Phương pháp giải bài tập lai hai cặp tính trạng

Phương pháp giải 1 số dạng bài toán lai 2 cặp tính trạng

Dạng 1: XÁC ĐỊNH TỈ LỆ GIAO TỬ

a) Phương pháp giải

– Giao tử chỉ mang l alen so với mỗi cặp alen .- Gọi n là số cặp gen dị hợp, số kiểu giao tử sẽ tuân theo công thức tổng quát 2 n kiểu, những kiểu giao tử này có tỉ lệ bằng nhau .- Do vậy :+ Cá thể đồng hợp cả 2 cặp gen sẽ tạo \ ( 2 ^ 0 \ ) = 1 kiểu giao tử .+ Cá thế dị hợp tử 1 cặp gen sẽ tạo \ ( 2 ^ 1 \ ) = 2 kiểu giao tử .+ Cá thế dị hợp tử cả 2 cặp gen sẽ tạo \ ( 2 ^ 2 \ ) = 4 kiểu giao tử .

b) Bài tập áp dụng

Biết 2 cặp gen Aa, Bb nằm trên 2 cặp NST tương dồng khác nhau. Hãy xác lập tỉ lệ giao tử của những thành viên có kiểu gen sau dây :1. aaBB 2. aabb3. Aabb 4. AABb5. AaBB 6. AaBb

HƯỚNG DẨN

1 / Cá thể có kiểu gen aaBB chỉ tạo 1 kiểu giao tử mang gen aB .2 / Cá thể có kiểu gen aabb chỉ tạo 1 kiểu giao tử mang gen ab .3 / Cá thể có kiểu gen Aabb tạo 2 kiểu giao tử mang gen Ab = ab = 50%4 / Cá thế có kiểu gen AABb tạo 2 kiểu giao tử mang gen AB = Ab = 50%5 / Cá thể có kiểu gen AaBb tao 4 kiểu giao tử mang gen AB = Ab = aB = ab = 1/4

Dạng 2: BIẾT GEN TRỘI, LẶN, KIỂU GEN CỦA P. XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ LAI

a) Phương pháp giải

Bước 1 : Quy ước gen.

Bước 2: Xác định tỉ lệ giao tử của P

Bước 3: Lập bảng tổ hợp giao tử (sơ đồ lai).

Bước 4: Tính tí lệ kiểu gen, tí lệ kiểu hình. Xét riêng từng tính trạng, sau đó lấy tích sẽ được kết quả cả hai tính trạng.

b) Bài tập áp dụng

Ở cà chua A : lả chẻ ; a : lá nguyên ; B : quả tròn ; b : quả bầu dục. Hai cặp gen phân li độc lập nhau. Hãy cho biết hiệu quả phân li kiểu gen. kiểu hình đời F1 của những phép lai sau :1. P1 : AaBb × AaBb2. P2 : AaBb × Aabb3. P3 : AaBb × aabb

HƯỚNG DẪN

1 / P1 : AaBb × AaBbBước 1 : Quy ước : A : Gen lao lý lá chẻ ; a : Gen pháp luật lá nguyên

B : Gen pháp luật quả tròn ; b : Gen pháp luật quả bầu dụcBước 2 : \ ( G_ { P1 } \ ) : ( AB : Ab : aB : ab ) × ( AB : Ab : aB : ab )Bước 3 : \ ( F_ { 1-1 } \ )

Bước 4 : TLKG có 3 × 3 = 9 kiểu gen, với tỉ lệ là 🙁 1AA : 2A a : laa ) × ( 1 BB : 2B b : 1 bb )Học sinh tự nhân đa thức để có tỷ suất kiểu gen .TLKH : có 2 × 2 = 4 kiểu hình, với tỉ lệ là 🙁 3 lá chẻ : 1 lá nguyên ) ( 3 quả tròn : 1 quả bầu )9 cây lá chẻ, quả tròn : 3 cây lá chẻ, quả bầu : 3 cây lá nguyên, quả tròn : 1 cây lá nguyên, quả bầu .2 / P2 : AaBb × Aabb

GP1 : (AB : Ab : aB : ab) ×(Ab : ab)

TLKG : ( 1AA : 2A a : laa ) ( 1B b : 1 bb ) → lAABb : 1 AAbb : 2A aBb : 2A abb : laaBb : laabbTLKH : ( 3 lá chẻ : 1 lá nguyên ) ( 1 quả tròn : 1 quá bầu ) = 3 cây lá chẻ, quả tròn : 3 cây lá chẻ, quá bầu : 1 cây lá nguyên, quá tròn : 1 cây lá nguyên, quả bầu .3 / P3 : AaBb × aabbGP3 : ( AB : Ab : Ab : ab ) × ab

TLKG : lAaBb : l Aabb : l aaBb : l aabb .TLKH : 1 cây lá chẻ, quả tròn : 1 cây lá chẻ, quả bầu : 1 cây lá nguyên, quả tròn : 1 cây lá nguyên, quả bầu .

