TPHCM nên biến làng nghề truyền thống thành nơi tham quan du lịch

Tại Thành Phố Hồ Chí Minh lúc bấy giờ vẫn còn khá nhiều làng nghề truyền thống lịch sử, tuy nhiên, quy mô những làng nghề này đang dần thu hẹp .

Dần thu hẹp quy mô

Vào những năm 2000 trở lại trước, toàn địa phận xã Thái Mỹ ( huyện Củ Chi ) có 7 ấp và mỗi ấp là một làng nghề đan lát với một loại sản phẩm đặc trưng như ấp Mỹ Khánh A, Mỹ Khánh B chuyên sản xuất nia ; ấp Bình Thượng 1, Bình Thượng 2, làm thúng, sọt tre ; ấp Bình Hạ Đông, Bình Hạ Tây làm dần, sàn ; ấp Tháp làm rổ, rá …

Nghề đan lát vốn dĩ không khó nên từ già tới trẻ đều làm được, từ đó hình thành nên làng nghề đan lát xã Thái Mỹ với khoảng 1.800 hộ và 4.000 lao động theo nghề vào thời kỳ cao điểm. Tuy nhiên, từ những năm 2010 trở lại đây, do giá trị kinh tế mang lại không cao, nhu cầu thị trường chủ yếu chuộng những sản phẩm tiện dụng làm từ nhựa, nhôm, inox… nên số người gắn bó với nghề ngày càng ít. Mặt khác, giá cả đầu ra sản phẩm thấp nên thanh niên trong làng không còn gắn bó với nghề.

Ngoài lang đan lát Thái Mỹ, TP. Hồ Chí Minh vẫn còn khá nhiều làng nghề truyền thống cuội nguồn như : Làng bánh tráng Phú Hòa Đông ( huyện Củ Chi ), làng lồng đèn Phú Bình ( Q. 11 ), làng nem ( Q. Quận Thủ Đức ), làng dệt Bảy Hiền ( Q. Tân Bình ), làng làm nhang ( Bình Chánh ), … Tương tự như trên, quy mô sản xuất của những làng nghề này dần bị thu hẹp do sự tác động ảnh hưởng của nhiều yếu tố .Người thợ làm việc tại cơ sởNgười thợ làm việc tại cơ sở của ông Trần Văn Tiếp (quận 8, TPHCM). Ảnh: Hữu HuyĐơn cử, làng nghề Lò Gốm thời xưa là một vùng đất to lớn gồm có làng Hòa Lục ( Q. 8 ), khu bến Phú Định – Phú Lâm ( Q. 6 ) và Phú Giáo ( Q. 11 ). Tuy nhiên qua bao thăng trầm của thời hạn, đến này chỉ duy nhất một cơ sở dưới chân cầu Rạch Cây, Q. 8 của ông Trần Văn Tiếp ( Năm Tiếp ) là còn hoạt động giải trí .Ông Nguyễn Văn Tiếp cho biết, ở lò gốm của ông nhiều người thợ đã sống cả đời với nghề này. Cũng như ông, họ nỗ lực níu giữ một nghề mà cha ông để lại .

“Lúc khó khăn, tôi cũng tính chuyện bán mảnh đất này rồi ra ngoại thành mở cơ sở mới, số tiền còn lại gửi ngân hàng. Tuy nhiên nghĩ lại làng gốm xưa thì lại thấy tiếc, nên mình phải giữ cho bằng được cái nghề mà cha ông đã truyền trên chính làng nghề Lò Gốm năm xưa” – ông Tiếp nói.

Cần tìm hướng đi mới, gắn với du lịch

Theo bà Phạm Thị Xuân Hồng – quản trị Hội Nông dân xã Lê Minh Xuân ( huyện Bình Chánh ), làng nghề làm nhanh tại xã hiện đã xây dựng được 4 tổ hợp tác se nhang với sự tham gia của 124 hộ. Trong những năm qua, Hội Nông dân đã ra mắt cho người dân vay vốn làm nhang. Nhờ vậy mà hằng năm, lượng nhang sản xuất ở đây khá lớn và được thương lái tin yêu, thu mua và phân phối đến nhiều tỉnh, thành trên cả nước .Người thợ làm nhang tại làng làm nhang xã Lê Minh Xuân (huyện Bình Chánh, TPHCM). Ảnh: Hữu HuyNgười thợ làm nhang tại làng làm nhang xã Lê Minh Xuân (huyện Bình Chánh, TPHCM). Ảnh: Hữu Huy

Bà Hồng cho biết thêm, nhờ có nghề làm nhang, đời sống người dân ở đây cũng dần khá lên, thoát nghèo. Tuy nhiên, tình hình sản xuất nhang trong nước hiện vẫn còn khó khăn ở đầu ra do nhang xuất khẩu không bán được, các hộ chuyển sang sản xuất nhang trong nước nên cạnh tranh giá cả, trong khi đó giá nguyên liệu đầu vào lại cao, đây là thách thức không nhỏ đối với làng nghề nhang, chỉ có những người yêu nghề thì mới bám trụ.

Do đó, theo nhiều quan điểm, việc bảo tồn nghề truyền thống cuội nguồn cũng như những làng nghề truyền thống cuội nguồn tại Thành Phố Hồ Chí Minh cần phải có những giải pháp đồng điệu .Chuyên gia cho rằng nếu TPHCM bảo tồn, phát huy những làng nghề truyền thống và giữ được nét văn hóa đặc sắc thì sẽ thu hút thêm nhiều du khách. Ảnh: Hữu HuyChuyên gia cho rằng nếu TPHCM bảo tồn, phát huy những làng nghề truyền thống và giữ được nét văn hóa đặc sắc thì sẽ thu hút thêm nhiều du khách. Ảnh: Hữu HuyKiến trúc sư – chuyên viên đô thị Trần Vĩnh Nam cho rằng nếu TP. Hồ Chí Minh bảo tồn, phát huy những làng nghề truyền thống lịch sử và giữ được nét văn hóa truyền thống rực rỡ thì sẽ lôi cuốn thêm nhiều hành khách .Ông Nam lấy dẫn chứng từ những nước như Nước Singapore, Nước Hàn và Nhật Bản dù tăng trưởng đến mức nào thì họ vẫn giữ lại những làng nghề để ship hàng du lịch. “ Thành Phố Hồ Chí Minh có hàng chục làng nghề. Tại sao không biến những làng nghề ấy thành nơi để hành khách thăm quan và shopping mẫu sản phẩm ? ” – ông Nam nêu quan điểm .