Thị trường vàng đen Việt Nam “dửng dưng” trước cơn sốt than thế giới

Khủng hoảng nối tiếp khủng hoảng

Khủng hoảng than ở Ấn Độ chưa kịp lắng xuống thì giá than ở Trung Quốc trong 2 ngày gần đây liên tiếp tạo kỷ lục tăng giá cao nhất trong lịch sử. 

Theo Bloomberg, tình hình mưa lũ tại tỉnh Sơn Tây ( Trung Quốc ) đã khiến vương quốc này phải đóng cửa, tạm ngừng hoạt động giải trí một loạt những mỏ than, làm trầm trọng hơn cuộc khủng hoảng cục bộ nguồn năng lượng tại Trung Quốc thời hạn gần đây .
Ngay cả trước khi lũ lụt xảy ra, Trung Quốc đã phải đương đầu với thực trạng thiếu vắng nguồn năng lượng khiến nhiều địa phương bị cắt điện .
Từ năm 2020 đến nay, stress Trung Quốc – nước Australia và những lệnh hạn chế nhập khẩu làm gián đoạn thị trường thương mại than dẫn tới sự mất cân đối giữa cung và cầu nguyên vật liệu than ở Trung Quốc .
Dự báo của những nhân viên nghiên cứu và phân tích tại Citic Securities ngày 8/10 cho biết, Trung Quốc phải đương đầu với sự thiếu vắng cung khoảng chừng 30-40 triệu tấn than trong quý IV / 2021 .
Tình trạng thiếu nghiêm trọng than cũng như những nguồn nguồn năng lượng khác ở vương quốc xuất khẩu lớn nhất thế giới không chỉ gây ảnh hưởng tác động riêng đến tăng trưởng của chính quốc gia này mà còn ảnh hưởng tác động trực tiếp đến chuỗi đáp ứng hoàn toàn có thể làm tê liệt nền kinh tế tài chính toàn thế giới vốn đang vật lộn để vượt lên cú sốc đại dịch COVID-19 .

Hình 1: Giá than thế giới tăng mạnh từ tháng 10/2021

Nguồn SSI: Research

Giá than thế giới đang thanh toán giao dịch hiện ở mức 244,50 USD / tấn, tăng 2,47 % so với giá thanh toán giao dịch phiên ngày 11/10 và tăng 29,65 % so với tháng trước .
Giá than tăng vọt khiến cho những nỗ lực của Bắc Kinh trong việc thôi thúc nguồn cung và ngăn ngừa cuộc khủng hoảng cục bộ nguồn năng lượng leo thang ở Trung Quốc thêm khó khăn vất vả hơn .

Tuy nhiên, dự báo của IMF và IEA cho rằng đợt khủng hoảng giá than sẽ không kéo dài quá lâu. Nhu cầu than sẽ chững lại và chỉ tăng trưởng 2% trong năm 2022. Giá than cũng được dự báo sẽ chỉ tăng 7% so với mức trung bình 2021 và có thể giảm từ 10-15% so với mức đỉnh thiết lập năm 2021 khi các yếu tố gây sốt giá sớm được tháo gỡ, và nguồn cung than dự kiến tăng mạnh 7% so với năm nay.

Đồng thời, nhờ hầu hết những nước tăng nhanh việc cấp phép mỏ than mới trong 2021, cũng như hoạt động giải trí logistic dần phục sinh, thị trường than thế giới sẽ sớm hạ nhiệt trong nửa đầu năm 2022 .

Than nội địa đủng đỉnh đứng ngoài cuộc

Hiện nước ta chỉ có 2 đơn vị chức năng được phép khai thác và bán than trong nước là Tập đoàn Than Khoáng sản Nước Ta ( TKV ) và Tổng Công ty Đông Bắc. Giá than trong nước thường chỉ kiểm soát và điều chỉnh khi có mức tăng lớn về chi phí sản xuất và thường chỉ diễn ra 3 – 4 năm / lần .
Trong năm 2021, giá than trong nước chưa kiểm soát và điều chỉnh nhiều, mới chỉ có giá than cho sản xuất xi-măng kiểm soát và điều chỉnh tăng 9 % trong tháng 8. Còn giá than cho nhiệt điện vẫn giữ nguyên để giảm áp lực đè nén cho Tập đoàn Điện lực Nước Ta ( EVN ) khi nhà nước đang nhu yếu hỗ trợ giá điện trong thời gian dịch bệnh .
Hơn nữa, vì nhu yếu than trong nước đa phần ship hàng cho nhiệt điện ( chiếm 72 % nhu yếu trong nước ) nên SSI Research ước tính giá than năm nay chỉ tăng nhẹ 4 % so với năm 2020 .

Hình 2: Diễn biến giá than của Việt Nam và thế giới qua các năm

Nguồn SSI: Research

Về phía nhập khẩu, giá than nhập khẩu của Nước Ta có tăng đồng pha với giá than thế giới, với mức tăng trung bình 83 % so với cùng kỳ năm trước trong 9 tháng đầu năm 2021 .

Với việc giá than tăng mạnh, các ngành công nghiệp ở nước ta sẽ bị ảnh hưởng chính bao gồm nhiệt điện, xi măng, luyện kim và phân bón.

Trong đó, chính do giá than thế giới tăng đột biến so với than trong nước, những ngành có tỷ suất than nhập trên tổng than sử dụng trong ngành cao như xi-măng ( 66 % ), sắt thép ( 88 % ), phân bón ( 74 % ) sẽ bị tác động ảnh hưởng nhiều nhất, còn nhiệt điện ít bị tác động ảnh hưởng hơn do tỷ suất than nhập mới chỉ chiếm 24 % tổng than sử dụng và nhà nước cũng ưu tiên nguồn than trong nước cho nhiệt điện .
Tuy nhiên, ngành Than là ngành ít chịu tác động ảnh hưởng trực tiếp từ cơn sốt than thế giới và gần như chưa được hưởng lợi từ cơn sốt than hiện tại .
Ngoài ra, SSI Research cũng chú ý quan tâm, giá than khai thác ở Nước Ta đang đắt hơn nhiều so với thế giới ở trong tiến trình thông thường ( năm 2019, giá than Nước Ta đắt hơn 18 % so với giá than nhập khẩu ) nên dư địa tăng giá trong nước không còn nhiều, nhất là khi giá than thế giới có năng lực hạ nhiệt nhanh trong năm 2022 .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thị Trường