Nhà nông học lỗi lạc với mối tình khắc cốt ghi tâm

Bước vào mùa xuân Canh Tý 2020, không hề không nhớ năm nay kỷ niệm 100 năm Ngày sinh của nhà nông học Lương Định Của và cũng kỷ niệm 45 năm Ngày mất của nhà nông học Lương Định Của. Sự uyên bác và sự góp sức của nhà nông học Lương Định Của, đã được thừa nhận một cách rõ ràng. Thế nhưng, để ánh sáng từ cuộc sống nhà nông học Lương Định Của còn lan tỏa đến giờ đây, không hề không nhắc đến một điểm tựa quan trọng, chính là người vợ Nhật – Nubuko Nakamura !Nhà nông học Lương Định Của với mối tình khắc cốt ghi tâmNhà nông học Lương Định CủaNhà nông học Lương Định Của sinh ngày 16/8/1920 tại xã Đại Ngãi, huyện Long Phú, tỉnh Sóc Trăng. Dù sớm mồ côi cha mẹ, nhưng cậu bé Lương Định Của vẫn nung nấu ý chí học tập để vươn lên. Học hết tiểu học ở quê nhà, Lương Định Của lên Hồ Chí Minh ở trọ để học đại trà phổ thông. Năm 18 tuổi, Lương Định Của sang Hồng Kong theo học ngành Y, nhưng đến năm thứ 3 thì lại bỏ ngang để sang Thượng Hải học ngành Kinh tế. Tuy nhiên, tình hình chiến sự stress lại buộc Lương Định Của phải sang Nhật để thi vào Khoa Sinh vật thực nghiệm của Trường Đại học Kyushyu. Do thành tích thi rất tiêu biểu vượt trội, Lương Định Của được nhận vào làm sinh viên năm thứ 3 ở đây, thay vì phải học lại từ đầu .
Trên xứ sở mặt trời mọc, không riêng gì có được tấm bằng cử nhân ở Trường Đại học Kyushyu, mà Lương Định Của còn gặp được lương duyên. Dù nhỏ hơn 2 tuổi so với Lương Định Của, nhưng Nubuko Nakamura lại học cùng khóa với chàng du học sinh Nước Ta này. Điều gì ở Lương Định Của khiến Nubuko Nakamura phải đặc biệt quan trọng chăm sóc ? Không chỉ là thành tích học tập, mà còn ở phong thái nghệ sĩ của Lương Định Của. Trong một cuộc giao lưu, Lương Định Của đã đọc thơ của Basho : “ Ôi, đóa nazuna / đôi mắt tôi nhìn kỹ / bên hàng giậu nở hoa ”. Một người trẻ tuổi Việt lại thương mến chất mơ mộng lãng đãng của thiền sư khét tiếng Phù Tang, đã làm Nubuko Nakamura xao xuyến .

Tình
yêu giữa Lương Định Của và Nubuko Nakamura không phải hoàn toàn thuận buồm xuôi
gió. Cũng có nhiều người ngăn cản Nubuko Nakamura. Thậm chí, bạn bè còn dự báo
tương lai không có gì sáng sủa nếu Nubuko Nakamura gắn bó lâu dài với Lương Định
Của. Thế nhưng, Nubuko Nakamura tin tưởng vào chọn lựa của trái tim mình. Nhất
là sau khi Nubuko Nakamura đưa ý trung nhân về ra mắt gia đình, thì người mẹ của
Nubuko Nakamura rất hài lòng về thái độ khiêm cung và cầu tiến của Lương Định Của.

Cuối năm 1945, Lương Định Của và Nubuko Nakamura tổ chức triển khai đám cưới đơn giản và giản dị tại nơi chôn nhau cắt rốn của đằng gái. Cuộc sống vợ chồng son chưa có gì không thay đổi, nhưng Nubuko Nakamura hiểu được khát vọng của đức lang quân nên quyết tâm dọn lên Tokyo để Lương Định Của liên tục theo học Khoa Di truyền chọn giống mà ông luôn ấp ủ. Có trợ lực của hiền thê, Lương Định Của đạt được học vị Tiến sĩ và trở thành Giáo sư tại Đại học Tokyo .
Yên ấm và thành đạt trên đất khách, nhưng tấm lòng Lương Định Của luôn hướng về Nước Ta. Sau lần vô tình gặp gỡ và trò chuyện với bác sĩ Đặng Văn Ngữ, nhà nông học Lương Định Của bàn luận với vợ dự tính trở lại Nước Ta để góp phần cho tổ quốc. Không chút đắn đo, Nubuko Nakamura ủng hộ kế hoạch của chồng. Mùa thu năm 1952, Nubuko Nakamura cùng hai đứa con nhỏ theo chồng sang Hồng Kong để tìm đường về Nước Ta .
Nhà nông học Lương Định Của với mối tình khắc cốt ghi tâm 1Vợ chồng nhà nông học Lương Định CủaThật oái oăm, trong khi chờ máy bay nối chuyến Hồng Kong – TP HCM thì mái ấm gia đình Lương Định Của bị mất trộm toàn bộ hành lý. Chuyện này, được bà Nobuko Nakamura kể lại trong một đoạn hồi ký : “ Tài sản của chúng tôi không còn gì. Cũng may, cái túi nhỏ đựng những khu công trình nghiên cứu và điều tra của chồng tôi, thì ông ấy luôn đeo bên mình nên không bị lấy đi. Nhờ một người bạn từng học chung ngành y tại Hồng Kong với chồng tôi là ngài Trương Văn Hi giúp cho một chút ít tiền, mà cả nhà có lộ phí liên tục hành trình dài ! ” .
Sau hai năm lầm lũi và xuôi ngược ở TP HCM, nhà nông học mới bắt được liên lạc với cách mạng. Năm 1954, mái ấm gia đình Lương Định Của – Nobuko Nakamura xuất hiện tại Thành Phố Hà Nội, và mở màn chuỗi ngày xinh xắn được sống đúng với lý tưởng. Bà Nobuko Nakamura làm phát thanh viên tiếng Nhật ở Đài Tiếng nói Nước Ta, còn ông Lương Định Của miệt mài với những sáng tạo độc đáo tái tạo giống cây cối cho nông dân Nước Ta. Họ sống trong căn hộ cao cấp nhỏ trên tầng 4 của Khu tập thể Kim Liên và chung niềm vui chung nỗi buồn với nhau .

Bà Nobuko Nakamura hồi tưởng giai đoạn mình được người dân thủ đô gọi trìu mến là bà Lương Nobuko: “Tôi có vất vả mấy cũng không bằng người nông dân Việt Nam, sáng sớm đã phải ra đồng, ngâm chân xuống bùn lạnh buốt, ăn uống thì cực khổ. Bản thân tôi chủ yếu lo gánh vác việc nhà, nuôi dạy con cái để chồng yên tâm công tác. Tôi rất tự hào vì chồng mình có phần đóng góp trong việc phát triển nền nông nghiệp Việt Nam trong một giai đoạn rất khó khăn!”.

Bà Nobuko Nakamura từng viết một cuốn hồi ký khá cụ thể về năm tháng sống tại TP. Hà Nội. Tuy nhiên, theo bà Nobuko Nakamura thổ lộ, thì mong ước lớn nhất của nhà nông học Lương Định Của là được đưa vợ con về thăm cái xóm nghèo ở miền Tây Nam bộ mà ông từng trải qua thời thơ ấu khốn khó và hắt hiu. Đáng tiếc thay, nhà nông học tận mắt chứng kiến nước nhà Nước Ta liền một dải mà chưa thực thi được điều ấy .
Bà Nobuko Nakamura nhớ lại : “ Tháng 12/1975, chồng tôi tham gia kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa V. Chồng tôi dự tính kết thúc kỳ họp thì chuyển vào miền Nam nhận công tác làm việc. Chỉ còn hai ngày nữa lên đường, bỗng chồng tôi lên cơn nhồi máu cơ tim lúc nửa đêm và qua đời. Hôm ấy là ngày 28/12/1975 ”. Mãi đến năm 1991, bà Nobuko Nakamura mới có dịp đặt chân lên bậc thềm của căn nhà từng che chở chồng mình những ngày nhỏ dại .
Xung quanh sự qua đời của nhà nông học Lương Định Của, có nhiều đồn đoán cho rằng ông bị hóc xương. Sự thật như thế nào ? Những nhân chứng còn sống kể lại rành mạch : Tối đó, bà Nobuko Nakamura có rán nem để chồng nhắm rượu trong bữa cơm. Vốn là người thích uống rượu và tửu lượng rất khá. Tuy nhiên, sau khi uống xong nhà nông học Lương Định Của đi nằm cảm thấy khó thở nên ngồi dậy tập khí công. Người thân định gọi cấp cứu, nhưng ông không đồng ý chấp thuận. Đến nửa khuya, sức khỏe thể chất của nhà nông học Lương Định Của càng kém hơn. Vì khó thở nên ông nôn khan, khiến thức ăn từ thực quản trào vào khí quản. Và nhà nông học Lương Định Của đã tắt thở trước khi đến bệnh viện .

Với những đóng góp to lớn cho nông nghiệp Việt Nam, nhà nông học Lương Định Của đã được phong tặng Anh hùng Lao động vào năm 1967, và được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu tiên vào năm 1996. Còn bà Nobuko Nakamura dù không còn chồng bên cạnh và những người thân bên Nhật vẫn nhiều lần đề nghị bà quay về Nhật, nhưng bà vẫn tiếp tục ở lại Việt Nam.

Bà Nobuko Nakamura dọn vào Hồ Chí Minh cùng hai con sinh sống trong một căn nhà yên tĩnh ở một con hẻm trên đường Nguyễn Đình Chiểu. Ở đó, bà Nobuko Nakamura lưu giữ rất nhiều kỷ niệm về người chồng lỗi lạc. Đó là nguồn tư liệu quý báu để sau này những nhà điện ảnh đã triển khai những thước phim tư liệu xúc động về quy trình góp sức của nhà nông học Lương Định Của .
Bà Nobuko Nakamura tự nguyện làm một nàng dâu Việt Nam bằng tổng thể tình cảm an toàn và đáng tin cậy và yêu thương : “ Tôi sống ở Nước Ta rất dễ chịu và thoải mái. Thời tiết thoải mái và dễ chịu, thức ăn thoải mái và dễ chịu, con người cũng dễ chịu và thoải mái. Và cả cách ăn mặc cũng làm tôi dễ chịu và thoải mái. Tôi rất thích áo dài, vừa nhẹ nhàng, vừa lịch sự. Bạn bè tôi ở Nhật quá bất ngờ khi thấy tôi sống ở Nước Ta, vì họ cho rằng quốc gia này nghèo nàn, lỗi thời, đời sống không bảo đảm an toàn. Tôi khuyên họ đến Nước Ta một chuyến vì giá du lịch sang đây rẻ, thế là họ đi. Sau khi đi, ai cũng muốn quay trở lại lần nữa … ” .

Tâm Huyền