Slovakia – Wikipedia tiếng Việt

Cộng hòa Slovakia (tiếng Việt: Xlô-va-ki-a[3]; tiếng Anh: Slovakia /sloʊˈvɑːkiə/ (trợ giúp·thông tin); tiếng Slovak:  (trợ giúp·thông tin), đầy đủ  (trợ giúp·thông tin)) là một quốc gia nằm kín trong lục địa tại Đông Âu[4][5] với dân số trên 5 triệu người và diện tích khoảng 49,000 km2. Slovakia giáp biên giới với Cộng hoà Séc và Áo ở phía tây, Ba Lan ở phía bắc, Ukraina ở phía đông và Hungary ở phía nam. Lãnh thổ chủ yếu là miền núi của Slovakia trải dài khoảng 49.000 kilômét vuông (19.000 dặm vuông Anh), với dân số hơn 5,4 triệu người. Thủ đô và thành phố lớn nhất của Slovakia là Bratislava, và thành phố lớn thứ hai là Košice.

Người Slav đến chủ quyền lãnh thổ của Slovakia thời nay vào thế kỷ thứ 5 và thứ 6. Vào thế kỷ thứ 7, họ đóng một vai trò quan trọng trong việc tạo ra Đế chế của Samo. Vào thế kỷ thứ 9, họ xây dựng Công quốc Nitra, sau đó bị Công quốc Moravia chinh phục để xây dựng Great Moravia. Vào thế kỷ thứ 10, sau khi Đại Moravia tan rã, chủ quyền lãnh thổ này được hợp nhất vào Công quốc Hungary, sau đó trở thành Vương quốc Hungary vào năm 1000. [ 6 ] Vào năm 1241 và 1242, sau cuộc xâm lược của người Mông Cổ vào châu Âu, phần nhiều chủ quyền lãnh thổ đã bị tàn phá. Khu vực này được hồi sinh hầu hết nhờ Béla IV của Hungary, người cũng đã định cư người Đức, khiến họ trở thành một nhóm dân tộc bản địa quan trọng trong khu vực, đặc biệt quan trọng là ở khu vực ngày này thuộc miền trung và miền đông Slovakia. [ 7 ]Sau Chiến tranh quốc tế thứ nhất và sự tan rã của Đế quốc Áo-Hung, nhà nước Tiệp Khắc được xây dựng. Cộng hòa Slovak tiên phong sống sót trong Chiến tranh quốc tế thứ hai với tư cách là một vương quốc phụ thuộc vào được Đức Quốc xã công nhận một phần. Vào cuối Thế chiến thứ hai, Tiệp Khắc được tái lập thành một vương quốc độc lập. Sau cuộc thay máu chính quyền năm 1948, Tiệp Khắc nằm dưới sự quản trị của cộng sản, và trở thành một phần của Khối phía Đông do Liên Xô chỉ huy. Các nỗ lực nhằm mục đích tự do hóa chủ nghĩa cộng sản ở Tiệp Khắc lên đến đỉnh điểm là Mùa xuân Praha, nhưng đã bị cuộc xâm lược của Khối Warszawa vào Tiệp Khắc tiêu diệt vào tháng 8 năm 1968. Năm 1989, Cách mạng Nhung đã chấm hết một cách độc lập sự quản lý của chủ nghĩa cộng sản ở Tiệp Khắc. Slovakia trở thành một vương quốc độc lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1993 sau khi Tiệp Khắc được giải thể một cách độc lập, nhiều lúc được gọi là Cuộc ly hôn nhung .

Slovakia là một quốc gia phát triển với nền kinh tế tiên tiến có thu nhập cao, xếp hạng rất cao trong Chỉ số Phát triển Con người. Quốc gia này cũng có các chỉ số cao về quyền tự do dân sự, tự do báo chí, tự do internet, quản trị dân chủ và hòa bình. Quốc gia này duy trì sự kết hợp giữa nền kinh tế thị trường với hệ thống an sinh xã hội toàn diện, cung cấp cho công dân dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn dân, giáo dục miễn phí và là một trong những quốc gia trong OECD có thời gian nghỉ việc hưởng lương lâu nhất của cha mẹ.[8] Slovakia là thành viên của NATO, CERN, Liên minh Châu Âu, Khu vực đồng tiền chung châu Âu, Khu vực Schengen, Liên Hợp Quốc, OECD, WTO, Hội đồng Châu Âu, Nhóm Visegrád và OSCE. Quốc gia này là nước sản xuất ô tô bình quân đầu người lớn nhất thế giới, với lượng ô tô sản xuất tổng cộng 1,1 triệu chiếc vào năm 2019, chiếm 43% tổng sản lượng công nghiệp toàn quốc gia.[9]

Trước thế kỷ thứ V[sửa|sửa mã nguồn]

Một bản văn khắc bằng tiếng La Mã tại thành tháp đồi Trenčín ( 178 – 179 AD ) .Xác định niên đại những bon cho thấy những đồ tạo tác khảo cổ truyền kiếp nhất còn tại Slovakia – được tìm thấy gần Nové Mesto nad Váhom năm 270.000 trước Công Nguyên, thời kỳ Đầu Đồ đá cũ. Những công cụ cổ đó, được làm theo kỹ thuật Clactonian, là vật chứng về dân cư cổ tại Slovakia .Các dụng cụ đá khác từ thời kỳ Giữa Đồ đá cũ ( 200.000 – 80.000 trước Công Nguyên ) có tại hang Prévôt gần Bojnice và những khu vực lân cận. Khám phá quan trọng nhất từ thời kỳ này là một sọ người Neanderthal ( khoảng chừng năm 200.000 trước Công Nguyên ), được phát hiện gần Gánovce, một làng ở phía bắc Slovakia .

Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy những bộ xương người thông minh tiền sử trong vùng, cũng như một số đồ vật và dấu tích của văn hoá Gravettian, chủ yếu tại các châu thổ sông Nitra, Hron, Ipeľ, Váh và cả ở tận thành phố Žilina, và gần chân Núi Vihorlat, Inovec, và Tribeč, cũng như tại núi Myjava. Những khám phá nổi tiếng nhất gồm tượng phụ nữ cổ nhất làm bằng xương voi mammoth (22 800 trước Công Nguyên), tượng Venus của Moravany. Bức tượng được tìm thấy trong thập niên 1940 tại Moravany nad Váhom gần Piešťany. Nhiều vòng tay làm bằng vỏ ốc từ Cypraca thermophile gastropods thuộc giai đoạn Tertiary có tại các địa điểm Zákovská, Podkovice, Hubina, và Radošinare. Những khám phá đó cung cấp bằng chứng sớm nhất về sự trao đổi thương mại được tiến hành giữa Địa Trung Hải và Trung Âu.

Từ khoảng chừng năm 500 trước Công Nguyên, chủ quyền lãnh thổ Slovakia thời nay là nơi định cư của người Celt, họ đã kiến thiết xây dựng nên oppida trên những khu vực tại Bratislava và Havránok lúc bấy giờ. Các Biatec, đồng xu bạc với tên của những vị Vua người Celt, là vật chứng sớm nhất về việc sử dụng chữ viết tại Slovakia. Từ năm thứ hai của Công Nguyên, Đế chế La Mã đang lan rộng ra đã thiết lập và duy trì một loạt những tiền đồn xung quanh và ngay ở phía bắc Danube, tiền đồn lớn nhất là Carnuntum ( những tàn tích lớn nhất của chúng nằm trên con đường chính giữa Vienna và Bratislava ) và Brigetio ( Szöny lúc bấy giờ tại biên giới Slovakia-Hungary ). Gần đường cực bắc của những vùng trong nước La Mã, Limes Romanus, là nơi có trại mùa đông của Laugaricio ( Trenčín lúc bấy giờ ) nơi Đơn vị phụ trợ của Lữ đoàn II đã chiến đấu và giành thắng lợi trong một trận chiến quyết định hành động trước bộ tộc Quadi Germanic năm 179 AD trong thời Những cuộc cuộc chiến tranh Marcomannic. Vương quốc Vannius, một vương quốc dã man được những bộ tộc Germanic Suebi Quadi và Marcomanni xây dựng, cũng như nhiều bộ tộc Celtic và Germanic, gồm Osi và Cotini, sống sót ở phía Tây và Trung Slovakia từ năm 8 – 6 trước Công Nguyên tới năm 179 của Công Nguyên .
Thời kỳ đồ đồng tại Slovakia lê dài suốt ba thời kỳ tăng trưởng, từ năm 2000 đến 800 trước Công Nguyên. Phát triển kinh tế tài chính, chính trị và văn hoá lớn hoàn toàn có thể gắn liền với sự tăng trưởng vượt bậc trong sản xuất đồng, đặc biệt quan trọng tại trung Slovakia ( ví dụ tại Špania Dolina ) và tây-bắc Slovakia. Đồng trở thành một nguồn cung ứng gia tài không thay đổi cho dân cư địa phương. Sau sự biến mất của những nền văn hoá Čakany và Velatice, người Lusatian lan rộng ra và kiến thiết xây dựng những pháo đài trang nghiêm mạnh và phức tạp, với những toà nhà và TT hành chính lớn. việc khai thác những pháo đài Lusatian phân phối vật chứng về sự tăng trưởng thương mại và nông nghiệp không thay đổi ở thời kỳ đó. Sự nhiều mẫu mã và phong phú những vật phẩm trong những ngôi mộ tăng đều. Những người dân trong khu vực này sản xuất vũ khí, khiên, đồ trang sức đẹp, đĩa và những bức tượng. Sự Open của những bộ tộc từ Thrace khiến nền văn hoá của người Calenderberg ngắt quãng. Người Calenderberg sống tại đồng bằng ( Sereď ), và cả tại những pháo đài trang nghiêm đồi trên những đỉnh núi ( Smolenice, Molpí ). Quyền lực địa phương của những ” Hoàng tử ” của văn hoá Hallstatt biến mất tại Slovakia trong quá trình sau cuối của Thời đồ sắt sau sự xung đột giữa người Scytho – Thracian và những bộ tộc Celtic tribes, tiến từ phía nam tới phía bắc, theo những con sông của Slovakia .

Những cuộc xâm lược lớn thế kỷ IV – VII[sửa|sửa mã nguồn]

Ở thế kỷ thứ hai và ba của Công Nguyên người Huns mở màn rời những thảo nguyên Trung Á. Họ vượt sông Danube năm 377 và chiếm Pannonia, và sử dụng nó trong 75 năm làm địa thế căn cứ tung ra những cuộc tiến công cướp bóc vào Tây Âu. Tuy nhiên, cái chết của Attila năm 453 đã dẫn tới sự biến mất của bộ tộc Hun. Năm 568 một bộ tộc tiền Mông Cổ, người Avar, thực thi cuộc xâm lược của họ vào vùng Trung Danube. Người Avar chiếm những vùng đất thấp thuộc Đồng bằng Pannonian, lập ra một đế chế thống trị Châu thổ Karpat. Năm 623, dân cư Slavơ sống tại những vùng phía tây Pannonia rút khỏi đế chế của họ sau một cuộc cách mạng do Samo, một thương gia người Frankish chỉ huy. [ 10 ] Sau năm 626 quyền lực tối cao của người Avar dần suy tàn. [ 11 ]

Các nhà nước Slavơ[sửa|sửa mã nguồn]

Các bộ tộc Slavơ đã định cư ở chủ quyền lãnh thổ Slovakia lúc bấy giờ từ thế kỷ thứ V. Vùng tây Slovakia từng là TT của đế chế Samo ở thế kỷ VII. Một nhà nước Slavơ được gọi là Công quốc Nitra nổi lên ở thế kỷ VIII và người cầm quyền ở đó Pribina đã cho thiết kế xây dựng nhà thời thánh Công giáo tiên phong của Slovakia năm 828. Cùng với nước Moravia láng giềng, công quốc đã xây dựng nên cốt lõi của Đế chế Đại Moravia từ năm 833. Đỉnh cao của đế chế Slavơ này diễn ra trùng với sự Open của Saints Cyril và Methodius năm 863, trong thời quản lý của Hoàng tử Rastislav, và chủ quyền lãnh thổ lan rộng ra dưới thời Vua Svätopluk I .

Thời kỳ Đại Moravia ( 830 – 896 )[sửa|sửa mã nguồn]

Đại Moravia nổi lên khoảng năm 830 khi Moimír I thống nhất các bộ tộc Slavơ định cư ở phía bắc sông Danube và mở rộng sự cai trị của Moravia tới đó.[12] Khi Mojmír I cố thoát khỏi sự cai quản của vua Đông Francia năm 846, Vua Louis the German đã hạ bệ ông và ủng hộ cháu của Moimír, Rastislav (846–870) lên ngôi.[13] Triều đình mới theo đuổi một chính sách độc lập: sau khi ngăn chặn cuộc tấn công của người Frankish năm 855, ông cũng tìm cách làm suy yếu ảnh hưởng của các thầy tu Frankist đang truyền giáo trong lãnh thổ của mình. Rastislav đã yêu cầu Hoàng đế Byzantine Michael III gửi các giáo viên có khả năng dịch thánh kinh sang ngôn ngữ Slavơ. Theo yêu cầu của Rastislav, hai người anh em, các quan chức Byzantine và là các nhà truyền giáo Cyril và Methodius tới đây năm 863. Cyril (Kyrillô) đã phát triển bảng chữ cái Slavơ đầu tiên và dịch Phúc âm sang ngôn ngữ Slavơ Giáo hội cổ. Rastislav cũng quan tâm tới việc đảm bảo an ninh và quản lý hành chính cho nhà nước của mình. Nhiều lâu đài có hệ thống phòng thủ mạnh được xây dựng khắp nước có niên đại từ thời cầm quyền của ông và một số chúng (ví dụ., Dowina, thỉnh thoảng được gọ là Devín Castle)[14][15] cũng được cho là có liên quan tới Rastislav theo những cuốn biên niên sử Frankish.[16][17]

Trong thời cầm quyền của Rastislav, Công quốc Nitra được trao cho cháu của ông Svatopluk như một thái ấp.[15] Vị hoàng tử nối loạn liên kết với người Frank và lật đổ người chú của mình năm 870. Tương tự với người tiền nhiệm của ông, Svatopluk I (871–894) đã lên giữ ngôi Vua (rex). Trong thời cai trị của ông, Đế chế Đại Moravia phát triển tới cực điểm về lãnh thổ, khi không chỉ Moravia và Slovakia hiện nay mà cả bắc và trung Hungary, Hạ Áo, Bohemia, Silesia, Lusatia, nam Ba Lan và bắc Serbia hiện nay đều thuộc đế chế, nhưng các biên giới chính xác của đế quốc của ông vẫn bị các học giả hiện đại tranh cãi.
[18] Svatopluk cũng chống lại các cuộc tấn công của các bộ tộc du mục Magyar và Đế chế Bulgaria, dù thỉnh thoảng chính ông thuê người Magyar khi tổ chức các cuộc chiến tranh chống lại Đông Francia.[19]

Năm 880, Giáo hoàng John VIII lập ra một tỉnh đại hội độc lập tại Đại Moravia với Tổng Giám mục Methodius là người đứng đầu. Ông cũng chỉ định tu sĩ người German Wiching làm Giám mục Nitra .Sau cái chết của Vua Svatopluk năm 894, những con trai của ông Mojmír II ( 894 – 906 ? ) và Svatopluk II nối ngôi làm Vua Đại Moravia và Hoàng tử Nitra. [ 15 ] Tuy nhiên, họ khởi đầu tranh cãi về việc quản lý hàng loạt đế chế. Bị suy yếu bởi cuộc xung đột bên trong cũng như những cuộc cuộc chiến tranh tiếp tục với Đông Francia, Đại Moravia mất những chủ quyền lãnh thổ ngoại vi của mình .Cùng lúc ấy, những bộ tộc Magyar, hoàn toàn có thể vì sự thất bại trước một bộ tộc du mục khác là Pechenegs, rời chủ quyền lãnh thổ của họ ở phía đông dãy núi Karpat, xâm lược Châu thổ Karpat và mở màn chiếm dần chủ quyền lãnh thổ khoảng chừng năm 896. [ 20 ] Quân đội của họ hoàn toàn có thể đã được khuyến khích bởi những cuộc cuộc chiến tranh liên tục giữa những vương quốc trong vùng và nhiều lúc những vị vua quản lý những vương quốc đó vẫn thuê họ can thiệp vào những cuộc cuộc chiến tranh của mình. [ 21 ]Có lẽ cả Mojmír II và Svatopluk II đều chết trong những trận chiến với người Magyar trong khoảng chừng từ năm 904 đến năm 907 bởi tên của họ không được đề cập tới trong những văn bản sau năm 906. Trong ba trận chiến ( 4 – 5 tháng 7 và 9 tháng 8 năm 907 ) gần Bratislava, người Magyar đánh bại quân đội Bavaria. Các nhà lịch sử dân tộc thường coi đây là năm tan rã của Đế chế Đại Moravia .Đại Moravia để lại phía sau một di sản vĩnh cửu tại Trung và Đông Âu. Ký tự Glagolitic và hậu duệ của nó ký tự Cyrillic đã đồng hoá vào trong những vương quốc Slavơ khác, lập ra một con đường mới trong sự tăng trưởng văn hoá của họ. Hệ thống hành chính của Đại Moravia hoàn toàn có thể có tác động ảnh hưởng tới sự tăng trưởng của mạng lưới hệ thống hành chính của Vương quốc Hungary .

Vương quốc Hungary ( 1000 – 1919 )[sửa|sửa mã nguồn]

Sau sự tan rã của Đế chế Đại Moravia đầu thế kỷ thứ X, người Hungary dần sáp nhập chủ quyền lãnh thổ gồm có Slovakia ngày này. Cuối thế kỷ thứ X, những vùng phía tây nam của Slovakia lúc bấy giờ trở thành một phần của công quốc Hungary đang nổi lên, trở thành Vương quốc Hungary sau năm 1000. Sau đó vùng này trở thành một phần không hề tách rời của nhà nước Hungary cho tới sự sụp đổ của Đế chế Áo-Hung năm 1918. Thành phần sắc tộc trở nên phong phú hơn với sự Open của người German Carpathian ở thế kỷ XIII, và người Do thái ở thế kỷ XIV .Một sự sụt giảm dân số mạnh là tác dụng của cuộc xâm lược của người Mông Cổ năm 1241 và nạn đói sau đó. Tuy nhiên, trong thời trung cổ vùng Slovakia lúc bấy giờ có đặc thù bởi những thị xã đang tăng trưởng, việc thiết kế xây dựng nhiều thành tháp đá, và sự tăng trưởng thẩm mỹ và nghệ thuật. [ 22 ] Năm 1465, Vua Matthias Corvinus đã lập ra trường ĐH thứ ba của Vương quốc Hungary, tại Bratislava ( khi ấy là Pressburg hay Pozsony ), nhưng nó bị đóng cửa năm 1490 sau khi ông qua đời. [ 23 ]Sau khi Đế chế Ottoman lan rộng ra tới Hungary và sự chiếm đóng Buda đầu thế kỷ XVI, TT của Vương quốc Hungary ( dưới cái tên Hoàng gia Hungary ) chuyển tới Pozsony ( trong tiếng Slovakia : Prespork ở thời gian đó, hiện là Bratislava ) trở thành thành phố TP. hà Nội của Hoàng gia Hungary năm 1536. Nhưng những cuộc cuộc chiến tranh Ottoman và những cuộc nổi dậy sau đó chống lại Triều đình Habsburg cũng gây nên sự phá hoại rất lớn, đặc biệt quan trọng tại những vùng nông thôn. Khi người Thổ Nhĩ Kỳ rút khỏi Hungary hồi cuối thế kỷ XVII, tầm quan trọng của vùng đất gồm Slovakia tân tiến thời nay giảm bớt, dù Bratislava vẫn giữ được vị thế thủ đô Hungary cho tới năm 1848, khi nó được chuyển cho Buda .

Trong cuộc cách mạng năm 1848–49 người Slovak ủng hộ Hoàng đế Áo, với hy vọng có được độc lập từ Hungary, một phần của Triều đình Kép, nhưng họ đã không đạt mục tiêu.[cần dẫn nguồn] Sau đó quan hệ giữa các quốc gia xấu đi (xem Hungary hoá), lên tới đỉnh điểm là sự ly khai của Slovakia khỏi Hungary sau Thế chiến I.[24]

Tiệp Khắc giữa hai đại chiến[sửa|sửa mã nguồn]

Năm 1918, Slovakia và các vùng Bohemia và Moravia thành lập một nhà nước chung, Tiệp Khắc, với các biên giới được xác nhận theo Hiệp ước Saint Germain và Hiệp ước Trianon. Năm 1919, trong thời gian hỗn loạn sau sự tan rã của Áo-Hung, Tiệp Khắc được thành lập với nhiều người Đức và người Hungary bên trong lãnh thổ mới được lập ra của họ. Một người Slovak yêu nước Milan Rastislav Štefánik (1880–1919), đã giúp tổ chức các trung đoàn Tiệp Khắc chống Áo-Hung trong Thế chiến I, thiệt mạng trong một vụ đâm máy bay trong cuộc chiến này. Trong thời kỳ hoà bình sau cuộc Thế chiến, Tiệp Khắc xuất hiện như một nhà nước châu Âu có chủ quyền.[cần dẫn nguồn]

Trong quá trình giữa hai cuộc Thế chiến, Tiệp Khắc dân chủ là liên minh với Pháp, và với România và Nam Tư ( Little Entente ) ; tuy nhiên, Các hiệp ước Locarno năm 1925 khiến anh ninh Đông Âu còn để ngỏ. Cả người Séc và người Slovak đều có một quá trình khá thịnh vượng. Không chỉ ở quy trình tăng trưởng nền kinh tế tài chính quốc gia, mà cả ở văn hoá và những thời cơ giáo dục. Cộng đồng Đức thiểu số gật đầu vai trò của họ trong vương quốc mới và những quan hệ với Áo khá tốt. Tuy thế cuộc Đại giảm phát đã gây ra sự suy giảm kinh tế tài chính, tiếp theo là sự tan rã chính trị và mất bảo mật an ninh ở châu Âu. [ 25 ]

Sau đó Tiệp Khắc ở dưới áp lực liên tục từ các chính phủ xét lại của Đức và Hungary. Cuối cùng việc này đã dẫn đến Thoả thuận Munich vào tháng 9 năm 1938, cho phép Đức Phát xít chia cắt một phần lãnh thổ đất nước bằng cách chiếm đóng cái gọi là Sudetenland, một vùng có đa số người nói tiếng Đức giáp với biên giới Đức và Áo. Phần còn lại của Tiệp Khắc được đổi tên thành Czecho-Slovakia và người Slovak có mức độ tự chủ chính trị lớn hơn. Tuy nhiên, vùng phía nam và phía đông Slovakia, bị Hungary tuyên bố chủ quyền tại Hội đồng trọng tài Vienna lần thứ nhất tháng 11 năm 1938.[cần dẫn nguồn]

Thế chiến II[sửa|sửa mã nguồn]

Sau Thoả thuận Munich và Hội đồng trọng tài Vienna của họ, Phát xít Đức đe doạ sáp nhập một phần Slovakia và được cho phép những vùng còn lại được phân loại bởi Hungary hay Ba Lan trừ khi họ công bố độc lập. Vì thế, Slovakia ly khai khỏi Tiệp Khắc vào tháng 3 năm 1939 và link, theo nhu yếu của Đức, với liên minh của Hitler. [ 26 ] nhà nước Đệ Nhất Cộng hoà Slovak, dưới sự chỉ huy của Jozef Tiso và Vojtech Tuka, bị ảnh hưởng tác động mạnh từ Đức và dần trở thành một chính sách bù nhìn ở nhiều góc nhìn. Hầu hết người Do Thái bị trục xuất khỏi quốc gia và bị đưa tới những trại lao động tại Đức, tuy nhiên hàng nghìn người Do Thái vẫn ở lại trong những trại lao động tại Slovak ở Sered, Vyhne, và Nováky. [ 27 ] Tiso, nhờ hoàn toàn có thể trao quyền miễn trừ của tổng thống, được cho là đã cứu tới 40,000 người Do thái trong thời hạn đại chiến, dù những ước tính khác cho rằng số lượng đó là khoảng chừng 4,000 hay thậm chí còn chỉ 1,000. [ 28 ] Tuy nhiên, dưới chính sách cơ quan chính phủ Tiso 83 % người Do thái tại Slovakia, trong tổng số 75,000 người, đã bị giết hại. [ 29 ] Tiso trở thành chỉ huy châu Âu duy nhất thực tiễn trả cho chính quyền sở tại Đức để trục xuất người Do Thái trong nước ông. [ 30 ] [ 31 ] Sau khi rõ ràng rằng Hồng quân Nga đang đẩy lùi quân Phát xít khỏi đông và trung Âu, một trào lưu kháng chiến Open với sự phản công vũ trang can đảm và mạnh mẽ, được gọi là Khởi nghĩa Quốc gia Slovak, năm 1944. Một thời kỳ chiếm đóng đẫm máu của Đức và một cuộc cuộc chiến tranh du kích diễn ra sau đó .

Cầm quyền của Đảng Cộng sản[sửa|sửa mã nguồn]

Sau Thế chiến II, Tiệp Khắc được tái lập và Jozef Tiso bị treo cổ năm 1947 vì tội hợp tác với Phát xít. Hơn 80,000 người Hungary [ 32 ] và 32,000 người Đức [ 33 ] bị buộc phải rời Slovakia, trong một loạt những cuộc vận động và di chuyển dân số theo ý tưởng sáng tạo của Đồng Minh tại Hội nghị Potsdam. [ 34 ] Sự trục xuất này vẫn là một nguồn gốc gây stress giữa Slovakia và Hungary. [ 35 ] Trong số khoảng chừng 130,000 người Đức Carpathian tại Slovakia năm 1938, đến năm 1947 chỉ còn khoảng chừng 20,000 người ở lại. [ 36 ]Tiệp Khắc rơi vào tầm ảnh hưởng tác động của Liên Xô và Khối hiệp ước Warszawa của họ sau một cuộc thay máu chính quyền năm 1948. Nước này bị chiếm đóng bởi những lực lượng Khối Warszawa ( ngoại trừ România ) năm 1968, chấm hết một quy trình tiến độ tự do hoá dưới sự chỉ huy của Alexander Dubček. Năm 1969, Tiệp Khắc trở thành một liên bang gồm Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Séc và Cộng hoà Xã hội chủ nghĩa Slovak .

Thành lập Cộng hoà Slovak[sửa|sửa mã nguồn]

Chế độ cộng sản cầm quyền tại Tiệp Khắc chấm hết năm 1989, sau cuộc Cách mạng Nhung hoà bình, một lần nữa vương quốc lại bị giải tán, lần này thành hai nhà nước kế tục. Tháng 7 năm 1992 Slovakia, dưới sự chỉ huy của Thủ tướng Vladimír Mečiar, công bố mình là một nhà nước có chủ quyền lãnh thổ, có nghĩa pháp luật của họ được ưu tiên hơn lao lý của cơ quan chính phủ liên bang. Trong mùa thu năm 1992, Mečiar và Thủ tướng Séc Václav Klaus đã đàm phán những cụ thể về việc giải tán liên bang. Tháng 11 nghị viện liên bang bỏ phiếu chính thức giải tán quốc gia vào ngày 31 tháng 12 năm 1992. Slovakia và Cộng hoà Séc trở thành hai vương quốc độc lập kể từ ngày 1 tháng 1 năm 1993, một sự kiện đôi lúc được gọi là sự Ly hôn Nhung. Slovakia vẫn là một đối tác chiến lược ngặt nghèo với Cộng hoà Séc, cả hai nước hợp tác với Hungary và Ba Lan trong Nhóm Visegrád. Slovakia trở thành một thành viên của NATO ngày 29 tháng 3 năm 2004 và của Liên minh châu Âu ngày 1 tháng 5 năm 2004. Ngày 1 tháng 1 năm 2009, Slovakia gật đầu đồng Euro trở thành đồng tiền tệ vương quốc .
Phong cảnh Slovak đa phần là núi non, với dãy núi Karpat chạy suốt hầu hết nửa phía bắc quốc gia. Trong số những rặng núi đó có những đỉnh của dãy núi Tatra. Ở phía bắc, gần biên giới Ba Lan, là High Tatras khu vực trượt tuyết nổi tiếng và là nơi có nhiều hồ cùng thung lũng đẹp cũng như những điểm trên cao nhất Slovakia, Gerlachovský štít ở độ cao 2,655 mét ( 8,711 ft ), và ngọn núi mang tính hình tượng vương quốc Kriváň .Các con sông chính của Slovakia là Danube, Váh và Hron. Sông Tisa là biên giới Slovak-Hungary với đoạn chỉ lê dài 5 km .Khí hậu Slovak ở giữa những vùng khí hậu ôn hoà và khí hậu lục địa với mùa hè khá ấm và mùa đông lạnh, ẩm, nhiều mây. Lãnh thổ Slovakia hoàn toàn có thể chia thành ba vùng khí hậu và vùng thứ nhất lại hoàn toàn có thể được chia thành hai vùng nhỏ .

Khí hậu những vùng đất thấp[sửa|sửa mã nguồn]

Nhiệt độ trung bình năm khoảng chừng 9 – 10 °C. Nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất khoảng chừng 20 °C và nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất lớn hơn − 3 °C. Kiểu thời tiết này xảy ra tại Záhorská nížina và Podunajská nížina. Đây là khí hậu đặc trưng của thành phố TP. hà Nội Bratislava. [ 37 ]

Khí hậu những vùng châu thổ[sửa|sửa mã nguồn]

Nhiệt độ trung bình năm trong khoảng chừng 5 °C đến 8.5 °C. Nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất trong khoảng chừng 15 °C và 18.5 °C và nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất trong khoảng chừng − 3 °C và − 6 °C. Kiểu khí hậu này hoàn toàn có thể tháy ở hầu hết mọi vùng châu thổ tại Slovakia. Ví dụ Podtatranská kotlina, Žilinská kotlina, Turčianska kotlina, Zvolenská kotlina. Đây là khí hậu đặc trưng của những thị xã Poprad [ 38 ] và Sliač. [ 39 ]

Khí hậu vùng núi[sửa|sửa mã nguồn]

Nhiệt độ trung bình năm chưa tới 5 °C. Nhiệt độ trung bình tháng nóng nhất chưa tới 15 °C và nhiệt độ trung bình tháng lạnh nhất chưa tới − 5 °C. Kiểu khí hậu này diễn ra tại những vùng núi và 1 số ít làng trong thung lũng Orava và Spiš .
Đa số dân sống tại Slovakia là người Slovak ( 85,8 % ). người Hungary là sắc tộc thiểu số lớn nhất ( 9,5 % ). Các nhóm sắc tộc khác, theo cuộc tìm hiểu dân số năm 2001, gồm người Di-gan 1,7 %, [ 40 ] Người Rusyn hay người Ukraina 1 %, và những nhóm khác hay không xác lập 1.8 %. [ 41 ] Những ước tính không chính thức về số người Di-gan lớn hơn, khoảng chừng 9 %. [ 42 ]Ngôn ngữ chính thức là tiếng Slovak, một thành viên của nhóm ngôn từ Slav ơ. Tiếng Hungary được sử dụng thoáng đãng tại những vùng phía nam và tiếng Ruthenia từng được dùng tại một số ít vùng đông bắc. Các ngôn từ thiểu số cũng có vị thế đồng chính thức tại những khu đô thị nơi hội đồng dân cư thiểu số đạt mức pháp luật 20 %. [ 43 ]Năm 2007, Slovakia ước tính có tổng tỷ suất sinh 1.33. [ 41 ] ( ví dụ, một phụ nữ trung bình sẽ có 1.33 con trong đời ), khá thấp dưới ngưỡng sửa chữa thay thế và là một trong những tỷ suất thấp nhất trong số những vương quốc EU .Năm 1990, theo cuộc Điều tra dân số Hoa Kỳ người Mỹ gốc Slovak chiếm tỷ suất lớn thứ hai trong những nhóm sắc tộc Slavơ. Cũng theo cuộc tìm hiểu này khoảng chừng 1.8 triệu người Mỹ có tổ tiên là người Slovak. [ 44 ]

Tôn giáo tại Slovakia ( 2011 ) [ 45 ]

 Công giáo Roma (62%)

 Công giáo Roma Hy Lạp (3.8%)

 Tin Lành (8.9%)

 Chính thống giáo (0.9%)

 Nhân chứng Jehovah (0.3%)

 Khác (0.5%)

 Thuyết vật linh (13.4%)

 Không xác định (10.6%)

Hiến pháp Slovakia bảo vệ quyền tự do tôn giáo. Đa số công dân Slovak ( 68.9 % ) tự coi mình là Fan Hâm mộ Công giáo Rôma, hay có tổ tiên Công giáo Rôma. Dù số lượng người tới nhà thời thánh thấp hơn số lượng này. Đất nước này có tỷ suất người vô thần ở mức trung bình của châu Âu, khoảng chừng 40 % hiện tại là vô thần hay bất khả tri theo 2004 Eurobarometer do phái bộ châu Âu xuất bản. Khoảng 6.93 % tự nhận là người theo Giáo hội Luther, 4.1 % Chính Thống giáo Hy Lạp, và 2.0 % tin vào Thần học Calvin. Khoảng 0.9 % dân số là Fan Hâm mộ Chính Thống giáo Đông phương, và những thành viên của những nhà thời thánh khác, gồm cả những người không ĐK, chiếm khoảng chừng 1.1 % dân số. Tuy trước Thế chiến II nước này có số người Do Thái khoảng chừng 90,000, nhưng thời nay chỉ còn khoảng chừng 2,300 người. [ 46 ]
Slovakia là một nền cộng hoà dân chủ nghị viện với một mạng lưới hệ thống đa đảng. Cuộc bầu cử gần nhất được tổ chức triển khai ngày 17 tháng 6 năm 2006 và hai vòng của cuộc bầu cử tổng thống diễn ra ngày 3 tháng 4 và 17 tháng 4 năm 2004 .Nguyên thủ vương quốc Slovak là tổng thống ( Ivan Gašparovič, 2004 – 2009 ), được bầu trực tiếp theo đại trà phổ thông đầu phiếu với nhiệm kỳ năm năm. Tổng thống là nguyên thủ vương quốc và là người chỉ huy chính thức của nhánh hành pháp, dù với quyền lực tối cao rất hạn chế. Hầu hết quyền hành pháp thuộc chỉ huy chính phủ nước nhà, thủ tướng ( Robert Fico, 2006 – 2010 ), thường là chỉ huy đảng thắng cử, nhưng ông / bà ta cần hình thành một liên minh hầu hết trong nghị viện. Thủ tướng được tổng thống chỉ định. Tất cả thành viên khác trong nội những cũng được tổng thống chỉ định theo ra mắt của thủ tướng .

Cơ quan lập pháp cấp cao nhất của Slovakia là Hội đồng Cộng hoà Slovak (Národná rada Slovenskej republiky) đơn viện. Các đại biểu được bầu với nhiệm kỳ bốn năm trên cơ sở đại diện tỷ lệ. Cơ quan hành pháp cấp cao nhất của Slovakia là Toà án Hiến pháp Slovakia (Ústavný súd), xét xử các vấn đề về hiến pháp. 13 thành viên của Toà án này do Tổng thống chỉ định từ một danh sách ứng cử viên do nghị viện đề nghị.

Slovakia là một vương quốc thành viên Liên minh châu Âu và NATO từ năm 2004. Là một thành viên của Liên hiệp quốc ( từ năm 1993 ), ngày 10 tháng 10 năm 2005, Slovakia được bầu làm thành viên Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc với nhiệm kỳ hai năm từ 2006 đến 2007. Slovakia cũng là một thành viên của WTO, OECD, OSCE, và những tổ chức triển khai quốc tế khác .Một việc gây tranh cãi, Các nghị định Beneš, theo đó, sau Thế chiến II, dân cư người Đức và Hungary tại Tiệp Khắc bị quy nghĩa vụ và trách nhiệm có tội trong Thế chiến II, bị tước bỏ quyền công dân, và nhiều người bị trục xuất, vẫn chưa được phục sinh .Hiến pháp Cộng hoà Slovak được phê chuẩn ngày 1 tháng 9 năm 1992, và có hiệu lực hiện hành từ ngày 1 tháng 1 năm 1993 ). Nó được sửa đổi vào tháng 9 năm 1998 để cho phép bầu cử trực tiếp tổng thống và một lần nữa vào tháng 2 năm 2001 vì những nhu yếu gật đầu gia nhập của EU. Hệ thống luật dân sự dựa trên những điều luật của Áo-Hung. Luật pháp đã được sửa đổi để tương tích với những pháp luật của Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu ( OSCE ) và để xoá bỏ triết lý pháp lý Marxist-Leninist. Slovakia gật đầu tính pháp lý của Toà án Công lý Quốc tế với sự bảo lưu .Liên minh cơ quan chính phủ ở thời gian tháng 7 năm 2006 gồm Smer, SNS ( nổi tiếng về khuynh hướng phát xít công khai minh bạch và một lập trường chống những sắc tộc thiểu số ) [ 47 ] and HZDS .

Các hạt và Q.[sửa|sửa mã nguồn]

Để phân chia hành chính, Slovakia được chia thành 8 krajov (số ít – kraj, thường được dịch thành “vùng”, nhưng thực tế có nghĩa “hạt”), mỗi vùng được đặt tên theo thành phố thủ phủ. Các vùng có một số mức độ tự chủ từ năm 2002. Các cơ quan tự quản của họ được gọi là các Vùng Tự quản (hay tự trị) (số ít samosprávny kraj, số nhiều samosprávne kraje) hay Các đơn vị Lãnh thổ Ba cấp trên cùng (số ít vyšší územný celok, số nhiều vyššie územné celky, viết tắt VÚC).

(từ kraj có thể được thay thế bằng samosprávny kraj hay VÚC ở mỗi trường hợp)

“kraje” được chia nhỏ tiếp thành nhiều okresy (số ít okres, thường được dịch thành quận). Slovakia hiện có 79 quận.

Về kinh tế tài chính và tỷ suất thất nghiệp, những vùng phía tây phong phú hơn những vùng phía đông ; tuy nhiên sự độc lạ tương đối không lớn hơn hầu hết những vương quốc EU cũng có những vùng độc lạ .
Quận hành chínhKinh tế Slovak economy được coi là một nền kinh tế tài chính tiên tiến và phát triển, và nước này được gọi là một con Hổ Tatra. Slovakia đã chuyển từ một nền kinh tế tài chính kế hoạch tập trung chuyên sâu sang một nền kinh tế thị trường. Các chương trình tư nhân hoá lớn phần đông đã hoàn tất, nghành ngân hàng nhà nước phần nhiều nằm trong tay tư nhân, và khoản góp vốn đầu tư quốc tế đã tăng lên .Gần đây Slovakia điển hình nổi bật nhờ có mức tăng trưởng kinh tế tài chính cao và bền vững và kiên cố. Năm 2006, Slovakia có mức tăng trưởng GDP ( 8.9 % ) cao nhất trong số những thành viên OECD. Tăng trưởng GDP năm 2007 được ước tính ở mức 10.4 % với một mức kỷ lục 14.3 % đạt được ở quý bốn. [ 48 ] Theo tài liệu của Eurostat, GDP theo nhu cầu mua sắm tương tự trên đầu người của Slovakia đứng ở mức 72 % so với mức trung bình của EU năm 2008. [ 49 ]Thất nghiệp, lên tới đỉnh điểm ở mức 19.2 % cuối năm 1999, đã giảm xuống 7.51 % vào tháng 10 năm 2008 theô Văn phòng Thống kê của Cộng hoà Slovak. [ 50 ] Ngoài tăng trưởng kinh tế tài chính, di cư công nhân tới những vương quốc EU khác cũng góp thêm phần vào sự sụt giảm này. Theo Eurostat, vốn sử dụng cách tính độc lạ so với cách tính của Văn phòng Thống kê Cộng hoà Slovak, tỷ suất thất nghiệp vẫn đứng ở mức cao thứ hai sau Tây Ban Nha trong nhóm EU-15, với 9.9 %. [ 51 ]Lạm phát đã giảm từ mức trung bình năm 12.0 % năm 2000 xuống chỉ còn 3.3 % trong năm bầu cử 2002, nhưng tăng lại vào năm 2003 – 2004 vì ngân sách nhân công tăng và thuế cao. Đạt mức 3.7 % năm 2005 .Slovakia đã đồng ý đồng euro vào ngày 1 tháng 1 năm 2009 và là thành viên thứ 16 của Eurozone. Đồng euro tại Slovakia đã được Hội đồng châu Âu thông qua ngày 7 tháng 5 năm 2008. Đồng Slovenská koruna được định giá lại ngày 28 tháng 5 năm 2008 ở mức 30.126 cho 1 euro, [ 52 ] đây cũng là tỷ giá trao đổi với đồng euro. [ 53 ]
Slovakia là một quốc gia mê hoặc góp vốn đầu tư quốc tế hầu hết bởi mức lương thấp, thuế thấp và lực lượng lao động có giảng dạy. Những năm gần đây, Slovakia đã theo đuổi một chủ trương khuyến khích góp vốn đầu tư quốc tế. FDI đã tăng hơn 600 % từ năm 2000 và lên tới đỉnh điểm ở mức $ 17.3 tỷ USD năm 2006, hay khoảng chừng $ 22,000 trên đầu người cuối năm 2008 .Dù có đủ số lượng những nhà nghiên cứu và một mạng lưới hệ thống giáo dục tốt, Slovakia, cùng với những vương quốc hậu Cộng sản khác, vẫn phải đương đầu với những thử thách trong nghành nghề dịch vụ kinh tế tài chính tri thức. Chi tiêu nghiên cứu và điều tra và tăng trưởng kinh doanh thương mại và công cộng ở mức thấp hơn mức trung bình của EU. Chương trình Đánh giá Sinh viên Quốc tế, được điều phối bởi OECD, hiện xếp giáo dục cấp hai của Slovakia ở hạng 30 trong bảng xếp hạng ( ngay dưới Hoa Kỳ và trên Tây Ban Nha ). [ 54 ]Tháng 3 năm 2008, Bộ Tài chính thông tin rằng kinh tế tài chính Slovakia đã tăng trưởng đủ để ngừng nhận viện trợ từ Ngân hàng Thế giới. Slovakia đã trở thành một nước phân phối viện trợ từ cuối năm 2008. [ 55 ]Tính đến năm năm nay, GDP của Slovakia đạt 90.263 USD, đứng thứ 65 quốc tế và đứng thứ 23 châu Âu .
Dù GDP của Slovakia hầu hết từ nghành nghề dịch vụ dịch vụ, ngành công nghiệp của nước này cũng đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế tài chính. Các nghành công nghiệp chính là sản xuất xe hơi và kỹ thuật điện. Từ năm 2007, Slovakia đã trở thành nhà phân phối xe hơi lớn nhất thế giới tính theo đầu người, [ 56 ] với tổng số 571,071 chiếc xe được sản xuất trong nước riêng trong năm 2007. [ 56 ] Hiện có ba nhà phân phối chính : Volkswagen tại Bratislava, PSA Peugeot Citroen tại Trnava và Kia Motors tại Žilina .Về những công ty điện tử, Sony có một nhà máy sản xuất tại Nitra sản xuất LCD TV, Samsung tại Galanta sản xuất màn hình hiển thị máy tính và những bộ linh phụ kiện TV .Vị trí địa lý của Bratislava ở Trung Âu từ lâu đã khiến Bratislava trở thành ngã tư trên những con đường thương mại quốc tế. [ 57 ] [ 58 ] Nhiều tuyến đường thương mại cổ, như Đường Amber và tuyến đường thuỷ Danube đã đi qua vùng Bratislava lúc bấy giờ. Bratislava thời nay là một đầu mối đường đi bộ, đường tàu, đường thuỷ và hàng không. [ 59 ]

Cơ sở hạ tầng[sửa|sửa mã nguồn]

Bratislava là một điểm nút đường cao tốc quốc tế lớn : Đường cao tốc D1 nối Bratislava với Trnava, Nitra, Trenčín, Žilina và những khu vực ở xa hơn, trong khi Đường cao tốc D2, chạy theo hướng bắc nam, nối thành phố này với Praha, Brno và Budapest. Đường cao tốc D4 ( đường vòng phía ngoài ), sẽ làm giảm áp lực đè nén trên mạng lưới hệ thống đường cao tốc của thành phố, hầu hết mới ở quá trình lập kế hoạch .Đường cao tốc A6 tới Viên nối trực tiếp Slovakia với mạng lưới hệ thống đường cao tốc Áo và Open ngày 19 tháng 11 năm 2007. [ 60 ]
Cầu ApolloHiện tại, có năm cây cầu bắc qua sông Danube ( thứ tự theo dòng chảy ) : Lafranconi Bridge, Nový Most ( Cầu Mới ), Starý most ( Cầu Cũ ), Most Apollo và Prístavný most ( Cầu Cảng ) .Mạng lưới đường đi bộ bên trong thành phố được làm theo hình tròn trụ xuyên tâm. Hiện nay, giao thông vận tải đường đi bộ tại Bratislava đang tăng trưởng nhanh gọn, tăng áp lực đè nén lên mạng lưới đường. Có khoảng chừng 200,000 xe ĐK tại Bratislava, ( xê dịch 2 người trên mỗi chiếc xe ). [ 59 ]
Ga đường tàu Ružomberok
Sân bay M. R. Štefánik tại Bratislava là trường bay quốc tế chính tại Slovakia. Nó nằm cách TT thành phố 9 kilômét ( 5.59 dặm ). Đây là nơi nghênh tiếp những chuyến bay dân sự và cơ quan chính phủ, những chuyến bay trong nước và quốc tế định kỳ và không định kỳ. Các đường sân bay hiện thích hợp cho mọi loại máy bay đang được sử dụng. Sân bay có lượng hành khách ngày càng tăng nhanh gọn trong những năm gần đây ; năm 2000 trường bay Giao hàng 279,028 hành khách, 1,937,642 hành khách năm 2006 và 2,024,142 năm 2007. [ 61 ] Smaller airports served by passenger airlines include those in Košice và Poprad .
Cảng Bratislava là một trong hai cảng đường sông quốc tế tại Slovakia. Cảng nối Bratislava với những tuyến đường thủy quốc tế, đặc biệt quan trọng là nối từ Biển Bắc đến Biển Đen qua Kênh Rhine – Main – Danube. Ngoài ra, những tuyến đường du lịch cũng hoạt động giải trí từ cảng hành khách Bratislava, gồm những tuyến đường tới Devín, Viên và những nơi khác .

Slovakia có nhiều địa điểm tự nhiên, các dãy núi, hang động, các lâu đài trung cổ, các thị trấn, kiến trúc dân gian, các khu spa và các khu trượt tuyết.
Hơn 1.6 triệu du khách tới thăm Slovakia năm 2006, và các địa điểm thu hút nhiều du khách nhất là thành phố Bratislava và High Tatras.[62] Hầu hết khách du lịch tới từ Cộng hoà Séc (khoảng 26%), Ba Lan (15%) và Đức (11%).[63]
Các món quà tặng đặc trưng từ Slovakia là những con búp bê mặt trang phục truyền thống, các đồ sành sứ, pha lê, tượng gỗ khắc, črpák (bình đựng nước bằng gỗ), fujara (một nhạc cụ truyền thống trong danh sách của UNESCO) và valaška (một loại rìu dân gian khắc) và hơn hết là các sản phẩm làm từ vỏ ngô và dây, đáng chú ý nhất là các hình người. Những đồ quà tặng có thể được mua tại các cửa hàng của tổ chức nhà nước ÚĽUV (Ústredie ľudovej umeleckej výroby – Trung tâm sản xuất nghệ thuật dân gian). Dãy cửa hàng Dielo bán các đồ chế tạo của các nghệ sĩ và thợ thủ công Slovak. Những cửa hàng này hầu hết có mặt tại các thị trấn và các thành phố.
Giá cả các mặt hàng nhập khẩu nói chung tương đương với các nước láng giềng, trong khi giá các mặt hàng địa phương và các loại dịch vụ, đặc biệt là thực phẩm, thường thấp hơn.

Một số người Slovak đã có những đóng góp đáng chú ý về kỹ thuật. Jozef Murgaš góp phần vào sự phát triển điện báo không dây[cần dẫn nguồn]; Ján Bahýľ đã chế tạo một trong những chiếc trực thăng hoạt động bằng động cơ đầu tiên[cần dẫn nguồn]; Štefan Banič chế tạo chiếc dù được sử dụng nhiều trong thực tế đầu tiên;[64] Aurel Stodola đã chế tạo một vũ khí sinh học năm 1916 và là người tiên phong trong lĩnh vực turbine hơn nước và gas.[65] Gần đây hơn, John Dopyera đã chế tạo một chiếc đàn guitar cộng hưởng, một đóng góp quan trọng vào việc phát triển nhạc cụ dây[cần dẫn nguồn].

Nhà du hành vũ trụ Mỹ Eugene Cernan (Čerňan), người cuối cùng tới Mặt Trăng, có nguồn gốc Slovak. Ivan Bella là công dân Slovak đầu tiên vào vũ trụ[cần dẫn nguồn], đã tham gia vào phi vụ hỗn hợp Nga-Pháp-Slovak kéo dài 9 ngày trên trạm vũ trụ Mir năm 1999[cần dẫn nguồn].

Những người đoạt Giải Nobel Daniel Gajdusek và David Politzer cũng có tổ tiên Slovak[cần dẫn nguồn].

Mã số bưu điện Slovakia[sửa|sửa mã nguồn]

Mã số bưu điện tại Slovakia, được mở màn sử dụng từ năm 1973 trong khoanh vùng phạm vi vương quốc Tiệp Khắc cũ, nay do công ty CP nhà nước, Bưu điện Slovakia, quản trị. Mã số bưu điện được viết trước tên thành phố ( hay nói rộng là địa phận bưu điện ), ba số đầu và hai số cuối được viết tách ra .Ví dụ : Gửi đến ông ABC, đường CBA số 1, 949 11 thành phố XYZ, trong đó 949 11 là mã số bưu điện của thành phố XYZ .Ba số đầu không theo thứ tự số vì mang nhiều những ý nghĩa lịch sử vẻ vang của ngành bưu điện Tiệp Khắc cũ và việc phân loại vương quốc Tiệp Khắc thành hai nước Séc và Slovakia. Các số khởi đầu từ 1 đến 7 thuộc Séc, những số mở màn bằng 8,9,0 thuộc Slovakia. Sau khi phân loại vương quốc, Séc và Slovakia dùng tiếp những mã số bưu điện này. Hai số cuối chỉ số thứ tự của những sở bưu điện trong một thành phố, số 01 thuộc sở bưu điện chính. Mã số bưu điện là thông tin bắt buộc phải có trong địa chỉ người nhận của thư từ, phiếu chuyển tiền hay những bưu phẩm khác .Nhờ việc dùng mã số bưu điện, thư từ được phân loại tự hóa bằng những dây chuyền sản xuất phân loại thư ILV, lúc bấy giờ chúng dần được thay thế sửa chữa bằng những dây chuyền sản xuất mới CRS 1000, do công ty Siemens phân phối .Hiện nay ( 2007 ), Slovakia có dự kiến lập lại mạng lưới hệ thống mã số bưu điện để sử dụng toàn bộ những số còn lại mà trước kia thuộc những vùng của Séc. Thay đổi này còn tương quan đến những dự kiến biến hóa công nghệ tiên tiến và thiết bị của ngành bưu điện Slovakia, nhằm mục đích tăng số lượng thư bảo vệ, chuyển được đến người nhận trong ngày thao tác sau đó, từ 43 % lên 90 % .

Xem thêm Danh sách nhân vật Slovak

Nhà hát vương quốcNghệ thuật Slovakia hoàn toàn có thể truy nguồn gốc từ thời Trung Cổ, khi 1 số ít trong những tuyệt tác lớn nhất trong lịch sử dân tộc vương quốc được sáng tác. Các nhân vật đáng quan tâm của thời kỳ này gồm nhiều bậc thầy, trong số đó có Master Paul of Levoča và Master MS. Nghệ thuật đương đại gần đây hơn có những nhân vật Koloman Sokol, Albín Brunovský, Martin Benka, Mikuláš Galanda, và Ľudovít Fulla. Những nhà soạn nhạc quan trọng nhất Slovakia là Eugen Suchoň, Ján Cikker, và Alexander Moyzes, ở thế kỷ XXI là Vladimir Godar và Peter Machajdik .Slovakia cũng nổi tiếng về những học giả của mình, trong đó có Pavol Jozef Šafárik, Matej Bel, Ján Kollár, và những nhà cách mạng và cải cách chính trị như Milan Rastislav Štefánik và Alexander Dubček .
Có hai nhân vật số 1 đã hệ thống hoá ngôn từ Slovak. Người tiên phong là Anton Bernolák với sáng tạo độc đáo của ông dựa trên phương ngữ tây Slovak năm 1787. Đây là sự hệ thống hoá của ngôn ngữ văn học tiên phong của người Slovak. Người thứ hai là Ľudovít Štúr, ông đã lập ra ngôn từ Slovak dựa trên những nguyên tắc từ phương ngữ trung Slovak năm 1843 .Anh hùng nổi tiếng nhất Slovakia là Juraj Jánošík ( một người hùng kiểu Robin Hood của Slovakia ). Nhà thám hiểm nổi tiếng Móric Benyovszky cũng có tổ tiên là người Slovak .Về thể thao, những người Slovak có lẽ rằng nổi tiếng nhất ( tại Bắc Mỹ ) nhờ những ngôi sao 5 cánh môn hockey của họ, đặc biệt quan trọng là Stan Mikita, Peter Šťastný, Peter Bondra, Žigmund Pálffy và Marián Hossa. Để có một list xem Danh sách nhân vật Slovak .
Về một list những tác gia và nhà thơ Slovak, xem Danh sách những tác gia Slovak .

Các chủ đề Kitô giáo gồm: bài thơ Proglas như là một lời mở đầu cho bốn Sách Phúc Âm, những bản dịch một phần của Kinh thánh sang ngôn ngữ Nhà thờ Slavơ Cổ, Zakon sudnyj ljudem, vân vân.

Văn học trung cổ, ở quá trình từ thế kỷ XI đến thế kỷ XV, được viết bằng tiếng Latin, những ngôn từ Séc và Séc slovakia hoá. Lời ( lời cầu nguyện, những bài hát và những phương pháp ) vẫn thuộc trấn áp của nhà thời thánh, trong khi chủ đề tập trung chuyên sâu trên những lịch sử một thời. Các tác gia của thời kỳ này gồm Johannes de Thurocz, tác giả của Chronica Hungarorum và Maurus, cả hai đều là người Hungary. [ 66 ] Văn học trần tục cũng Open và những cuốn biên niên sử cũng được viết trong quá trình này .
Thịt lợn, thịt bò và thịt gà là ba loại thịt chính được tiêu thụ ở Slovakia, và thịt lợn là thông dụng nhất. Gà là loại gia cầm được tiêu thụ nhiều nhất, tiếp đó là vịt, ngỗng và gà tây. Một dồi lợn được gọi là jaternice, được làm từ mọi phần của lợn, cũng được tiêu thụ nhiều. Thịt săn, đặc biệt quan trọng là lợn lòi, thỏ và thịt nai, cũng có trong cả năm. Thịt cừu và dê cũng được tiêu thụ, nhưng không thoáng rộng .Rượu được tiêu thụ trên khắp Slovakia. Rượu Slovak đa phần tới từ những vùng phía nam dọc sông Danube và những phụ lưu ; nửa phía bắc quốc gia quá lạnh và nhiều đồi núi để trồng nho. Theo truyền thống lịch sử, rượu trắng được dùng nhiều hơn rượu đỏ hay rosé ( ngoại trừ ở 1 số ít vùng ), và rượu ngọt phổ cập hơn rượu nặng, nhưng những năm gần đây thị hiếu có vẻ như đang biến hóa. [ 67 ] Beer ( hầu hết theo kiểu pilsener, dù bia đen cũng được tiêu thụ ) cũng thông dụng trên cả nước .
Âm nhạc đại chúng khởi đầu sửa chữa thay thế âm nhạc dân gian từ những năm 1950, khi Slovakia vẫn còn là một phần của Tiệp Khắc ; nhạc jazz, R&B, và rock and roll Mỹ cũng thông dụng, cạnh bên đó là waltz, polka, và czardas, cùng với những hình thức nhạc dân gian khác. Cuối những năm ‘ 50, radio là vật thường thấy trong những mái ấm gia đình, dù chỉ có những đài phát thanh nhà nước. Âm nhạc đại chúng Slovak khởi đầu như một sự tổng hợp bossa nova, cool jazz, và rock, với lời mang tính tuyên truyền. Những người bất mãn nghe ORF ( Austrian Radio ), Radio Luxembourg, hay Slobodna Europa ( Radio Free Europe ), với nhiều bản nhạc rock hơn. Vì sự cách biệt của Tiệp Khắc, thị trường trong nước sôi động và nhiều ban nhạc trong nước Open. Slovakia có một nền văn hoá pop mạnh trong thập niên 70 và 80. Chất lượng âm nhạc xã hội rất cao. Các ngôi sao 5 cánh như Karel Gott, Olympic, Elan, Modus, Prazsky Vyber, Tublatanka, Team và nhiều người khác rất được ca tụng và nhiều người ghi những LP của họ bằng tiếng quốc tế .

Sau Cách mạng Nhung và tuyên bố thành lập nhà nước Slovak, thị trường âm nhạc trong nước phát triển mạnh khi các doanh nghiệp tự do khuyến khích việc thành lập các ban nhạc mới và sự phát triển của các loại âm nhạc mới. Tuy nhiên, ngay lập tức nhiều nhãn hiệu lớn đã đưa nhạc pop tới Slovakia và khiến nhiều công ty nhỏ phá sản. Thập niên 1990, American grunge và alternative rock, và Britpop có rất nhiều người hâm mộ, cũng như một sự nhiệt tình mới với nhạc kịch.

Xếp hạng quốc tế[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]

Chính phủ

Thông tin chung

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Hỏi Đáp