Nguyên lý Anna Karenina | Vietstock

Nguyên lý Anna Karenina
Trong cuốn tiểu thuyết tầm cỡ Anna Karenina, Leo Tolstoy đã khởi đầu bằng câu “ Các mái ấm gia đình niềm hạnh phúc đều giống nhau, mọi mái ấm gia đình xấu số đều xấu số theo cách riêng của họ ”. Có lẽ Tolstoy muốn nói rằng những yếu tố cần có cho một mái ấm gia đình niềm hạnh phúc phải luôn thỏa mãn nhu cầu nhiều góc nhìn như vợ chồng hòa thuận, con cháu ngoan giỏi, kinh tế tài chính và sức khỏe thể chất ổn thỏa, nề nếp đạo đức và sinh sống trong một hội đồng tự do phong phú. Chỉ thiếu một trong những yếu tố trên là niềm hạnh phúc mái ấm gia đình có rủi ro tiềm ẩn trục trặc rồi .

Thật thú vị là nguyên lý này sau đó được dùng để giải thích cho việc vì sao con người có thể thuần hóa được một số loài động vật và một số loài khác thì không bao giờ làm được. Những loài động vật như ngựa vằn hay linh dương đều không thể thuần hóa được như nhiều loài khác cùng họ với chúng, vì một trong những yếu tố hội tụ đầy đủ ở các loài thuần hóa thì lại thiếu vắng ở ngựa vằn và linh dương.

Có lẽ những nguyên lý tựa như như vậy cũng đã được lập luận với một cái tên nào đó trong những nghành nghề dịch vụ quản trị công hay kinh tế tài chính. Nhưng cơ bản thì để một vương quốc giàu sang và nhân bản luôn là sự kết nối giữa những cá thể trong hội đồng, giữa những thiết chế xã hội, tích hợp với tính tự cường của cả dân tộc bản địa đó trong một thiên nhiên và môi trường quốc tế thuận tiện xung quanh. Quan trọng hơn cả là vương quốc đó có một thể chế khuyến khích và tạo điều kiện kèm theo cho những thành viên có ý chí vươn lên. Thế nên trong cuốn sách Tại sao những vương quốc thất bại, hai tác giả James Robinson và Daron Acemoglu đã Kết luận rằng chính thiên nhiên và môi trường thể chế là nguyên do cốt yếu dẫn đến việc một vương quốc thành công xuất sắc hay thất bại. Nơi nào hoàn toàn có thể sản xuất điều kiện kèm theo cho người dân làm ăn sinh sống được tốt nhất sẽ thành công xuất sắc .
Chúng ta vẫn hay ví vương quốc như thể một đại gia đình vậy. Và cái đại gia đình này cũng cần cái nguyên lý Anna Karenina, giống như những yếu tố thiết yếu mà những vương quốc phong phú về vật chất và văn hóa truyền thống ý thức đã trải qua để trở thành một đại gia đình niềm hạnh phúc. Gia đình này chắc như đinh cần giáo dục và tạo điều kiện kèm theo cho những thành viên lớn bé của nó tập trung chuyên sâu kiến thiết xây dựng đời sống có chất lượng tương đối đồng đều với nhau .

Dĩ nhiên, ngay cả những đại gia đình hạnh phúc thì cũng có những đứa con có cuộc sống khác nhau, nhưng ít ra thì khoảng cách giữa chúng là không quá xa và đều ở một mức khá ổn trở lên. Tuy nhiên, khi nhìn lại đại gia đình của chúng ta thì về cơ bản, những đứa con có điều kiện và chất lượng cuộc sống quá xa cách nhau. Đứa thì quá no, đứa thì quá đói, đứa đi xe hơi tiền tỉ, đứa thì đu dây qua sông. Một số đứa ăn uống no đủ rồi thì lại hư hỏng, quay sang đánh đấm lẫn nhau bất kể ngoài đường hay trong trường học. Chưa kể còn một đám trẻ chẳng biết giáo dục thế nào mà chỉ chực gào thét điên cuồng đến chết ngất đi khi chiêm ngưỡng một vài ca sĩ, người mẫu thời trang xứ người qua Việt Nam du hý.

Trong khi đó, những người lớn – bậc cha mẹ chúng – thì chỉ nhăm nhe dựng lên những khu công trình hoành tráng kỷ lục đệ nhất thiên hạ mà quên đi rằng hàng năm mái ấm gia đình vẫn tất tả chạy vạy, vay mượn vốn liếng thiên hạ để bắc một cây cầu hay làm vài con đường đi. Rồi họ tranh cãi nhau vòng vo cái chuyện nếu muốn giàu thì phải xây to nhất hoặc nếu xây to nhất thì chắc như đinh sẽ giàu. Cứ như thể họ đã tìm ra một nguyên lý Anna Karenina khác nữa vậy .

Dẫu cả đại gia đình này vừa mới bước chân qua được ranh giới của ngưỡng thu nhập trung bình thì cũng vẫn chỉ là ở những bước khởi đầu mà thôi. Con đường đi tới hạnh phúc phía trước còn rất dài. Và bên cạnh con đường hạnh phúc là con đường bất hạnh, sơ sẩy là nhầm đường ngay.

Nếu người lớn cứ còn tự huyễn hoặc và lũ trẻ như mất phương hướng thì mái ấm gia đình sẽ đi con đường nào ?
Huế Dương
tbktsg

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Chia Sẻ Kiến Thức