Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập

Ảnh minh họa. Nguồn : Internet .

Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập

Năng lực cạnh tranh hoàn toàn có thể phân biệt thành 3 Lever : Năng lực cạnh tranh Lever vương quốc ; Năng lực cạnh tranh Lever ngành / mẫu sản phẩm ; Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Bài viết này tập trung chuyên sâu vào yếu tố năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp qua việc khái quát khái niệm về năng lực cạnh tranh, nhìn nhận tình hình năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Nước Ta lúc bấy giờ và yêu cầu một số ít giải pháp cho thời hạn tới .

Cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Cạnh tranh

Từ điển Bách Khoa Nước Ta ( năm trước ) định nghĩa : Cạnh tranh trong kinh doanh thương mại là hoạt động giải trí tranh đua giữa những người sản xuất sản phẩm & hàng hóa, giữa những thương nhân, những nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ cung và cầu nhằm mục đích giành những điều kiện kèm theo sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất. Còn theo Porter ( 1998 ), cạnh tranh là giành lấy thị trường. Bản chất của cạnh tranh là tìm kiếm doanh thu, là khoản doanh thu cao hơn mức doanh thu trung bình mà doanh nghiệp ( Doanh Nghiệp ) đang có. Kết quả quy trình cạnh tranh là sự bình phân hóa doanh thu trong ngành theo khunh hướng cải tổ sâu dẫn đến hệ quả là Ngân sách chi tiêu hoàn toàn có thể giảm đi .

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp

Cho đến nay, có rất nhiều định nghĩa về năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp, tuy nhiên vẫn chưa có định nghĩa chung thống nhất, do tùy từng cách tiếp cận hoàn toàn có thể đưa ra góc nhìn khác nhau về năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp .
Theo Porter ( 1998 ), năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp là năng lực duy trì, lan rộng ra thị trường và đạt được doanh thu cao. Porter cho rằng, để hoàn toàn có thể cạnh tranh thành công xuất sắc, Doanh Nghiệp phải có được lợi thế cạnh tranh, có chi phí sản xuất thấp hơn hoặc có năng lực độc lạ hóa loại sản phẩm để đạt được mức giá cao hơn trung bình .
Năng lực cạnh tranh là năng lực tiêu thụ sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ so với đối thủ cạnh tranh và năng lực “ thu lợi ” của DN. Quan niệm này đồng thuận với những khu công trình điều tra và nghiên cứu của Mehra ( 1998 ), Ramasamy ( 1995 ), Buckley ( 1991 ), Schealbach ( 1989 ), Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế tài chính Trung ương, Ủy ban Quốc gia về Hợp tác Kinh tế Quốc tế của Nước Ta. Trong khi đó, Nguyễn Minh Tuấn ( 2010 ) cho rằng, năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp là năng lực duy trì và nâng cao lợi thế cạnh tranh trong việc tiêu thụ loại sản phẩm, lan rộng ra mạng lưới tiêu thụ, lôi cuốn, sử dụng có hiệu suất cao những yếu tố sản xuất nhằm mục đích đạt quyền lợi kinh tế tài chính cao, bảo vệ sự tăng trưởng kinh tế tài chính vững chắc .
Với quan điểm, năng lực cạnh tranh đồng nghĩa tương quan với duy trì và nâng cao lợi thế cạnh tranh, 1 số ít chuyên viên kinh tế tài chính cho rằng, năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp là năng lực tạo dựng, duy trì, sử dụng và phát minh sáng tạo mới những lợi thế, tạo ra hiệu suất, chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh cạnh tranh, sở hữu thị phần lớn, tạo ra thu nhập cao và tăng trưởng bền vững và kiên cố .
Như vậy, năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp là năng lực duy trì, tiến hành, phối hợp những nguồn lực nhằm mục đích giúp Doanh Nghiệp đạt được tiềm năng đề ra, tạo ra lợi thế cạnh tranh, hiệu suất và chất lượng cao hơn đối thủ cạnh tranh cạnh tranh, sở hữu thị phần lớn, tạo ra thu nhập cao và tăng trưởng bền vững và kiên cố .

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam

Theo Sách trắng Doanh Nghiệp Nước Ta 2020, tính đến ngày 31/12/2019, cả nước có 758.610 DN đang hoạt động giải trí, tăng 6,1 % so với cùng thời gian năm 2018. Trong số đó, có 508.770 DN hoạt động giải trí trong khu vực dịch vụ, chiếm 67,1 % tổng số Doanh Nghiệp cả nước, tăng 6,9 % so với cùng kỳ năm 2018 ; Khu vực công nghiệp và thiết kế xây dựng có 239.755 DN, chiếm 31,6 %, tăng 5,1 % ; Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy hải sản có 10.085 DN, chiếm 1,3 %, giảm 6,3 % .
Riêng năm 2019, cả nước có 138.139 DN xây dựng mới, tăng 5,2 % so với năm 2018. Tổng vốn ĐK của Doanh Nghiệp xây dựng mới năm 2019 đạt 1,73 triệu tỷ đồng, tăng 17,1 % so với năm 2018 ; vốn ĐK của khu vực dịch vụ đạt cao nhất đạt 1,17 triệu tỷ đồng, chiếm 67,6 %, tăng 12,9 % so với năm 2018 ; tiếp đến, khu vực công nghiệp 531,15 nghìn tỷ đồng, tăng 30,2 % ; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy hải sản 25,6 nghìn tỷ đồng, giảm 16,5 % so với năm 2018. Khu vực dịch vụ có số Doanh Nghiệp xây dựng mới năm 2019 nhiều nhất với 99.548 DN, tăng 5,1 % so với năm 2018 ; khu vực công nghiệp và kiến thiết xây dựng có 36.562 DN, tăng 5,3 % ; khu vực nông, lâm nghiệp và thủy hải sản có 2.029 DN, tăng 9,9 % .
Trong quá trình năm nay – 2019, trung bình có 126.593 DN xây dựng mới / năm, vốn ĐK khoảng chừng 1,35 triệu tỷ đồng, vận tốc tăng số Doanh Nghiệp xây dựng mới là 49,3 %, vốn ĐK tăng 24,8 %. Cũng trong quá trình này, mỗi năm có 31.642 DN quay trở lại hoạt động giải trí, tăng 71,4 % so với tiến trình năm trước – năm ngoái ; có 24.365 DN tạm ngừng hoạt động giải trí sản xuất kinh doanh thương mại ( SXKD ) có ĐK, tăng 78,0 % so với trung bình tiến trình năm trước – năm ngoái ; có 14.436 DN triển khai xong thủ tục giải thể, tăng 52 % so với số Doanh Nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trung bình tiến trình năm trước – năm ngoái .
Cũng theo Sách trắng Doanh Nghiệp Nước Ta 2020, quy trình tiến độ năm nay – 2018 số Doanh Nghiệp đang hoạt động giải trí có hiệu quả SXKD trong cả nước trung bình 1 năm là 558.703 DN, tăng 47,8 % so với trung bình quy trình tiến độ 2011 – năm ngoái ; lôi cuốn 14,45 triệu lao động, tăng 24,2 % so với trung bình quá trình 2011 – năm ngoái. Tổng nguồn vốn sử dụng cho hoạt động giải trí SXKD tại thời gian 31/12/2018 đạt 38,93 triệu tỷ đồng, tăng 18 % so với cùng thời gian năm 2017. Bình quân quy trình tiến độ năm nay – 2018, mỗi năm Doanh Nghiệp đang hoạt động giải trí có hiệu quả SXKD lôi cuốn 33,34 triệu tỷ đồng vốn cho SXKD, tăng 77,1 % so với vốn trung bình tiến trình 2011 – năm ngoái ; trung bình mỗi năm tạo ra khoảng chừng 20,58 triệu tỷ đồng lệch giá thuần, tăng 65,6 % so với trung bình quá trình 2011 – năm ngoái ; tạo ra 828,36 nghìn tỷ đồng doanh thu trước thuế, tăng 80,8 % so với mức doanh thu thu được trung bình tiến trình 2011 – năm ngoái .
Trong nền kinh tế tài chính Nước Ta lúc bấy giờ, khu vực Doanh Nghiệp nhỏ và vừa ( DNNVV ) chiếm trên 95 % tổng số Doanh Nghiệp ĐK, tạo ra khoảng chừng 60 % GDP, tạo ra hơn 90 % việc làm cho người lao động. Điều này chứng minh và khẳng định, DNNVV đang là trụ cột chính trong nền kinh tế tài chính quốc gia .
Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập    - Ảnh 1
Xác định rõ vai trò quan trọng, những năm qua, Nước Ta có nhiều nỗ lực tương hỗ, tháo gỡ nhiều khó khăn vất vả, thôi thúc khu vực DNNVV tăng trưởng. nhà nước tập trung chuyên sâu những chủ trương tương hỗ những nội dung đơn cử : Phát huy và nâng cao hiệu suất cao hoạt động giải trí DNNVV, những Doanh Nghiệp thay đổi phát minh sáng tạo ; Hỗ trợ tăng nhanh trào lưu khởi nghiệp vương quốc ; Tạo thuận tiện để những hộ và cá thể tự nguyện link hình thành Doanh Nghiệp hoặc những hình thức tổ chức triển khai hợp tác khác ; Hỗ trợ và khuyến khích hình thành những tập đoàn lớn kinh tế tài chính tư nhân đa chiếm hữu và tư nhân góp vốn vào những tập đoàn lớn kinh tế tài chính nhà nước ; Hỗ trợ thay đổi, phát minh sáng tạo, hiện đại hoá công nghệ và tăng trưởng nguồn nhân lực có đủ năng lực tham gia mạng sản xuất, chuỗi giá trị khu vực và toàn thế giới ; Cải cách can đảm và mạnh mẽ thủ tục hành chính ( TTHC ), tạo điều kiện kèm theo thuận tiện cho kinh tế tài chính tư nhân tăng trưởng. Những hành động tích cực này nhằm mục đích nâng cao năng lực cạnh tranh cho Doanh Nghiệp Nước Ta nói chung và DNNVV nói riêng .

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, DN Việt Nam nói chung và cộng đồng DNNVV nói riêng đã và đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức làm ảnh hưởng đến hiệu quả, sức cạnh tranh. Báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam công bố hàng năm cho thấy, chi phí vay vốn ngân hàng của DNNVV thường cao hơn so với của DN lớn, khoảng 1-2%/năm; tỷ lệ chi phí không chính thức đối với DNNVV còn lớn. Các rào cản về thể chế, liên quan đến các vấn đề như: Thừa nhận vai trò DN tư nhân nói chung, pháp lý tài sản, thủ tục hành chính, môi trường cạnh tranh bất bình đẳng, chất lượng đội ngũ công vụ, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của Nhà nước… là những rào cản ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của  DN.

So với nhiều vương quốc trên quốc tế, Doanh Nghiệp Nước Ta còn sống sót nhiều hạn chế như : DNNVV đa số làm dịch vụ, chỉ khoảng chừng trên 20 % là hoạt động giải trí sản xuất ; trên 40 % Doanh Nghiệp có lệch giá dưới 1 tỷ đồng / 1 năm ; 85 % Doanh Nghiệp có lệch giá dưới 2 tỷ đồng / năm. Mặc dù, số lượng Doanh Nghiệp tư nhân tăng hàng năm nhưng quy mô trung bình của mỗi Doanh Nghiệp còn nhỏ. Cùng với đó, bởi hiệu suất lao động thấp, những Doanh Nghiệp lại chưa triển khai rất đầy đủ những chủ trương bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người lao động đã làm giảm đi chất lượng việc làm trong khu vực DNNVV, do vậy, những Doanh Nghiệp này càng rơi vào vị thế bất lợi khi cạnh tranh .
Trong hội đồng Doanh Nghiệp Nước Ta, trên 95 % là DNNVV, quy mô nhỏ vì những nguyên do trên phải đương đầu với nhiều khó khăn vất vả, thử thách trong cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước, nhất là trong toàn cảnh hội nhập quốc tế và thị trường toàn thế giới do những công ty đa vương quốc, xuyên vương quốc chi phối. Điển hình những khó khăn vất vả chung DNNVV đang gặp phải như : Tình trạng thiếu vốn, khó tiếp cận những nguồn vốn tín dụng thanh toán, đặc biệt quan trọng là nguồn vốn trung và dài hạn đang là rào cản lớn nhất cho sự tăng trưởng của DNNVV Nước Ta .
Bên cạnh đó, máy móc, thiết bị đang được sử dụng ở những Doanh Nghiệp Nước Ta chỉ có 10 % văn minh, 38 % trung bình và 52 % là lỗi thời và rất lỗi thời ; tỷ suất sử dụng công nghệ cao mới chỉ có 2 % ; Các Doanh Nghiệp Nước Ta góp vốn đầu tư cho thay đổi công nghệ tiên tiến rất thấp, chỉ khoảng chừng 0,2 % – 0,3 % tổng doanh thu … Trình độ thiết bị công nghệ tiên tiến trong những DNNVV ngoài nhà nước chỉ bằng 3 % mức trang bị kỹ thuật trong những Doanh Nghiệp lớn … Thực trạng này đang đặt ra những thử thách lớn so với năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp Nước Ta .
Hiện nay, hầu hết Doanh Nghiệp Nước Ta phải nhập khẩu nguyên vật liệu nguồn vào, công nghiệp sản xuất vẫn hầu hết là gia công lắp ráp. Nhiều loại sản phẩm xuất khẩu và loại sản phẩm có sự tăng trưởng cao đều nhờ vào vào nguồn nguyên vật liệu và bán thành phẩm nhập khẩu từ quốc tế. Trong khi đó, Ngân sách chi tiêu những loại nguyên vật liệu này trên quốc tế luôn dịch chuyển tăng dẫn đến nhiều nhóm loại sản phẩm có tỷ trọng ngân sách nguyên vật liệu khá cao, chiếm hơn 60 % giá tiền loại sản phẩm. Đối với những DNNVV, do quy mô nhỏ, vị thế yếu, nếu không có hình thức liên kết hợp tác thích hợp để mua nguyên vật liệu thì sẽ luôn ở thế bất lợi trong đàm phán về Chi tiêu .
Bên cạnh đó, một trong những thử thách rất lớn của Doanh Nghiệp Nước Ta là chất lượng nhân lực thấp. Đội ngũ chủ Doanh Nghiệp, cán bộ quản trị Doanh Nghiệp rất thiếu kiến thức và kỹ năng quản trị và kỹ năng và kiến thức, kinh nghiệm tay nghề quản trị … Tất cả những yếu tố hạn chế trên đều phản ánh năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp .

Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp

Trong toàn cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đặc biệt quan trọng là Nước Ta tham gia vào những Hiệp định thương mại tự do ( FTA ) thế hệ mới, việc nâng cao năng lực cạnh tranh trở thành yếu tố sống còn của DN. Chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh cho Doanh Nghiệp Nước Ta nói chung nằm trong tay Nhà nước và bản thân mỗi DN. Theo đó, để nâng cao năng lực cạnh tranh của Doanh Nghiệp trong toàn cảnh mới cần tập trung chuyên sâu vào những nhóm giải pháp sau :

Đối với Nhà nước

Để giúp Doanh Nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, Nhà nước tăng nhanh hoàn thành xong môi trường tự nhiên pháp lý, chính sách chủ trương so với DN. Theo đó, liên tục tăng nhanh triển khai giảm ngân sách kinh doanh thương mại cho Doanh Nghiệp, trước hết là ngân sách bất hài hòa và hợp lý phát sinh từ quản trị nhà nước ; Ngăn chặn và đẩy lùi những hành vi làm phát sinh ngân sách không chính thức cho Doanh Nghiệp ; Cắt giảm, đơn giản hóa lao lý về góp vốn đầu tư, đất đai, kiến thiết xây dựng, nộp thuế, bảo hiểm xã hội để nâng cao Chỉ số Môi trường kinh doanh thương mại của Nước Ta đạt điểm số trung bình của ASEAN 4. Đồng thời, không ngừng cải cách môi trường tự nhiên kinh doanh thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh vương quốc ; Nghiên cứu nội dung của những FTA thế hệ mới cải cách thể chế tạo dựng môi trường tự nhiên, chủ trương kinh tế tài chính tương thích với dung của những hiệp định này .
Để những Doanh Nghiệp thuận tiện hơn trong tiếp cận những nguồn vốn tín dụng thanh toán, cần có sự hòa giải quyền lợi của 3 tác nhân là tổ chức triển khai tín dụng thanh toán, Doanh Nghiệp và chính sách, chủ trương của Nhà nước. Các ngân hàng nhà nước cần thay đổi chính sách, chủ trương tín dụng thanh toán theo nguyên tắc thị trường ; cải tiến thủ tục cho vay, nhất là so với DNNVV nhằm mục đích rút ngắn thời hạn xét duyệt cho vay ; Tăng cường sự tương hỗ về vốn, chính sách, chủ trương, lao lý, triển khai thương mại, giáo dục-đào tạo, tư vấn về thiết bị, công nghệ tiên tiến tân tiến … cho Doanh Nghiệp .
Chính sách của Nhà nước cần tạo ra những thể chế tương thích, tăng trưởng thị trường khoa học-công nghệ ; tương hỗ đào tạo và giảng dạy, tăng trưởng nguồn nhân lực cho Doanh Nghiệp, trang bị học vấn ở trình độ, tri thức cơ bản cho những chủ DN, giám đốc, cán bộ quản trị Doanh Nghiệp và người lao động. Tạo môi trường tự nhiên khuyến khích, hình thành, tăng trưởng link Doanh Nghiệp ; tăng cường link, hợp tác theo chiều dọc, chiều ngang ; xác lập quan hệ bạn hàng và quan hệ đối tác chiến lược nhằm mục đích tăng trưởng xuất khẩu về vĩnh viễn .
Cùng với đó, Nhà nước cần tương hỗ Doanh Nghiệp thuộc 1 số ít ngành phụ thuộc vào nhiều vào nguyên vật liệu nguồn vào nhập khẩu như : dệt may, sắt kẽm kim loại sản xuất, xe hơi cơ cấu tổ chức lại nguồn nguyên vật liệu, vật tư, linh phụ kiện ; Tập trung tăng trưởng công nghiệp tương hỗ và một số ít ngành công nghiệp vật tư cơ bản quan trọng như : thép sản xuất, vải, vật tư mới … để khắc phục sự nhờ vào vào nguồn nguyên vật liệu, linh phụ kiện nhập khẩu ; Phát triển nhanh, nâng cao một số ít ngành công nghiệp nền tảng, ngành kế hoạch có lợi thế cạnh tranh ; tạo điều kiện kèm theo hình thành những tập đoàn lớn kinh tế tài chính lớn trong nước trong nghành nghề dịch vụ công nghiệp có vai trò dẫn dắt tăng trưởng ngành và có năng lực cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế …

Đối với doanh nghiệp

Cùng với tương hỗ của Nhà nước, yếu tố quyết định hành động sự thắng thế trong cạnh tranh vẫn là ở bản thân mỗi DN. Do vậy, Doanh Nghiệp phải dữ thế chủ động chớp lấy thời cơ, tận dụng tối đa sự tương hỗ của Nhà nước để nâng cao năng lực cạnh tranh trong thiên nhiên và môi trường hội nhập, tăng trưởng .
Trước hết, mỗi người kinh doanh liên tục update tri thức mới, những kỹ năng và kiến thức thiết yếu để có đủ sức cạnh tranh trên thị trường và tiếp cận kinh tế tri thức. Chủ động thay đổi tư duy kinh doanh thương mại, nâng cao năng lực quản trị, hiệu suất, chất lượng, năng lực cạnh tranh của loại sản phẩm, dịch vụ ; chuẩn hóa sản xuất kinh doanh thương mại để phân phối những nhu yếu, tiêu chuẩn của những thị trường quốc tế. DN cần phải góp vốn đầu tư cho quy trình tiến độ điều tra và nghiên cứu để chớp lấy khuynh hướng biến hóa nhu yếu của thị trường, quá trình phong cách thiết kế mẫu sản phẩm nhằm mục đích tạo ra nhiều giá trị ngày càng tăng ; Áp dụng những công nghệ tiên tiến tương thích, vừa bảo vệ tạo ra những loại sản phẩm có chất lượng cung ứng nhu yếu của thị trường, vừa có chi phí sản xuất thấp .

Mỗi DN tăng cường liên kết, hợp tác kinh doanh phát triển các chuỗi sản xuất, chuỗi giá trị, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, dịch vụ, tiến tới nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu; Đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh gắn với mục tiêu phát triển bền vững: sản xuất sạch, xanh, tiết kiệm, sử dụng hiệu quả năng lượng, bảo vệ môi trường, hướng tới nhóm người yếu thế trong xã hội…

Đồng thời, Doanh Nghiệp cần chú trọng tăng trưởng nguồn nhân lực để phân phối được nhu yếu thay đổi công nghệ tiên tiến, quy trình tiến độ sản xuất, kinh doanh thương mại, tham gia chuỗi kinh doanh thương mại toàn thế giới với việc đa dạng hóa những loại sản phẩm chất lượng cao, dịch vụ chất lượng quốc tế ; Tăng cường giảng dạy, tu dưỡng, tăng trưởng nguồn nhân lực của Doanh Nghiệp phân phối được nhu yếu tăng trưởng theo hướng trang bị những tri thức, kỹ năng và kiến thức mới ; Đổi mới quy mô sản xuất kinh doanh thương mại gắn với tiềm năng tăng trưởng bền vững và kiên cố .

Tài liệu tham khảo:
1. Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2020), Sách trắng DN Việt Nam năm 2020;
2. Tổng cục Thống kê (2020), Doanh nghiệp Việt Nam năm 2019, Bức tranh toàn cảnh;
3. Võ Trí Thành (2013), Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam đang thế nào?;
4. Nguyễn Đức Kiệm, Bạch Đức Hiểu (2008), Giáo trình Tài chính doanh nghiệp, Học viện tài chính, NXB Tài chính;
5. Michael E. Porter (1996), Chiến lược cạnh tranh, NXB Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội.