Cả đời nghiên cứu được vài giống cây tốt đã là điều tuyệt vời – Báo Đồng Nai điện tử

.

TS Nguyễn Hữu Hỷ
TS Nguyễn Hữu Hỷ

TS Nguyễn Hữu Hỷ, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc, nghiên cứu viên cao cấp của Bộ NN-PTNT là chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực nghiên cứu, lai tạo giống cây trồng cạn. Trong suốt quá trình làm việc, TS Nguyễn Hữu Hỷ đã có nhiều cống hiến, đóng góp cho lĩnh vực nghiên cứu giống cây trồng, đặc biệt là cây trồng cạn. TS Hỷ còn tham gia viết sách và rất nhiều đề tài, bài báo nghiên cứu khoa học về lĩnh vực giống và canh tác.

Để lai tạo ra được giống mới, giống tốt cần đến vài năm, thậm chí còn cả chục năm nên theo tiến sỹ Hỷ, cả cuộc sống làm công tác làm việc nghiên cứu mà góp sức được vài giống cây tốt cho quốc gia đã là điều tuyệt vời .

Cố gắng hết sức nghiên cứu giống cây cho nông dân

 Điều gì khiến TS chọn gắn bó cả đời với công tác nghiên cứu giống cây trồng?

– Quê gốc ở tỉnh Tỉnh Thái Bình, tôi từng đậu ĐH ngành Y nhưng không theo học mà quyết định hành động vào miền Nam kiếm sống và thao tác cho một công ty trong nghành nghề dịch vụ nông nghiệp. Sau đó, tôi về thao tác cho Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc rồi chọn thi vào Trường ĐH Nông lâm TP.HCM về ngành trồng trọt vì muốn làm công tác làm việc nghiên cứu khoa học .
Nhiệm vụ chính của Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc là nghiên cứu tăng trưởng giống và những giải pháp kỹ thuật sản xuất cây xanh cạn như : đậu, bắp, khoai mì … cho cả khu vực miền Nam. Thời điểm những năm 80 của thế kỷ XX, hiệu suất cây xanh cạn rất thấp, tiềm năng nghiên cứu của trung tâm là nâng cao hiệu suất, chất lượng cho cây cối .

 Xin TS cho biết, quá trình làm việc của ông ở Trung Tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc?

– Xuất phát chỉ làm một nhân viên cấp dưới thông thường, năm 1999, tôi làm trưởng bộ môn Cây có củ và mạng lưới hệ thống canh tác. Năm 2007, tôi trở thành giám đốc của trung tâm này cho đến năm 2020 .
Hiện tôi vẫn thao tác ở đây nhưng với vai trò là thành viên tham gia dự án Bất Động Sản Phát triển và phổ cập mạng lưới hệ thống sản xuất mì vững chắc trải qua quản trị sâu bệnh hại do Văn phòng Hợp tác quốc tế Nhật Bản ( JICA ) hỗ trợ vốn. Mục tiêu của dự án Bất Động Sản nhằm mục đích tăng trưởng những tác nhân gây bệnh hại trên cây mì và tăng trưởng mạng lưới hệ thống cảnh báo nhắc nhở bệnh trong khu vực như : sinh thái xanh quần thể và quản trị côn trùng nhỏ hại mì ; thiết lập mạng lưới hệ thống giống mì để phân phối hom mì sạch bệnh cho nông dân ; chuyển giao công nghệ tiên tiến và khuyến nông …

 Theo TS, điều quan trọng nhất khi làm công tác nghiên cứu?

– Quá trình nghiên cứu, khảo nghiệm để cho ra một giống mới, với giống đậu thì mất từ 3-4 năm, giống mì mất đến 5-7 năm nên là cả hành trình dài dài hơi. Công việc nghiên cứu, thực nghiệm cây giống là việc làm bí mật. Khó khăn không nhỏ là nguồn kinh phí đầu tư góp vốn đầu tư cho công tác làm việc nghiên cứu này chỉ nhỏ giọt. Làm nghiên cứu khoa học mà không có lòng đam mê, chịu khó, chịu khổ thì rất khó đi đến cùng, nhất là chỉ sống bằng đồng lương nhà nước. Tôi chỉ là một người nghiên cứu khoa học nghèo nhưng làm gì để góp phần được cho nghành nghề dịch vụ tăng trưởng cây giống là tôi vẫn nỗ lực rất là mình .

 Theo TS, trong giai đoạn đất nước đổi mới, hội nhập quốc tế với rất nhiều thay đổi, với vai trò là người lãnh đạo, những giải pháp để một trung tâm nhà nước về ngành giống thích ứng với sự thay đổi nhanh này?

– Suốt thời hạn qua, hoạt động giải trí của Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc luôn gắn bó với trong thực tiễn sản xuất của nông dân, thậm chí còn chúng tôi nghiên cứu theo nhu yếu đặt hàng của nông dân nên ngày càng phong phú những dự án Bất Động Sản về cây giống. Hiện trung tâm có vườn cây đầu dòng như : giống điều, cây ăn trái, những loại đậu, trong đó về tăng trưởng giống mì đang đứng đầu cả nước …

TS Nguyễn Hữu Hỷ hướng dẫn cho sinh viên đến thực tập tại Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc (H.Trảng Bom)
TS Nguyễn Hữu Hỷ hướng dẫn cho sinh viên đến thực tập tại Trung tâm Nghiên cứu thực nghiệm nông nghiệp Hưng Lộc (H.Trảng Bom)

Ngoài ra, trung tâm luôn tạo điều kiện kèm theo tương hỗ cho cán bộ, nhân viên cấp dưới đi học nâng cao trình độ vì việc huấn luyện và đào tạo nguồn lao động khoa học công nghệ tiên tiến là rất quan trọng không chỉ cho trung tâm mà còn cho những viện nghiên cứu, cho quốc gia. Trong suốt thời hạn hoạt động giải trí, trung tâm luôn hợp tác với nhiều viện, tổ chức triển khai quốc tế trong công tác làm việc nghiên cứu, thực nghiệm giống mới để tiếp cận công nghệ tiên tiến mới trên quốc tế .

 Kinh nghiệp hợp tác quốc tế của bản thân TS để có thể tranh thủ được những tiến bộ mới trong công tác nghiên cứu giống từ các đối tác quốc tế không, thưa TS?

– Trong hợp tác quốc tế, quan điểm của bản thân tôi là phải tôn trọng với tinh thần học hỏi, tiếp thu những tiến bộ, cái hay từ các đối tác và cũng không ngại chia sẻ về những hạn chế trong công tác nghiên cứu. Nhờ đó, họ sẵn sàng cử chuyên gia hàng đầu về trung tâm hỗ trợ đào tạo trong lĩnh vực nghiên cứu mà chúng tôi còn ít kinh nghiệm. Trung tâm cũng thu hút được sự đầu tư rất lớn của các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu, phát triển về giống. Quan trọng hơn của sự hợp tác này là cơ hội cho chúng tôi học tập những tiến bộ kỹ thuật của họ về khâu giống cũng như trong quy trình canh tác.

Sản xuất giống mì kháng bệnh khảm lá

 Khâu nghiên cứu, sản xuất giống vẫn là điểm yếu của Việt Nam so với mặt bằng thế giới, TS có ý kiến gì về vấn đề này?

– Cống hiến của ngành nghiên cứu, sản xuất giống ở Việt Nam cần được đánh giá cao. Vì ngành này có đóng góp rất lớn trong việc đưa Việt Nam từ nước thiếu gạo ăn trở thành cường quốc xuất khẩu gạo trên thế giới. Hàng loạt các nông sản khác như: tiêu, cà phê, mì, cây ăn trái… đều vươn lên thuộc tốp đầu thế giới về xuất khẩu. Hiện ngành Nông nghiệp vẫn là thế mạnh, là cái gốc phát triển của Việt Nam mà khâu phát triển giống có vai trò rất quan trọng nên cần được quan tâm
và đầu tư xứng tầm hơn.

Nhưng có một trong thực tiễn là ngành Nông nghiệp nói chung, nghành nghiên cứu, sản xuất giống vẫn chưa được góp vốn đầu tư đúng mức. Bước vào tiến trình hội nhập quốc tế như lúc bấy giờ, cạnh tranh đối đầu bằng công nghệ tiên tiến thì tất cả chúng ta không hề nói hoài câu truyện vượt khó vươn lên .
Về hiệu suất, chất lượng giống thì Nước Ta không thua nhưng về năng lực kháng sâu bệnh thì Nước Ta không bằng vì nhiều nước trên quốc tế họ góp vốn đầu tư vào công nghệ tiên tiến mạnh hơn .
Trước mắt, Nước Ta hoàn toàn có thể nhập giống nhưng về vĩnh viễn thì nghiên cứu, sản xuất giống phải được chăm sóc góp vốn đầu tư hơn để dữ thế chủ động khâu giống tương thích với nhu yếu và điều kiện kèm theo tự nhiên trong nước, tương thích với kinh tế tài chính, thực tiễn sản xuất của người nông dân .

 TS đánh giá như thế nào về vị trí, vai trò của cây trồng cạn trong giai đoạn hiện nay?

– Trong một hội nghị quốc tế về cây mì, nhiều quan điểm cho rằng cây mì nghèo quá, sắp tới không ai làm. Thực tế, diện tích quy hoạnh cây mì nói riêng, cây cối cạn nói chung đang giảm rất mạnh về diện tích quy hoạnh .
Nhưng theo quan điểm của tôi, cây mì vẫn là cây cối hữu hiệu, nhất là với nông dân nghèo vì nó dễ trồng, ít kén đất nên hoàn toàn có thể trồng tốt ở những vùng đất cằn cỗi, khô hạn không có cây cối gì sống sót được hoặc không có hiệu suất như cây mì .
Và công tác làm việc nghiên cứu, tạo ra những giống mì tốt hơn, hiệu suất hơn để sử dụng nguồn tài nguyên đất, tài nguyên vạn vật thiên nhiên một cách hài hòa và hợp lý vẫn rất thiết yếu vì không hề bỏ phí đất .

 Việc nghiên cứu giống mì kháng bệnh khảm lá của trung tâm hiện đã có kết quả như thế nào thưa TS?

– Hiện dịch khảm lá mì đang là vấn đề rất lớn ở Việt Nam và thế giới. Dự án tôi tham gia đang tập trung thực hiện các giải pháp cấp bách, hữu hiệu để tạo ra nguồn giống mì sạch bệnh với sản lượng lớn cung cấp cho nông dân trồng mì, trong đó có nông dân Đồng Nai.

Thời gian qua, trung tâm đã nhập 41 nguồn gen và 5 ngàn dòng lai mới từ những nước về để lai tạo ra giống mì trọn vẹn kháng bệnh khảm lá. Để cung ứng nhu yếu có nguồn giống bền vững và kiên cố, trung tâm đã lập vườn lai tại H.Đơn Dương ( tỉnh Lâm Đồng ) cho lai với những giống mì hiệu suất cao của Nước Ta để tạo ra giống vừa mang gen chống khảm, vừa đạt hiệu suất cao, độ bột cao, củ đẹp cung ứng được nhu yếu sản xuất của nông dân. Dự kiến trong vài năm tới, Nước Ta sẽ có những giống mì kháng khảm lá và có những đặc tính quý và hiếm của mì Nước Ta .

 Xin cảm ơn ông!

Bình Nguyên (thực hiện)