Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
Thực tế mà nói thì những bài viết về chủ đề thuế hoãn lại, phần lớn đều rất phức tạp. Và bạn biết điều gì không ? Thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại hoàn toàn có thể được viết theo một thứ ngôn từ mà mọi người đều hoàn toàn có thể hiểu được .
Nội Dung Chính
1. Thuế thu nhập hoãn lại là gì?
Thuế thu nhập hoãn lại là một công cụ để kiểm soát và điều chỉnh ngân sách thuế theo lao lý của luật thuế TNDN về ngân sách thuế theo những pháp luật của chuẩn mực kế toán .
2. Thuế thu nhập hoãn lại phát sinh khi nào?
Thuế thu nhập hoãn lại được ghi nhận trên báo cáo tài chính khi có sự khác biệt giữa giá trị ghi sổ của tài sản hoặc nợ phải trả với cơ sở tính thuế của các tài sản hoặc nợ phải trả này (ngoại trừ một số trường hợp – sẽ đề cập bên dưới), và từ các khoản chuyển lỗ thuế và ưu đãi thuế chưa sử dụng.
Bạn đang đọc: Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
Khi có sự khác biệt giữa giá trị ghi sổ và cơ sở tính thuế của tài sản hoặc nợ phải trả sẽ làm phát sinh các khoản chênh lệch tạm thời.
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = Giá trị ghi sổ của tài sản hoặc nợ phải trả – cơ sở tính thuế của những tài sản hoặc nợ phải trả này .
Việc ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại trên báo cáo tài chính sẽ làm phát sinh tài sản thuế hoãn lại hoặc nợ phải trả thuế hoãn lại.
Thuế thu nhập hoãn lại hoàn toàn có thể được ghi nhận vào báo cáo giải trình tác dụng hoạt động giải trí kinh doanh thương mại như thể một khoản ngân sách thuế thu nhập doanh nghiệp ( hoặc một số ít ngân sách khác có tương quan ), được ghi nhận trực tiếp vào vốn chủ sở hữu hoặc, trong trường hợp của chuẩn mực kế toán quốc tế, ghi nhận vào báo cáo giải trình thu nhập tổng lực khác .
3. Cơ sở tính thuế của tài sản và nợ phải trả
Như đã trình bày tại mục 2, thuế thu nhập hoãn lại phát sinh khi có sự khác biệt giữa giá trị ghi sổ và cơ sở tính thuế của tài sản và nợ phải trả. Do vậy, một nội dung quan trọng trong kế toán thuế thu nhập hoãn lại nằm ở việc xác định cơ sở tính thuế của tài sản và nợ phải trả.
Cơ sở tính thuế của tài sản là giá trị mà doanh nghiệp sẽ không phải chịu thuế trong tương lai khi doanh nghiệp thu hồi giá trị của tài sản.
Cơ sở tính thuế của nợ phải trả là giá trị mà doanh nghiệp sẽ phải chịu thuế (không được tính vào chi phí) trong tương lai khi doanh nghiệp thanh toán các nghĩa vụ phải trả này.
Sau đây, tất cả chúng ta hãy cùng xem xét 1 số ít ví dụ để cùng nhau hiểu rõ hơn về việc xác lập cơ sở tính thuế của tài sản và nợ phả trả, và từ đó, xác lập chênh lệch trong thời điểm tạm thời phát sinh từ thanh toán giao dịch ( nếu có ) .
3.1 Xác định cơ sở tính thuế của tài sản
a ) Khoản phải thu thương mại có giá trị ghi sổ là 100. Doanh thu tương ứng của khoản phải thu thương mại đã được tính vào doanh thu tính thuế thu nhập ( lỗ tính thuế ) .
Doanh thu phát sinh từ khoản phải thu thương mại đã được tính vào lợi nhuận tính thuế của kỳ hiện tại, do vậy, trong tương lai doanh nghiệp sẽ không phải chịu thuế liên quan tới khoản phải thu thương mại này nữa. Cơ sở tính thuế của khoản phải thu thương mại trên là giá trị không tính vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp trong tương lai. Trong trường hợp này, cơ sở tính thuế của tài sản có giá trị là 100.
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = giá trị ghi sổ của tài sản ( 100 ) – cơ sở tính thuế của tài sản ( 100 ) = 0
Giao dịch này không tạo ra chênh lệch trong thời điểm tạm thời và do vậy, đây không phải là một thanh toán giao dịch làm phát sinh thuế thu nhập hoãn lại .
b ) Doanh nghiệp nắm giữ một trái phiếu có thời hạn 5 năm nhằm mục đích mục tiêu nắm giữ và nhận lãi từ trái phiếu. Số tiền mà doanh nghiệp phải bỏ ra tại thời gian khởi đầu là 1.000 đồng. Mức lãi suất vay trái phiếu là 10 % / năm tính trên số dư nợ gốc ( 1.000 đồng ) và trái phiếu được thanh toán giao dịch một lần tại thời gian đến hạn. Doanh nghiệp kế toán trái phiếu trên theo quy mô giá gốc .
Theo pháp luật của luật thuế TNDN, doanh nghiệp chỉ phải nộp thuế khi doanh nghiệp trong thực tiễn nhận tiền từ trái phiếu này khi đến hạn. Đồng thời, thuế TNDN chỉ tính trên giá trị doanh thu mà doanh nghiệp nhận được, trong trường hợp này là 500 đồng xu tiền lãi .
Việc xác lập cơ sở tính thuế của tài sản và chênh lệch trong thời điểm tạm thời nếu có trong trường hợp này như sau :
Năm 1:
Giá trị ghi sổ của khoản góp vốn đầu tư : 1.100 đồng
Giá trị không phải chịu thuế trong tương lai : 1.000 đồng ( do thuế chỉ đánh trên 100 đồng xu tiền lãi )
Do vậy, cơ sở tính thuế của tài sản trong trường hợp này là 1.000 đồng .
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = giá trị ghi sổ ( 1.100 ) – cơ sở tính thuế ( 1.000 ) = 100 đồng
Do vậy, trường hợp này có phát sinh thuế thu nhập hoãn lại .
Năm 2:
Việc xác lập tương tự như với năm 1
Giá trị ghi sổ của khoản góp vốn đầu tư : 1.200 đồng
Giá trị không phải chịu thuế trong tương lai : 1.000 đồng ( do chỉ đánh thuế trên 200 đồng xu tiền lãi )
Cơ sở tính thuế của tài sản là 1.000 đồng .
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = giá trị ghi sổ ( 1.200 ) – cơ sở tính thuế ( 1.000 ) = 200 đồng
Trường hợp này có phát sinh thuế hoãn lại .
Từ năm 3 đến năm 5
Việc xác lập cơ sở tính thuế của tài sản và chênh lệch trong thời điểm tạm thời được xác lập tựa như .
c ) Một khoản cổ tức phải thu từ một công ty con có giá trị ghi sổ là 100. Khoản cổ tức này không phải chịu thuế thu nhập doanh nghiệp .
Giá trị mà doanh nghiệp không phải chịu thuế trong tương lai là 100 ( do khoản cổ tức này không chịu thuế ), Do vậy, cơ sở tính thuế của khoản phải thu cổ tức này là 100, bằng với giá trị ghi sổ. Không có chênh lệch trong thời điểm tạm thời phát sinh trong trường hợp này và do vậy, thanh toán giao dịch này không làm phát sinh thuế thu nhập hoãn lại .
3.2 Xác định cơ sở tính thuế của nợ phải trả
a ) Nợ phải trả thời gian ngắn có khoản mục “ ngân sách phải trả ” về ngân sách trích trước lương nghỉ phép với giá trị ghi sổ là 100. Ngân sách chi tiêu phải trả tương ứng được khấu trừ cho mục tiêu tính thuế thu nhập trên cơ sở thực chi .
Trong tương lai, khi doanh nghiệp thanh toán giao dịch khoản ngân sách phải trả này, phần giá trị được tính vào ngân sách thuế TNDN là 100 đồng. Phần giá trị mà doanh nghiệp phải chịu thuế ( không được tính vào ngân sách ) trong tương lai là 0 đồng ( do hàng loạt 100 đồng đều được tính là ngân sách thuế ). Do vậy, cơ sở tính thuế của khoản nợ phải trả này là 0 đồng .
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = giá trị ghi sổ của nợ phải trả ( 100 ) – cơ sở tính thuế ( 0 ) = 100 đồng .
Trường hợp này có phát sinh thuế thu nhập hoãn lại .
b ) Nợ phải trả thời gian ngắn có khoản “ ngân sách phải trả ” về tiền điện, nước, điện thoại cảm ứng có giá trị ghi sổ là 100. giá thành phải trả này đã được khấu trừ cho mục tiêu tính thuế thu nhập tại năm hiện hành .
Trong tương lai, giá trị mà doanh nghiệp phải chịu thuế ( không được tính vào ngân sách thuế TNDN ) là 100 đồng, do giá trị này đã được tính vào ngân sách tại thời gian hiện tại .
Cơ sở tính thuế của khoản nợ phải trả này là 100 đồng, bằng với giá trị ghi sổ. Do vậy, trường hợp này không làm phát sinh chênh lệch trong thời điểm tạm thời .
c ) Nợ phải trả thời gian ngắn có khoản “ tiền phạt phải trả ” với giá trị ghi sổ là 100. Tiền phạt không được khấu trừ cho mục tiêu tính thuế thu nhập .
Trong tương lai, giá trị mà doanh nghiệp phải chịu thuế ( không được tính vào ngân sách thuế ) là 100 đồng, do số tiền này không được khấu trừ cho mục tiêu tính thuế thu nhập .
Cơ sở tính thuế của khoản nợ phải trả trên là 100 đồng, bằng với giá trị ghi sổ. Do vậy, trường hợp này không làm phát sinh chênh lệch trong thời điểm tạm thời .
d ) Một khoản đi vay phải trả có giá trị ghi sổ là 100. Việc thanh toán giao dịch khoản vay này không có tác động ảnh hưởng đến thuế thu nhập .
Do việc giao dịch thanh toán khoản vay trên không tác động ảnh hưởng đến thuế thu nhập, giá trị mà doanh nghiệp được phép tính vào ngân sách từ việc thanh toán giao dịch khoản vay trên là 0 đồng. Do vậy, giá trị mà doanh nghiệp phải chịu thuế ( không được tính vào ngân sách thuế ) là 100 đồng .
Cơ sở tính thuế của khoản vay trên là 100 đồng .
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = giá trị ghi sổ ( 100 ) – cơ sở tính thuế ( 100 ) = 0 .
Trường hợp này không làm phát sinh thuế thu nhập hoãn lại .
3.3 Cơ sở tính thuế của các khoản mục không được ghi nhận trên báo cáo tình hình tài chính
Khi một khoản mục ngay cả khi không được ghi nhận vào báo cáo tình hình tài chính mà được phản ánh ngay vào báo cáo lãi lỗ trong kỳ cũng có thể làm phát sinh thuế thu nhập hoãn lại.
Trong trường hợp này, giá trị ghi sổ của khoản mục trên được coi bằng 0 và cơ sở tính thuế được xác lập như đã trình diễn tại mục 3.1 và 3.2 .
Hãy cùng xem xét ví dụ sau :
Một khoản ngân sách shopping công cụ, dụng cụ có giá trị 100 đồng đã được ghi nhận ngay là ngân sách khi xác lập doanh thu kế toán của kỳ khi khoản ngân sách shopping công cụ, dụng cụ này phát sinh nhưng chỉ được coi là một khoản khấu trừ khi xác lập doanh thu tính thuế thu nhập ( lỗ tính thuế ) của những kỳ sau đó .
Giá trị ghi sổ của khoản mục : 0 đồng ( do hàng loạt đã được ghi nhận vào ngân sách kế toán )
Giá trị không phải chịu thuế trong tương lai : 100 đồng chính là cơ sở tính thuế của khoản mục này .
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời = giá trị ghi sổ ( 0 ) – cơ sở tính thuế ( 100 ) = – 100 đồng .
Do vậy, trường hợp này có phát sinh thuế thu nhập hoãn lại .
4. Phân biệt tài sản thuế hoãn lại và nợ phải trả thuế hoãn lại
Việc phân biệt tài sản thuế hoãn lại và nợ phải trả thuế hoãn lại được triển khai như thế nào ?
Tài sản thuế hoãn lại phát sinh nếu trong tương lai, doanh nghiệp được giảm số thuế phải nộp so với doanh thu kế toán khi doanh nghiệp tịch thu quyền lợi của tài sản hoặc giao dịch thanh toán nợ phải trả .
Tài sản thuế hoãn lại phát sinh từ những khoản chênh lệch trong thời điểm tạm thời được khấu trừ, những khoản lỗ thuế và khuyễn mãi thêm thuế chưa sử dụng .
Nợ phải trả thuế hoãn lại phát sinh khi trong tương lai, doanh nghiệp phải tăng số thuế phải nộp so với doanh thu kế toán khi doanh nghiệp tịch thu quyền lợi của tài sản hoặc giao dịch thanh toán nợ phải trả .
Nợ phải trả thuế hoãn lại phát sinh từ những khoản chênh lệch trong thời điểm tạm thời chịu thuế .
Việc xác lập tài sản thuế hoãn lại hoặc nợ phải trả thuế hoãn lại hoàn toàn có thể được tóm tắt như sau :
Một số ví dụ phân biệt giữa tài sản thuế hoãn lại và nợ phải trả thuế hoãn lại vận dụng quy tắc trên :
4.1 Ví dụ 1
Một tài sản có nguyên giá 1.000 được khấu hao cho mục tiêu kế toán là 10 năm và cho mục tiêu thuế là 5 năm. Thuế suất thuế TNDN : 20 %
Năm 1:
Giá trị còn lại cho mục tiêu kế toán ( giá trị ghi sổ ) : 900
Giá trị còn lại cho mục tiêu thuế : 800. Đây cũng chính là cơ sở tính thuế của tài sản trên
Do giá trị ghi sổ > cơ sở tính thuế nên làm phát sinh nợ phải trả thuế hoãn lại .
Nợ phải trả thuế hoãn lại = 100 ( chênh lệch trong thời điểm tạm thời ) * 20 % ( thuế suất ) = 20
Bút toán hạch toán :
Nợ ngân sách thuế TNDN hoãn lại : 20
Có Thuế TNDN hoãn lại phải trả : 20
Năm 2:
Giá trị ghi sổ : 800
Cơ sở tính thuế : 600
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời : 200
Nợ phải trả thuế hoãn lại = 200 * 20 % = 40
Giá trị đã ghi nhận trong năm 1 : 20
Giá trị ghi nhận bổ trợ trong năm 2 : 20
Bút toán hạch toán :
Nợ ngân sách thuế TNDN hoãn lại : 20
Có thuế TNDN hoãn lại phải trả : 20
4.2 Ví dụ 2
Một khoản mục lệch giá chưa thực thi được ghi nhận trên báo cáo giải trình tình hình kinh tế tài chính với giá trị 1.000 đồng, tuy nhiên đã được tính vào doanh thu tính thuế của kỳ hiện hành .
Giá trị ghi sổ của nợ phải trả : 1.000
Cơ sở tính thuế của nợ phải trả : 0
Chênh lệch trong thời điểm tạm thời : 1.000
Do giá trị ghi sổ của nợ phải trả > cơ sở tính thuế của nợ phải trả nên làm phát sinh tài sản thuế thu nhập hoãn lại .
Giá trị tài sản thuế thu nhập hoãn lại = 1.000 ( chênh lệch trong thời điểm tạm thời ) * 20 % ( thuế suất ) = 200 đồng .
Bút toán hạch toán :
Nợ tài sản thuế TNDN hoãn lại : 200
Có Ngân sách chi tiêu thuế TNDN hoãn lại : 200
5. Một số trường hợp không ghi nhận thuế hoãn lại
5.1 Việc ghi nhận phụ thuộc vào lợi nhuận tính thuế trong tương lai
Việc ghi nhận tài sản thuế hoãn lại chỉ được thực thi khi doanh nghiệp ước tính trong tương lai sẽ có doanh thu tính thuế để hoàn toàn có thể sử dụng chênh lệch trong thời điểm tạm thời được khấu trừ, những khoản chuyển lỗ thuế và khuyễn mãi thêm thuế chưa sử dụng .
5.2 Chênh lệch tạm thời phát sinh từ ghi nhận ban đầu của tài sản và nợ phải trả
Doanh nghiệp không ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phát sinh từ việc ghi nhận khởi đầu của tài sản và nợ phải trả trong một thanh toán giao dịch mà :
- không phải là một giao dịch hợp nhất kinh doanh; và
- tại thời điểm diễn ra giao dịch, không ảnh hưởng tới cả lợi nhuận kế toán và lợi nhuận tính thuế TNDN.
Ví dụ :
Một doanh nghiệp dự tính sử dụng một tài sản với nguyên giá 1.000 trong 5 năm, tài sản không có giá trị thanh lý ước tính. Thuế suất thuế TNDN 20 %. Ngân sách chi tiêu khấu hao của tài sản này không được tính là ngân sách được trừ theo pháp luật của luật thuế TNDN. Khi triển khai thanh lý tài sản, bất kể một khoản lãi lỗ nào phát sinh cũng không ảnh hưởng tác động tới lợi chuận tính thuế hoặc ngân sách tính thuế của doanh nghiệp .
Doanh nghiệp xác định một số thông tin sau tại thời điểm mua tài sản:
Xem thêm: Cách tính tổng tài sản
- Giá trị ghi sổ của tài sản: 1.000
- Cơ sở tính thuế của tài sản: 0 (là giá trị mà doanh nghiệp sẽ không phải chịu thuế trong tương lai do toàn bộ chi phí không được tính vào chi phí thuế TNDN)
- Chênh lệch tạm thời: 1.000
- Do giá trị ghi sổ > cơ sở tính thuế của tài sản nên sẽ làm phát sinh nợ phải trả thuế thu nhập hoãn lại
Tuy nhiên, doanh nghiệp trên cũng xác lập thêm 1 số ít thông tin như sau :
- Giao dịch mua tài sản này không phải là một giao dịch hợp nhất kinh doanh;
- Tại thời điểm phát sinh, giao dịch này không ảnh hưởng tới lợi nhuận kế toán của doanh nghiệp mà chỉ ảnh hưởng tới báo cáo tình hình tài chính: tăng tài sản đồng thời tăng nợ phải trả nhà cung cấp hoặc giảm tiền;
- Tại thời điểm phát sinh, giao dịch này không ảnh hưởng tới lợi nhuận tính thuế của doanh nghiệp. Do toàn bộ chi phí từ việc sử dụng tài sản, cũng như lãi lỗ từ việc thanh lý tài sản không ảnh hưởng tới chi phí và lợi nhuận tính thuế của doanh nghiệp.
Từ những thông tin trên, doanh nghiệp không ghi nhận thuế thu nhập hoãn lại phát sinh từ thanh toán giao dịch này, mặc dầu thanh toán giao dịch trên có phát sinh chênh lệch trong thời điểm tạm thời .
Các khóa học do chúng tôi cung cấp
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp
