Góc tối của ngành công nghiệp anime Nhật Bản

Góc tối của ngành công nghiệp anime Nhật Bản
Chánh Tài
( TBKTSG Online ) – Thành công của nhiều bộ phim hoạt hình anime ( phim hoạt hình phong cách Nhật Bản ) trên thị trường quốc tế đã mang lại lệch giá hơn 19 tỉ đô la mỗi năm cho ngành công nghiệp này. Song phía sau ánh hào quang đó, những họa sỹ anime Nhật Bản đang chật vật kiếm sống với mức lương rẻ mạt và những điều kiện kèm theo thao tác vô cùng áp lực đè nén .

Loạt phim anime nổi tiếng vào thập niên 1990 Neon Genesis Evangelion vừa được phát sóng trên NetFlix. Ảnh: IGN

Các loạt phim anime kinh điển và ăn khách trên thị trường quốc tế như Thủy thủ mặt trăng, One Peace (Đảo hải tặc), Pokémon… đã góp phần giúp doanh thu của ngành công nghiệp anime trên toàn cầu tăng gấp đôi lên hơn 19 tỉ đô la trong giai đoạn 2002-2017.

Cuối tháng trước, loạt 26 tập phim anime Neon Genesis Evangelion của Nhật Bản, từng thàng công vang dội vào thập niên 1990, chính thức được phát trên nền tảng truyền hình trực tiếp Netflix .
Song sự thăng hoa của ngành công nghiệp anime ở bên ngoài Nhật Bản che giấu một hiện thực ảm đạm : nhiều họa sỹ diễn hoạt ( animator ) đứng đằng sau sức hút kỳ diệu trên màn hình hiển thị đang rỗng túi và đương đầu với những điều kiện kèm theo thao tác khắc nghiệt hoàn toàn có thể khiến họ kiệt sức, thậm chí còn tự tử .
Họa sĩ diễn hoạt là người phát minh sáng tạo hàng loạt bức vẽ, được gọi là frame ( khung hình ), tạo nên một ảo ảnh về hoạt động được hiển thị dưới dạng một chuỗi liên tục. Hầu hết những bức vẽ đều được vẽ bằng tay. Chỉ những những họa sỹ có kỹ năng và kiến thức và kinh nghiệm tay nghề mới hoàn toàn có thể vẽ với vận tốc nhanh .
Shingo Adachi, một họa sỹ diễn hoạt kiêm người phong cách thiết kế nhân vật cho loạt phim anime nổi tiếng Sword Art Online, cho biết thực trạng khan hiếm nhân lực là một yếu tố nghiêm trọng so với ngành công nghiệp anime. Ông cho biết mỗi năm chỉ riêng tại Nhật Bản, có gần 200 bộ phim anime được sản xuất nhưng không có đủ những họa sỹ chuyên nghiệp. Thay vào đó, những xưởng phim phải dựa vào những họa sỹ hành nghề tự do, họ hưởng lương theo mẫu sản phẩm chứ không phải lương cố định và thắt chặt hàng tháng. Vì đam mê họ sẵn sàng chuẩn bị đồng ý mức trả công rẻ mạt .
Họ là những người thực thi những nét vẽ chi tiết cụ thể sau khi những đạo diễn vạch ra những bảng phân cảnh và những họa sỹ chính vẻ những khung hình quan trọng trong mỗi phân cảnh .
Các họa sỹ trung gian được trả khoảng chừng 200 yen ( chưa đến 2 đô la ) cho mỗi bức hình. Mức trả công này không phải là tệ nếu như mỗi họa sỹ hoàn toàn có thể vẽ được 200 bức vẽ mỗi ngày. Song thực tiễn, mỗi bức vẽ anime hoàn toàn có thể mất hơn một tiếng đồng hồ đeo tay, đó là chưa kể phải quan tâm đến những tiểu tiết khác mà phim hoạt hình phương Tây thường phớt lờ, ví dụ điển hình thức ăn, kiến trúc, cảnh sắc .

“Cho dù bạn tiến cao hơn và trở thành họa sĩ vẽ khung hình quan trọng, bạn cũng sẽ không kiếm được nhiều”, Adachi nói.

Các họa sĩ anime phải mất cả tiếng đồng hồ mới hoàn thành một bức vẽ có nhiều chi tiết. Ảnh: Quora

Ngoài ra, những điều kiện kèm theo thao tác trong ngành công nghiệp anime cũng rất áp lực đè nén. Các họa sỹ anime thường ngủ gục tại bàn thao tác vì kiệt sức sau nhiều tiếng thao tác liên tục. Henry Thurlow, một họa sỹ anime người Mỹ đang sống và thao tác tại Nhật Bản, cho biết ông từng nhập viện nhiều lần do kiệt sức .
Xưởng phim anime Madhouse, có trụ sở ở Tokyo, gần đây bị cáo buộc vi phạm luật lao động vì bắt nhân viên cấp dưới thao tác gần 400 giờ mỗi tháng và trong 37 ngày liên tục, không một ngày nghỉ. Vụ tự tử của một nam họa sỹ anime vào năm năm trước ở Nhật Bản được xem là do áp lực đè nén việc làm sau khi những nhà tìm hiểu phát hiện thấy rằng anh đã thao tác hơn 600 tiếng trong tháng trước khi tự tử .
Một trong những nguyên do những xưởng phim anime sử dụng những họa sỹ tự do là họ không cần phải lo ngại về việc vi phạm luật lao động. Vì những họa sỹ tự do là những người thao tác theo hợp đồng độc lập nên những công ty sản xuất anime hoàn toàn có thể áp đặt những hạn chót khắc nghiệt so với họ .
Zakoani, một họa sỹ anime, nói : “ Vấn đề so với anime là mất quá nhiều thời hạn để sản xuất một tập phim. Công việc cực kỳ tỉ mẩn. Mỗi phân cảnh cần đến bốn họa sỹ. Tôi chỉ vẽ phác họa, rồi sau đó, hai người khác gồm có họa sỹ chính và đạo diễn sẽ kiểm tra. Sau đó, bức vẽ được gửi trả lại cho tôi để điều khiển và tinh chỉnh. Tiếp theo, nó sẽ được gửi đến cho họa sỹ vẽ trung gian, người triển khai những nét vẽ cụ thể sau cuối ” .
Theo Thương Hội Các nhà phát minh sáng tạo phim hoạt hình Nhật Bản, mỗi họa sỹ anime kiếm mức thu nhập trung bình 1,1 triệu yen ( 10.000 đô la ) mỗi năm lúc họ ở độ tuổi 20. Mức thu nhập này sẽ tăng lên 2,1 triệu yen ( 19.000 đô la ) / năm lúc họ bước qua tuổi 30 và liên tục tăng lên mức 3,5 triệu yen ( 31.000 đô la ) / năm khi họ ở độ tuổi 40-50. Mức sống nghèo nàn ở Nhật Bản được xác lập khi mức thu nhập của một người từ mức 2,2 triệu yen trở xuống. Điều này có nghĩa là những họa sỹ anime trẻ tuổi ở Nhật Bản đang sống dưới mức bần hàn .
Cấu trúc phân chia thu nhập bất công trong ngành công nghiệp anime bắt nguồn từ họa sỹ truyện tranh kiêm nhà phân phối phim Osamu Tezuka, người được xem là cha đẻ của thể thoại truyện tranh manga ở Nhật Bản. Vào thập niên 1960, khi những mạng lưới truyền hình ở Nhật Bản không chuẩn bị sẵn sàng mạo hiểm với việc phát sóng những loạt phim anime, Tezuka đã đồng ý bán lỗ những loạt phim anime Astro Boy để chúng được phát sóng. Do bán lỗ nên mức trả công cho những họa sỹ cũng rất thấp .

Michael Crandol, Phó Giáo sư ở Đại học Leiden (Hà Lan) cho biết: “Về cơ bản, Tezuka và công ty ông chấp nhận bán lỗ loạt phim Astro Boy. Họ lên kế hoạch bù lỗ bằng cách bán đồ chơi, các nhân vật và các mặt hàng liên quan đến Astro Boy. Vì cách thức kinh doanh này hiệu quả với Tezuka và các nhà đài nên nó vẫn duy trì cho đến nay”.

Astro Boy đã thành công xuất sắc vang dội, nhờ vậy, lệch giá bán đồ chơi và những mẫu sản phẩm lưu niệm ăn theo Astro Boy dư sức bù lỗ chi phí sản xuất. Tuy nhiên, điều này đặt ra một tiền lệ nguy hại, đó là những họa sỹ theo chân Tezuka vào ngành công nghiệp này không hề kiếm mức lương đủ sống .
Họa sĩ Henry Thurlow cho rằng mức trả công lúc bấy giờ cho những họa sỹ anime thật lố bịch vì chúng vẫn dựa vào công thức chi trả theo yêu cầu của Tezuka. Ông nói : “ Hồi đó, những bức vẽ rất đơn thuần. Bạn chỉ vẽ một cái đầu vòng tròn, hai con mắt bằng hai dấu chấm và bạn hoàn toàn có thể vẽ một bức vẽ trung gian trong vòng 10 phút … Còn giờ đây, một bức vẽ quá cụ thể. Bạn phải thao tác một giờ mới kiếm được hai đô la ” .
Theo Vox

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp