Cúng ông Công, ông Táo: “Tất tần tật” những điều cần biết

Cúng ông Công ông Táo thế nào thật chuẩn, thật đúng là điều nhiều người chăm sóc .

Theo chuyên gia phong thủy Tam Nguyên (Giám đốc Công ty TNHH Kiến trúc Phong thủy Tam Nguyên), cúng ông Công ông Táo là một nghi lễ quan trọng cuối năm, nhằm tiễn 3 vị Táo Quân về trời bẩm báo cho Ngọc Hoàng biết tình hình năm vừa qua của gia đình.

Trong những vị thiện thần thì Táo Quân được nhiều người biết là vị thần quản lý bếp núc trong nhà, ghi chép lại hoạt động và sinh hoạt tốt xấu người nhà để cuối năm trình tấu với Ngọc Hoàng .

Theo sách “Kính Táo toàn thư” thì “Táo Thần hưởng nhang khói của một nhà, gìn giữ sức khỏe cho người trong gia đình, theo dõi việc thiện ác của gia đình, tâu trình công tội của nhà đó” (thụ nhất gia hương hỏa, bảo nhất gia khang thái, sát nhất gia thiện ác, tấu nhất gia công quá). 

Với trách nhiệm bảo hộ sinh mạng cho gia chủ nên Táo Quân còn được gọi là Tư mệnh Thần quân .Hàng năm, đúng ngày 23 tháng Chạp những mái ấm gia đình cúng tiễn ông Táo về trời – nên ngày này gọi là ” Tết ông Công, ông Táo ” .Cúng ông Công, ông Táo: "Tất tần tật" những điều cần biết - Ảnh 1.Cúng ông Công ông Táo là nghi lễ không hề thiếu cuối năm. Ảnh minh họa .

Lễ cúng ông Công ông Táo gồm những gì? 

Các cụ xưa cúng ông Công ông Táo thường sắm lễ Táo quân bày biện như sau:

– Hương thơm .- Hoa tươi ( hoa cúc vàng ) .- 3 quả cau, 3 lá trầu .- Đĩa ngũ quả ( 5 loại quả 5 màu ) .- 1 bao thuốc + 1 gói chè cúng .- 1 chén rượu, 1 chén trà khô, 1 chén nước, 1 chén gạo, 1 chén muối- Đồ ngọt ( bánh mứt kẹo, bánh cốm, bánh vừng … ) bày vào đĩa to .- 1 đĩa xôi và 1 con gà luộc .- 1 mâm cơm canh có 3 loại thịt .Cúng ông Công, ông Táo: "Tất tần tật" những điều cần biết - Ảnh 2.Mâm cúng ông Công ôngTáo xưa thường có khẩu thịt luộc. Ảnh minh họa .

Tùy điều kiện và hoàn cảnh, các gia đình có thể chuẩn bị mâm cỗ như trên hoặc cúng đơn giản hơn, không nhất thiết phải có đầy đủ các món mặn theo truyền thống.

Nếu là cỗ chay thì đơn thuần với hoa quả, trầu cau, vàng mã để tiễn Táo quân về trời .Mâm lễ bày tỏ lòng tôn kính, chứng mình tâm đức lòng thành của gia chủ, biết ơn 3 vị Táo đã phù hộ cho mái ấm gia đình định cư lạc nghiệp, sức khỏe thể chất bình an, tăng tài tiến lộc, nhà đạo thịnh vượng, công thành danh toại … và mong ước năm sau an khang – thịnh vượng thịnh vượng hơn năm trước .

Năm nay lễ tạ Táo nên làm vào 2 ngày tốt, giờ tốt như sau:

• Ngày 22 tháng Chạp ( ngày Nhâm Ngọ ). Giờ tốt : giờ Ngọ ( 11 h – 13 h ) .• Ngày 23 tháng Chạp ( ngày Quý Mùi ). Giờ tốt : giờ Tị ( 9 g – 11 g ) ; giờ Ngọ ( 11 h – 13 h ) .

Cúng ông Công ông Táo giờ nào tốt nhất? 

tiến sỹ Vũ Thế Khanh – Tổng giám đốc Liên hiệp Khoa học công nghệ tiên tiến tin học ứng dụng UIA cho biết, lễ cúng ông Táo cần phải được triển khai trước khi ông Táo bay về trời báo cáo giải trình Ngọc hoàng, tức là trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Nếu gia chủ có ban thờ Táo quân đặt ở phòng nhà bếp thì thắp hương ở ban thờ này. Nếu không có, mái ấm gia đình thắp hương ở ban thờ gia tiên .Những đồ lễ mà những mái ấm gia đình đều sắm cho ông Công, ông Táo là mũ, hia, tiền vàng … và không quên 3 con cá chép vàng. ” Tuy nhiên, sắm lễ thế nào quan trọng nhất vẫn là tôn kính, không phải làm cho có lệ. Không phải cứ lễ to theo kiểu chơi trội là mang lại phúc đức, như mong muốn cho mình. Lòng thành là quan trọng nhất. Xưa những cụ vẫn có câu ” lòng thành thắp một nén nhang ” – tiến sỹ Vũ Thế Khanh cho hay .Sau khi bày biện đồ lễ, gia chủ thắp hương và khấn vái xong, đợi hương tàn thì lễ tạ. Xong xuôi những quy trình đó, đồ vàng mã được đem đốt, cá chép vàng được thả ra ao, hồ … để cá chở ông Táo lên chầu trời. Mọi mái ấm gia đình cũng khởi đầu từ sau ngày cúng ông Công ông Táo là quét dọn nhà cửa, vệ sinh đồ cúng ông bà tổ tiên, trang trí Tết .

Cúng ông Công ông Táo nên thả cá sống hay đốt cá giấy? 

Về phong tục cúng cá chép vào ngày 23 tháng Chạp. Theo truyền thuyết kể lại rằng: “Hàng năm, Táo quân được ông Trời phái xuống trần gian theo dõi và ghi chép những việc làm Thiện – Ác của loài người. Sau đó, cứ vào ngày 23 hàng năm, Táo quân lại cưỡi cá chép hóa rồng lên Thiên đình báo cáo tất cả việc làm tốt và chưa tốt của con người trong một năm để Thiên đình định đoạt công tội, thưởng phạt phân minh cho tất cả loài người”. 

Bởi thế, cứ đến ngày Tết ông Công, ông Táo là người Việt lại làm lễ cúng con cá chép. Người dân thường chuẩn bị sẵn sàng một đôi hoặc 3 con cá chép vàng sống, thả trong chậu nước, cúng cùng những đồ lễ khác. Sau khi cúng xong sẽ đem thả ở sông, ao, hồ, nghĩa là ” phóng sinh ” để đưa ông Táo về trời .Trong tâm thức người Việt, ” cá vượt Vũ môn ” hay ” con cá chép hóa thành rồng ” còn mang ý nghĩa của sự thăng hoa, hình tượng của niềm tin vượt khó, sự kiên trì, kiên cường chinh phục tri thức để đi tới thành công xuất sắc, biểu trưng cho nhân cách thanh cao tiềm ẩn hoặc hướng đến một tác dụng tốt đẹp. Phóng sinh cá chép vàng ngày Tết ông Công ông Táo không chỉ là một nét đẹp văn hóa truyền thống, đồng thời còn bộc lộ sự từ bi quý báu của người Nước Ta. Đây cũng chính là nguyên gốc của tập tục phóng sinh con cá chép .Theo chuyên gia phong thủy Linh Quang ( Tư vấn giảng dạy tử vi & phong thủy thực hành thực tế ) cho biết, thực tiễn cho thấy nhiều năm qua, khi mà người dân ngày càng có điều kiện kèm theo sống tốt hơn, gọi là phong phú sinh lễ nghĩa, họ thường đua nhau việc mua con cá chép sống về thắp hương rồi phóng sinh thả con cá chép vào dịp 23 tháng Chạp .Tuy nhiên, vấn đề này diễn ra không ít lộn xộn, ảnh hưởng tác động đến phong tục truyền thống thiêng liêng. Bản thân con cá chép Giao hàng nhu yếu thả dịp này phần nhiều là cá chép vàng đỏ được nuôi, trong môi trường tự nhiên khác, khi được thả, chúng khó lòng sống sót được .Cúng ông Công, ông Táo: "Tất tần tật" những điều cần biết - Ảnh 4.Cá chép là lễ vật thường được sẵn sàng chuẩn bị khi cúng ông Công, ông Táo. Ảnh TLNhiều người cho rằng, hoàn toàn có thể thay thế sửa chữa bằng cá chép vàng giấy, còn nếu thả con cá chép sống thì nên mua cá tự nhiên. Trường hợp mua cá trước thời hạn cúng lâu, khi mua về nên thả vào một bát nước sạch, thả thêm một cọng rêu vào một chiếc chậu nhỏ. Khi cúng, chậu con cá chép được để cạnh mâm cỗ cúng. Cá để dâng lên Táo quân không nhất thiết phải to, miễn sao cá khỏe mạnh, không bị trầy xước, mất vảy là được .

Sau nhiều lần thấy sông ao hồ bẩn ô nhiễm bởi rác thải từ việc phóng sinh cá chép sau dịp lễ 23 tháng chạp, nhiều người đã quan niệm rằng nên dùng cá chép giấy để thay thế thì sẽ tốt hơn. Việc làm này đỡ ảnh hưởng đến môi trường sống.

Cúng ông Công, ông Táo: "Tất tần tật" những điều cần biết - Ảnh 5.Chuyên gia phong thủy Linh Quang cho rằng, trong thực tiễn việc đốt cá chép vàng giấy hay thả con cá chép sống thì không hề nói lên được cái nào tốt hơn, cái nào ưu điểm hơn .Về điều này, chuyên gia phong thủy Linh Quang cho rằng, thực tiễn việc đốt con cá chép giấy hay thả cá chép vàng sống thì không hề nói lên được cái nào tốt hơn, cái nào ưu điểm hơn ? Vấn đề đặt ra ở đây là cái tâm tín ngưỡng của mỗi người, sự giác ngộ của từng cá thể khi hiểu được thực chất của vấn đề đến đâu, thấy điều gì là tương thích và có chuẩn mực thì sẽ hành vi theo khuôn khổ đó .Bỏ hay không bỏ tục thả con cá chép không quan trọng bằng ” ý thức “, ” thái độ “, ” hành vi ” của người thực thi. Cái đã được gọi là ” nét văn hóa truyền thống ” cần được duy trì và có sự quản trị một cách ngặt nghèo để từ đó hoàn toàn có thể làm ” thức tỉnh ” tâm lý của dân cư trải qua việc tuyên truyền hàng ngày .Khi đi phóng sinh cá chép vàng cần chọn những ao, hồ nước sạch, khoảng trống rộng và không quá ô nhiễm. Khi thả, không đứng trên cao đổ xuống hay vứt cả túi cá xuống, làm như vậy cá hoàn toàn có thể bị chết, gây ô nhiễm thiên nhiên và môi trường xung quanh. Cách tốt nhất để phóng sinh cá là chọn chỗ mép nước gần, nhẹ nhàng nghiêng bát hoặc túi để cá tự quẫy, bơi vào dòng nước .Hình ảnh phóng sinh đẹp là đặt cá trong lòng bàn tay, thả nhẹ nhàng xuống nước. Tránh việc đổ, ném, quăng cá mạnh tay từ xô, chậu, túi nylon xuống thẳng sông hồ. Hành động này không những xấu xí, thiếu văn minh mà còn tác động ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên. Đặc biệt, tuyệt đối không thả cá cùng cả túi nilon …

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo chuẩn bị thế nào? 

Mâm cỗ cúng ông Công ông Táo trong ngày 23 tháng Chạp hoàn toàn có thể chuẩn bị sẵn sàng tùy theo năng lực mỗi mái ấm gia đình hay do những phe phái tâm linh khác nhau nhưng con cá chép để làm phương tiện đi lại cho ông Táo lên trời thì không hề thiếu .Cúng ông Công, ông Táo: "Tất tần tật" những điều cần biết - Ảnh 7.Bánh trôi con cá chépTùy theo năng lực từng mái ấm gia đình, ngoài cá chép vàng ( còn sống hoặc bằng giấy ), những mái ấm gia đình hoàn toàn có thể cúng mâm cỗ chay hoặc mâm cỗ mặn để tiễn Táo Quân .Với những mái ấm gia đình cúng chay thuần khiết, mâm cỗ cúng hoàn toàn có thể gồm những món canh thập cẩm rau củ hoặc cay măng chay, nem rau củ, đậu phụ sốt nấm cay Tứ Xuyên, giò chay, chả chay, chạo nấm, xôi, chè, nộm, xào thập cẩm rau củ .Với những mái ấm gia đình cúng chay, hai năm lại đây, thị trường Open loại bánh trôi con cá chép. Bánh được làm trọn vẹn từ nguyên vật liệu tự nhiên : màu đỏ của gấc xay, màu cam của cà rốt, màu vàng của tinh bột nghệ, màu đen của tinh bột than tre. Bát bánh trôi cá chép vàng này sẽ là một lựa chọn hay cho những mái ấm gia đình muốn cúng chay .Đơn giản hơn nữa hoàn toàn có thể chuẩn bị sẵn sàng mâm cỗ cúng chay theo phe phái ( Trí Tuệ ). Theo đó, mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo chỉ gồm : 1 mâm ngũ quả, 3 bát chè, 1 đĩa xôi, hoa tươi, nước, nến đỏ và 3 “ ông ” cá chép vàng sống. Những người theo phe phái này không dâng cúng và đốt mũ, tiền vàng và con cá chép giấy. Khi thắp hương xong, gia chủ sẽ mang cá thả ra sông .Với những mái ấm gia đình muốn cúng mặn, mâm cỗ cúng ông Công ông Táo gồm có : 1 đĩa gạo, 1 đĩa muối, gà luộc hoặc 1 khổ thịt vai gáy luộc, 1 bát canh, 1 đĩa xào, 1 đĩa giò, 1 con cá chép vàng rán ( hoặc con cá chép sống ), 1 đĩa xôi gấc, 1 đĩa hoa quả, 1 ấm trà sen, 3 chén rượu, quả cau, lá trầu, 1 lọ hoa, 1 tập giấy tiền, vàng mã .Cũng cách sẵn sàng chuẩn bị lễ vật cúng ông Công ông Táo khác, gồm có : Một chiếc lọng màu đỏ có diềm vàng để che nắng che mưa ; một chiếc bàn đủ lớn để đặt mâm lễ, mặt bàn được trải tấm vải đỏ sang chảnh ngay ngắn ; một miếng vải đỏ dài trải dưới đất như miếng thảm đỏ để tiễn đưa Thần Táo Quân .

Một mâm lễ cúng ông Công ông Táo gồm:

Gà trống ; xôi đỏ ; 3 chén rượu ba màu đỏ, trắng, vàng ( màu đỏ mang lại sinh khí tốt, màu trắng mang lại tài lộc, màu vàng mang lại sự bình an ) ;3 chén trà ba loại mùi vị khác nhau ;Ngũ quả đầy đặn thích mắt, trên mâm quả có cài 9 bông hoa đồng xu tiền màu đỏ ;Bộ quần áo, mũ, giày cho ba vị thần ;Vàng thuyền, vàng thỏi, vàng lá cho ba vị mỗi vị 99 thuyền, 99 thỏi, 99 lá .

Trong mâm lễ phải có 3 con cá chép; 9 cây cây nến đỏ.

Tuy nhiên, gia chủ không đốt tiền âm phủ vì Ông Công Ông Táo là thần tiên, không phải là vong hồn người âm nên nếu đốt tiền âm phủ họ sẽ không nhận.

Đặc biệt năm nay, trên thị trường còn xuất hiện loại vàng mã không trang kim, có kích thước rất nhỏ gọn, được thiết kế khá tinh xảo để đáp ứng nhu cầu của những gia đình muốn cúng mã nhưng hạn chế gây ô nhiễm môi trường. 

Cúng ông Công, ông Táo: "Tất tần tật" những điều cần biết - Ảnh 8.Vàng mã nhỏ gọn, không trang kim