Dạng 3: PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH QUY LUẬT PHÂN LI ĐỘC LẬP BIẾT KIỂU HÌNH, XÁC

ĐỊNHKIỂU GEN CỦA P

1. Phương pháp giải

a. Xác định quy luật:

Trường hợp 1 : Nếu đề cho biết trước, quy luật, những nội dung sau đây thuộc quy luật phân li độc lập .

• Cho biết mỗi gen trên 1 NST .
• Hoặc cho biết những cặp gen pháp luật những cặp tính trạng nằm trên những cặp NST tương đương khác nhau .

Trường hợp 2 : Nêu đề chưa cho biêt quy luật và nhu yếu phải xác lập quy luật, ta địa thế căn cứ vào những bộc lộ sau :- Trong điều kiện kèm theo mỗi gen pháp luật một tính trạng trội, lặn trọn vẹn. Khi xét sự di truyền về hai cặp tính trạng, nếu xảy ra một trong những biểu lộ sau, ta Tóm lại sự di truyền của hai cặp tính trạng đó tuân theo định luật phân li độc lập của Menđen .- Khi tự thụ hoặc giao phối giữa thành viên dị hợp hai cặp gen, nếu kết qủa Open 4 kiểu hình theo tỉ lệ\ ( ( 3 : 1 ) ^ 2 \ ) = 9 : 3 : 3 : 1. Ta suy ra hai cặp tính trạng đó, được di truyền tuân theo định luật phân li độc lập của Menden .

P : ( Aa, Bb ) × ( Aa, Bb ) → F1 phân li kiểu hình 9 : 3 : 3 : 1=> quy luật phân li độc lập .* Khi lai nghiên cứu và phân tích thành viên dị hợp hai cặp gen, nếu \ ( F_B \ ) Open 4 kiểu hình theo tỉ lệ \ ( ( 1 : 1 ) ^ 2 \ ) = 1 : 1 : 1 : 1. Ta suy ra hai cặp tính trạng đó di truyền độc lập nhau .P : ( Aa, Bb ) × ( aa, bb ) → Fb phân li kiểu hình 1 : 1 : 1 : 1=> quy luật phân li dộc lập .- Nếu tỉ lệ chung về cả hai tính trạng, bằng tích những nhóm tỉ lệ khi xét riêng. Ta suy ra hai cặp tính trạng sẽ di truyền độc lập nhau .P : ( Aa, Bb ) × ( Aa, bb ) hoặc ( aa, Bb ) → F1 Open tỉ lệ kiểu hình 3 : 3 : 1 : 1 = ( 3 : 1 ) ( 1 : 1 ) → quy luật phân li độc lập .

b. Xác định kiểu gen.

• Ta xét sự di truyền của từng cặp tính trạng riêng và từ tỉ lệ kiểu hình ta suy ra kiểu gen tương ứng so với mỗi tính trạng .
• Sau đó phối hợp những tính trạng lại, ta có được kiểu gen chung của cha mẹ .
• Nếu đề cho biết kiểu hình của P, ta cần phải tìm những phép lai tương tự .( Lai tương tự là những phép lai giữa P có kiểu gen khác nhau nhưng cho hiệu quả trọn vẹn giống nhau ) .

Bài tập áp dụng

Bài 1. Ở một loài, các tính trạng hoa kép, màu đỏ trội hoàn toàn so với hoa đơn, màu trắng. Cho giao phối

1 cặp cha mẹ, người ta thu dược hiệu quả sau :411 cây hoa kép, màu đỏ ,409 cây hoa đơn, màu dỏ ,138 cây hoa kép, màu trắng ,136 cây hoa đơn, màu trắng .Hãy biện luận xác lập kiểu gen, kiểu hình của thế hệ P và lập sơ dồ lai từ P đến F1

HƯỚNG DẪN

– Quy ước : A : Hoa kép B : Hoa đỏa : hoa đơn b : Hoa trắng- Xét sự di truyền về tính trạng hình dạng hoa :- F1 phân ly ( hoa đơn ) / ( hoa kép ) ≈ 1/1. Đây là tác dụng của phép lai nghiên cứu và phân tích thành viên dị hợp. suy ra kiểugen của P về tính trạng này là :- P : Aa ( cây hoa kép ) × aa ( cây hoa đơn )- Xét sự di truyền về tính trạng sắc tố hoa :- F1 phân ly ( hoa đỏ ) / ( hoa trắng ) ≈ 3/1. Đây là tỉ lệ của định luật phân li. Suy ra kiểu gen của P về tính trạng này làP : Bb ( cây hoa đỏ ) × Bb ( cây hoa đỏ )- Xét phối hợp sự di truyền đồng thời cá hai tính trạng, kiểu gen của cặp cha mẹ là :- P : AaBb ( hoa kép, màu đỏ ) × aaBb ( hoa đơn, màu dỏ )

– Sơ đồ lai của P :GP : ( AB : Ab : aB : ab ) × ( aB, ab )

TLKG F1 : ( lAa : laa ) ( 1BB : 2B b : l bb )1A aBB : laaBB2A aBb : 2 aaBb1A abb : 1 aabbTLKH : ( 1 hoa kép : 1 hoa đơn ) ( 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng ) = 3 cây hoa kép, màu đỏ : 3 cây hoa đơn, màu đò : 1 cây hoa kép, màu trắng : 1 cây hoa đơn, màu trắng .

Bài 2. Ở một loài bọ cánh cứng, A quy dịnh cánh dài trội hoàn toàn so với a quy dịnh cánh ngắn; B quy dịnh màu đen trội hoàn toàn so với b quy dịnh màu vàng. Đem lai giữa cặp bố mẹ, nhận dược F1 kết quả theo số liệu sau:

25 % con cảnh dài, màu đen, 25 % con cánh dài, màu vàng, 25 % con cánh ngắn, màu đen, 25 % con cánh ngắn màu vàng .Biết những gen trên NST thường .1. Xác định quy luật di truyền chi phối phép lai trên .2. Viết sơ đồ lai .

HƯỚNG DẪN 

1. Xác định quy luật :Quy ước A : cánh dài B : màu đena cánh ngắnb : cánh vàngF1 phân ly ( cánh ngắn ) / ( cánh dài ) = 1/1Đây là tác dụng của phép lai nghiên cứu và phân tích thành viên dị hợp, kiểu gen của P về tính trạng này là :

P : Aa ( cánh dài ) × aa ( cánh ngắn )Xét sự di truyền về tính trạng sắc tố cánh .F1 phân ly ( cánh đen ) / ( cánh vàng ) = 1/1Đây cũng là tỉ lệ của phép lai nghiên cứu và phân tích thành viên dị hợp. Suy ra kiểu gen của P về tính trạng này là 😛 : Bb ( cánh đen ) × bb ( cánh vàng )Xét sự phối hợp di truyền đồng thời cả hai cặp tính trạngF, phân li 4 kiểu hình tí lệ 25 : 25 : 25 : 25 = 1 : 1 : 1 : 1 = ( 1 : 1 ) ( 1 : 1 ) .Vậy, cặp tính trạng di truvền theo quy luật phân li độc lập của Menđen .Kiểu gen của P và sơ đồ lai 😛 : AaBb ( cánh dài, màu đen ) × aabb ( cánh ngắn, màu vàng ) hoặc Aabb ( cánh dài, màu vàng ) × aaBb ( cánh ngắn, màu đen )+ P : AaBb ( cánh dài, màu đen ) × aabb ( cánh ngắn, màu vàng )GP : AB : Ab : aB : ababF1 : 1A aBb : 1 Aabb : 1 aaBb : 1 aabb+ Aabb ( cánh dài, màu vàng ) × aaBb ( cánh ngắn, màu đen )GP : Ab : abaB : abF1 : AaBb : 1A abb : 1 aaBb : 1 aabb

Tất cả nội dung bài viết. Các em hãy xem thêm và tải file chi tiết dưới đây:

Luyện Bài tập trắc nghiệm môn Sinh lớp 9 – Xem ngay

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức