Để người trồng lúa thôi ‘ngồi trên lửa’

Chúng ta đã xuất khẩu gạo 30 năm nay và hiện là quốc gia có số lượng gạo xuất khẩu đứng hàng thứ ba trên thế giới. Nhưng khối lượng xuất khẩu theo từng năm có khuynh hướng giảm dần. Vì sao?

4 giải pháp cho hạt gạo

Trước tiên vẫn là chuyện chất lượng hạt gạo Việt. Làm thế nào gạo Việt phải có chất lượng ít ra cũng bằng chất lượng gạo của những nước đang cạnh tranh xuất khẩu với ta. Hiện nay tiêu chuẩn nhập khẩu gạo vào một số quốc gia rất cao. 

Ở Nhật Bản khoảng chừng 600 tiêu chuẩn thuốc bảo vệ thực vật, châu Âu và Mỹ cũng khoảng chừng vài trăm. Với hơn 2 triệu người Việt ở quốc tế, trong đó có thị trường nhập khẩu gạo chất lượng cao ở Mỹ có tiềm năng lớn về số lượng lẫn về giá .Vì thế, đừng để hạt gạo Việt bị trả về vì tồn dư hoạt chất trong gạo vượt ngưỡng được cho phép như đã từng xảy ra. Hạt gạo xuất khẩu phải ưu tiên gạo chất lượng cao, bảo đảm an toàn, sạch, không riêng gì chăm sóc theo số lượng, người nông dân canh tác còn chăm chăm theo hiệu suất nữa .Thứ hai là cần những bộ giống lúa, gạo chất lượng cao. Hiện nay chỉ bộ giống lúa thơm ST ( Sóc Trăng ) của tiến sỹ – Anh hùng lao động Hồ Quang Cua cho hạt gạo xuất khẩu hoàn toàn có thể cạnh tranh đối đầu với gạo Basmati trồng ở Ấn Độ và Pakistan ; gạo Khao Dawk Mali hay Jasmine trồng ở xứ sở của những nụ cười thân thiện .Hiện tại giá gạo xuất khẩu những giống này xấp xỉ 1.000 USD / tấn, gấp đôi giá gạo xuất khẩu thường. Nhưng không hiểu vì sao giống ST này vẫn còn trồng rất hạn chế ở ĐBSCL ?Các nhà khoa học nông nghiệp Việt vẫn chưa tạo ra nhiều bộ giống tốt, mới tương tự như để tạo lợi thế cho xuất khẩu là một sự thiệt thòi cho nền nông nghiệp xuất khẩu .Thứ ba là gạo Việt chưa có tên thương hiệu trên thị trường gạo quốc tế. Tạo một tên thương hiệu cho một nông sản, nhiều vương quốc trên quốc tế thường cần khoảng chừng thời hạn 10 năm. Việt Nam xuất khẩu gạo 30 năm nay vẫn chưa có một tên thương hiệu trên quốc tế là thiếu sót lớn .Thời vàng son xuất khẩu gạo trên 7,7 triệu tấn / năm đã qua rồi, nhu yếu thị trường gạo quốc tế ngày này không như thập niên trước .Mãi đến giờ đây tên thương hiệu gạo Việt vẫn chưa được định hình trên thị trường gạo quốc tế trong khi sự canh tranh về chất lượng hạt gạo ngày càng quyết liệt với sự Open thêm nhiều vương quốc mới tham gia thị trường này .Nhiều người đi quốc tế về có kể lại, ở những nơi có gạo Nước Ta đều có nhiều loại sản phẩm gạo của nhiều nước, nhất là Đất nước xinh đẹp Thái Lan với vỏ hộp in nhiều hình tượng đẹp mắt, dễ nhìn, nêu địa chỉ sản xuất cũng như có nhiều thứ tiếng để cạnh tranh đối đầu. Những chuyện này doanh nghiệp xuất khẩu làm đâu có khó khăn vất vả gì .Thứ tư, phải hình thành càng sớm càng tốt một nền nông nghiệp xanh, sạch và hữu cơ. Một xu thế tương thích cho gạo xuất khẩu và tương thích với việc bảo vệ thiên nhiên và môi trường ( như thông tin trên Tuổi Trẻ ngày 16-2, trang 6, trong khi giá lúa rớt xuống thấp, lúa hữu cơ vẫn giữ giá tốt cao ) .

Gạo ngon cho thị trường nội địa, tại sao không?

Giá lúa bất ổn định có nguyên do doanh nghiệp chưa khai thác thị trường tiềm năng ở trong nước. Thời gian ăn đủ no, mặc đủ ấm đã qua. Giờ gạo thơm ngon, gạo sạch giá có đắt chút thị trường vẫn gật đầu mua .Chúng ta có mấy mẫu sản phẩm gạo ngon được vang danh ở thị trường trong nước ? Người mua muốn tìm loại gạo sạch, gạo ngon cũng hoảng sợ không biết mua gạo nào, ở đâu ! Đây là một thị trường lớn mà từ trước đến nay ít có doanh nghiệp tập trung chuyên sâu góp vốn đầu tư .Đã đến lúc cần chú trọng tiếp thị gạo Việt cho thị trường trong nước song song với thị trường xuất khẩu để không thay đổi có căn nguyên và bền vững và kiên cố cho đầu ra lúa gạo .Vấn đề là phải bảo vệ chất lượng, uy tín và niềm tin về tên thương hiệu gạo Việt trong lòng người Việt. Trên con đường đi tìm đầu ra không thay đổi cho lúa gạo Việt, rất cần sự kết nối ngặt nghèo và đồng nhất trong chuỗi link xuất khẩu và thị trường tiêu thụ trong nước .Phải có sự link nông dân, nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Cho tới nay sự link này còn rất lỏng lẻo .Chưa có kế hoạch tương hỗ tiếp thị tên thương hiệu lúa gạo Việt, tái cơ cấu tổ chức nông nghiệp như chọn lợi thế từng vùng, chọn giống, chọn quy mô, đổi khác tư duy sản xuất nông dân, chọn cách góp vốn đầu tư, khuyến khích, tương hỗ doanh nghiệp tạo dòng chảy vốn lớn vào nông nghiệp .

Địa phương cần mạnh dạn quy hoạch

Có một trong thực tiễn phải nhìn nhận là địa phương chưa mạnh dạn cơ cấu tổ chức giống lúa, diện tích quy hoạnh sản xuất trong từng mùa vụ .Với quán tính sản xuất ” thấy người ăn khoai vác mai đi đào “, năm nay giống nào dễ bán sang năm đua nhau trồng, người nông dân vô tình phá vỡ quy hoạch về giống cũng như diện tích quy hoạnh gieo trồng, tạo nên sản lượng lúa thừa ” cục bộ ” .

Trường hợp một số hộ nông dân trồng giống lúa IR 50404 là điển hình. Đây là giống lúa được các nhà khoa học cũng như nhiều địa phương khuyến cáo không nên sản xuất từ lâu vì bất cập về giá cũng như dễ bị sâu bệnh tấn công.

Thêm vào đó doanh nghiệp không điều nghiên, tiên liệu thị trường tiêu thụ để có kế hoạch thu mua ; cứ hợp đồng với nông dân càng nhiều diện tích quy hoạnh càng tốt và người nông dân không ngại gieo trồng .Đến lúc giá lúa giảm mạnh, để bảo toàn đồng vốn, họ chuẩn bị sẵn sàng bỏ rơi nông dân. Rối bời vì giá lúa giảm mạnh TTO – Sắp vào vụ thu hoạch rộ ở ĐBSCL, giá lúa đang ” lao dốc “, còn doanh nghiệp thì cho rằng thiếu vốn để mua. Thêm một mùa vụ người dân ở vựa lúa miền Tây lại đối lập cảnh ” long đong ” với hạt lúa.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn