Nguyên lý X quang và những điều bạn nên biết

Ngày nay hình ảnh X quang đã trở thành một phần không hề thiếu giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh đúng chuẩn nhất. Vậy nguyên lý hoạt động giải trí của X quang thế nào ? Có những kỹ thuật X quang nào ?

IMG_9072

Tổng quan về X quang

Tia X được phát hiện bởi nhà vật lý người Đức Wilhelm Roentgen ( 1845 – 1923 ) vào năm 1895. Chúng được đặt tên là tia X hay bức xạ X vì Rontgen không biết chúng là gì, và ông đang sử dụng ký hiệu ‘ X ‘ cho một ẩn số hoặc điều gì đó chưa biết. Ông đã được trao giải Nobel Vật lý cho mày mò nâng tầm của mình.

Theo bác sĩ giảng viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn chụp X quang là phương pháp ghi hình sử dụng tia X. Tia X (hoặc hiếm hơn, và thường là trong lịch sử, được gọi là bức xạ X hoặc tia Roentgen) đại diện cho một dạng bức xạ điện từ ion hóa. Chúng được tạo ra bởi một ống tia X, sử dụng điện áp cao để tăng tốc các electron được tạo ra bởi cực âm(cathode) của nó. Các điện tử được tạo ra tương tác với cực dương(anode), do đó tạo ra tia X. Các tia X được tạo ra bao gồm bức xạ hãm (Bremsstrahlung) và bức xạ đặc trưng cho phần tử cực dương.

Tổng quan về tia X

Tia X hoàn toàn có thể tương tác với vật chất bằng cách sau : · Hiệu ứng quang điện · Hiệu ứng Compton · Rayleigh hoặc tán xạ cổ xưa · Sản xuất cặp ( không hề triển khai được trong khoanh vùng phạm vi chụp X quang chẩn đoán ) · Sự ion hóa Các đặc thù của tia X : · Sóng điện từ, bước sóng ngắn 0, 01 – 10 nm, tần số lớn, năng lực đâm xuyên mạnh · Không khối lượng, không mùi, không nhìn thấy · Không mang điện nên không bị lệch trong điện trường · Truyền theo đường thẳng và theo mọi hướng · Tốc độ bằng vận tốc ánh sáng 3×10 ^ 8 m / s · Càng xa tiêu điểm thì chùm tia càng phân kì · Tác động lên lớp nhũ tương của phim ( bạc bromua ) để tạo ảnh tiềm tàng · Gây phát quang 1 số chất · Được hấp thu bởi vật chất · Gây ion hóa hơi, khí · Biến đổi sinh học tế bào, mô

Phương trình hấp thu tia X

Phương trình hấp thu tia X :

I = Io. e^ – µL

Trong đó : · I : cường độ tia X còn lại · Io : cường độ tia X khởi đầu · µ : thông số suy giảm tuyến tính, phụ thuộc vào vào thực chất mô · L : độ dày vật chất đi qua

Từ phương trình ta thấy khả năng hấp thụ tia X phụ thuộc vào:

· Bản chất của vật ( µ ) : số hiệu nguyên tử Z, sự cô đặc … ví dụ như chì có Z cao, hấp thụ tia X nhiều · Độ dày vật chất đi qua ( L ) : càng lớn thì năng lực hấp thụ càng cao, ví dụ người béo · KV, mAs : KV ( khi tăng KV thì tăng cường mức độ hay nguồn năng lượng của chùm tia X, số lượng tia không đổi, làm lượng tia X xuyên qua bệnh nhân nhiều, lượng tia X tới phim tăng, làm giảm tương phản mô mềm và xương. trái lại, giảm KV sẽ tăng sự tương phản bệnh nhân ăn tia nhiều hơn ) ; mAs ( tăng mAs sẽ làm tăng số lượng tia X, nguồn năng lượng không đổi, làm bệnh nhân ăn tia nhiều, tia tới phim nhiều hơn, phim càng đen. trái lại, giảm mAs hình sẽ trắng hơn. Ngoài tăng mA, ta hoàn toàn có thể tăng thời hạn ( s ) ) · Thời gian phát tia.

Nguyên lý X quang

Chùm tia X sau khi được tạo ra từ ống phát tia X chiếu tới bộ phận trên khung hình cần chụp và ghi hình trên Cassette. Tùy thuộc vào thực chất của mô, độ dày vận chất đi qua, KV, mAs và phơi sáng mà mỗi mô có một mức độ hấp thụ tia X khác nhau : · Hấp thụ nhiều — > trắng ( tia X đến phim ít ) · Hấp thụ ít — > đen ( tia X đến phim nhiều ) Từ đó làm hiện hình những cơ quan với 2 màu đen – trắng trên phim. Các đậm độ cơ bản hoàn toàn có thể thấy trên phim từ thấp tới cao : Khí < Mỡ < Dịch, mô mềm < Xương ( calci ) < Kim loại Sự tạo ảnh : hình chiếu ; sự phóng đại IMG_9071

Các kĩ thuật X quang

Bác sĩ giảng viên Cao đẳng kỹ Thuật hình ảnh X Quang có san sẻ những kỹ thuật X quang phổ biến lúc bấy giờ gồm có : 1. Phim cổ xưa ( quy ước ) : chụp phim rửa thủ công bằng nước rửa 2. CR : · Computed Radiography · Thay tấm cassette thường bằng tấm CR · Sau chụp đưa tấm CR vào máy quét · Máy quét đọc CR và tạo ảnh kĩ thuật số, hiển thị lên màn hình hiển thị · In phim từ máy in bằng laser · Phim từ máy CR có độ phân giải thấp hơn phim cổ xưa 3. DR : · Digital Radiography · Tấm phim điện tử, cấu trúc bởi nhiều transistor · Chuyển tia X thành tín hiệu điện trực tiếp / gián tiếp · Tín hiệu điện truyền về máy tính xử trí

· Phim DR có độ phân giải cao hơn CR

4. Tăng sáng truyền hình : · Chiếu ( Flouroscopy ) : chụp thực quản uống barit, chụp trong kết xương ( C-arm ) … · DSA