Hồ sơ Pandora: “Sóng thần” rò rỉ tài liệu lớn nhất lịch sử

Khoảng 11,9 triệu tệp tài liệu Hồ sơ Pandora ( hay Tài liệu Pandora ) lấy từ 14 công ty offshore ( ngoại biên ) được Thương Hội Nhà báo Điều tra Quốc tế ( ICIJ ) ở Washington, Mỹ, công bố ngày 3.10 .

Khoảng 2,94 terabyte Hồ sơ Pandora phanh phui bí mật tài chính của giới thượng lưu từ hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ. Đây là dữ liệu về những cá nhân sử dụng các công ty offshore (ngoại biên) và bí mật mua tài sản và che giấu tài sản, với nhiều người trong số đó để trốn thuế và nhiều hoạt động khác. 

Công ty offshore được ĐK ở những vùng chủ quyền lãnh thổ mà ở đấy họ có được mức khuyễn mãi thêm miễn thuế trọn vẹn nếu công ty hoạt động giải trí với những khoản doanh thu phát sinh ngoài chủ quyền lãnh thổ đó. Những chủ quyền lãnh thổ này được gọi dưới những cái tên như ” thiên đường thuế ” hay ” ốc đảo thuế ” .

Trong hồ sơ Pandora có hơn 330 chính trị gia và 130 tỉ phú Forbes, cũng như nhiều người nổi tiếng, những kẻ lừa đảo, buôn bán ma túy, các thành viên hoàng gia và lãnh đạo các nhóm tôn giáo khắp thế giới.

Thương Hội Nhà báo Điều tra Quốc tế đã dành hơn một năm để cấu trúc, điều tra và nghiên cứu và nghiên cứu và phân tích hơn 11,9 triệu hồ sơ trong vụ rò rỉ Hồ sơ Pandora .

Hồ sơ Pandora là gì?

Cuộc tìm hiểu Hồ sơ Pandora là sự hợp tác báo chí truyền thông lớn nhất từ trước tới nay trên quốc tế, có sự tham gia của hơn 600 nhà báo từ 150 hãng tiếp thị quảng cáo ở 117 vương quốc .Cuộc tìm hiểu dựa trên vụ rò rỉ hồ sơ mật của 14 nhà sản xuất dịch vụ offshore chuyên nghiệp cho những tập đoàn lớn và cá thể phong phú đang tìm cách phối hợp những công ty vỏ bọc, quỹ tín thác những quỹ và những tổ chức triển khai khác trong những khu vực pháp lý đánh thuế thấp hoặc không đánh thuế. Những thực thể này được cho phép những chủ sở hữu che giấu danh tính với công chúng và nhiều lúc với những cơ quan quản trị. Thông thường, những nhà sản xuất giúp chủ sở hữu mở thông tin tài khoản ngân hàng nhà nước ở những vương quốc có pháp luật kinh tế tài chính nhẹ .Hồ sơ Pandora lớn hơn và phức tạp hơn so với Hồ sơ Panama. Ảnh: AFPHồ sơ Pandora lớn hơn và phức tạp hơn so với Hồ sơ Panama. Ảnh: AFP2,94 terabyte tài liệu của Hồ sơ Pandora được ICIJ san sẻ với những đối tác chiến lược tiếp thị quảng cáo trên khắp quốc tế có nhiều định dạng khác nhau : Tài liệu, hình ảnh, email, bảng tính …Hồ sơ gồm có một lượng lớn thông tin chưa từng có về những người được gọi là chủ sở hữu có lợi của những thực thể được ĐK tại quần đảo Virgin thuộc Anh, Seychelles, Hong Kong ( Trung Quốc ), Belize, Panama, Nam Dakota ( Mỹ ) và những khu vực pháp lý bí hiểm khác. Hồ sơ Pandora cũng chứa thông tin về những cổ đông, giám đốc và giới chức .

Một số tệp tài liệu trong Hồ sơ Pandora có từ thập niên 1970 nhưng phần lớn các tệp ICIJ xem xét đều được tạo trong giai đoạn 1996 đến 2020. Dữ liệu bao gồm nhiều vấn đề: Thành lập các công ty vỏ bọc, các quỹ và quỹ tín thác; sử dụng các thực thể offshore để mua bất động sản, du thuyền, máy bay và bảo hiểm nhân thọ; sử dụng các thực thể offshore để đầu tư và chuyển tiền giữa các tài khoản ngân hàng; lập kế hoạch bất động sản và các vấn đề thừa kế khác; tránh thuế thông qua các chương trình tài chính phức tạp. Một số tài liệu có liên quan tới tội phạm tài chính, bao gồm rửa tiền.

Trong Hồ sơ Pandora có gì?

Hơn 330 chính trị gia trong Hồ sơ Pandora đến từ hơn 90 vương quốc và vùng chủ quyền lãnh thổ. Họ sử dụng những thực thể trong những khu vực pháp lý bí hiểm để mua bất động sản, giữ tiền ủy thác, chiếm hữu những công ty và những gia tài khác, nhiều lúc trải qua ẩn danh .

Cuộc điều tra Hồ sơ Pandora cũng tiết lộ cách các ngân hàng và công ty luật hợp tác chặt chẽ với các nhà cung cấp dịch vụ offshore để thiết kế các cấu trúc công ty phức tạp. Dữ liệu chỉ ra rằng, các nhà cung cấp không phải lúc nào cũng biết về khách hàng của mình dù có nghĩa vụ pháp lý là không làm ăn với những người tham gia các giao dịch đáng ngờ, ICIJ lưu ý. 

Hơn 11,9 triệu tệp tài liệu phần nhiều là không có cấu trúc. Hơn 50% số tệp ( 6,4 triệu ) là tài liệu văn bản, gồm có hơn 4 triệu tệp PDF, một vài tài liệu trong số này dài hơn 10.000 trang. Tài liệu gồm có hộ chiếu, bảng sao kê ngân hàng nhà nước, tờ khai thuế, hồ sơ xây dựng công ty, hợp đồng bất động sản và bảng câu hỏi đánh giá và thẩm định nâng cao. Cũng có hơn 4,1 triệu hình ảnh và email trong Hồ sơ Pandora .

Bảng tính chiếm 4% tài liệu, tương đương hơn 467.000. Tài liệu trong Hồ sơ Pandora cũng bao gồm các slide trình chiếu, bản ghi audio và video.

Tại sao có nhiều lãnh đạo thế giới và chính trị gia trong Hồ sơ Pandora?

ICIJ cho hay, Alcogal và Trident Trust là nhà cung ứng cho thấy nhiều tài liệu về người mua là chính trị gia và quan chức công quyền đương nhiệm và cựu quan chức. Hầu hết công ty của những người mua này được ĐK tại quần đảo Virgin thuộc Anh và Panama .Khách hàng của Alcogal gồm có gần 50% số chính trị gia và quan chức công quyền được xác lập trong Hồ sơ Pandora. Trong tài liệu về chủ sở hữu thụ hưởng mà ICIJ hoàn toàn có thể cấu trúc, gần 50% số công ty có tương quan đến Alcogal .Alcogal, có trụ sở chính tại Panama, có thành viên tham gia sáng lập là chính trị gia, một trong số đó từng là Đại sứ Panama tại Mỹ .