Nông nghiệp và “cơn khát” tại Iran

Ngư dân nỗ lực đánh bắt cá cá tại sông Zayanderood đã khô cạn ở Isfahan, Iran .

Rahmanpour, nay đã là một anh nông dân 32 tuổi sống tại ngôi nhà cách hồ Orumieh 1 km, chia sẻ: “Giờ thì hồ Orumieh chẳng còn chút nước nào và cả hệ sinh thái đã trở nên đảo lộn”.

Thiếu nước từ lâu đã trở thành vấn đề cấp bách tại các quốc gia Trung Đông, nơi tỉ lệ sinh sản cao, nhu cầu tiêu thụ nước ngày càng tăng và sự quản lý lỏng lẻo đã khiến nguồn nước ngày càng khan hiếm. Iran là một trong những quốc gia rơi vào tình trạng “khát nước” ở mức đáng báo động nhất. Gary Lewis, điều phối viên Liên hợp quốc tại Iran, nhận định: “Khan hiếm nước được coi là thách thức an ninh gay go nhất tại Iran ngày nay”.
Xây dựng quá nhiều con đập, tập quán tưới tiêu còn lạc hậu, thêm vào đó là hạn hán và thay đổi khí hậu – những yếu tố trên đã góp phần gây ra tình trạng khủng hoảng nước tại đất nước 76 triệu dân này. Nhưng đáng kể nhất là giá nước rẻ đã “khuyến khích” việc tiêu thụ nước một cách không kiểm soát.

Những nhân tố này đã khiến hồ Orumieh, khu dự trữ sinh quyển của UNESCO, ngôi nhà của 200 loài chim và 40 loại bò sát trở nên khô cạn, đến nay 95% lượng nước của hồ đã biến mất.

Trong khi đó, những con sông lớn ở các thành phố Isfahan và Shiraz đều dần thu nhỏ. Sự cạn kiệt của sông Tigris và Euphrates còn góp phần tạo ra các vấn đề môi trường nghiêm trọng, điển hình là bão cát. Gió mùa tại đông Iran và tây Afghanistan có thể gây ra 120 ngày bão cát mỗi năm. Nhưng theo chuyên gia Liên hợp quốc, vì tình trạng khô cạn hiện nay, tần suất này đã tăng lên tới 220 ngày, dẫn đến hệ lụy là người dân mắc các bệnh về hô hấp và mắt nhiều hơn.

Trong vài tháng qua, Bộ trưởng Năng lượng Iran đã kêu gọi người dân ở 12 thành phố chính bao gồm thủ đô Tehran, Shiraz… giảm 20 đến 30% lượng nước tiêu thụ, nhưng lời kêu gọi này dường như không đem lại tác động gì. Thậm chí lượng nước sử dụng ở Tehran còn tăng 10% vào thời điểm “nóng” là tháng 5 đến tháng 6, khi mùa hè tới.