Công nhận xã đạt chuẩn văn hoá nông thôn mới: Cái khó… nhân đôi! – Báo Quảng Bình điện tử

(QBĐT) – Cùng với hai tiêu chí 6 và 16 trong Bộ tiêu chí quốc gia xây dựng nông thôn mới, Thông tư số 17/2011/TT-BVHTTDL quy định chi tiết về tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục xét và công nhận “Xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới” chính là những nền tảng quan trọng góp phần đổi mới bộ mặt đời sống văn hóa xã hội ở khu vực nông thôn, từ xây dựng cơ sở vật chất, thiết chế hạ tầng cho đến duy trì các phong trào thi đua, nếp sống văn hóa. Tuy nhiên, cho đến nay, tỉnh ta vẫn chưa có một xã nào được công nhận là xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới và lộ trình đến đích vẫn còn rất nhiều khó khăn.

Khó từ tiêu chuẩn “cứng”…

Cuối năm 2013, tỉnh ta hân hoan đón nhận tin vui khi xã Quang Phú (TP.Đồng Hới) là xã đầu tiên của tỉnh ta hoàn thành lộ trình xây dựng nông thôn mới. Thế nhưng, để được công nhận là xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới không phải là điều đơn giản đối với Quang Phú. Theo ông Phạm Thanh Bình, Chủ tịch UBND xã Quang Phú, xã đã đáp ứng hầu hết các tiêu chuẩn xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới theo quy định tại điều 4 của Thông tư 17.

Riêng khoản b mục 3 về 100 % thôn có nhà văn hóa-khu thể thao, trong đó 50 % nhà văn hóa-khu thể thao đạt chuẩn theo lao lý của Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch chính là điểm vướng mắc nhất của xã. Hiện nay, Quang Phú mới có 4/5 thôn có nhà văn hóa đạt chuẩn pháp luật. Thôn Nam Phú chưa có nhà văn hóa bởi thiếu mặt bằng thiết kế xây dựng .
Chính quyền xã đã và đang nỗ lực xử lý khâu mặt phẳng, đẩy nhanh tiến trình, nhưng do nhiều vướng mắc nên việc triển khai xong nhà văn hóa phải lùi thời hạn đến đầu năm năm ngoái. Bên cạnh đó, mặc dầu đã đi vào sử dụng, nhưng Trung tâm văn hóa-thể thao của xã vẫn còn thiếu nhiều cơ sở vật chất, trang thiết bị cơ bản để bảo vệ cho những hoạt động giải trí văn hóa, văn nghệ, thể thao được tổ chức triển khai tiếp tục, hiệu suất cao .
Đối với một xã điểm của tỉnh và đã về đích như Quang Phú mà vẫn còn đó những khó khăn vất vả, thì chắc như đinh với những xã nghèo, những tiêu chuẩn “ cứng ” về cơ sở vật chất, thiết chế văn hóa luôn là chướng ngại vật lớn. Xã bãi ngang Phú Trạch ( Bố Trạch ) chỉ mới thực thi được 6/19 tiêu chuẩn kiến thiết xây dựng nông thôn mới, riêng hai tiêu chuẩn 6 và 16 tương quan mật thiết đến việc công nhận xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới, xã vẫn chưa triển khai xong .
Ông Nguyễn Ngọc Phương, quản trị Ủy Ban Nhân Dân xã Phú Trạch san sẻ, Trung tâm văn hóa-thể thao xã mặc dầu đã kiến thiết xây dựng xong từ năm 2005, nhưng còn thiếu nhiều cơ sở vật chất, thiết bị máy móc. Toàn xã có 11 thôn thì 10 thôn mặc dầu đã có nhà văn hóa nhưng nhiều trong số đó vẫn chưa đạt đúng chuẩn theo lao lý. Thôn 5 chưa có nhà văn hóa, bởi với 30 hộ dân, điều kiện kèm theo kinh tế tài chính khó khăn vất vả, việc góp phần kêu gọi sức dân để thiết kế xây dựng nhà hóa không phải là việc thuận tiện .
Theo báo cáo giải trình từ Văn phòng Ban chỉ huy Chương trình tiềm năng vương quốc thiết kế xây dựng nông thôn mới tỉnh, tính đến 6 tháng đầu năm năm trước, toàn tỉnh mới có 12/136 xã đạt tiêu chuẩn 6 về cơ sở vật chất văn hóa, chiếm tỷ suất 8,82 % và không tăng so với đầu năm năm trước. Đáng chú ý quan tâm có những huyện như Lệ Thủy, Minh Hóa, Tuyên Hóa, lại chưa có xã nào triển khai xong tiêu chuẩn về cơ sở vật chất văn hóa. Tiêu chí 16 về văn hóa có 49/136 xã đạt, chiếm tỷ suất 36,03 % và tăng 2 xã so với đầu năm năm trước .

Thôn Nam Phú vẫn chưa có nhà văn hóa thôn, do đó, xã Quang Phú (TP Đồng Hới) vẫn chưa đáp ứng tiêu chuẩn xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới theo Thông tư 17.

Ông Mai Xuân Thành, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và mái ấm gia đình, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch chứng minh và khẳng định, trong lộ trình công nhận xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới theo Thông tư 17, cơ sở vật chất văn hóa luôn là “ gánh nặng ” của nhiều địa phương. Hệ thống nhà văn hóa-khu thể thao thôn và Trung tâm văn hóa-thể thao xã của tỉnh ta phần nhiều chưa đạt chuẩn pháp luật của Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch, thậm chí còn 1 số ít xã còn “ trắng ” về thiết chế văn hóa cơ sở .

Mặt khác, chúng ta chủ yếu chú trọng xây dựng nhà văn hóa thôn, chưa quan tâm nhiều đến Trung tâm văn hóa-thể thao xã, do kinh phí đầu tư trung tâm thường rất cao, việc huy động gặp nhiều khó khăn. Không ít xã cũng gặp tình trạng “khó” như: Nhà văn hóa xã đạt chuẩn đã có, nhưng chưa có đất để xây dựng khu thể thao, hoặc ở các thôn đã có sân vận động rộng rãi, việc xây thêm khu thể thao ở trung tâm xã dễ gây lãng phí… Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch đang yêu cầu các địa phương gấp rút thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục xét và công nhận xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới vào cuối năm nay.

Đến gian nan tiêu chuẩn “mềm”…

Trong những tiêu chuẩn “ mềm ” công nhận xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới, nguy hiểm nhất là tiêu chuẩn về có 50 % trở lên thôn, làng, ấp, bản được công nhận và giữ vững thương hiệu “ Thôn văn hóa ”, “ Làng văn hóa ”, “ Ấp văn hóa ”, “ Bản văn hóa ” và tương tự liên tục từ 5 năm trở lên. Tiêu chuẩn này có sự kết nối ngặt nghèo với trào lưu “ Toàn dân đoàn kết thiết kế xây dựng đời sống văn hóa ’ ở mỗi địa phương .
Xã Vĩnh Ninh ( Quảng Ninh ) đã đạt 15/19 tiêu chuẩn thiết kế xây dựng nông thôn mới, tiêu chuẩn 16 về văn hóa được xã hoàn thành xong trong 6 tháng đầu năm năm trước. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa tương quan với việc xã sẽ nhanh gọn được công nhận là xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới theo Thông tư 17. Ông Đỗ Mười, Phó quản trị Ủy Ban Nhân Dân xã Vĩnh Ninh cho biết, để duy trì trên 50 % số thôn của xã được công nhận và giữ vững thương hiệu “ Thôn văn hóa ”, “ Làng văn hóa ” là rất khó khăn vất vả .
Toàn xã mới chỉ có 2/9 thôn duy trì 3 năm liên tục là “ Thôn văn hóa ” cấp huyện. Bởi, theo lao lý chung, nếu chỉ cần có sự vượt mức về tỷ suất sinh con thứ 3 trở lên hay có vi phạm bảo mật an ninh trật tự … là đã không được công nhận “ Thôn văn hóa ”. 3 năm giữ vững đã khó, 5 năm lại càng khó gấp bội. Đơn cử như thôn Lệ Kỳ 3, mặc dầu đã duy trì 3 năm liên tục là “ Thôn văn hóa ” từ năm 2010 đến 2012, nhưng năm 2013, do trong thôn có tỷ suất sinh con thứ 3 trở lên vượt quá mức trung bình của huyện nên không đạt và phải bắt tay “ làm lại từ đầu ”. Thực tế cho thấy, năm 2013, tỷ suất sinh con thứ 3 trở lên của xã ở mức khá cao .
Theo ông Mai Xuân Thành, Trưởng phòng Xây dựng nếp sống văn hóa và mái ấm gia đình, Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch, tỷ suất làng, bản, thôn đạt thương hiệu văn hóa còn thấp với 637 / 1.265, đạt tỷ suất 50,3 % ( số liệu thống kê 6 tháng đầu năm năm trước ). Nếu so với mức trung bình chung của những tỉnh trong khu vực là trên 90 % số làng, thôn, bản, tổ dân phố đạt thương hiệu văn hóa, thì tỉnh ta ở mức thấp và chỉ tương tự với những tỉnh miền núi phía Bắc, khu vực Tây Nguyên .

Nguyên nhân trên được giải thích là do các tỉnh thực hiện chưa tốt công tác bình xét (thiếu thực chất) hoặc do tỉnh ta thực hiện việc bình xét các tiêu chí cao hơn các tỉnh trong khu vực, đặc biệt là đối với việc thực hiện chính sách dân số, kế hoạch hóa gia đình, và các nguyên nhân khác, như: sự thiếu quan tâm, sâu sát của chính quyền địa phương…

Chính vì thế, trong thời hạn tới, theo đúng lộ trình kiến thiết xây dựng xã đạt chuẩn văn hóa nông thôn mới của tỉnh, cần liên tục triển khai công tác làm việc bình xét, công nhận những thương hiệu văn hóa đúng tiến trình, khách quan, tránh bệnh hình thức, bảo vệ chất lượng, hiệu suất cao của trào lưu .
Bên cạnh đó, việc thanh tra rà soát lại những tiêu chuẩn nhìn nhận, bình xét thương hiệu văn hóa theo hướng bảo vệ chất lượng trào lưu, tương thích với mặt phẳng chung so với những tỉnh bạn trong khu vực, đồng thời vận dụng linh động, đơn cử, hợp tình, hài hòa và hợp lý so với tiêu chuẩn triển khai chủ trương dân số-kế hoạch hóa mái ấm gia đình cũng đóng vai trò quan trọng .

Mai Nhân

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn