Ưu thế lai là gì?

Ngày nay để tạo ra cây trồng vật nuôi cho năng suốt các nhà khoa học nghiên cứu và sử dụng phương pháp ưu thế lai. Vậy ưu thế lai là gì là câu hỏi được nhiều bạn đọc quan tâm tìm hiểu.

Ưu thế lai là gì?

Theo nội dung sách giáo khoa sinh học 9 giải thích về ưu thế lai là gì như sau: “Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể lai F1 khoẻ hơn, sinh trưởng nhanh, phát triển mạnh, chống chịu tốt, các tính trạng hình thái và năng suất cao hơn trung bình giữa hai bố mẹ hoặc vượt trội hơn cả hai dạng bố mẹ”.

Như vậy ưu thế lai là hiện tượng kỳ lạ từ đời cha mẹ tinh lọc để tạo ra những gen trội đời con cho khung hình lai thế hệ tiên phong có những ưu thế so với đời cha mẹ như khoẻ hơn, sinh trưởng nhanh, tăng trưởng mạnh, chống chịu tốt, những tính trạng hình thái và hiệu suất cao hơn .

Ví dụ: Tại Việt Nam hiện nay lai heo nội và ngoại đang là xu thế. Các giống heo nái nội có tầm vóc nhỏ bé, nhiều mỡ, ít nạc, nhưng có nhiều đặc tính ưu việt như sức chịu kham khổ, dễ nuôi dưỡng, tận dụng tốt nguồn thức ăn địa phương, mắn đẻ, nuôi con khéo, đề kháng cao với bệnh tật và đặc biệt thích nghi với môi trường khí hậu. Trong khi đó các giống ngoại lớn nhanh cho nhiều nạc.

Lai tạo giữa những giống heo nội với những giống heo ngoại sẽ phối hợp bổ trợ những đặc tính tốt của cả hai giống. Con lai có tầm vóc cải tổ, tăng trọng cao và giữ được hiệu suất sinh sản tốt. Phải bảo tồn nguồn gen heo nội để nhân thuần phân phối nái nền lai tạo với những giống ngoại nhập .

Cơ sở di truyền của hiện tượng ưu thế lai

Cơ sở di truyền của hiện tượng kỳ lạ ưu thế lai do hai giả thuyết về phương diện di truyền và hai giả thuyết về ảnh hưởng tác động cộng gộp những gen trội có lợi. Cụ thể :
– Về phương diện di truyền, những tính trạng số lượng ( chỉ tiêu về hình thái, hiệu suất … ) do nhiều gen trội pháp luật. Khi lai giữa hai dòng thuần có kiểu gen khác nhau, ở con lai F1 chỉ có những gen trội có lợi mới được bộc lộ ( gen trội át gen lặn ), đặc tính xấu không được biểu lộ, vì thế con lai F1 có nhiều đặc thù tốt như mong ước .
+ Ví dụ : lai một dòng thuần mang hai gen trội, 1 gen lặn với dòng thuần mang 1 gen trội, 2 gen lặn sẽ được con lai F1 mang 3 gen trội .
Sơ đồ : P. : AAbbCC x aaBBcc F1 : AaBbCc

+ Từ F2 trở đi qua phân li tỉ lệ gen dị hợp giảm, gen đồng hợp tăng, trong đó có gen đồng hợp lặn gây bệnh do đó ưu thế lai cũng bị giảm dần.

+ Do đó muốn duy trì ưu thế lai, khắc phục hiện tượng kỳ lạ trên người ta dùng phương pháp nhân giống vô tính ( bằng giâm, triết, ghép, vi nhân giống … ) .
– Thứ hai giả thuyết về tác dộng cộng gộp những gen trội có lợi : Do F1 được tập trung chuyên sâu những gen trội có ở cả bố lẫn mẹ và trong thực tiễn, những tính trạng do gen trội pháp luật thường tốt hơn so với gen lặn. Các tính trạng thuộc về số lượng như size cây, độ dài quả, số lượng hạt … thường phụ thuộc vào vào số lượng gen trội .
Sơ đồ : P. : AAbbDD × aaBBdd tạo ra F1 : AaBbDd .

Phương pháp tạo ưu thế lai

Phương pháp tạo ưu thế lai được nhân dân thời nay sử dụng nhiều cho cả động vật hoang dã và cây cối để tạo ra những khung hình lai F1 khoẻ hơn, sinh trưởng nhanh, tăng trưởng mạnh, chống chịu tốt, những tính trạng hình thái và hiệu suất cao hơn trung bình giữa hai cha mẹ. Cụ thể :
– Phương pháp tạo ưu thế lai ở cây xanh được triển khai hầu hết dùng chiêu thức lai khác dòng gồm những bước sau
+ Cho giao phối gần .

+ Chọn dòng thuần chủng về tính trạng mong muốn

+ Lai những cặp cha mẹ thuần chủng khác nhau về kiểu gen .
– Phương pháp tạo ưu thế lai ở vật nuôi đa phần dùng phép lai kinh tế. Trong chiêu thức này. con người đem lai giữa những cặp cha mẹ khác nhau về kiểu gen, tạo ưu thế lai đời F ­ 1. Sau đó, sử dụng F1 làm loại sản phẩm chứ không dùng F1 để làm giống .

Trên đây là phần giải đáp thắc mắc của chúng tôi về vấn đề: ưu thế lai là gì. Nếu trong quá trình nghiên cứu tìm hiểu và giải quyết vấn đề còn điều gì mà bạn đọc thắc mắc hay quan tâm bạn có thể liên hệ chúng tôi qua tổng đài tư vấn pháp luật để được hỗ trợ.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức