Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống

( Dân sinh ) – Hiện nay, 4 thôn nghề mộc ở thị trấn Yên Lạc, huyện Yên Lạc, Vĩnh Phúc đã và đang tạo việc làm không thay đổi, góp thêm phần nâng cao thu nhập, làm giàu cho nhiều hộ dân. Bên cạnh những yếu tố tích cực, những làng nghề mộc nằm xen giữa những khu dân cư đang gây ra những hệ lụy không nhỏ về môi trường tự nhiên, sức khỏe thể chất của dân cư. Nghiêm trọng hơn, đất làng ngày chật hẹp, nhiều mái ấm gia đình chiếm hữu lề đường tập trung gỗ lại là yếu tố nan giải …

Từ ô nhiễm môi trường

Thị trấn Yên Lạc đa phần tập trung chuyên sâu ở 4 thôn ( Thôn Đông, Đoài, Tiên, và Trung ) khoảng chừng gần 4 nghìn hộ dân chiếm trên 70 % dân số làm nghề mộc. Các xưởng sản xuất nằm sum sê giữa những khu dân cư, nhiều mái ấm gia đình tận dụng khuôn viên sân nhà làm xưởng sản xuất, xưởng lớn hơn chục công nhân, xưởng nhỏ cũng 3 – 5 người. Mặc dù chủ những xưởng mộc đã có ý thức xây tường ngăn hoặc sử dụng bạt che, vách ngăn, quạt thông gió, máy hút bụi để giảm bớt ô nhiễm, nhưng thực tiễn bụi gỗ và mùi sơn vẫn lan tỏa trong không khí đã và đang tác động ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường sinh thái .

Nhiều hộ còn sử dụng hóa chất ngâm, tẩm gỗ, sau khi ngâm xong, nước thải chưa qua xử lý được thải trực tiếp ra môi trường. Tỷ lệ những người dân mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp ở thị trấn Yên Lạc những năm gần đây khá phổ biến.

Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống - Ảnh 1.Ông Dương Bá Quyền, quản trị Ủy Ban Nhân Dân thị trấn Yên Lạc và ông Lê Đức Ngọc, Phó công an TT Yên Lạc ( Vĩnh Phúc ) không dấu khỏi sự lo ngại bởi thực trạng những hộ làm mộc chiếm hữu lề đường, vỉa hè tập trung gỗ gần như trở thành thói quen nhiều năm rất khó xử lý triệt để .Chúng tôi về Thôn Đông, TT.Yên Lạc mới tới đầu con ngõ dẫn vào những xóm nhỏ đã cảm nhận hơi nóng và mùi hóa chất sơn gỗ nồng nặc, từ những xưởng mộc nằm san sát nhau và từ những đống gỗ phơi ngồn ngộn ven đường .Tại một xưởng mộc nằm ngay đầu ngõ, ông Nguyễn Phú Loan, người dân sống ở làng mộc cho biết cho biết : ” Nhà tôi không làm mộc, chỉ kinh doanh tạp hóa dịch vụ. Ngày nào chúng tôi cũng tiếp xúc với bụi gỗ, mạt cưa, mùi sơn, tiếng máy khoan, tiếng cưa gỗ ngày càng khiến bầu không khí nơi đây … thực sự ô nhiễm. Biết là ảnh hưởng tác động lớn đến sức khỏe thể chất, nhưng sống ở làng nghề thì chúng tôi cũng đành chịu, nhà nào cũng vậy, hứng chịu lau thành quen ” .Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống - Ảnh 2.Không riêng gì hộ ông Loan, nhiều hộ khác ở thị trấn Yên Lạc có vẻ như đều có phần chủ quan với bụi bẩn và mùi hóa chất. Một điều dễ nhận thấy là hầu hết những cơ sở sản xuất và những shop đồ gỗ nơi đây đều nằm ở ven đường, xen lẫn với khu dân cư đông đúc. Các mái ấm gia đình thường tận dụng nhà ở tầng một làm nơi chế biến gỗ và đóng đồ mộc, đồng thời làm khu vực thanh toán giao dịch với khách. Mặc dù chủ những xưởng mộc đã có ý thức xây tường ngăn hoặc sử dụng bạt che, vách ngăn, quạt thông gió, máy hút bụi để giảm bớt ô nhiễm, nhưng trong thực tiễn, bụi gỗ và mùi sơn vẫn lan tỏa ngột ngạt trong không trung. Hơn nữa rác thải mạt cưa vương vãi, chảy tràn vào cống rãnh. Ngay ở gần sân bóng, trường tiểu học và trung học cơ sở của thị xã cũng có hàng chục cơ sở sản xuất, kinh doanh thương mại đồ mộc, khiến bầu không khí những lớp học bị ô nhiễm .Vì là TT lớn chuyên sản xuất đồ mộc của huyện Yên Lạc và tỉnh Vĩnh Phúc, vì vậy gỗ từ những nơi đổ về thị trấn Yên Lạc nhiều vô kể. Các mái ấm gia đình tận dụng mọi khoảng chừng sân, góc nhà, lối đi, ngõ ngách, vỉa hè đường giao thông vận tải, bờ ruộng làm nơi tập trung gỗ, càng khiến cho khoảng trống làng nghề thêm bức bối. Ngay cả đoạn tường của trụ sở Ủy Ban Nhân Dân thị trấn Yên Lạc và khu vực gần nghĩa trang cũng Open những đống gỗ to, nhỏ nằm bộn bề .Bà Nguyễn Thị Hoa, thôn Tiên thở dài : Nghề mộc đã khiến dân làng tôi đổi đời nhưng nỗi khổ vì ô nhiễm thì ngày càng rõ, không khí ô nhiễm hành hạ chúng tôi triền miên suốt nhiều năm qua. Nhà nào làm mộc hoặc ở gần xưởng mộc, người già, trẻ nhỏ hay bị tức ngực, khó thở, khi nào cũng cứ phải lấy tay che mũi, bịt miệng. Chẳng biết có phải vì ô nhiễm bụi gỗ hay không mà mấy năm nay, số người chết vì bệnh ung thư nhiều lên .Thực trạng ô nhiễm môi trường tự nhiên trong không khí từ bụi gỗ và mùi sơn, trong nguồn nước do sử dụng hóa chất ngâm, tẩm gỗ … ở thôn Đoài, thôn Trung cũng rất nghiêm trọng .Ông Dương Bá Quyền, quản trị Ủy Ban Nhân Dân TT Yên Lạc san sẻ : Nghề mộc càng tăng trưởng thì môi trường tự nhiên làng nghề càng có rủi ro tiềm ẩn bị rình rập đe dọa. Chính quyền huyện và thị xã đã tiến hành nhiều giải pháp bảo vệ giảm thiểu ô nhiễm thiên nhiên và môi trường … Tuy nhiên, với sự tăng trưởng nóng như nghề gỗ nơi đây, xem ra việc này hạn chế ô nhiễm vẫn chưa có câu vấn đáp .

Đến bất an về trật tự giao thông

Hàng ngày, gỗ từ những nơi đổ về 4 thôn thị trấn Yên Lạc nhiều vô kể. Cả thị xã có trên 500 đầu xe xe hơi những loại. Các mái ấm gia đình tận dụng mọi khoảng chừng sân, góc nhà, lối đi, ngõ ngách, vỉa hè, bờ ruộng làm nơi tập trung gỗ, khiến khoảng trống làng nghề càng thêm bức bối .Nhiều tài xế chạy xe chở khách về thôn Đoài, TT Yên Lạc không khỏi ám ảnh bởi đi bất kể con ngõ nào của thôn cũng không hề lách qua được những đống gỗ xếp thành khối cứ nối dài từ nhà nọ sang nhà kia .Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống - Ảnh 3.Tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lề đường mất trật tự bảo đảm an toàn giao thông vận tải ở Thôn Đoài và những thôn lân cận khiến người dân rất bức xúc .

Anh Nguyễn Hữu Quyết, người chạy xe Taxi ở TT.Yên Lạc cho biết: Ám ảnh nhất khi chạy xe vào thôn Đoài xe chạy bất cứ giờ nào cũng bắt gặp cảnh bốc xếp hàng gỗ. Đi chẳng được, quay đầu xe cũng không xong bởi đường hẹp, nhiều đống gỗ tập kết chiếm dụng lòng đường càng khó di chuyển”.

Theo lý giải của người dân ở thôn Đoài, hầu hết nhà nào cũng làm nghề mộc, không trực tiếp sản xuất thì cũng kinh doanh thương mại dịch vụ từ mộc do đó việc tập trung gỗ do diện tích quy hoạnh đất chật hẹp nên những hộ sử dụng vỉa hè, lề đường tập trung .Ông Hoàng Văn Khang chủ cơ sở kinh doanh thương mại gỗ ở thôn Đoài tâm sự : ” Biết là vi phạm hiên chạy dọc bảo đảm an toàn giao thông vận tải, vi phạm trật tự đô thị nhưng do không còn cách nào khác chúng tôi đành sử dụng tạm. ” Ủy Ban Nhân Dân thị xã và lực lượng công an nhiều lần tuyên truyền và đã xử phạt nhưng sau thời hạn mái ấm gia đình tôi cũng như những hộ lân cận lại tái phạm nhưng đó là bất đắc dĩ “, ông Khang lý giải thêm .Trao đổi với PV, ông Dương Bá Quyền, quản trị Ủy Ban Nhân Dân thị trấn Yên Lạc và ông Lê Đức Ngọc, Phó công an TT Yên Lạc ( Vĩnh Phúc ) không dấu khỏi sự lo ngại bởi thực trạng những hộ làm mộc chiếm hữu lề đường, vỉa hè tập trung gỗ gần như trở thành thói quen nhiều năm rất khó xử lý triệt để .Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống - Ảnh 4.Nhiều đống gỗ xếp chồng gây mất bảo đảm an toàn giao thông vận tải .

Trên tay cầm hàng loạt các văn bản, quyết định về công tác triển khai đảm bảo an ninh trật tự triển khai gay gắt từ năm 2019 đến 2020 và kế hoạch triển khai 2022 về thiết lập công tác trật tự giao thông ở làng nghề, ông Quyền cho biết: “Rất nhiều quyết định ban hành, nhiều phương pháp tuyên truyền về trật tự giao thông, đô thị và hiện nay là nhiều văn bản xử phạt các hộ làm mộc lấn chiếm lề đường, vỉa hè nhưng gần như giải quyết xong dân vẫn thói quen cũ lại tập kết đâu lại vào đấy”.

Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống - Ảnh 5.Nhiều văn bản được những cấp chính quyền sở tại Yên Lạc để tăng cường công tác làm việc bảo vệ bảo mật an ninh trật tự ở 4 làng nghề mộc nhưng sau thời hạn lại đâu vào đấy .Ông Lê Đức Ngọc, Phó trưởng Công an TT. Yên Lạc san sẻ : Lực lượng công an chính quy quy trình triển khai dân trong bước đầu tuôn thủ nhưng lực lượng quá mỏng dính, chỉ 5 cán bộ trong đó có cán bộ cử đi học, do đó không đủ lực để tiếp tục kiểm tra xử lí. Về trang thiết bị công cụ tương hỗ đang còn thiếu thốn vì thế rất khó khi tiến hành cưỡng chế tịch thu đồ những hộ vi phạm .

Theo ông Ngọc, thời gian gần đây khi tiếp nhận các vấn đề người dân phản ánh bức xúc về tình trạng các xe tải tập kết những đống gỗ cao gây mất an toàn, lực lượng công an đã tập trung xử lí, xử phạt.

Vẫn loay hoay tìm giải pháp

Dự án CCN làng nghề Minh Phương ( Yên Lạc ) do Công ty CP KEHIN làm chủ góp vốn đầu tư là một trong nhóm giải pháp nhằm mục đích giảm áp lực đè nén cho 4 làng nghề nhưng theo ông Ông Dương Bá Quyền, quản trị Ủy Ban Nhân Dân TT Yên Lạc thì cụm CCN Minh Phương chỉ xử lý được phần nhỏ. Bởi với số lượng, quy mô 4 làng nghề thì CCN Minh Phương chưa cung ứng được .Được biết, dự án Bất Động Sản Cụm công nghiệp làng nghề Minh Phương là dự án Bất Động Sản Nhà nước tịch thu đất và đền bù, giải phóng mặt phẳng ( giải phóng mặt bằng ) đã được Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Vĩnh Phúc ban hành Quyết định số 1081 / QĐ – Ủy Ban Nhân Dân 07/4/2017, về việc xây dựng và giao chủ góp vốn đầu tư kiến thiết xây dựng – kinh doanh thương mại hạ tầng CCN làng nghề Minh Phương. CCN làng nghề Minh Phương được góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng tại khu vực Đồng Nắng, thị trấn Yên Lạc và xã Nguyệt Đức, huyện Yên Lạc với tổng diện tích quy hoạnh gần 34 ha ; ngành nghề lôi cuốn góp vốn đầu tư vào CCN Minh Phương là ưu tiên, khuyến khích góp vốn đầu tư thuộc những nghành, ngành nghề cơ sở sản xuất, ít gây ô nhiễm môi trường tự nhiên : Sản xuất VLXD ; sản xuất chế biến gỗ, mộc gia dụng ; sản xuất chất phế liệu ; điện tử, cơ khí sản xuất và những ngành công nghiệp tương hỗ .Dự án CCN làng nghề Minh Phương ( Yên Lạc ) do Công ty CP KEHIN làm chủ góp vốn đầu tư. Đến thời gian hiện tại, việc tiến hành dự án Bất Động Sản CCN làng nghề Minh Phương đã giải phóng mặt phẳng được gần 28/34 ha. Trong đó trong đó, hơn 14 ha thuộc địa phận thị trấn Yên Lạc và gần 20 ha thuộc địa phận xã Nguyệt Đức. Tại xã Nguyệt Đức đã hoàn thành xong giải phóng mặt bằng xong diện tích quy hoạnh của 236 hộ dân và chuyển giao 100 % mặt phẳng sạch. Tại thị trấn Yên Lạc đã triển khai giải phóng mặt bằng và chuyển giao mặt phẳng được hơn 6 ha, chỉ còn lại gần 2 ha đất 5 % của xã và hơn 6 ha diện tích quy hoạnh đất của 116 hộ khu vực Đồng Nắng, thôn Vĩnh Trung, thị trấn Yên Lạc chưa nhận tiền bồi thường giải phóng mặt phẳng với nguyên do cho rằng, đơn giá bồi thường còn thấp, giá thỏa thuận hợp tác với chủ góp vốn đầu tư và phải được chi trả tiêu chuẩn đất dịch vụ, …Yên Lạc, Vĩnh Phúc: Sống bất an ở làng nghề mộc truyền thống - Ảnh 6.

Được biết, đơn giá BT-GPMB, triển khai khu công trình cụm Công nghiệp làng nghề Minh Phương được triển khai theo đúng lao lý của Nhà nước. Các hộ, cá thể, bị tịch thu đất được BT-GPMB mức bồi thường trung bình là 83,6 triệu đồng / sào ( 360 mét vuông ). Tổng số tiền bồi thường giải phóng mặt phẳng cho dự án Bất Động Sản gần 100 tỷ / 34 ha, đến nay tổng số tiền BT – giải phóng mặt bằng người dân đã nhận trên 70 tỷ đồng .Theo chỉ huy Ủy Ban Nhân Dân TT Yên Lạc, để dự án Bất Động Sản sớm được hoàn thành xong, Ủy Ban Nhân Dân huyện Yên Lạc cùng những ban ngành đoàn thể, chính quyền sở tại địa phương sẽ liên tục tổ chức triển khai tuyên truyền tiến hành những giải pháp tuyên truyền, hoạt động nhân dân chấp hành chủ trương, chủ trương của Nhà nước trong công tác làm việc đền bù, giải phóng mặt bằng, chuyển giao mặt phẳng sạch cho nhà thầu tiến hành dự án Bất Động Sản CCN làng nghề Minh Phương .Có thể nói, về lâu dài hơn chính quyền sở tại tỉnh Vĩnh Phúc đã có giải pháp nhưng trước mắt đời sống người dân vẫn ngày đêm hứng chịu ô nhiễm môi trường tự nhiên, đặc biệt quan trọng là mất bảo đảm an toàn giao thông vận tải, trật tự đô thị. Trước tình hình này, người dân vẫn đề xuất kiến nghị chính quyền sở tại Thị trấn Yên Lạc, Công an TT. Yên Lạc cần nhất quyết vào cuộc xử lí những yếu tố nhức nhối mà người dân bức xúc.