Bức tranh kinh tế thế giới năm 2021

VTV Digital-Thứ tư, ngày 29/12/2021 23:08 GMT+7

Nếu năm 2020 kinh tế thế giới như bước vào một đường hầm, đầy rẫy bóng đen, vô định do COVID-19 thì năm 2021, với sự phủ khắp của vaccine và những nỗ lực đến từ chính phủ các nước thông qua chính sách tài khóa và tiền tệ, cả thế giới bắt đầu thấy được tia sáng hy vọng từ sự vực dậy của chuỗi sản xuất toàn cầu cho đến một kỷ nguyên mới của “vũ trụ ảo” .

Việc được ngồi trên máy bay ngắm nhìn mây trôi hờ hững bên ngoài từng là tham vọng xa xỉ của nhiều người khi tình hình dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, với chủ trương ” sống chung bảo đảm an toàn với COVID-19 “, những chuyến bay đã được cất cánh trên khung trời, du lịch Phục hồi, giao thương mua bán được nối lại …

Kinh tế thế giới 2021 được ví như người đi trên dây. Việc sở hữu lá chắn vaccine phòng COVID-19 đã giúp các hoạt động kinh tế có thể quay trở lại nhịp vận động trước đó.

Từ mức tăng trưởng – 3,5 % năm 2020, trong những báo cáo giải trình update của Quỹ Tiền tệ Quốc tế ( IMF ) từ tháng 1 đến tháng 7, GDP thế giới được dự báo tăng từ 5,5 – 6 %. Có thể thấy, kinh tế toàn thế giới sẽ đi rất vững chãi trên sợi dây tăng trưởng. Nguyên nhân là do cầu tiêu dùng tăng nhanh, thậm chí còn là đột biến sau khi Open đã thôi thúc hoạt động giải trí sản xuất và dịch vụ .Bức tranh kinh tế thế giới năm 2021 - Ảnh 1.Theo báo cáo giải trình update của Quỹ Tiền tệ Quốc tế ( IMF ) từ tháng 1 đến tháng 7, GDP thế giới được dự báo tăng từ 5,5 – 6 %. ( Ảnh minh họa – Ảnh : Getty Images )Theo IMF, kể từ khi đại dịch diễn ra, đến nay, những cơ quan chính phủ đã chi một số tiền kỷ lục, khoảng chừng 16,9 nghìn tỷ USD và Mỹ chiếm 1/3. Trong số 6.000 tỷ USD được bơm ra, khoảng chừng 1/7 số tiền là được chuyển thẳng vào thông tin tài khoản của người dân đóng thuế. Theo cách nói của người Mỹ là helicopter money ( rải tiền từ trực thăng ). Đến nay, mỗi người Mỹ đã nhận 3 lần khoản cứu trợ này .

Tuy nhiên, gió bỗng nổi lên và mạnh đến mức chiếc siêu tàu chở hàng mang tên Ever Given dài hơn cả tháp Eiffel, nặng hơn 200.000 tấn, có thể chứa tối đa 20.000 container đang đi thẳng thì mắc cạn, đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu thiệt hại 10 tỷ USD/ngày, báo hiệu những sự rung lắc đầu tiên khi đi trên sợi dây.

Đáng sợ hơn, cơn gió lần này nguy hại đến mức nó đã mang theo biến thể Delta của virus SARS-CoV-2 đi khắp thế giới. Mặc dù biến thể này Open tại Ấn Độ từ cuối năm 2020, nhưng đến tháng 5/2021 nó mới thực sự bùng phát, vắt kiệt sức chịu đựng của nhiều nền kinh tế, đặc biệt quan trọng là tại khu vực châu Á – công xưởng sản xuất của thế giới. Sự mất cân đối cung và cầu đã dẫn đến thực trạng đứt gãy chuỗi đáp ứng ở khoanh vùng phạm vi toàn thế giới .

Đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu

Ngày nay có đến 90% hàng hóa được vận chuyển bằng đường biển, phần lớn qua các con tàu container khổng lồ của các hãng tàu quốc tế với số lượng vào khoảng trên 5.500 chiếc trong năm 2021.

Khi Open trở lại vào quý 1/2021 sau thời hạn dài phong tỏa, nhu yếu sản phẩm & hàng hóa tại Mỹ, thị trường tiêu thụ lớn nhất giật mình tăng vọt, dẫn đến những nhà nhập khẩu chuẩn bị sẵn sàng trả giá cao để nhận hàng .Có cầu tất có cung, những hãng vận tải biển quốc tế đã tập trung chuyên sâu đội tàu ship hàng cho tuyến đường vận tải biển mang lại doanh thu nhiều nhất, đẩy giá cước vận tải lên trên 20.000 USD .Các con tàu cập cảng quá nhiều đã bị dồn ứ, đôi lúc phải chờ đến vài tuần mới hoàn toàn có thể bốc dỡ xong. Hàng hóa được bốc dỡ khỏi tàu lại gặp một yếu tố khác, đó là không có tài xế xe tải luân chuyển. Điều đó có nghĩa là một kiện hàng trước đại dịch chỉ cần 2 ngày để đến tay người dùng, nay sẽ cần đến 2,5 ngày .” Mọi người đều giật mình trước sự phục sinh quá nhanh của nhu yếu tiêu dùng, không riêng gì với chất bán dẫn, xe xe hơi, mà còn với toàn bộ mọi thứ đã khiến mạng lưới hệ thống đáp ứng không phản ứng kịp “, Giáo sư Hiroaki Kuwajima, Đại học California tại Berkeley, cho hay .Sự tròng trành trên sợi dây đã lan từ chuỗi đáp ứng sang thị trường nguồn năng lượng. Nhu cầu tăng vọt trong khi sản lượng không phân phối đủ .Đợt khan hiếm nguồn năng lượng khởi đầu chỉ diễn ra cục bộ, nhưng đáng ngại hơn, năm qua tận mắt chứng kiến việc nguồn năng lượng đã được sử dụng như một ” vũ khí ” trong cạnh tranh đối đầu địa chính trị giữa những nước lớn .

Khủng hoảng năng lượng trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị

OPEC cạnh tranh đối đầu với một bên là một nhóm nước đứng đầu là Mỹ, khi người xả, người khóa van dầu. Trong khi đường ống dẫn khí đốt Dòng chảy phương Bắc 2 nối Nga và châu Âu cũng đang bị chính trị hóa chưa đưa vào quản lý và vận hành, khiến lục địa già đương đầu mùa đông lạnh do không đủ nguồn năng lượng sưởi ấm .Rõ ràng thùng dầu, than đá vẫn đang chi phối kinh tế thế giới. Cuộc cách mạng nguồn năng lượng xanh dù đạt được nhiều bước tiến đáng kể năm qua, nhưng Hội nghị COP26 chưa đạt được như kỳ vọng đang đặt ra nhiều câu hỏi .Có thể thấy, từ đứt gãy chuỗi đáp ứng, biến thể Delta, khủng hoảng cục bộ nguồn năng lượng, cung tiền nhiều trên thị trường … đã khiến Ngân sách chi tiêu sản phẩm & hàng hóa leo thang, gây ra lạm phát kinh tế nghiêm trọng .Bức tranh kinh tế thế giới năm 2021 - Ảnh 2.Kinh tế thế giới năm 2021 tận mắt chứng kiến nhiều dịch chuyển như : thực trạng đứt gãy chuỗi đáp ứng, khủng hoảng cục bộ nguồn năng lượng … ( Ảnh : Getty Images )Nếu 7 tháng đầu năm, tăng trưởng kinh tế thế giới khá vững chãi, thì quá trình nửa sau lại rung lắc, gián đoạn liên hồi, thiên nhiên và môi trường bất định như người đi trên dây. Lập trường chủ trương tiền tệ cũng rẽ sang hướng khác : Thắt chặt tiền tệ .Để có thêm góc nhìn sâu hơn về chủ đề lạm phát kinh tế, mối rủi ro tiềm ẩn toàn thế giới, phóng viên báo chí đã có cuộc trao đổi với tiến sỹ Hồ Quốc Tuấn, Giảng viên chuyên ngành Tài chính kế toán Đại học Bristol, Anh .

Sự khác biệt về chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn

PV: Sự khác biệt về chính sách giữa các ngân hàng trung ương lớn sẽ tác động ra sao tới lạm phát năm 2022 thưa ông?

TS. Hồ Quốc Tuấn : ” Năm 2021, lạm phát kinh tế hoàn toàn có thể là mức đỉnh của giai đoạn hậu COVID-19. Kể từ năm 2022, mức lạm phát kinh tế sẽ khởi đầu giảm đi, hầu hết những ngân hàng nhà nước TW cũng thận trọng. Mặc dù những nền kinh tế như Anh, Mỹ rút lại thanh khoản hoặc thực thi tăng lãi suất vay, nhưng họ cũng quan ngại về chủng COVID-19 mới ” .

PV: Vậy ông đánh giá ảnh hưởng của lạm phát tới các quốc gia đang phát triển, trong đó có Việt Nam trong năm 2022 sẽ như thế nào?

TS. Hồ Quốc Tuấn: “Đối với các quốc gia đang phát triển, sang năm 2022, lạm phát có thể tăng từ 2 – 2,5%, nhiều nước có thể lên đến 3 – 4%, thậm chí còn cao hơn. Năm 2022 mới là một năm ngân hàng trung ương của các nước đang phát triển phải đi vay nhiều hơn, phải ưu tiên hơn đối với vấn đề phát triển kinh tế, hỗ trợ để các doanh nghiệp có thể hoạt động được và duy trì dòng vốn FDI đổ vào khu vực này”.

Chiến dịch “Thanh gươm mạng”

Các công ty trong lĩnh vực công nghệ và bất động sản tại Trung Quốc trong năm 2021 đã rơi vào một trò chơi sinh tồn, trong đó họ chịu sự kiểm soát chặt chẽ bởi giới chức Trung Quốc.

Phát biểu tại một hội nghị về kinh tế tài chính tiền tệ vào ngày 24/10/2020 rằng sự chưa ổn của mạng lưới hệ thống ngân hàng nhà nước Trung Quốc đã tạo ra một mạng lưới hệ thống kinh tế tài chính kém tăng trưởng và bóng gió rằng công ty kinh tế tài chính công nghệ tiên tiến ( Fintech ) của Jack Ma hoàn toàn có thể là giải pháp cho yếu tố này .Jack Ma có lẽ rằng không ý thức rằng lời nói của mình sẽ đi vào lịch sử vẻ vang Fintech Trung Quốc, bởi nó ghi lại thời gian khi giới chức nước này chuyển mối quan hệ với những gã khổng lồ công nghệ tiên tiến từ ” tự do ” sang ” siết vòng kim cô ” .Cũng đúng vào ngày 24/10/2020, Trung Quốc đã trình làng Chiến dịch ” Thanh gươm mạng “, một chiến dịch trên khoanh vùng phạm vi rộng tương quan đến 14 bộ và cơ quan nhằm mục đích ” chỉnh đốn ” nghành nghề dịch vụ công nghệ tiên tiến của Trung Quốc .

Chiến dịch “Thanh gươm mạng” đã thay đổi mô hình kinh doanh của các công ty nền tảng tư nhân dựa trên dữ liệu người dùng sau một thập kỷ bùng nổ, chia sẻ doanh thu hướng tới mục tiêu “thịnh vương chung”.

” Doanh thu của nhiều doanh nghiệp Fintech bị thu hẹp. Trò chơi trực tuyến, dạy thêm trực tuyến gần như quay trở lại 0. Hoạt động gọi vốn IPO của doanh nghiệp gặp khó khăn vất vả “, TS. Phạm Sỹ Thành, Giám đốc Chương trình Nghiên cứu Chiến lược Mekong – Trung Quốc, VNUA, cho hay .Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn cam kết thúc đẩy mạnh những công nghệ tiên tiến mũi nhọn như bán dẫn, hàng không ngoài hành tinh, tăng cường hiện hữu hoặc góp vốn cho những doanh nghiệp tư nhân .” Nhà nước sẽ tăng sự hiện hữu CP vàng hoặc CP chi phối trong công ty tư nhân hay phối hợp quy mô công – tư trong những doanh nghiệp công nghệ tiên tiến. Ở góc nhìn khác, nó sẽ khiến hoạt động giải trí phát minh sáng tạo của những công ty công nghệ tiên tiến hoặc sự quan tâm của những công ty công nghệ tiên tiến quốc tế đến những công ty công nghệ tiên tiến địa phương của Trung Quốc bị trấn áp ngặt nghèo hơn “, TS. Phạm Sỹ Thành cho biết thêm .

Metaverse – từ khóa “nóng” nhất của giới công nghệ năm 2021

Hãng tin Bloomberg từng nhận định, 2021 là một năm “hoang dại và đầy cảm xúc” cho những nhà đầu tư. Giờ đây, họ còn muốn khai phá, tìm cơ hội sinh lời mới trong các không gian ảo. “Metaverse” (vũ trụ ảo), đang là một trong những từ khóa “nóng” nhất của giới công nghệ năm nay.

Cơ chế của những nền tảng ngoài hành tinh ảo là tất cả chúng ta hoàn toàn có thể làm phần nhiều mọi thứ giống trong đời thực. ” Nền kinh tế vật phẩm số ” được dự báo sẽ bùng nổ trong metaverse. Chẳng hạn, những nền tảng metaverse hoàn toàn có thể bán đất đai cho người dùng và doanh nghiệp để làm nhà hay kinh doanh thương mại. Những doanh nghiệp cũng hoàn toàn có thể đưa lên những đồ thời trang, thẻ game sưu tầm hay thú ảo .Bức tranh kinh tế thế giới năm 2021 - Ảnh 3.Một phần hình ghép từ tác phẩm NFT trị giá 69 triệu USD. ( Ảnh : Beeple / Christie’s )

Tất cả chúng ta có thể tạo ra các tài sản số NFT để kinh doanh trong metaverse. Cách làm vô cùng đơn giản. Chẳng hạn bạn có thể chụp 1 bức ảnh selfie, sau đó đưa lên 1 trang web tài sản số, đăng ký các thông tin của vật phẩm và trả một khoản phí, khoảng 150 USD để xác thực trên chuỗi khối blockchain rằng, tôi là tác giả và chủ sở hữu. Như vậy, nó đã trở thành 1 NFT – hay 1 token độc nhất vô nhị, 1 tài sản số có thể đem mua bán.

Có thể bức ảnh này trở thành ” hàng hiếm “, được hội đồng thiên hà ảo săn lùng, thổi giá đến hàng nghìn USD, hoặc nó vẫn là NFT nhưng không ai mua, không tạo ra giá trị gì .

Tính trên tất cả các nền tảng, hơn 4,5 triệu NFT đang được mua bán. Tuy nhiên, những lô đất ảo hay tác phẩm nghệ thuật hàng triệu USD cũng chỉ là 1 trong số 1% những NFT có giá trị cao.

Dù thị trường khó đoán, nhưng những ông lớn vẫn đổ tiền vào nền kinh tế vật phẩm số này, bởi họ tin yêu rằng càng góp vốn đầu tư, càng lôi kéo nhiều người dùng tham gia thì thanh toán giao dịch sẽ càng sôi động. Tuy nhiên càng nóng, rủi ro đáng tiếc lại càng tăng. Nhiều chuyên viên cảnh báo nhắc nhở gia tài số sẽ đương đầu với những yếu tố như rủi ro tiềm ẩn lấy cắp thông tin hay có những cá voi đứng sau thao túng thị trường này. Bởi vậy, những vương quốc cũng đang đưa ra những gia tài số nóng như NFT vào tầm ngắm .

Sự xuất hiện của biến thể mới Omicron lại một lần nữa giống như một “phép thử” với sự linh hoạt và sức chịu đựng của các nền kinh tế trên thế giới trong năm 2022, nhưng vẫn còn đó những hy vọng mới, bởi càng khó khăn, con người càng đoàn kết và sáng tạo mạnh mẽ hơn.

Dự báo kinh tế thế giới 2022: Lạm phát sẽ là trở ngại chính Dự báo kinh tế thế giới 2022: Lạm phát sẽ là trở ngại chính VTV.vn – Tổng sản phẩm quốc nội toàn thế giới sẽ được nâng lên nhờ sự hồi sinh từ đại dịch, mặc dầu nếu lạm phát kinh tế vẫn tiếp nối sẽ có rủi ro tiềm ẩn đẩy những nền kinh tế rơi vào suy thoái và khủng hoảng.

* Mời quý độc giả theo dõi các chương trình đã phát sóng của Đài Truyền hình Việt Nam trên TV Online và VTVGo!