Người Việt Nam có yêu bóng đá? – Báo Công an Nhân dân điện tử

Theo nhiều tài liệu khảo cứu thì bóng đá theo chân người Pháp du nhập vào Việt Nam từ năm 1896. Ban đầu, bóng đá phát triển tại Nam Kỳ, sau đó lan ra Bắc Kỳ và Trung Kỳ.

Từ đó đến nay, giống như hầu hết các quốc gia trên thế giới, bóng đá luôn được coi là môn thể thao số 1 ở Việt Nam. Thậm chí, chúng ta còn thường tự vỗ ngực người Việt Nam là những CĐV nhiệt thành nhất thế giới. Nhưng thực tế liệu có phải như vậy?

Yêu thì có yêu

Nếu tận mắt chứng kiến bầu không khí nóng hừng hực trên những khán đài trong một trận đấu trên sân nhà của ĐT Việt Nam ở AFF Cup hay biển người sôi động hò hét ăn mừng thắng lợi trên đường phố, người ta rất dễ đi đến Tóm lại người Việt Nam rất yêu bóng đá. Thật ra, nhận định và đánh giá ấy không sai. Bởi nếu không yêu thì người ta không phải dựng lều, quấn chăn, ngủ trên đường trong đêm đông giá lạnh để chờ săn được vé vào xem một trận cầu ” hot ” nào đấy .
Điều đáng nói là trong dòng người vô tận ấy không thiếu những bà cụ lọ mọ đêm hôm đi xếp hàng hay những người bế cả con thơ để chờ mua vé. Nếu không yêu thì càng chẳng có chuyện, những CĐV tìm đủ mọi cách, kể cả là trèo lên nóc nhà hay cây cao để theo dõi một trận đấu, khi không có vé vào sân hoặc khi sân đấu bị cấm cửa người theo dõi .
Trong quá khứ, khi những giải đấu lớn chưa thể đến với người theo dõi Việt Nam qua sóng truyền hình và internet, người Viêt Nam chỉ yêu một thứ bóng đá trọn vẹn thuần Việt với những tên tuổi vang bóng một thời như Thể Công, Tổng cục Đường sắt, Cảng TP HCM …
Nhưng trong thời kì hội nhập, với sự phủ sóng của bóng đá đỉnh điểm, thì ngoài tình yêu với bóng đá nội, người Viêt còn yêu cả bóng đá quốc tế. Cứ đến mỗi mùa EURO hay World Cup thì y như rằng đó sẽ là mùa gặt của những nhà hàng điện máy. Vì nhà nào cũng muốn rinh một chiếc tivi mới để theo dõi bóng đá cho đã .
Mọi hoạt động của giải đấu đều được người hâm mộ Việt Nam theo sát. Đến mức trong tiến trình này ngay cả một bà nội trợ cũng hoàn toàn có thể trở thành một chuyên viên bóng đá quốc tế .
Cũng chỉ có tình yêu mới hoàn toàn có thể tạo ra một hiện tượng kỳ lạ từng khiến tiếp thị quảng cáo quốc tế dậy sóng như running man. Một chàng trai nhỏ bé thông thường nếu không có động lực mang tên tình yêu chắc như đinh sẽ chẳng thể bền chắc chạy theo chiếc xe buýt chở những thần tượng trong vô vọng tới vài kilômét, cho đến khi phép màu giật mình xảy ra .
Không phải tự nhiên mà những đội bóng tên tuổi sang Việt Nam từ Juventus cách đây hơn 2 thập kỷ cho đến Arsenal, Manchester City hay Olympic Brazil đều nhận được sự chăm sóc đặc biệt quan trọng .
Các trận đấu giữa họ với đội tuyển Việt Nam đều chật kín không còn một chỗ trống. Có thể nói, những CĐV Việt Nam thực sự đã sống cùng, đã cùng tận thưởng niềm vui và gặm nhấm chung một nỗi đau với những cầu thủ, những đội bóng xa cách tới nửa vòng toàn cầu .

Nếu nhìn những hình ảnh này sẽ rất dễ có ý nghĩ người Việt Nam rất hâm mộ bóng đá.

Nhưng là một tình yêu có điều kiện

Người Việt có yêu bóng đá. Nhưng có lẽ rằng nó là thứ tình yêu dị biệt, khác hẳn với chuẩn mực chung của quốc tế túc cầu. Xưa nay, tình yêu luôn là một phạm trù phức tạp rất khó định nghĩa. Tình yêu túc cầu không nằm ngoài quy luật đó, nếu không muốn nói là còn phức tạp hơn. Vì nó nhiều lúc giống như một thứ tôn giáo, một đức tin .
Tình yêu với môn thể thao vua đủ để người ta làm những điều điên rồ nhất. Này nhé, những cô gái nóng bỏng sẵn sàng chuẩn bị thoát y để ăn mừng thắng lợi của đội bóng con cưng. Rồi còn có một chàng trai người Anh chẳng ngại ngần công bố sẵn sàng chuẩn bị khuyến mãi vợ của mình cho đội bóng thương mến .
James Haggerty, một chàng trai người Anh khác, CĐV của Manchester cũng khiến cả quốc tế phải sốc với lời chứng minh và khẳng định : ” Tôi ghét bọn Man Xanh đến mức độ không khi nào thèm ngước mắt lên nhìn khung trời “. Ấy là do áo đấu của Man City có màu xanh da trời .
Rồi thì, hàng ngàn người Argentina từng tụ tập bên ngoài bệnh viện tại Thủ đô Buenos Aries để cầu nguyện cho lịch sử một thời sống, vị thánh của lòng họ Diego Maradona vượt qua cơn bạo bệnh .

Và tất nhiên bên cạnh những sự ngọt ngào, tình yêu còn song hành cùng sự điên cuồng, mù quáng. Điển hình như việc trung vệ Andres Escobar của đội tuyển Colombia đã phải trả giá bằng cả mạng sống của mình vì pha đá phản lưới nhà trong trận gặp Mỹ ở vòng bảng World Cup 1994.

Tình yêu bóng đá oái oăm, rối rắm như vậy. Nhưng nhìn chung trên quốc tế, nó vẫn sống sót dưới một mẫu số chung. Đấy là hâm mộ, ủng hộ CLB trọn vẹn vô tư, không phải vì đó là một CLB lắm tiền nhiều của, giàu truyền thống cuội nguồn, cũng chẳng phải vì theo trào lưu. Yêu đơn thuần là yêu thế thôi. Chỉ cần thấy và được cổ vũ đội bóng của mình tranh tài hàng tuần đã là niềm niềm hạnh phúc mà chẳng cần phải bận tâm đến thương hiệu hay chiến tích. Chính vì vậy mà những đội bóng nhỏ, chẳng khi nào hoàn toàn có thể mơ với đến những chiếc Cúp hoành tráng trên khắp quốc tế cũng chẳng thiếu những CĐV trung thành với chủ .
Các sân đấu của bất kỳ CLB nào tại Bundesliga cũng luôn đầy ắp người theo dõi. Bất chấp một thực sự là ngay từ khi giải đấu này chưa mở màn thì người ta đã mường tượng ra viễn cảnh Bayern Munich sẽ đăng quang vào cuối mùa. Cũng bởi thứ tình yêu nguyên thủy, trong trẻo ấy mà tại World Cup năm trước đã có hàng trăm nghìn CĐV Argentina vượt quãng đường chừng 7.000 km đến Brazil, ăn ngủ trong lều chỉ để … đứng ngoài sân hát cổ vũ cho những cầu thủ nhà ( vì không có vé vào sân ) .
Đấy là ở quốc tế, còn ở Việt Nam là một câu truyện khác. Không chỉ rất hiếm những câu truyện hâm mộ bóng đá xúc động, đẹp tươi như đã đề cập ở trên. Tình yêu bóng đá tại nước ta có vẻ như gắn liền với những điều kiện kèm theo, nhiều lúc là ý thức, và nhiều lúc là cả vật chất .
Việc hội CĐV được hỗ trợ vốn một phần kinh phí đầu tư nhất định để hoạt động giải trí là thông dụng trên quốc tế. Nhưng có lẽ rằng chẳng có ở đâu có chuyện những CĐV được thuê để cổ vũ như ở nước ta. Đấy là chuyện thường ở huyện với những CLB đóng quân trên địa phận Thủ đô thời tân tiến như Hòa Phát Thành Phố Hà Nội hay Thành Phố Hà Nội T&T. Tình yêu thứ tưởng chừng như vô giá lại được đinh giá rất đơn cử bằng tiền. Chừng hơn trăm nghìn mỗi trận, rất rẻ mạt và vui nhộn .
Một điều chẳng giống ai nữa của người hâm mộ Việt Nam, đấy là sự nhiệt thành phải gắn liền với thành tích. Những hình ảnh rực lửa trên những chảo lửa như Lạch Tray, Vinh hay Thanh Hóa … ở môt thời gian nào đó rất dễ tạo ra ấn tượng người Việt Nam hâm mộ bóng đá chẳng kém nơi nào trên quốc tế. Nhưng nếu đừng để những khoảnh khắc hào nhoáng ấy ru ngủ. Bạn sẽ thấy ngay cả những chảo lửa ấy cũng có không ít lần rơi vào cảnh vắng vẻ .
Chẳng đâu xa, trận đấu giữa Sông Lam Nghệ An và Hoàng Anh Gia Lai ở vòng 10 V-League vừa mới qua đã diễn ra trên một sân đấu rất ít người theo dõi. Cho dù sân Vinh đã từng được biết đến như một sân đấu ” nóng ” nhất Việt Nam. Còn Hoàng Anh Gia Lai và Công Phượng cũng từng là một tên thương hiệu rất hút người theo dõi ( đến mức có tiến trình VTV truyền hình trực tiếp tổng thể những trận đấu cùa Hoàng Anh Gia Lai ) .
Bất kì đội bóng nào ở Việt Nam kể cả đội tuyển vương quốc cũng hoàn toàn có thể bị người hâm mộ quay sống lưng nếu không duy trì được một thành tích tốt. Chỉ cần vài ba trận lạc nhịp là những cầu thủ sẽ phải tranh tài trong sự hờ hững của người theo dõi. Nó khác hẳn với sự trung thành với chủ đôi lúc đến cực đoan của những fan bóng đá quốc tế .
Liverpool dù đã trải qua gần 3 thập kỷ, nhưng những CĐV của CLB này vẫn hát vang You’ll never walk alone ( bạn sẽ không khi nào đơn độc ) và sân Anfield thì luôn là một sân bóng cuồng nhiệt nhất nước Anh. Manchester United tuy vẫn đang đi tìm lại vinh quang trong thời kỳ hậu Alex Ferguson nhưng vẫn là CLB được thương mến nhất quốc tế .
Tất nhiên, bóng đá Việt Nam có đặc trưng riêng. Những hiệu quả không tốt thường đi kèm với những dấu hỏi về sự xấu đi nơi hậu trường. Nó cũng là yếu tố khiến người theo dõi có tâm ý thiếu tín nhiệm, bỏ rơi đội bóng. Nhưng xét cho cùng đã yêu thì phải tin. Nếu không hề ở bên, động viên, cổ vũ những cầu thủ khi thất bại, thì cũng chẳng xứng danh tận thưởng thành quả của đội bóng .

Những “chảo lửa” như Lạch Tray cũng rất dễ rơi vào cảnh đìu hiu.

Yêu nhưng không có chuyện hi sinh cho tình yêu?

Trong sơ đồ 5-3-2 của Liên đoàn Bóng đá châu Á ( AFC ) về kế hoạch tăng trưởng nền bóng đá những vương quốc thành viên, CĐV cùng truyền thông online được ví như cặp tiền đạo. Điều này khẳng định chắc chắn tầm quan trọng của những CĐV trong sự tăng trưởng của bóng đá .
Về thực chất của bóng đá chuyên nghiệp, CĐV chính là người mua, là người mang đến lệch giá cho những đội bóng. Nhưng ở Việt Nam thì nguồn thu từ những CĐV là rất hạn chế. Đơn giản vì dù mang danh là yêu, nhưng rất hiếm có chuyện người hâm mộ Việt Nam gật đầu hi sinh vì tình yêu ấy ( đơn cử ở đây là chi tiền ) .
Doanh thu một đội bóng có được từ những CĐV hoàn toàn có thể qua nhiều hình thức : Phí hội viên, lệch giá bán vé, lệch giá bán áo đấu, loại sản phẩm lưu niệm … Những khoản chi này của người hâm mộ được coi là một cách góp phần cho CLB mình thương mến, đồng thời cũng là để nuôi dưỡng tình yêu của mình .
Nhưng người hâm mộ Việt Nam với thói quen dùng chùa thì rất khó trông chờ những thượng đế chịu móc hầu bao. Thế mới có những chuyện dở khóc dở cười. VFS – một nhóm CĐV của ĐT Việt Nam được chính VFF hỗ trợ vốn, từng tẩy chay phản đối trận giao hữu giữa Việt Nam và CHDCND Triều Tiên vì … chê giá vé đắt .

 Kappa hãng thể thao hiếm hoi tài trợ cho các CLB Việt Nam đã từng phải cắt hợp đồng với Sông Lam Nghệ An chỉ sau 1 mùa đồng hành. Lí do là do công ty mẹ tại Italia yêu cầu phải chấm dứt hợp đồng, do trên thị trường các CĐV Sông Lam Nghệ An dùng quá nhiều áo nhái mang thương hiệu Kappa. Điều này làm ảnh hưởng đến uy tín, thương hiệu của nhà tài trợ.

Người Việt Nam hoàn toàn có thể rất yêu bóng đá. Nhưng đấy hẳn phải là một thứ tình yêu được định nghĩa rất khác so với những nền bóng đá khác. Tình yêu của tất cả chúng ta thường được bộc lộ theo một cách riêng. Ngoài đặc thù có điều kiện kèm theo và chuyện không sẵn lòng chi tiền, tình yêu bóng đá của người Việt có vẻ như chỉ được phát tiết theo từng quy trình tiến độ, thời kì và theo hiệu ứng đám đông. Ví dụ như tình yêu với đội tuyển vương quốc chỉ được bộc lộ can đảm và mạnh mẽ từ vòng bán kết của AFF Suzuki Cup ví dụ điển hình .
Trước đó, những trận đấu vòng bảng hay giao hữu thường bị tiếp đón tương đối lãnh đạm và lạnh nhạt. Rồi sự hâm mộ đội bóng nào đó cũng thường chỉ được thể hiện ở những VCK Euro hay World Cup khi cả xã hội nóng lên cùng trái bóng. Lúc ấy, một cô gái có khi không hiểu việt vị là gì cũng hoàn toàn có thể trở thành fan của 1 đội tuyển nào đó .
Các nhà quản trị bóng đá Việt Nam vẫn liên tục bị chỉ trích là làm bóng đá theo cách không giống ai. Đấy là nguyên do được cho rằng khiến bóng đá Việt Nam không hề tăng trưởng. Nhưng có lẽ rằng đã đến lúc chính người hâm mộ cũng phải học cách yêu bóng đá một cách thông thường .