không dừng lại ở hoạt động giải trí kinh tế tài chính mái ấm gia đình mà là hoạt động giải trí kinh tế tài chính của xã hội, bị qui định bởi quy trình sản xuất chung của xã hội.

Trong bối cảnh đó, rõ ràng sự phát triển kinh tế ở nông thôn cần phải có sự điều hành chung mang tính tổng thể. Nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường hiện nay tính tự phát trong sản xuất của người nông dân sẽ bị thị trường dẫn dắt và họ thường phải hứng chịu rủi ro. Những chủ trương, chính sách, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế nông thôn của Đảng và Nhà nước ta chính là đáp ứng nhu cầu cấp thiết của đời sống.

Với tư cách là chủ thể, nông dân chính là người triển khai thực hiện mọi chủ chương, chính sách, chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế nông thôn của Đảng và Nhà nước. Nghĩa là họ biến các chương trình, kế hoạch đó trở thành hiện thực. Tuy nhiên, để người nông dân triển khai, thực hiện tốt các chương trình kế hoạch này cần có sự chỉ đạo, hướng dẫn sát sao, hiệu quả của các cấp lãnh đạo.

Với tư cách là chủ thể của việc tiến hành triển khai những chương trình, kế hoạch tăng trưởng kinh tế tài chính nông thôn, nông dân càng khẳng định chắc chắn vai trò quan trọng của mình trong quy trình kiến thiết xây dựng nông thôn mới. Thứ ba, nông dân là người triển khai thiết kế xây dựng kiến trúc nông thôn mới Trong 19 tiêu chuẩn thiết kế xây dựng nông thôn mới, có nhiều tiêu chuẩn thuộc về kiến trúc. Đó là những tiêu chuẩn tương quan đến giao thông vận tải nông thôn, mạng lưới hệ thống thủy lợi, kiến thiết xây dựng cơ sở vật chất cho điện, đường, trường, trạm, chợ, những khu đi dạo vui chơi, hoạt động và sinh hoạt hội đồng. Người nông dân cùng với sự tham gia góp phần kinh phí đầu tư để thực thi những khuôn khổ khu công trình kiến trúc nông thôn, họ còn chính là người tham gia tranh luận, góp quan điểm vào quy hoạch, phong cách thiết kế, quy mô, khu vực những khu công trình kiến trúc. Hơn nữa, họ chính là người triển khai hầu hết mọi việc làm kiến thiết xây dựng và triển khai xong những khu công trình này. Thật vậy, nông dân ngày nay không thuần túy là người sản xuất nông nghiệp, họ là một hội đồng đa ngành nghề vừa sản xuất nông nghiệp, vừa làm thợ thủ công, vừa là thợ nề, thợ mộc, thợ tiện, thợ hàn, thợ sắt … chính với kinh nghiệm tay nghề không chuyên này, dưới sự chỉ huy và hướng dẫn của những cán bộ kỹ thuật họ trọn vẹn đủ năng lượng kiến thiết và hoàn thành xong mạng lưới hệ thống kiến trúc ở nông thôn. Tham gia vào mọi quy trình tiến độ thiết kế xây dựng kiến trúc nông thôn cũng là cách họ triển khai Quy chế Dân chủ ở cơ sở. Đó là dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra. Khi trực tiếp triển khai những quy trình kiến thiết xây dựng, rõ ràng người nông dân đã trực tiếp giám sát cả kinh tế tài chính, vật tư, cấu trúc, chất lượng, tiến trình khu công trình. Thực tế này không những ngăn ngừa được sự thất thoát, lãng phi vốn và vật tư mà còn chắc như đinh bảo vệ chất lượng khu công trình một cách tối ưu nhất. Với tư cách là chủ thể tham gia tích cực vào quy trình thiết kế xây dựng kiến trúc ở nông thôn như điện, đường, trường, trạm, thủy lợi, chợ, khu đi dạo vui chơi, nhà hoạt động và sinh hoạt hội đồng … – những khu công trình trực tiếp ship hàng đời sống dân số hằng ngày của họ, người nông dân càng chứng minh và khẳng định vai trò quan trọng của mình trong quy trình kiến thiết xây dựng nông thôn mới. Thứ tư, nông dân là chủ thể mọi hoạt động giải trí văn hóa truyền thống, xã hội, trật tự, bảo mật an ninh ở nông thôn Là gia chủ của xã hội nông thôn, bao đời nay, nông dân tham gia vào muôn mặt đời sống xã hội. Họ trực tiếp tham gia vào những hoạt động giải trí giáo dục, y tế, văn hóa truyền thống, văn nghệ, bảo mật an ninh, trật tự, tín ngưỡng, tôn giáo, từ thiện. Hoạt động y tế, giáo dục là một hoạt động giải trí vừa mang tính trình độ cao, vừa mang tính hội đồng. Cùng với những thầy, cô giáo, những y, bác sỹ không có sự tham gia tích cực của người nông dân những hoạt động giải trí này cũng không hề thực thi được. Thực ra, những hoạt động giải trí y tế, giáo dục ở nông thôn đa phần là ship hàng nhu yếu của người nông dân, thế nên sự tham gia của người nông dân trước hết là vì quyền lợi của họ. Tuy nhiên, nếu người nông dân lãnh đạm, đứng ngoài những hoạt động giải trí y tế, giáo dục tại địa phương thì những hoạt động giải trí này ở nông thôn sẽ không mang lại hiệu suất cao, thậm chí còn không hề sống sót được. Trong tiến trình lúc bấy giờ, khi đời sống người dân nông thôn ngày càng nâng cao, những tiệc tùng truyền thống lịch sử được hồi sinh và ngày càng trở nên một hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống niềm tin không hề thiếu ở xã hội nông thôn. Nông dân chính là gia chủ của những tiệc tùng tưng bừng, hoành tráng quanh năm ở khắp những làng quê cả nước. Họ vừa tham gia vào phần lễ họ vừa tham gia vào phần hội. Mọi hoạt động giải trí của liên hoan dân gian đều do nông dân thực thi. Các tiệc tùng này không chỉ phân phối đời sống ý thức của người dân nông thôn mà còn tiếp thị hình ảnh, tiếp thị tên thương hiệu sản phẩm & hàng hóa, đặc sản nổi tiếng địa phương. Bên cạnh đó, liên hoan cũng là dịp lôi cuốn khách du lịch, bán sản phẩm & hàng hóa, những hoạt động giải trí kinh doanh thương mại, dịch vụ ship hàng liên hoan cũng ngày càng tăng trưởng mang lại nguồn thu không nhỏ cho người dân địa phương. Các hoạt động giải trí tôn giáo, tín ngưỡng phân phối nhu yếu niềm tin tâm linh của người dân. Mặc dù đây là hoạt động giải trí mang tính thành viên, quyền tự do tôn giáo của mỗi người, nhưng với tư cách là gia chủ ở nông thôn, nông dân khi tham gia những hoạt động giải trí này phải có ý thức công dân, tuân thủ pháp lý và có nghĩa vụ và trách nhiệm với hội đồng. Thấm nhuần tư tưởng nhân văn truyền thống cuội nguồn của dân tộc bản địa, “ lá lành đùm lá rách nát ”, “ chị ngã em nâng ”, những hoạt động giải trí từ thiện, trợ cấp xã hội luôn được người dân nông thôn triển khai rất chú đáo. Mặc dù đời sống của những mái ấm gia đình nông dân chưa thực sự dư dả nhưng khi nào họ cũng chăm sóc san sẻ tương thân tương ái, giúp sức lẫn nhau. Chính sự san sẻ thân tình và đơn cử này đã góp thêm phần xóa nhòa sự phân tầng xã hội, phân hóa giàu nghèo ở nông thôn. Ở nông thôn trong quy trình sống sót và tăng trưởng, luôn hình thành một chính sách tự quản và trấn áp hội đồng ngặt nghèo một cách tự nhiên. Cơ chế tự quản hội đồng ấy do chính những người nông dân tạo ra và chính họ quản lý và điều hành. Chính thế cho nên mà nó đã bảo vệ được sự quản lý và vận hành xã hội nông thôn một cách thông suốt lành mạnh loại trừ được tội phạm và những tệ nạn xã hội như nghiện hút, cờ bạc, bạo hành … bảo vệ trật tự, bảo mật an ninh cho xã hội. Khi nào mà người nông dân hờ hững, buông lỏng không tích cực tạo lập chính sách tự quản và trấn áp nó thì nông thôn sẽ đứng trước rủi ro tiềm ẩn không ổn định, rối loạn. Xã hội nông thôn tân tiến đang đặt trước thử thách không ổn định, rối loạn bởi vai trò của người nông dân trong quản trị hội đồng đang ngày một lu mờ. Trong quá trình lúc bấy giờ, để bảo vệ trật tự bảo mật an ninh ở xã hội nông thôn, cùng với sự hoạt động giải trí của những cơ quan chức năng của chính quyền sở tại cần có chính sách lôi cuốn người nông dân tham gia tạo lập một chính sách tự quản hoạt động giải trí một cách hiệu suất cao nhất. Thứ năm, nông dân có vai trò quan trọng góp thêm phần thiết kế xây dựng mạng lưới hệ thống chính trị cơ sở Hệ thống chính trị cơ sở nói chung, chính quyền sở tại cơ sở nói riêng là của dân, do dân và vì dân. Nông dân có vị trí quan trọng trong thiết kế xây dựng mạng lưới hệ thống chính trị cơ sở. Họ tích cực tham gia góp phần thiết kế xây dựng sự hoạt động giải trí của chính quyền sở tại và đoàn thể những cấp. Họ tham gia góp ý, phản biện và giám sát những chủ trương, chương trình, kế hoạch hoạt động giải trí của những tổ chức triển khai, đoàn thể.

Thông qua việc thực hiện Quy chế Dân chủ cơ sở, người dân đồng hành cùng sự lãnh đạo, chỉ đạo, sự hoạt động của cả hệ thống chính trị. Người dân giám sát sự hoạt động của các cấp chính quyền, các tổ chức đoàn thể qua sự hoạt động, làm việc, ứng xử của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức khi thực thi công vụ. Họ có làm đúng chức năng, nhiệm vụ không, có tận tâm với công việc không, có nói dân nghe, có nghe dân nói không, có liêm chính, công khai, minh bạch không, có cửa quyền, hách dịch, hành dân không, có lãng phi, tham ô, tham nhũng không…

Chính qua đây, một cách hiệu quả nhất, nông dân tham gia vào quá trình xây dựng hệ thống chính trị cơ sở. Không có một chính quyền nào tồn tại được nếu không có sự đồng thuận, đồng hành của người dân. Chỉ khi nào nông dân gắn bó mật thiết với các cấp chính quyền, cấp ủy và các tổ chức chính trị xã hội ở cơ sở thì hệ thống chính trị ở cơ sở mới thực sự là của dân, do dân và vì dân. Sự tham gia của nông dân vào xây dựng thệ thống chính trị cơ sở càng nêu bật vai trò chủ thể của nông dân trong xây dựng và phát triển nông thôn mới./.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn