Krông Năng – Đắk Lắk: Khốn đốn vì trồng rừng

(TN&MT) – Hàng trăm hécta rừng được người dân trên địa bàn huyện Krông Năng, Đắk Lắk đầu tư sức người, sức của cùng Nhà nước phủ xanh đất trống, đồi trọc. Rừng lên xanh tốt, nhưng bỗng nhiên UBND tỉnh thu hồi giao cho công ty tư nhân quản lý. Người trồng rừng hụt hẫng vì những tâm huyết của mình với rừng bấy lâu không được ghi nhận; quyền lợi bỗng dưng bị hớt khỏi tay. Hệ lụy là, từ năm 2008 đến nay, trên diện tích rừng trồng do Ban quản lý Dự án (BQLDA) rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đang quản lý đã xảy ra tranh chấp hơn 418 ha rừng trồng, giữa 28 hộ dân nhận khoán tại hai xã Ea Tam và Cư Klông huyện Krông Năng với Công ty Cổ phần trồng rừng Trường thành (Cty Trường Thành).

Người dân đội đơn đi khắp nơi gõ cửa đòi quyền lợi chính đáng của người trồng rừng, nhưng không thấu trời xanh; doanh nghiệp được cấp quyền sử dụng đất nhưng cũng rơi vào tình trạng khóc dở, chết dở; mâu thuẫn, xung đột xảy ra, gây mất an ninh trật tự địa bàn…

Bài 1: Người dân đầu tư công sức và tiền của để trồng rừng

Ban quản lý Dự án Rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng  được giao quản lý, bảo vệ hơn 9 nghìn ha rừng và đất rừng. Thực hiện Quyết định số 661/QĐ-TTg, ngày 29/7/1998 của Thủ tướng Chính phủ về mục tiêu, nhiệm vụ, chính sách và tổ chức thực hiện Dự án trồng mới 5 triệu ha rừng. Năm 2001, BQLDA Rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đã giao khoán 546 ha đất lâm nghiệp cho 3 nhóm hộ hai xã Cư Klông và Ea Tam, huyện Krông Năng để trồng rừng. Người dân và Cơ quan quản lý Dự án rừng đã cùng nhau ký kết hồ sơ và khế ước giao khoán đất lâm nghiệp rất cụ thể, rõ ràng. Trong nhiều năm, người đã đầu tư cả sức người, sức của, hăng hái trồng rừng trên diện tích nhận khoán. Những tưởng sẽ làm giàu từ rừng, nhưng giờ đây, nhiều hộ rơi vào cảnh trắng tay, nợ nần.

Cùng nhau cam kết giao khoán 50 năm 

Trong số 28 hộ nhận khoán, có 12 hộ được BQLDA Rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng lập hồ sơ và khế ước giao khoán đất lâm nghiệp vào ngày 16/6/2001, thời hạn giao khoán là 50 năm. Tại điều 3 khế ước về nghĩa vụ và trách nhiệm và quyền hạn của bên giao rừng ( Bên A ), nêu rõ : Bên A có nghĩa vụ và trách nhiệm xác lập rõ diện tích quy hoạnh, thực trạng rừng và đất rừng trên map và thực địa bàn giao cho bên nhận khoán rừng ( Bên B ). Bồi thường thiệt hại cho bên B theo lao lý của nhà nước so với diện tích quy hoạnh đất lâm nghiệp đã giao, trong trường hợp nhà nước tịch thu để sử dụng vào mục tiêu khác. Đồng thời cũng có quyền nhu yếu bên B triển khai đúng khế ước hai bên đã ký kết .

Sau khi nhận giao khoán trồng rừng, người dân đã đầu tư kinh phí đắp hồ, lấy nước phòng chống cháy rừng, bảo vệ rừng

Tại điều 4, về quyền hạn của bên B : Được nhà nước bảo lãnh quyền và quyền lợi chính đáng về rừng và đất rừng ; Khi nhà nước tịch thu rừng và đất rừng để ship hàng mục tiêu khác thì được bồi thường theo giá lao lý của nhà nước tại thời gian tịch thu. Được cấp giấy ghi nhận quyền quản trị bảo vệ rừng để có đủ cơ sở pháp lý thực thi trách nhiệm và nhiều quyền hạn khác .Đối với 16 hộ còn lại có hợp đồng trồng và chăm nom rừng đều được hưởng quyền hạn theo Quyết định số 178 / 2001 / QĐ-TTg, ngày 12/11/2001 của Thủ tướng nhà nước về quyền hưởng lợi của hộ mái ấm gia đình, cá thể được giao, thuê, nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp. Cụ thể, được Nhà nước cấp kinh phí đầu tư để thực thi trách nhiệm quản trị, bảo vệ, khoanh nuôi tái sinh và trồng rừng theo dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Được khai thác gỗ theo phương pháp chặt chọn với cường độ khai thác không quá 20 % khi rừng phòng hộ được phép khai thác ( trừ những động vật hoang dã, thực vật nằm trong hạng mục thực vật rừng, động vật hoang dã rừng quý, hiếm theo pháp luật của nhà nước và hạng mục động vật hoang dã, thực vật ghi trong phụ lục công ước về kinh doanh quốc tế những loài động vật hoang dã, thực vật hoang dã nguy cấp – CITES ) theo phong cách thiết kế được Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt và cấp giấy phép khai thác. Việc khai thác phải tuân theo quy định khai thác lâm sản hiện hành. Hộ mái ấm gia đình, cá thể được hưởng từ 85 % – 90 % mẫu sản phẩm khai thác sau khi nộp thuế, phần còn lại nộp ngân sách Nhà nước. Trên thực tiễn những hộ dân đã được tương hỗ kinh phí đầu tư để trồng rừng và chăm nom, khoanh nuôi bảo vệ rừng theo chủ trương của nhà nước .Chính những lao lý trong khế nước rất ngặt nghèo, đơn cử, được tương hỗ kinh phí đầu tư để trồng rừng nên người dân rất phấn khởi, hăng say trồng rừng. Tổng diện tích rừng được người dân trồng là 486 ha keo lai xen cây thông. Hậu trồng rừng, người dân đã dày công chăm nom, phát quang thực bì, làm tốt công tác làm việc phòng chống cháy rừng. Do đó, diện tích quy hoạnh rừng trồng của 28 hộ dân sinh trưởng, tăng trưởng tốt độ bao trùm cao. Theo người dân phản ánh, trong 3 năm đầu người trồng rừng đã được nhận theo định mức 4 triệu đồng / ha ( gồm có cả tiền cây giống ) ; từ năm thứ 4 trở đi được Nhà nước chi trả 100 nghìn đồng / ha / năm cho công tác làm việc bảo vệ rừng trồng .

Những cánh rừng thông do 28 hộ dân nhận giao khoán trồng, chăm sóc, bảo vệ nay đã lên xanh tốt, những cây thông có đường kính 20 – 30 cm, đang cho thu hoạch nhựa

Bà Trương Thị Hậu, xã Cư Klông, huyện Krông Năng, Đắk Lắk, san sẻ : Sau khi được giao đất, giao rừng, mái ấm gia đình kêu gọi nhân lực, nhờ thân, đổi công và cho thuê người trồng rừng. Bà con nhận khoán trồng rừng hăng say trồng, chăm nom, bảo vệ và phòng chống cháy rừng. Bà Hậu ước tính, khi đến kỳ khai thác sẽ có được khối lượng lớn gỗ keo để ship hàng thu nhập, cải tổ đời sống mái ấm gia đình, khai thác nhựa thông để hướng tới tăng trưởng kinh tế tài chính bảo vệ sống được từ rừng thậm chí còn còn hoàn toàn có thể làm giàu .Ông Phan Khắc Văn, ở xã Ea Tam, huyện Krông Năng, cho biết : Ngoài kinh phí đầu tư được Nhà nước tương hỗ để trồng rừng theo pháp luật thì mỗi hécta rừng người dân phải góp vốn đầu tư thêm khoảng chừng 30 triệu đồng nữa để chăm nom, bảo vệ rừng đến khi khai thác như : làm đường giao thông vận tải nội rừng, đắp đập làm hồ dự trữ nước để phòng chống cháy rừng vào mùa khô, bảo vệ, phát thực bì, đường sân bay cản lửa … Biết góp vốn đầu tư vào việc trồng, chăm nom rừng là khó khăn vất vả, khó khăn vất vả và lâu có thu nhập nhưng người dân vẫn mạnh dạn nhận khoán đất rừng của BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng là do người dân tin yêu vào pháp lý, nội dung bản khế ước với những lao lý ngặt nghèo và tin cậy rừng trồng sẽ là của mình, mình được hưởng lợi và hoàn toàn có thể làm giàu từ rừng thì mới thực thi. Dồn hết tâm sức vào trồng rừng, giờ đây xảy ra tranh chấp, rủi ro tiềm ẩn mất trắng, suốt ngày đi khiếu kiện, yên cầu quyền hạn chính đáng của mình, nhưng vừa mang tiếng kiện tụng, vừa tốn kém. Song bao nhiêu công sức của con người, tiền của hàng chục hộ đổ vào góp vốn đầu tư tăng trưởng rừng, giờ đây người khác đến khai thác, thụ hưởng, không lẽ ngồi nhìn bất lực ! ?

Giữ khế ước quản lý rừng nhưng… vẫn mất rừng

Người nông dân huyện Krông Năng vốn chân chất, ngay thật, mộc mạc như cây thông mọc giữa rừng. Ấy vậy mà, cây muốn lặng nhưng gió chẳng đừng. Đang sống trong yên bình, hàng ngày vẫn vào rừng chăm nom, ngắm nhìn thành quả sau nhiều năm khó khăn vất vả trồng, chăm nom, trông chờ ngày thu hoạch thì bỗng dưng lại rơi vào cảnh tranh chấp, trớ trêu .

Ông Phan Khắc Văn trình bày với phóng viên báo TN&MT về tranh chấp rừng trồng và chồng chứng từ gửi đơn thư khiếu kiện đến các cơ quan công quyền, nhưng nay vẫn chưa được cơ quan chức năng giải quyết thỏa đáng.

Sự việc xảy ra từ tháng 10/2008 đến nay vẫn chưa có hồi kết. Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp là từ khi Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Đắk Lắk ban hành Quyết định số 2572 / QĐ-UBND, ngày 3/10/2008 của về việc tịch thu 568,43 ha đất lâm nghiệp và rừng trồng của BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng để giao cho Cty Trường Thành thuê, đã chồng lấn lên hầu hết diện tích quy hoạnh rừng trồng của dân đã nhận khoán trước đây. Gần một thập kỷ, vấn đề vẫn chưa được những cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk xử lý thấu tình đạt lý, người dân vẫn bức xúc, khiếu kiện lê dài .Trước khi phát hành quyết định hành động này, tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức triển khai đoàn liên ngành kiểm tra thực địa. Tại biên bản phúc tra “ Báo cáo hiệu quả tìm hiểu thực trạng rừng và đất đai vùng dự án Bất Động Sản thuê đất trồng rừng của Cty Trường Thành tại BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng. Ngày 7/4/2008, ông Nguyễn Thế Anh Sơn, nguyên Giám đốc BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đã ý kiến đề nghị : “ Đối với diện tích quy hoạnh đất đã giao khoán cho những hộ dân trồng rừng theo quyết định hành động 661 của Thủ tướng nhà nước không hề giao cho Công ty Cổ phần trồng rừng Trường Thành để lập dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư trồng rừng mới được ” .

Bà Trương Thị Hậu gạt nước mắt kể với phóng viên Báo TN&MT về những ngày đầu trồng rừng rất gian nan, nhưng đến khi có thành quả thì bị tuột khỏi tay, gia đình lâm vào cảnh nợ nần, khốn đốn

Hơn nữa, theo phản ánh của nhiều người dân, trong quy trình thực thi việc tịch thu đất của BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng để giao cho Cty Trường Thành, dân cư không hề hay biết. Mâu thuẫn quyền lợi xảy ra, lòng dân bị tổn thương vì mất dân chủ, dân khiếu kiện .Như vậy, Quyết định số 2572 / QĐ-UBND của Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Đắk Lắk đã bỏ lỡ hiệu quả tìm hiểu tình hình rừng và đất rừng tại vùng dự án Bất Động Sản. Và chính quyền sở tại những cấp không hề tổ chức triển khai họp dân để lắng nghe quan điểm, tâm tư nguyện vọng nguyện vọng của người trồng rừng. Vô hình trung UBND tỉnh Đắk Lắk đã tước đi quyền lợi và nghĩa vụ trên hàng loạt diện tích quy hoạnh rừng trồng hợp pháp của 28 hộ dân mà không hề đền bù, tương hỗ thiệt hại cho họ .Không chỉ thế, ngay cả hồ sơ giao khoán và khế ước mà BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đã ký kết với người dân cũng không được nói đến và cũng không thực thi việc thanh lý, tịch thu đất của dân. Chính thế cho nên, đến nay người dân cũng chỉ triển khai quyền khiếu nại của mình mà không hề khởi kiện ra Tòa án để xử lý tranh chấp giao khoán và khế ước đã ký kết với BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng. Các hộ dân cho rằng : “ Hồ sơ giao khoán đất và khế ước mà BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng đã ký với họ vẫn còn nguyên giá trị pháp lý vì chưa được thanh lý, tịch thu nên chúng tôi vẫn còn quyền chăm nom, bảo vệ và khai thác gỗ trên diện tích quy hoạnh rừng mình đã trồng từ năm 2001 đến nay ” .

Hàng trăm hécta rừng trồng đã bị cả Cty Trường Thành và người dân trồng rừng thi nhau khai thác, rừng trồng nhanh chóng trở thành đồi trọc

BQLDA rừng phòng hộ đầu nguồn Krông Năng và người dân đã cùng nhau ký khế ước, cam kết trách nhiệm chăm sóc, quản lý rừng, nhưng hiện nay hằng ngày đứng nhìn công nhân Công ty Trường thành đưa xe vào khai thác gỗ. Quyền lợi bị mất, tâm huyết gắn bó với rừng, mơ ước của người dân được sống dựa vào rừng để bảo vệ môi trường sinh thái bỗng vụt tắt, nỗi đau xót rừng bị đốn hạ vẫn còn đó…

Báo TN&MT liên tục phản ánh yếu tố trồng, chăm nom, quản trị đất rừng trên những số báo tiếp theo .

Bài & ảnh: Xuân Vũ – Đình Thắng

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn