Bùng nổ ‘mốt’ 3 trung vệ

Tìm lại những tài liệu về bóng đá, sơ đồ 3-5-2 (hoặc các biến thể như 3-4-2-1, 5-3-2) gắn liền với tên tuổi của HLV Carlos Bilardo – người đã đưa Argentina vô địch World Cup 1986. Đỉnh cao của sơ đồ này là trận chung kết World Cup 1990, khi Argentina và Đức (do HLV Franz Beckenbauer dẫn dắt) đều cùng sử dụng nó.

Nhưng đến cuối thập niên 1990, 3-5-2 dần rơi vào quên lãng. Lúc ấy, người ta nhận ra 3-5-2 thực ra là 5-3-2, vì 2 cầu thủ chạy cánh trên hàng tiền vệ cũng là hậu vệ. Và một đội bóng ra sân với 5 hậu vệ sẽ bị chỉ trích về tính xấu đi. Nhưng 20 năm sau, sơ đồ 3 trung vệ trở lại đấu trường quốc tế với tuyển Ý ở VCK Euro năm nay. Lúc đó, chỉ có Ý và Xứ Wales sử dụng 3-5-2 và cả hai đều để lại dấu ấn đáng kể .

Cuộc cách mạng từ Conte

Kết thúc Euro năm nay, HLV Conte sang Chelsea và mang 3-5-2 đến Anh. Lập tức Conte tạo nên một cơn sốt về sơ đồ 3 trung vệ. Mùa giải này có rất nhiều CLB lớn sử dụng sơ đồ này từ Real Madrid, Barca cho đến cả Man City, và đỉnh điểm chính là nhà vô địch Champions League Chelsea .Đến VCK Euro 2020, sơ đồ 3 trung vệ thực sự tràn ngập. Chỉ tính trong lượt đấu tiên phong của quá trình vòng bảng đã có 10 đội sử dụng sơ đồ 3 trung vệ, gồm Thụy Sĩ, Phần Lan, Bỉ, Áo, Macedonia, Hà Lan, Scotland, Ba Lan, Hungary và Đức .Đến lượt đấu thứ 2, người ta thấy có thêm Nga và Đan Mạch, và hiệu suất cao của nó cực kỳ rõ ràng. Tuyển Anh có lẽ rằng cũng đã chơi 3-5-2 hoặc 3-4-3 nếu cầu thủ chạy cánh Trent Alexander-Arnold không dính chấn thương trước giải ( ở World Cup 2018, Anh đã chơi với sơ đồ này ) .

Phù hợp với xu thế hiện đại

Đã hơn 3 thập niên kể từ ngày 3-5-2 sinh ra, dân làng bóng đã nằm lòng những ưu, khuyết điểm của nó. ” Với 3 trung vệ, việc lấp kín những khoảng trống của hàng thủ trở nên tốt hơn .Mặt khác, những trung vệ cũng thường dâng cao để mang đến sự tương hỗ cho hàng tiền vệ. Khi có bóng, 3-5-2 cũng phân phối đến 7 cầu thủ cho mặt trận tiến công, gây năng lực pressing rất tốt ” – HLV Daniel Dos Santos ( người Brazil ) lý giải .Ông Dos Santos cũng chỉ ra điểm yếu của 3-5-2 là sức ép quá lớn so với 2 cầu thủ chạy cánh, những người phải phân phối cường độ thao tác stress trên mặt trận tiến công lẫn phòng ngự. Nếu chuyển sang 3-4-3, TT hàng tiền vệ hoàn toàn có thể lại không đủ người. Vậy tại sao sơ đồ 3 trung vệ vẫn trở lại và bùng nổ ở bóng đá tân tiến ?Sự đa năng của những cầu thủ ngày này là một câu vấn đáp. Thật vậy, khi Đức áp đảo Bồ Đào Nha, người ta thấy những cầu thủ làm bóng nhiều nhất của họ ( sau Toni Kroos ) là hai trung vệ Rudiger và Ginter. Mỗi người đều cầm bóng với tỉ lệ 6,5 %, cao hơn bất kể cầu thủ nào phía Bồ Đào Nha. Nhờ vậy, tuyển Đức hoàn toàn có thể tự tin chơi sơ đồ 3-4-3 với 2 tiền vệ TT .Mặt khác, thể lực của những cầu thủ ngày này tốt hơn và 1 số ít hậu vệ chơi tiến công hay chẳng kém tiền đạo. Kimmich ( Đức ), Robertson ( Scotland ), Maele ( Đan Mạch ) hay Dumfries ( Hà Lan ) là ví dụ nổi bật. Do đó, 3-5-2 không còn là một sơ đồ nặng về phòng ngự nữa khi 50% số đội dự Euro chiếm hữu những cầu thủ chạy cánh công thủ tổng lực .Đặc biệt, những đội chơi với 3 trung vệ có xu thế tiến công phóng khoáng và ghi khá nhiều bàn thắng ở VCK Euro 2020. Cụ thể, Hà Lan có 8 bàn ở vòng bảng, Bỉ có 7 bàn, Đan Mạch 5 bàn … Ngay cả với những đội có truyền thống lịch sử phòng ngự như Thụy Sĩ cũng bỗng trở nên ” thích mắt ” hẳn với sơ đồ đang là ” mốt ” này .

Quyết tâm của HLV Frank De Boer

Người Argentina và Đức phát minh sáng tạo ra sơ đồ 3 trung vệ, người Ý đưa nó trở lại đấu trường tân tiến, nhưng có lẽ rằng Hà Lan mới là nền bóng đá có nhiều HLV tin dùng sơ đồ này nhất. Từ Louis Van Gaal, Ronald Koeman cho đến Frank De Boer hiện tại đều vận dụng 3-5-2 cho tuyển Hà Lan .

Trong giai đoạn Koeman dẫn dắt, ông khởi đầu với 3-5-2 nhưng sau đó chuyển sang 4-3-3 theo yêu cầu của một số trụ cột do đã quen với sơ đồ này ở CLB. Chấn thương của trung vệ Van Dijk đã khiến HLV De Boer quyết tâm trở lại với 3-5-2 để giúp hàng thủ chắc chắn hơn, và rồi họ gặt hái hiệu quả không thể ngờ.

Sơ đồ 3 trung vệ không hề lỗi thời

Đó là chia sẻ của cựu HLV trưởng đội tuyển U20 VN dự World Cup Hoàng Anh Tuấn và chuyên gia Đặng Phương Nam về sự lên ngôi của sơ đồ 3 trung vệ tại Euro 2020.

HLV Hoàng Anh Tuấn: Sơ đồ này rất cơ động

Trong xu thế giải pháp hiện tại, đá 3 trung vệ là hay nhất bởi cầu thủ giờ đây tổng lực hơn. Ngoài ra, ưu điểm của sơ đồ này là tính cơ động khi hoàn toàn có thể chuyển từ trạng thái phòng ngự sang tiến công rất nhanh và ngược lại .Nhiều đội tuyển chơi với 4 hậu vệ cũng hoàn toàn có thể biến hóa thành 3 trung vệ khi tiến công vì khi cặp hậu vệ cánh dâng cao, một tiền vệ phòng ngự sẽ chơi lùi xuống để hình thành nên mạng lưới hệ thống phòng ngự 3 trung vệ .Nhưng con người vẫn mang tính quyết định hành động. Chẳng hạn, đội tuyển việt nam đá tốt với ba trung vệ vì ông Park có những con người tương thích so với thời HLV Toshiya Miura ( Nhật Bản ) thường chơi với 4 hậu vệ .Các trung vệ Nước Ta hiện tại hoàn toàn có thể đá lệch trái, lệch phải nên khi đưa vào mạng lưới hệ thống giải pháp 3 trung vệ đã tranh tài tốt. Tùy từng đối thủ cạnh tranh, ông Park sẽ cho đội tuyển Nước Ta đá 3-4-3, 3-5-2 hoặc 5-4-1, nhưng mạng lưới hệ thống 3 trung vệ thì không khi nào biến hóa .

Chuyên gia Đặng Phương Nam: Quan trọng là cách vận hành

Sơ đồ giải pháp chỉ là hình thức, quan trọng là cách quản lý và vận hành và con người trên sân sẽ quyết định hành động. Sơ đồ 3 trung vệ thật ra không hề lỗi thời. CLB Chelsea vô địch UEFA Champions League 2021 cũng với sơ đồ 3 trung vệ đó thôi .Sự biến hóa này tùy thuộc vào triết lý của những HLV và lực lượng đang có trong tay. Hà Lan trước đây đá 4-3-3 thì năm nay đá 3-4-1 – 2 do có hai hậu vệ biên tốt là Van Aanholt ( trái ) và Dumfries ( phải ). Điều này giúp họ đẩy đội hình lên rất cao để chơi tiến công biên. Tương tự là tuyển Đức, khi họ có hai cầu thủ chạy cánh quá tốt là Gosens ( trái ) và Kimmich ( phải ) .

Đội tuyển Việt Nam hiện nay cũng có sự giống nhau về hệ thống chiến thuật so với các đội tuyển cùng chơi 3 trung vệ tại Euro 2020. Đó là sự cơ động và xuất sắc của hai cầu thủ chạy cánh.

Nhưng sự độc lạ nằm ở tuyến tiền vệ. Theo đó, những đội tuyển chơi tốt với sơ đồ 3 trung vệ ở Euro 2020 thường chơi với 2 tiền vệ trụ, trong khi Nước Ta chỉ chơi với một tiền vệ trụ ( Tuấn Anh hoặc Xuân Trường ) tại ba trận vừa mới qua tại vòng loại World Cup 2022 .Điều quan trọng là cặp tiền vệ trụ phải chơi cực tốt để góp thêm phần làm ra thành công xuất sắc của sơ đồ 3 trung vệ. Tại VCK Euro 2020, tuyển Đức có cặp tiền vệ trụ Kroos – Gundogan hay Hà Lan có cặp tiền vệ trụ Wijnaldum – De Jong đều chơi rất hay .

NGUYÊN KHÔI ghi

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức