Nâng cao chất lượng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9 – Tài liệu text

Nâng cao chất lượng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9 Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (242.69 KB, 22 trang )

SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Nguyễn Văn Nghiên 1 Trờng THCS Đốc Tín
Lời nói đầu
Trong những năm gần đây, cùng với việc đổi mới chơng trình sách giáo khoa ở
các bậc Phổ thông, Cao đẳng và Đại học, nhiệm vụ đổi mới phơng pháp dạy học
nhằm tích cực hoá hoạt động dạy – học đợc ngành Giáo dục & Đào tạo đặc biệt chú
trọng.
Thực tế cho thấy, việc triển khai thực hiện đổi mới phơng pháp dạy học đã đem lại
nhiều kết quả, tạo ra sự chuyển biến lợng chất, thúc đẩy và nâng cao năng lực phát
hiện, khám phá, sáng tạo ở ngời thầy lẫn học sinh từ sự khai thác thế mạnh của khoa
học công nghệ phục vụ có hiệu quả mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu
cầu ngày càng cao của xã hội.
Trong những năm qua, công tác dạy nghề đã từng bớc đợc đổi mới và phát triển
về quy mô dạy nghề đợc mở rộng, chất lợng dạy nghề đợc nâng cao, đa dạng hoá các
loại hình, hình thức đào tạo, từng bớc đáp ứng yêu cầu đội ngũ lao động qua đào tạo
nghề phục vụ cho xuất khẩu lao động và phát triển kinh tế xã hội. Để đáp ứng nhu
cầu phát triển và đẩy nhanh quá trình hội nhập quốc tế, đòi hỏi dạy nghề phải đợc đổi
mới và phát triển mạnh mẽ, toàn diện, góp phần phát triển nhanh nguồn nhân lực
chất lợng cao phục vụ quá trình CNH, HĐH đất nớc.
Bên cạnh việc truyền thụ kiến thức cho học sinh, ngời giáo viên cần phải rèn luyện
kỹ năng, kỹ xảo hoạt động nghề nghiệp cho học sinh. Chính vì lý do đó mà phân
phối chơng trình của Bộ giáo dục và đào tạo đã dành khoảng 24 tiết thực hành và
kiểm tra thực hành trên tổng số 35 tiết của sách giáo khoa công nghệ 9.
Trên tinh thần ấy, tôi mạnh dạn chọn đề tài này nhằm góp một phần nhỏ bé của
mình vào sự nghiệp giáo dục của huyện nhà.
Trong quá trình nghiên cứu không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong các đồng
nghiệp đóng góp ý kiến để đề tài ngày một hoàn thiện hơn.
Xin chân thành cảm ơn.
Ngời thực hiện
Nguyễn Văn Nghiên

SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Phần I. Đặt vấn đề.
I. Lý do chọn đề tài.
Đổi mới phơng pháp dạy học là nhiệm vụ cấp thiết đang đặt ra cho ngành
giáo dục hiện nay. Nghị quyết Đại hội đại biểu lần IX của Đảng đã chỉ rõ:
Đổi mới phơng pháp dạy và học, phát huy t duy sáng tạo và năng lực tự đào tạo
của ngời học, coi trọng thực hành, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức,
tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay.
Nh chúng ta biết môn công nghệ có những đặc thù riêng so với môn học
khác, môn công nghệ 9 là môn học mới và khó cho cả giáo viên lẫn học sinh cả
về phơng pháp dạy của thầy cũng nh phơng pháp học của trò. Bên cạnh đó đội
ngũ giáo viên dạy bộ môn công nghệ đợc đào tạo chuyên nghành còn thiếu.
Nhiều giáo viên và học sinh còn coi môn này là môn phụ nên cha đầu t thích
đáng về thời gian nghiên cứu tài liệu, đầu t cho các giờ dạy lí thuyết và đặc biệt
là các giờ dạy thực hành.
Môn Công Nghệ 9 đợc thiết kế theo mô đun nghề nên thời lợng thực hành là
khá cao, đây là môn học gắn với thực tiễn, với sản xuất, rất thiết thực cho việc
chọn nghề, hớng nghiệp cho học sinh THCS. Do đó bên cạnh việc truyền thụ
kiến thức cho học sinh, ngời giáo viên cần phải rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo hoạt
động nghề nghiệp cho học sinh.
Môn công nghệ là môn học mang nhiều tính thực tiễn do vậy phơng pháp
chủ yếu trong giảng dạy là kết hợp lí thuyết với thực hành, thực hành một mặt
cũng cố lý thuyết cho học sinh mặt khác để hình thành những kỹ năng cần thiết
cho học sinh và tập cho học sinh vận dụng các kiến thức kỹ năng đã đợc học vào
thực tế vào cuộc sống hàng ngày, qua đó gây thêm sự hứng thú và lòng say mê
của học sinh đối môn học góp phần chuẩn bị cho học sinh phân luồng để một bộ
phận sẽ vào học các lĩnh vực giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, số còn
lại sẽ đi vào cuộc sống lao động.
Để tăng hiệu quả học tập, nhằm rèn luyện kỹ năng, thái độ đúng đắn, khoa

học trong lao động, làm việc theo quy trình rèn luyện tác phong công nghiệp thì
việc tổ chức và đánh giá kết quả học tập là một công việc hết sức quan trọng của
giáo viên và học sinh.
Đây là vấn đề vừa mang tính thực tiễn vừa mang tính nhạy cảm nên việc tổ
chức cho học sinh thực hành và đánh giá kết quả thực hành môn công nghệ 9,
cần có kế hoạch và phơng pháp đúng đắn, hiệu quả.

Là một giáo viên Công nghệ đợc đào tạo đúng chuyên ngành sau
những năm công tác tại trờng THCS Đốc Tín, trực tiếp giảng dạy môn
Nguyễn Văn Nghiên 2 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Công nghệ lớp 9, trăn trở với công việc làm sao để nâng cao chất lợng
môn học, phục vụ cho cuộc sống, tơng lai của học sinh. Tôi đã mạnh
dạn áp dụng một số giải pháp trong giảng dạy để nâng cao hiệu quả
dạy một tiết thực hành mô đun:
Lắp đặt mạng điện trong nhà
môn
Công nghệ 9.
Sau đây tôi xin đợc trình bày sáng kiến kinh nghiệm của mình từ việc tổ chức
và đánh giá kết quả dạy thực hành môn công nghệ của học sinh lớp 9 mà tôi xem
là có hiệu quả nâng cao chất lợng, hiệu quả giờ dạy.
2. Mục đích nghiên cứu.
ở bậc THCS, việc học môn Công nghệ phần công nghiệp là môn học có
nhiều kiến thức mới mẻ và mang tính chất khoa học. Đặc thù các giờ thực hành
của môn học công nghệ lớp 9 là môn học khó truyền đạt đối với giáo viên, khó
làm đối với học sinh. Là môn học có rất nhiều kiến thức mới, trừu tợng mang
tính công thực tế. Chính vì lý do đó mà phân phối chơng trình của Bộ giáo dục
và đào tạo đã dành khoảng 24 tiết thực hành và kiểm tra thực hành trên tổng số
35 tiết của sách giáo khoa công nghệ 9 mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà.

Tìm hiểu sâu về phơng pháp dạy học thực hành môn công nghệ 9. Nhằm tìm
ra cách dạy thực hành có hiệu quả nhất, giúp cho học sinh đợc lĩnh hội kiến thức
nhanh hơn và vững chắc hơn. Mặt khác nếu có sự chuẩn bị chu đáo từ phía giáo
viên khi soạn giảng, học sinh có thể tiếp thu một lợng kiến thức lớn và khó trong
một thời gian ngắn. Hiệu quả giờ học sẽ đợc nâng cao.
Xét về tâm lí lứa tuổi, đối với các các em học sinh ở lứa tuổi THCS là lứa tuổi
đang học làm ngời lớn nên hầu hết thích tìm tòi những cái mới lạ. Việc đa các đồ
dùng trực quan, và đợc thử tay nghề của mình vào các bài thực hành là rất cần
thiết, sẽ làm cho học sinh thích thú, say mê học tập. Tuy nhiên nếu giáo viên
không có sự chọn lọc trong việc sử dụng đồ dung trực quan rất dễ gây phản tác
dụng hoặc có thể dẫn đến việc mất tập trung vào nội dung bài giảng và có thể
gây ra tai nạn lao động
3. Khách thể và Đối tợng nghiên cứu
Khách thể nghiên cứu là học sinh lớp 9 trờng THCS Đốc Tín – Mỹ Đức Hà
Nội.
Đối tợng nghiên cứu của đề tài Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn
công nghệ lớp 9, mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà trong trờng THCS bao
gồm cả thầy và trò.
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Nghiên cứu lý luận: Lý luận về phơng pháp dạy học thực hành trong trờng
THCS, đặc biệt là dạy thực hành môn công nghệ lớp 9 hiện nay.
Nguyễn Văn Nghiên 3 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Nghiên cứu thực tiễn: Xây dựng các giáo án dạy thực hành môn công nghệ
lớp 9, mua các thiết bị đồ dùng trực quan có trong bài dạy, và thể hiện qua các
giờ lên lớp tại hai lớp 9 trờng THCS Đốc Tín.
Với mục tiêu chung của giáo dục phổ thông hiện nay là Giúp học sinh
phát triển toàn diện về dạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản,
phát triển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách

con ngời Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng t cách, trách nhiệm công dân;
chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia
bảo vệ tổ quốc;
Kết quả cần đạt đợc của đề tài này là nghiên cứu sâu phơng pháp dạy học
thực hành, xây dựng các bài dạy thực hành kết hợp với việc sử dụng đồ dùng dạy
học có hiệu quả nhằm rèn luyện kỹ năng thực hành cho học sinh khối lớp 9.
Nhằm Phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp
với đặc trng môn học, đặc điểm đối tợng học sinh, điều kiện của từng lớp học;
bồi dỡng cho học sinh phơng pháp tự học, khả năng hợp tác; rèn luyện kỹ năng
vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng
thú và trách nhiệm học tập của học sinh.
5. Giả thiết khoa học:
Để nâng cao chất lợng giờ dạy các tiết thực hành môn công nghệ 9, mô đun :
Lắp đặt mạng điện trong nhà ở trờng THCS nói chung và ở hai lớp 9 trờng
THCS Đốc Tín nói riêng thi phải đổi mới phơng pháp dạy của thầy và cả cách
học của trò. Mục dích chủ yếu là lấy học sinh làm trung tâm để các em tự hình
thành kỹ năng dới sự hớng dẫn của giáo viên, từ đó kích thích sự hứng thú học
tập của các em.
6. Phạm vi và thời gian thực hiện
Số lợng : Toàn bộ học sinh lớp 9 trờng THCS Đốc Tín – Mỹ Đức Hà Nội.
Thời gian thực hiện : Học Kì I năm học 2012 2013.
Nội dung : Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ lớp 9, mô đun :
Lắp đặt mạng điện trong nhà trong trờng THCS bao gồm cả thầy và trò.
7. Các phơng pháp nghiên cứu
Khi nghiên cứu đề tài tôi dựa trên các phơng pháp :
– Phơng pháp quan sát s phạm.
– Phơng pháp thực nghiệm giáo dục.
– Phơng pháp tham khảo tài liệu.
– Phơng pháp phân tích tổng hợp.
Nguyễn Văn Nghiên 4 Trờng THCS Đốc Tín

SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
– Phơng pháp tổng kết, rút kinh nghiệm.
– Phơng pháp điều tra nghiên cứu
Nguyễn Văn Nghiên 5 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
PhầnII. Nội dung.
I. Cơ sở lý luận về phơng pháp dạy thực hành.
A. Cơ sở lý thuyết về phơng pháp dạy thực hành
1. Khái niệm
Dạy học đợc diễn ra dới nhiều hình thức tổ chức khác nhau nhằm đạt đợc các
mục tiêu dạy học cũng nh phù hợp với nhiều nội dung lý thuyết hay thực hành, ở
phần này chỉ xét đến các phơng pháp dạy học chủ đạo trong việc tổ chức giờ
thực hành.
Phơng pháp dạy thực hành là phơng pháp dạy học hớng đến việc lĩnh hội và
hình thành kỹ năng, kỹ xảo hoạt động nghề nghiệp.
Phơng pháp dạy thực hành là phơng pháp dạy học mà trong đó học sinh dựa
vào sự quan sát giáo viên làm mẫu và tiến hành thực hành tự lực dới sự hớng dẫn
của giáo viên, nhằm giúp cho học sinh rèn luyện kỹ năng thực hành.
2. Nhiệm vụ của dạy thực hành
– Hoàn thiện và vận dụng hiểu biết kỹ thuật.
– Hình thành và rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo lao động.
– Hình thành và phát triển t duy kỹ thuật, bồi dỡng năng lực kỹ thuật.
– Thực hiện các chức năng giáo dục nh: tác phong lao động, hợp tác, độc lập
sáng tạo, giải quyết vấn đề, vệ sinh môi trờng.
– Thực hành kiểm nhiệm sự chính xác của lý thuyết.
3. Phân loại
Phơng pháp dạy thực hành đợc phân loại theo nội dung và hình thức.
a. Phân loại theo nội dung

– Thực hành nhận biết:
Là xác định vật mẫu, đòi hỏi học sinh phải có khả năng quan sát. Giáo viên
phải hớng dẫn học sinh quan sát bằng giác quan và kết hợp với các phơng tiện
dạy học khác, các biện pháp so sánh, đối chiếu và hớng dẫn học sinh có kỹ năng,
thói quen quan sát.
– Thực hành khảo sát:
Đòi hỏi học sinh phải phân tích các dữ kiện để có đủ cơ sở nắm vững nội
dung.
– Thực hành kiểm nhiệm:
Đối với một nội dung học sinh đã nắm đợc về mặt lý thuyết và thực hành để
kiểm nhiệm lý thuyết đó, ở hình thức này ta có thể giả thuyết (giả thuyết là
những phỏng đoán hợp lý dựa trên cơ sở khoa học. Giả thiết có thể đúng hoặc
sai, đúng khi kết quả thực hành phù hợp giả thuyết, sai khi kết quả không phù
hợp với giả thuyết).
– Thực hành theo quy trình sản xuất:
Nguyễn Văn Nghiên 6 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Nhằm rèn luyện cho học sinh có kỹ năng, kỹ xảo nh: thực hiện một sản phẩm,
thiết kế, sử dụng dụng cụ (đo kiểm tra, vận hành, cầm tay, đa mục đích), sửa
chữa, tháo lắp sản phẩm.
b. Phân loại theo hình thức:
– Phơng pháp dạy thực hành 4 bớc.
– Phơng pháp dạy thực hành 3 bớc.
– Phơng pháp dạy thực hành 6 bớc.
4. Quá trình hình thành kỹ năng
Sơ đồ hình thành kỹ năng Hoạt động của giáo viên và học sinh
Kỹ năng có nhiều loại, nhng chúng thờng đợc hình thành theo những quy
luật nhất định, thờng bắt đầu từ việc nhận thức và kết thúc là biểu hiện ở hành
động cụ thể. Có thể tóm tắt theo sơ đồ trên.

Qua sơ đồ trên cho ta thấy quá trình hình thành kỹ năng ở học sinh gồm 3
giai đoạn:
Giai đoạn hình thành động cơ và lĩnh hội hiểu biết cần thiết cho hoạt động.
Kết quả của giai đoạn này là hình thành biểu tợng và hình ảnh hành động, bao
gồm nhận thức về mục đích, nhiệm vụ và trình tự các động tác cần thực hiện. Để
đạt đợc kết quả này giáo viên phải định hớng tạo động cơ học tập và các hiểu
biết cần thiết cho học sinh.
Giai đoạn tạo dựng động hình vận động.
Nhằm chuyển biểu tợng vận động thành các vận động tay chân, hay còn gọi
là động hình vận động. Động hình có đợc nhờ quan sát và bắt chớc một cách có
ý thức những động tác đang và đã có trớc đây. Để hỗ trợ cho học sinh động hình
giáo viên cần phải làm mẫu, giải thích kỹ lỡng cho học sinh về hành động cần
hình thành kỹ năng.
Giai đoạn hình thành kỹ năng.
ở giai đoạn này kỹ năng đợc hình thành dần dần nhờ tái hiện, lặp đi lặp lại
nhiều lần những động hình đã có kết hợp với việc phân tích, điều chỉnh vận
động. Do đó giai đoạn này giáo viên cần tổ chức huấn luyện cho học sinh.
Nguyễn Văn Nghiên 7 Trờng THCS Đốc Tín
H
S
K
q
G
V
Lĩnh hội hiểu
biết kỹ thuật
Bắt ch ớc Luyện tập
Hình ảnh, biểu
t ợng vận động
Động hình

vận động
Kỹ năng
Định h ớng thông
tin kỹ thuật
Làm mẫu Huấn luyện
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Từ việc phân tích quá trình hình thành kỹ năng trên chúng ta thấy đợc rằng
trong dạy thực hành cần kết hợp sử dụng nhiều phơng pháp dạy học đơn lẻ khác
nhau tuỳ theo mục đích và nội dung của từng giai đoạn nh: phơng pháp làm mẫu;
phơng pháp quan sát; phơng pháp huấn luyện; phơng pháp luyện tập. Các giai
đoạn hình thành kỹ năng là cơ sở cho việc thiết kế cấu trúc bài dạy thực hành
(giai đoạn hớng dẫn ban đầu, hớng dẫn thờng xuyên, hớng dẫn kết thúc) và các
phơng pháp dạy thực hành.
5. Thực hiện bài dạy thực hành
a. Chuẩn bị
* Giáo viên cần phải:
– Chọn phơng án thực hành dựa vào nhiều yếu tố nh học sinh, thời gian, nội
dung, phơng tiện mà lựa chọn phơng án cá nhân, đồng loạt hay hoạt động nhóm.
– Chuẩn bị dụng cụ: ở trong tình trạng sử dụng đợc và đủ cho từng học sinh.
– Dựa trên phơng án thực hành đã chọn để chia nhóm, phân công học sinh.
– Kiểm tra và sắp xếp dụng cụ, đặc biệt chú ý đến yếu tố an toàn khi thực hành.
– Khi đã có đầy đủ phơng tiện thì giáo viên có thể chọn phơng án cá nhân giao
cho từng học sinh thực hiện với phơng tiện và thời gian tơng đơng nhau.
b. Giai đoạn tiến hành bài dạy: thông thờng đợc tiến hành theo 3 giai đoạn
Giai đoạn hớng dẫn mở đầu.
Giáo viên phải sử dụng một số phơng pháp dạy học khác nhau nh phơng pháp
thuyết trình để trình bày rõ mục tiêu bài học và phơng pháp diễn trình để hớng
dẫn cách thực hiện
Giáo viên sử dụng các sơ đồ và nhấn mạnh việc sử dụng dụng cụ và lu ý các

mốc kiểm tra, điểm khoá.
Giáo viên kiểm tra học sinh về bài lý thuyết có tính chất bắt buộc.
Giai đoạn hớng dẫn thờng xuyên.
Sau khi học sinh đã nắm vững về cách thực hiện bài thực hành thì cho học
sinh tiến hành theo từng nhóm, từng tổ hay cá nhân. Trong lúc thực hành học
sinh ghi nhận những kết quả vào phiếu để giáo viên có thể đánh giá cho điểm.
Giáo viên phải theo dõi hoạt động của từng nhóm hay từng cá nhân để hớng
dẫn kịp thời và giải đáp những thắc mắc bao gồm cả lớp. Phải có sự phân phối
thời gian để hớng dẫn đồng đều tất cả học sinh.
Giai đoạn hớng dẫn kết thúc
Yêu cầu về mặt s phạm là phải kết thúc thực hành trớc giờ quy định để giáo
viên nhận xét và tổng kết giờ học.
+ Phân tích kết quả thực hiện và giải đáp thắc mắc.
+ Lu ý những sai sót mà đa số học sinh vấp phải.
+ Củng cố kiến thức đã học thông qua thực hành.
Nguyễn Văn Nghiên 8 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
B. Các phơng pháp dạy thực hành
1. Phơng pháp dạy thực hành 4 bớc
Mục đích chính của dạy thực hành là hình thành kỹ năng cao hơn là hình
thành kỹ xảo. Từ cấu trúc tổ chức bài dạy thực hành 3 giai đoạn tiến hành bài
dạy trên, để dạy kỹ năng lần đầu ngời ta chia hớng dẫn mở đầu và hớng dẫn th-
ờng xuyên thành một mô hình phơng pháp mới là mô hình phơng pháp dạy thực
hành 4 bớc.
Mô hình phơng pháp dạy thực hành 4 bớc là một phơng pháp đợc xuất phát
từ thuyết hành động và đợc cải tiến thành 4 bớc có sự diễn trình của giáo viên.
Nó là một phơng pháp quan trọng trong dạy thực hành mà ở đó học sinh phát
triển cả trí tuệ và kỹ năng thực hành. Có nhiều tác giả gọi phơng pháp này là ph-
ơng pháp dạy thực hành. Phơng pháp này đợc tuân thủ theo nguyên tắc: Trình

diễn Làm mẫu Làm theo Tiến hành luyện tập.
Sơ đồ cấu trúc phơng pháp dạy thực hành 4 bớc
* Bớc 1: Mở đầu bài dạy.
Nguyễn Văn Nghiên 9 Trờng THCS Đốc Tín
Thông tin
Làm mẫu
Làm lại
Tự
luyện tập
B ớc 1
– Trình bày thông tin bài thực hành, thao tác cần luyện
tập.
– Khơi dậy sự chú ý của học sinh.
– Giới thiệu, làm rõ nhiệm vụ, kiến thức sơ bộ.
B ớc 2
– Làm mẫu và giải thích cái gì? làm nh thế nào? Tại
sao?(b ớc công việc là gì? b ớc công việc đó làm nh
thế nào? tại sao thực hiện công việc đó).
– Đ a ra những đặc điểm cơ bản.
– Lặp lại những b ớc công việc.
B ớc 3
– Làm lại các b ớc công việc và giải thích làm cái gì?
nh thế nào? tại sao?
– Giáo viên đặt câu hỏi kiểm tra, sửa lỗi, đem đến sự
chắc chắn, tạo động cơ học tập, khen ngợi, phê bình có
thể.
B ớc 4
– Tự thực hiện các công đoạn công việc.
– Can thiệp vào bằng sự giúp đỡ nếu cần thiết.
– Kiểm tra kết quả, kiểm tra các tiêu chuẩn đánh giá.

– H ớng dẫn các kỹ năng tiếp theo.
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Mục đích của bớc này là khơi dậy động cơ học tập đối với nội dung bài học
đó và nhằm giúp học sinh nhận biết đợc nhiệm vụ học tập. Nhiệm vụ của giáo
viên lúc này là:
– ổn định lớp, tạo không khí học tập.
– Gây động cơ học tập.
– Xác định nhiệm vụ của học sinh, tiêu chuẩn chất lợng (kỹ thuật, quy trình, nội
quy, thời gian).
– Kiểm tra sự chuẩn bị dụng cụ, vật liệu của học sinh.
* Bớc 2: Giáo viên diễn trình làm mẫu (giải thích + phân tích).
Mục đích của bớc này là diễn trình làm mẫu để học sinh quan sát và tiếp
thu. Bởi vậy giáo viên cần chú ý:
– Phải sắp xếp lớp sao cho toàn bộ học sinh có thể quan sát đợc.
– Thực hiện bài diễn trình với tốc độ vừa phải, không một lúc diễn trình nhiều
thao tác.
– Giảng giải cùng với biểu diễn.
– Đặt câu hỏi để thúc đẩy lớp suy nghĩ học, lôi kéo sự chú ý cả lớp vào những
điểm chính.
– Nhấn mạnh những điểm chính.
– Lặp đi lặp lại một vài lần, nếu cần thiết có thể kiểm tra lại sự tiếp thu của học
sinh.
* Bớc 3: Học sinh làm lại và giải thích (học sinh làm từng phần)
Mục đích của bớc này là tạo cho học sinh triển khai sự tiếp thu thành hoạt
động chân tay ở giai đoạn đầu tiên có sự giúp đỡ, kiểm tra của giáo viên. Nội
dung của bớc này là:
– Học sinh nêu lại và giải thích đợc các bớc công tác.
– Học sinh lập lại các bớc công tác.
– Kiểm tra, điều chỉnh lại hoạt động cho học sinh.

* Bớc 4: Luyện tập độc lập (học sinh làm hoàn chỉnh)
Mục đích của bớc này là học sinh luyện tập kỹ năng. Nội dung của bớc này
là:
– Học sinh luyện tập.
– Giáo viên quan sát, kiểm tra và giúp đỡ học sinh.
2. Phơng pháp dạy thực hành 3 bớc
Khi học sinh đã có một ít kỹ năng về hoạt động nghề nào đó, nhằm luyện tập
kỹ năng cao hơn, hoặc những kỹ năng đơn giản thì giáo viên sử dụng mô hình
phơng pháp dạy thực hành 3 bớc.
Phơng pháp này có tác dụng tạo điều kiện cho học sinh tiếp thu các quy trình
thao tác thực hành để hình thành biểu tợng và chuyển tại những tri thức thành kỹ
Nguyễn Văn Nghiên 10 Trờng THCS Đốc Tín
Thông
tin
lĩnh hội
lý thuyết
Tự
luyện tập
B ớc 1 – Trình bày thông tin bài thực hành
– Khơi dậy sự chú ý của học sinh.
– Giới thiệu, làm rõ nhiệm vụ, kiến thức
sơ bộ.
B ớc 2 – Trình bày lý thuyết về bài thực hành
– Nội dung lý thuyết, quy trình luyện tập.
– Phân nhóm, giao nhiệm vụ.
– L u ý về an toàn lao động
(Hình thức tổ chức học: toàn lớp)
B ớc 3 tổ chức luyện tập
– Học sinh luyện tập theo quy trình h ớng dẫn
(b ớc 2).

– Giáo viên quan sát, giúp đỡ.
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
năng thao tác thực hành. Chính vì vậy học sinh học tập còn bị động, phụ thuộc
vào những gì giáo viên truyền thụ và phải làm theo.
Sơ đồ cấu trúc phơng pháp dạy thực hành 3 bớc
3. Phơng pháp dạy thực hành 6 bớc
Ngoài mục đích hình thành kỹ năng thực hành nghề, tổ chức dạy thực hành
theo mô hình phơng pháp này còn phát triển ở học sinh năng lực hợp tác, tự thu
nhận thông tin và kỹ năng lập kế hoạch lao động.
Mô hình phơng pháp dạy thực hành 6 bớc xây dựng trên cơ sở của lý thuyết
hoạt động kết hợp với chức năng hớng dẫn và thông tin tài liệu để kích thích học
sinh độc lập giải quyết nhiệm vụ học tập, hình thành nhân cách.
Mô hình phơng pháp dạy thực hành 6 bớc là một phơng pháp đa hợp, trong
đó học sinh tự thu nhận thông tin, nhiệm vụ học tập và tiến hành lập kế hoạch,
quy trình, thực hiện đúng theo các phiếu học tập.
Các bớc của phơng pháp dạy thực hành 6 bớc
Nguyễn Văn Nghiên 11 Trờng THCS Đốc Tín
B.2
Kế hoạch
B.1
Thông tin
B.6
Đánh giá
Bớc 1
Những hỡng dẫn ban
đầu, nhiệm vụ thực
hành
Bớc 2
Nhóm học sinh tự

lập kế hoạch, quy
trình làm việc
Bớc 6
Cái gì phải đợc
làm
tốt hơn ở lần sau?
Trao đổi chuyên
môn với giáo
viên.
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Sơ đồ cấu trúc phơng pháp dạy thực hành 6 bớc
Mục đích của phơng pháp dạy thực hành 6 bớc.
– Nâng cao năng lực hoạt động nh thu nhận thông tin, tổ chức thực hiện công
việc.
– Khơi dậy và vận dụng những kinh nghiệm của học sinh.
– Chủ động, tích cực hoá ngời học.
– Học sinh hợp tác theo nhóm để tự lập kế hoạch làm việc.
– Chịu trách nhiệm trớc sản phẩm của mình làm ra.
– Tự tổ chức lao động.
– Tự kiểm tra, đánh giá.
Điều kiện cho việc sử dụng phơng pháp dạy thực hành 6 bớc.
– Tổ chức học tập theo nhóm.
– Phải có các tài liệu học tập đầy đủ.
– Có đủ không gian và phơng tiện để để học sinh học tập theo nhóm.
– Học sinh tích cực, tự giác, độc lập và tinh thần hợp tác (vừa là điều kiện vừa
là mục tiêu)
Ưu điểm:
– Tích cực hoá học sinh.
– Đạt đợc các mục tiêu giáo dục nh: chịu trách nhiệm cao, độc lập, sáng tạo.

Nhợc điểm:
– Tốn nhiều thời gian.
– Phải có đầy đủ phơng tiện dạy học, phiếu thực hành.
Vai trò của giáo viên:
– Tạo điều kiện cho học sinh hoạt động độc lập.
Nguyễn Văn Nghiên 12 Trờng THCS Đốc Tín
B.4
Thực hiện
B.3
Quyết định
B.5
Kiểm tra
Bớc 3
Nhóm trao đổi
chuyên môn với giáo
viên để
đi đến quyết định kế
hoạch, quy trình
Bớc 4
Học sinh thực
hiện nhiệm vụ
theo kế hoạch
Bớc 5
Kết hợp với phiếu
điều tra
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
– Quan sát học sinh và cố vấn khi có nhu cầu.
– Giáo viên không phải là trung tâm của quá trình dạy học.
Nguyễn Văn Nghiên 13 Trờng THCS Đốc Tín

SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
II. Thực trạng của việc dạy và học thực hành môn công nghệ trong những
năm trớc đây
Trong những năm qua, các cấp quản lí giáo dục và đội ngũ giáo viên đã có
nhiều nỗ lực để cải tiến, đổi mới phơng pháp giáo dục, tuy nhiên theo nghiên cứu
thực tiễn dạy học ở các trờng THCS cũng chỉ đa ra những vấn đề cụ thể nh sau:
– Phơng pháp thuyết trình thông báo tri thức của giáo viên đợc sử dụng quá
nhiều và có nhiều bài dạy không đáp ứng đợc mục tiêu của bài học.
– Đội ngũ giáo viên đào tạo đúng chuyên môn còn thiếu.
– Việc sử dụng phối hợp các phơng pháp dạy học còn hạn chế.
– Việc dạy học thông qua các hoạt động thực tiễn, sử dụng dạy thí nghiệm,
thực hành còn ít đợc thực hiện, nếu có cũng rất đơn điệu.
– Nhiều giáo viên và học sinh còn coi nhẹ việc học môn công nghệ, coi là môn
phụ nên không đầu t tìm hiểu môn học này.
Nguyên nhân chính của thực trạng trên là do kỹ năng thực hành của giáo viên
còn nhiều hạn chế. Trang thiết bị và các dụng cụ phục vụ cho việc giảng dạy
thực hành còn gặp rất nhiều thiếu thốn.
Đặc biệt đối với trờng THCS Đốc Tín là một trờng nằm trên địa bàn nông
nghiệp, là vùng xa của thành phố, trang thiết bị phục vụ cho thực hành còn ít, đồ
dùng cũ và h hỏng nhiều, cha có phòng thực hành nên việc học thực hành môn
công nghệ gặp rất nhiều hạn chế.
Iii. Quá trình thử nhiệm
Ngay từ các năm học trớc tôi đã mạnh dạn sử dụng đồ dùng trực quan có sẵn
đợc trang bị
* Các mô hình, thiết bị, đồ dùng có sẵn:
– Các mô hình:
+ Mô hình mạch điện bảng điện 1cầu chì, 1ổ cắm, 1 công tắc hai cựu điều khiển
1 đèn
+ Mô hình mạch điện bộ đèn ống huỳnh quang.

+ Mô hình mạch điện hai công tắc hai cựu điều khiển hai đèn
+ Mô hình mạch điện hai công tắc ba cựu điều khiển một đèn
+ Mô hình mạch điện một công tắc ba cựu điều khiển hai đèn
– Các thiết bị:
+ Các thiết bị đóng cắt và bảo vệ: Công tắc hai cựu, công tắc ba cựu; cầu dao,
cầu chì
+ Các thiết bị lấy điện: Các ổ cắm, phích cắm
+ Các thiết bị kẹp chặt và tháo lắp: Kìm, êtô, tua vít, cờ lê, mỏ lết

– Các đồ dùng: Bóng đèn, mỏ hàn.
Nguyễn Văn Nghiên 14 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Ngoài ra tôi còn tự mua, làm thêm các dụng cụ và kết hợp với các thiết bị các
nhóm chuẩn bị để phục vụ việc giảng dạy thực hành của môn công nghệ lớp 9.
(ổ cắm: 8 chiếc;; Kìm điện: 8 chiếc; Tuôc nơ vít: 10 chiếc; )
Trong quá trình giảng dạy các bài thực hành môn công nghệ lớp 9 tại 2 lớp
(Avà B). Tôi nhận thấy việc sử dụng đúng phơng pháp kết hợp với sử dụng đồ
dùng trực quan đã phát huy hiệu quả hoạt động dạy và học của thầy và trò. Học
sinh đợc lĩnh hội kiến thức nhanh hơn, hiểu sâu hơn bản chất của các mạch điện
hay sử dụng trong gia đình và đợc thử tay nghề của mình trong thực tế để thiết kế
và tạo ra các mạch điện đơn giản, các em say mê yêu thích môn học mặc dù môn
công nghệ là môn học khó, phát huy cho học sinh tính chủ động tìm hiểu và
khắc sâu kiến thức bài học.
iV. Hiệu quả của việc sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng dạy thực
hành môn công nghệ 9
Từ năm học 2006 – 2007 cho đến nay khi dạy các bài thực hành của môn
công nghệ lớp 9. Khi sử dụng đúng phơng pháp dạy học thực hành kết hợp với
việc sử dụng đồ dùng trực quan có hiệu quả. Tôi nhận thấy các em học sinh say
mê, hứng thú trong học tập. Các em chăm chỉ thực hành và có khả năng thực

hành tốt. Chính vì thế mà kết quả học tập của bộ môn đợc nâng cao rõ rệt. Hiệu
quả của việc áp dụng đề tài nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công
nghệ lớp 9 kết hợp với việc sử dụng đồ dùng trực trong dạy thực hành môn
Công nghệ 9 đợc thể hiện cụ thể là:
Về phía thầy.
– Say mê nghiên cứu, tìm tòi, học tập các kiến thức chuyên sâu liên quan đến
nghành kỹ thuật điện và điện dân dụng, rèn luyện kỹ năng thực hành của bản
thân để đáp ứng đợc nhu cầu học tập của học sinh.
– Tích cực tìm kiếm các dụng cụ, thiết bị và đồ dùng ngoài thực tế để đa vào
minh họa cho bài dạy và sử dụng trong các bài thực hành giúp học sinh thấy đợc
các sản phẩm điện dân dụng đợc sử dụng ngoài thực tế và đợc ứng dụng trong
đời sống, sản xuất rất đa dạng, phong phú.
– Xây dựng một hệ thống các bài dạy thực hành của chơng trình lớp 9 một cách
khoa học hợp lý phù hợp với đối tợng học sinh và đúng theo phân phối chơng
trình sách giáo khoa.
Về phía trò.
– Học sinh thích thú, say mê học tập, phát huy tính chủ động sáng tạo trong
học tập và khắc sâu kiến thức bài học.
– Học sinh đợc thực hành và làm việc nhiều hơn, đợc tìm tòi, phát huy tính
sáng tạo của mình trong các tiết học thực hành. Các em đã thiết kế và làm đợc
một số mạch điện đơn giản ứng dụng trong thực tế đời sống. (+ M ạch điện bảng
Nguyễn Văn Nghiên 15 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
điện 1cầu chì, 1ổ cắm, 1 công tắc hai cựu điều khiển 1 đèn; mạch điện bộ đèn
ống huỳnh quang; mạch điện hai công tắc hai cựu điều khiển hai đèn; mạch
điện hai công tắc ba cựu điều khiển một đèn; mạch điện một công tắc ba cựu
điều khiển hai đèn)
Kết quả đạt đợc sau khi ứng dụng đề tài vào giảng dạy tại hai lớp 9 tại trờng
THCS Đốc Tín so với các năm cha ứng dụng thì thấy: Tỷ lệ học sinh đạt loại

giỏi, khá tăng lên rất nhiều; tỷ lệ học sinh bị xếp loại trung bình giảm và học
sinh yếu, kém trong môn công nghệ 9 không còn em nào.
Nguyễn Văn Nghiên 16 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Phần II. Kết luận và kiến nghị
1. Kết luận
Trong dạy học thực hành thiết bị dạy học đợc gắn bó chặt chẽ với phơng
pháp dạy học. Đặc thù của môn công nghệ là môn học gắn liền với kỹ thuật, với
thực tiễn, với sản xuất do vậy không thể dạy “chay” chỉ bằng lời nói mà phải có
cơ sở vật chất và thiết bị tối thiểu để dạy thực hành. Những thiết bị và dụng cụ để
dạy thực hành này không chỉ cung cấp cho thầy giáo mà phải cung cấp đầy đủ
cho học sinh, để các em rèn luyện kỹ năng thực hành.
Qua việc nghiên cứu đề tài Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn
công nghệ lớp 9 tôi nhận thấy việc sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy thực
hành môn Công nghệ 9, thực sự giúp cho học sinh hứng thú trong học tập. Giúp
học sinh hiểu bài sâu sắc hơn và phát triển t duy, rèn kỹ năng thực hành và tác
phong lao động công nghiệp.
Bản thân tôi nhận thấy việc tự học, tự nghiên cứu để không ngừng trau dồi về
kiến thức, về phơng pháp giảng dạy, rèn luyện tay nghề trong giảng dạy thực
hành là việc làm vô cùng cần thiết, giúp học sinh hiểu bài sâu sắc và học sinh
hứng thú, thích học, ham học và muốn học. Có nh vậy mới đáp ứng đợc lòng tin
yêu của học sinh và yêu cầu của xã hội. Tôi nhận thấy tính khả thi của đề tài là
rất lớn.
2. Kiến nghị
Để thực hiện tốt các tiết dạy thực hành môn Công nghệ 9. Các cấp cần có chính
sách, cơ chế quản lý, cơ chế bồi dỡng hợp lí, tạo điều kiện tốt nhất cho đội ngũ
giáo viên khi sử dụng đồ dùng trực trong dạy thực hành môn Công nghệ 9. Cần
trang bị thêm các phơng tiện, thiết bị phục vụ cho dạy thực hành môn Công nghệ
9. Nâng cao công tác đào tạo, bồi dỡng giáo viên đủ kiến thức để sử dụng đồ

dùng trực quan trong dạy thực hành môn Công nghệ 9 một cách có hiệu quả.
Đốc Tín, thỏng 4 /2013
Ngời viết sáng kiến

Nguyễn Văn Nghiên
Tiết 19+20+21: Bài 8: Thực hành
lắp mạch điện hai công tắc hai cực điều khiển hai đèn
I. Mục tiêu:
– Kiến thức: Sau khi học song học sinh vẽ đợc sơ đồ lắp đặt mạch điện hai
công tắc hai cực điều khiển hai đèn.
– Lắp đặt đợc mạng điện đúng quy trình, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
– Kỹ năng: Làm việc cẩn thận, kiên trì, khoa học và an toàn.
II.Chuẩn bị của thầy và trò:
– GV: Nghiên cứu kỹ nội dung bài trong SGK và SGV
Nguyễn Văn Nghiên 17 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
– Vật liệu: 2 bóng đèn sợi đốt, đui đèn, bảng điện, dây đẫn, phụ kiện đi
dây, giấy giáp, băng dính cách điện
– Thiết bị: 2 công tắc hai cực, 1 ổ cắm điện, 1 ổ cắm.
– Dụng cụ: Kìm cắt dây,kìm mỏ nhọn, kìm tròn, tua vít, bút thử điện.
– HS: Nghiên cứu kỹ nội của dung bài học
III. Tiến trình dạy học:
1. ổ n định tổ chức 1
/
:
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung

HĐ1: Tìm tòi phát hiện kiến thức
mới.
GV: Giới thiệu bài học
GV: Nêu mục tiêu bài thực hành, nội
quy thực hành.
– Chia nhóm thực hành: mỗi nhóm 4-5
học sinh. Các nhóm trởng kiểm tra việc
chuẩn bị hoặc nhận dụng cụ, vật liệu
thiết bị cho bài thực hành.
HĐ2: Tìm hiểu cách vẽ sơ đồ lắp đặt.
GV: Đây là kỹ năng đã hình thành từ
bài trớc nên giáo viên cho học sinh làm
việc theo nhóm.
GV: Hai bóng đèn đợc mắc với nhau
nh thế nào?
+ Cầu chì, công tắc mắc vào dây pha
hay dây trung tính?
+ Phơng án lắp đặt các thiết bị đóng
cắt, bảo vệ và phơng án đi dây.
GV: Chỉ định nhóm trình bày kết quả,
cả lớp bổ xung.
GV: Kết luận
HS: Làm việc theo nhóm xây dựng sơ
đồ lắp đặt dới sự quan sát và chỉ bảo
của giáo viên.
GV: Kiểm tra sơ đồ lắp đặt của các
nhóm.
HĐ3: Tìm hiểu cách lập bảng dự trù
dụng cụ, vật liệu và thiết bị điện.
GV: Sau khi các nhóm vẽ sơ đồ lắp đặt

xong giáo viên cho học sinh quan sát
sơ đồ của từng nhóm gồm những dụng
cụ vật liệu gì?
GV: Trong sơ đồ gồm những dụng cụ,
vật liệu gì?
HS: Ghi các số liệu kỹ thuật của các
dụng cụ, thiết bị vào bảng.
I Dụng cụ, vật liệu và thiết bị.
– ( SGK ).
II. Nội dung và trình tự thực hành.
1. Vẽ sơ đồ lắp đặt.
2. Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu
và thiết bị.
TT Tên dụng cụ, vật
liệu và thiết bị
Số l-
ợng
Yêu cầu
kỹ thuật
1
2
3
4

Dao thợ điện
Kìm tuốt dây
Khoan tay
Thớc

1

1
1
1
.
Tốt
Còn tốt
Mũi
nhọn
Còn tốt

HĐ4.Tìm hiểu cách lắp mạch điện:
GV: Cho học sinh mỗi nhóm nghiên cứu
quy trình lắp đặt mạch điện điện trong
SGK.
3.Lắp mạch điện.
Nguyễn Văn Nghiên 18 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
HS: Tiến hành và nêu ý tởng.
GV: Kết luận sau đó đa ra quy trình lắp
đặt mạch điện
GV: Hớng dẫn học sinh nối dây vào
mạch điện.
GV: Làm mẫu phân tích, thao tác và yêu
cầu kỹ thuật, sau đó chỉ định một học
sinh làm đồng thời phân tích những sai
hỏng thờng mắc phải và cách khắc phục.
HS: Tiến hành thực hành theo nhóm. Tr-
ớc khi các nhóm thực hành lắp đặt.
GV: Nhắc nhở học sinh về an toàn lao

động khi làm việc.
GV: Kiểm tra và hớng dẫn chi tiết cho
các nhóm, yêu cầu làm đúng quy trình và
kỹ thuật, lu ý về thời gian và tiến độ
chung giữa các nhóm.
HĐ5.Tìm hiểu cách kiểm tra và vận
hành.
GV: Cho các nhóm học sinh sau khi
hoàn thành sản phẩm tiến hành tự kiểm
tra hoặc kiểm tra chéo trong các nhóm.
+ Lắp đặt đúng quy trình.
+ Mạch điện lắp đặt đúng theo sơ đồ lắp
đặt.
+ Các mối nối chặt, chắc, gọn và đẹp.
+ Bố trí các thiết bị hợp lý, đẹp, thuận
tiện cho việc vận hành.
GV: Kiểm tra lại sản phẩm, nối nguồn,
vận hành thửi mạch điện xem có làm
việc theo đúng yêu cầu thiết kế không?
– Nếu sản phẩm không vận hành đúng
yêu cầu cần tìm nguyên nhân và sửa
chữa lại.
GV: Đánh giá, chấm điểm sản phẩm.
– Quy trình lắp đặt mạch điện đợc
tiến hành nh sau:
Vạch dấu Khoan lỗ Lắp TBĐ
của BĐ Nối dây mạch điện
Kiểm tra.
4.Kiểm tra đánh giá vận hành thử.
– Kiểm tra mạch điện khi cha nối

nguồn.
HĐ6.Tìm hiểu cách lắp mạch điện
GV: Cho học sinh mỗi nhóm nghiên cứu
quy trình lắp đặt mạch điện điện trong
SGK
HS: Tiến hành và nêu ý tởng
GV: Kết luận sau đó đa ra quy trình lắp
đặt mạch điện
GV: Hớng dẫn học sinh nối dây vào
mạch điện.
GV: Làm mẫu phân tích, thao tác và yêu
cầu kỹ thuật, sau đó chỉ định một học
sinh làm đồng thời phân tích những sai
hỏng thờng mắc phải và cách khắc phục.
HS: Tiến hành thực hành theo nhóm. Tr-
3.Lắp mạch điện.
– Quy trình lắp đặt mạch điện đợc
tiến hành nh sau:
Vạch dấu Khoan lỗ Lắp TBĐ
của BĐ Nối dây mạch điện
Kiểm tra.
Nguyễn Văn Nghiên 19 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
ớc khi các nhóm thực hành lắp đặt.
GV: Nhắc nhở học sinh về an toàn lao
động khi làm việc.
GV: Kiểm tra và hớng dẫn chi tiết cho
các nhóm, yêu cầu làm đúng quy trình và
kỹ thuật, lu ý về thời gian và tiến độ

chung giữa các nhóm.
HĐ7.Tìm hiểu cách kiểm tra và vận
hành.
GV: Cho các nhóm học sinh sau khi
hoàn thành sản phẩm tiên shành tự kiểm
tra hoặc kiểm tra chéo trong các nhóm.
+ Lắp đặt đúng quy trình.
+ Mạch điện lắp đặt đúng theo sơ đồ lắp
đặt.
+ Các mối nối chặt, chắc, gọn và đẹp.
+ Bố trí các thiết bị hợp lý, đẹp, thuận
tiện cho việc vận hành.
GV: Kiểm tra lại sản phẩm, nối nguồn,
vận hành thửi mạch điện xem có làm
việc theo đúng yêu cầu thiết kế không?
– Nếu sản phẩm không vận hành đúng
yêu cầu cần tìm nguyên nhân và sửa
chữa lại.
GV: Đánh giá, chấm điểm sản phẩm.
4.Kiểm tra đánh giá vận hành thử.
– Kiểm tra mạch điện khi cha nối
nguồn.
IV. Tiến hành thu dọn phòng thực hành
– Nhắc các thành viên trong nhóm vệ sinh khu nhóm mình thực hành.
– Sau khi song báo cáo với giáo viên giảng dạy.
V. Tổng kết đánh giá kết quả thực hành
– Giáo viên nhận xét giờ học
+ Kết quả học sinh đã làm đợc.
+ Nêu những tồn tại thiếu xót của học sinh.
+ Nhận xét về ý thức, thái độ học tập của học sinh.

– Về nhà học bài vẽ lại sơ đồ nguyên lý, sơ đồ lắp đặt, dự trù dụng cụ, vật liệu,
thiết
bị, chuẩn bị:
– Thiết bị: 2 công tắc ba cực, 1 ổ cắm điện, 1 ổ cắm.
– Dụng cụ: Kìm cắt dây,kìm mỏ nhọn, kìm tròn, tua vít, bút thử điện.
Nguyễn Văn Nghiên 20 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
Phần V. tài liệu tham khảo
Số
TT
Tên tài liệu Tác giả
1 Sách giáo khoa công nghệ lớp 12. Nguyễn Văn Khôi
2 Sách giáo viên công nghệ lớp 12. Nguyễn Văn Khôi
3 Giáo trình kỹ thuật điện. Nguyễn Văn Chất
4 Giáo trinh kỹ thuật điện tử. Nguyễn Quốc Bình
5 Giáo trình phơng pháp giảng dạy Nguyễn Văn Tuấn
6 Hớng dẫn thực hiện chơng trình SGK Công Nghệ 12 Nguyễn Văn Khôi
Nguyễn Văn Nghiên 21 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 -2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành môn công nghệ 9
Mô đun: Lắp đặt mạng điện trong nhà.
mục lục
Trang
Lời nói đầu. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1
Phần I
Đặt vấn đề.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 2
1. Lí do chọn đề tài. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 2
2. Mục đích nghiên cứu. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 3
3. Khách thể và đối tợng nghiên cứu.. .. .. .. .. .. .. .. 4
4. Nhiệm vụ nghiên cứu.. .. .. .. .. .. .. . 4

5. Giả thiết khoa học.. .. .. .. .. .. .. . 5
6. Phạm vi và thời gian thực hiện.. .. .. .. .. .. .. . 5
7. Các phơng pháp nghiên cứu.. .. .. .. .. .. .. . 5
Phần II
Nội dung.. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 6
I. Cơ sở lý luận về phơng pháp dạy thực hành. 6
A. Cơ sở lý thuyết về phơng pháp dạy thực hành 6
1 Khái niệm. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 6
2 Nhiệm vụ của dạy thực hành. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 6
3 Phân loại. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 6
4 Quá trình hình thành kỹ năng. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 7
5 Thực hiện bài dạy thực hành. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 8
B
Các phơng pháp dạy thực hành. .. .. .. .. .. .. .. . 9
1 Phơng pháp dạy thực hành 4 bớc. .. .. .. .. .. .. 9
2 Phơng pháp dạy thực hành 3 bớc. .. .. .. .. .. .. . 12
3 Phơng pháp dạy thực hành 6 bớc. .. .. .. .. .. .. 12
II Thực trạng của việc dạy và học thực hành môn công nghệ
trong những năm trớc đây.
15
III Quá trình thử nhiệm. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 15
IV Hiệu quả của việc sử dụng đồ dùng trực quan trong giảng
dạy thực hành môn công nghệ 12
16
Phần IIi
Kết luận và kiến nghị. .. .. .. .. .. .. .. 18
Phần IV
Phần V
Giáo án tham khảo.. .. .. .. .. .. .. .

Tài liệu tham khảo.. .. .. .. .. .. .. .
19
23
Nguyễn Văn Nghiên 22 Trờng THCS Đốc Tín
SKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Phần I. Đặt yếu tố. I. Lý do chọn đề tài. Đổi mới phơng pháp dạy học là trách nhiệm cấp thiết đang đặt ra cho ngànhgiáo dục lúc bấy giờ. Nghị quyết Đại hội đại biểu lần IX của Đảng đã chỉ rõ : Đổi mới phơng pháp dạy và học, phát huy t duy phát minh sáng tạo và năng lượng tự đào tạocủa ngời học, coi trọng thực hành thực tế, thực nghiệm, ngoại khoá, làm chủ kiến thức và kỹ năng, tránh nhồi nhét, học vẹt, học chay. Nh tất cả chúng ta biết môn công nghệ có những đặc trưng riêng so với môn họckhác, môn công nghệ 9 là môn học mới và khó cho cả giáo viên lẫn học viên cảvề phơng pháp dạy của thầy cũng nh phơng pháp học của trò. Bên cạnh đó độingũ giáo viên dạy bộ môn công nghệ đợc đào tạo và giảng dạy chuyên nghành còn thiếu. Nhiều giáo viên và học viên còn coi môn này là môn phụ nên cha đầu t thíchđáng về thời hạn điều tra và nghiên cứu tài liệu, đầu t cho những giờ dạy lí thuyết và đặc biệtlà những giờ dạy thực hành thực tế. Môn Công Nghệ 9 đợc phong cách thiết kế theo mô đun nghề nên thời lợng thực hành thực tế làkhá cao, đây là môn học gắn với thực tiễn, với sản xuất, rất thiết thực cho việcchọn nghề, hớng nghiệp cho học viên THCS. Do đó bên cạnh việc truyền thụkiến thức cho học viên, ngời giáo viên cần phải rèn luyện kiến thức và kỹ năng, kỹ xảo hoạtđộng nghề nghiệp cho học viên. Môn công nghệ là môn học mang nhiều tính thực tiễn do vậy phơng phápchủ yếu trong giảng dạy là kết hợp lí thuyết với thực hành thực tế, thực hành thực tế một mặtcũng cố triết lý cho học viên mặt khác để hình thành những kỹ năng và kiến thức cần thiếtcho học viên và tập cho học viên vận dụng những kỹ năng và kiến thức kiến thức và kỹ năng đã đợc học vàothực tế vào đời sống hàng ngày, qua đó gây thêm sự hứng thú và lòng say mêcủa học viên đối môn học góp thêm phần chuẩn bị sẵn sàng cho học viên phân luồng để một bộphận sẽ vào học những nghành giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, số cònlại sẽ đi vào đời sống lao động. Để tăng hiệu suất cao học tập, nhằm mục đích rèn luyện kỹ năng và kiến thức, thái độ đúng đắn, khoahọc trong lao động, thao tác theo quá trình rèn luyện tác phong công nghiệp thìviệc tổ chức triển khai và nhìn nhận tác dụng học tập là một việc làm rất là quan trọng củagiáo viên và học viên. Đây là yếu tố vừa mang tính thực tiễn vừa mang tính nhạy cảm nên việc tổchức cho học viên thực hành thực tế và nhìn nhận tác dụng thực hành thực tế môn công nghệ 9, cần có kế hoạch và phơng pháp đúng đắn, hiệu suất cao. Là một giáo viên Công nghệ đợc huấn luyện và đào tạo đúng chuyên ngành saunhững năm công tác làm việc tại trờng THCS Đốc Tín, trực tiếp giảng dạy mônNguyễn Văn Nghiên 2 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Công nghệ lớp 9, trăn trở với việc làm làm thế nào để nâng cao chất lợngmôn học, Giao hàng cho đời sống, tơng lai của học viên. Tôi đã mạnhdạn vận dụng một số ít giải pháp trong giảng dạy để nâng cao hiệu quảdạy một tiết thực hành mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhàmônCông nghệ 9. Sau đây tôi xin đợc trình diễn ý tưởng sáng tạo kinh nghiệm tay nghề của mình từ việc tổ chứcvà nhìn nhận tác dụng dạy thực hành thực tế môn công nghệ của học viên lớp 9 mà tôi xemlà có hiệu suất cao nâng cao chất lợng, hiệu suất cao giờ dạy. 2. Mục đích nghiên cứu và điều tra. ở bậc trung học cơ sở, việc học môn Công nghệ phần công nghiệp là môn học cónhiều kiến thức và kỹ năng mới mẻ và lạ mắt và mang đặc thù khoa học. Đặc thù những giờ thực hànhcủa môn học công nghệ lớp 9 là môn học khó truyền đạt so với giáo viên, khólàm so với học viên. Là môn học có rất nhiều kiến thức và kỹ năng mới, trừu tợng mangtính công trong thực tiễn. Chính vì lý do đó mà phân phối chơng trình của Bộ giáo dụcvà đào tạo và giảng dạy đã dành khoảng chừng 24 tiết thực hành và kiểm tra thực hành thực tế trên tổng số35 tiết của sách giáo khoa công nghệ 9 mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Tìm hiểu sâu về phơng pháp dạy học thực hành thực tế môn công nghệ 9. Nhằm tìmra cách dạy thực hành thực tế có hiệu suất cao nhất, giúp cho học viên đợc lĩnh hội kiến thứcnhanh hơn và vững chãi hơn. Mặt khác nếu có sự sẵn sàng chuẩn bị chu đáo từ phía giáoviên khi soạn giảng, học viên hoàn toàn có thể tiếp thu một lợng kiến thức và kỹ năng lớn và khó trongmột thời hạn ngắn. Hiệu quả giờ học sẽ đợc nâng cao. Xét về tâm lí lứa tuổi, so với những những em học viên ở lứa tuổi trung học cơ sở là lứa tuổiđang học làm ngời lớn nên hầu hết thích tìm tòi những cái mới lạ. Việc đa những đồdùng trực quan, và đợc thử kinh nghiệm tay nghề của mình vào những bài thực hành thực tế là rất cầnthiết, sẽ làm cho học viên thú vị, mê hồn học tập. Tuy nhiên nếu giáo viênkhông có sự tinh lọc trong việc sử dụng đồ dung trực quan rất dễ gây phản tácdụng hoặc hoàn toàn có thể dẫn đến việc mất tập trung chuyên sâu vào nội dung bài giảng và có thểgây ra tai nạn thương tâm lao động3. Khách thể và Đối tợng nghiên cứuKhách thể nghiên cứu và điều tra là học viên lớp 9 trờng THCS Đốc Tín – Mỹ Đức HàNội. Đối tợng điều tra và nghiên cứu của đề tài Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môncông nghệ lớp 9, mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà trong trờng trung học cơ sở baogồm cả thầy và trò. 4. Nhiệm vụ điều tra và nghiên cứu. Nghiên cứu lý luận : Lý luận về phơng pháp dạy học thực hành thực tế trong trờngTHCS, đặc biệt quan trọng là dạy thực hành thực tế môn công nghệ lớp 9 lúc bấy giờ. Nguyễn Văn Nghiên 3 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Nghiên cứu thực tiễn : Xây dựng những giáo án dạy thực hành thực tế môn công nghệlớp 9, mua những thiết bị vật dụng trực quan có trong bài dạy, và bộc lộ qua cácgiờ lên lớp tại hai lớp 9 trờng THCS Đốc Tín. Với tiềm năng chung của giáo dục phổ thông lúc bấy giờ là Giúp học sinhphát triển tổng lực về dạo đức, trí tuệ, sức khỏe thể chất, nghệ thuật và thẩm mỹ và những kĩ năng cơ bản, tăng trưởng năng lượng cá thể, tính năng động và phát minh sáng tạo, hình thành nhân cáchcon ngời Nước Ta xã hội chủ nghĩa, thiết kế xây dựng t cách, nghĩa vụ và trách nhiệm công dân ; sẵn sàng chuẩn bị cho học viên liên tục học lên hoặc đi vào đời sống lao động, tham giabảo vệ tổ quốc ; Kết quả cần đạt đợc của đề tài này là điều tra và nghiên cứu sâu phơng pháp dạy họcthực hành, kiến thiết xây dựng những bài dạy thực hành thực tế phối hợp với việc sử dụng vật dụng dạyhọc có hiệu suất cao nhằm mục đích rèn luyện kiến thức và kỹ năng thực hành thực tế cho học sinh khối lớp 9. Nhằm Phát huy tính tích cực, tự giác, dữ thế chủ động, phát minh sáng tạo của học viên ; phù hợpvới đặc trng môn học, đặc thù đối tợng học viên, điều kiện kèm theo của từng lớp học ; bồi dỡng cho học viên phơng pháp tự học, năng lực hợp tác ; rèn luyện kỹ năngvận dụng kỹ năng và kiến thức vào thực tiễn ; tác động ảnh hưởng đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứngthú và nghĩa vụ và trách nhiệm học tập của học viên. 5. Giả thiết khoa học : Để nâng cao chất lợng giờ dạy những tiết thực hành môn công nghệ 9, mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà ở trờng trung học cơ sở nói chung và ở hai lớp 9 trờngTHCS Đốc Tín nói riêng thi phải thay đổi phơng pháp dạy của thầy và cả cáchhọc của trò. Mục dích hầu hết là lấy học viên làm TT để những em tự hìnhthành kỹ năng và kiến thức dới sự hớng dẫn của giáo viên, từ đó kích thích sự hứng thú họctập của những em. 6. Phạm vi và thời hạn thực hiệnSố lợng : Toàn bộ học viên lớp 9 trờng THCS Đốc Tín – Mỹ Đức TP. Hà Nội. Thời gian triển khai : Học Kì I năm học 2012 2013. Nội dung : Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ lớp 9, mô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà trong trờng trung học cơ sở gồm có cả thầy và trò. 7. Các phơng pháp nghiên cứuKhi nghiên cứu và điều tra đề tài tôi dựa trên những phơng pháp : – Phơng pháp quan sát s phạm. – Phơng pháp thực nghiệm giáo dục. – Phơng pháp tìm hiểu thêm tài liệu. – Phơng pháp nghiên cứu và phân tích tổng hợp. Nguyễn Văn Nghiên 4 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. – Phơng pháp tổng kết, rút kinh nghiệm tay nghề. – Phơng pháp tìm hiểu nghiên cứuNguyễn Văn Nghiên 5 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. PhầnII. Nội dung. I. Cơ sở lý luận về phơng pháp dạy thực hành thực tế. A. Cơ sở triết lý về phơng pháp dạy thực hành1. Khái niệmDạy học đợc diễn ra dới nhiều hình thức tổ chức triển khai khác nhau nhằm mục đích đạt đợc cácmục tiêu dạy học cũng nh tương thích với nhiều nội dung triết lý hay thực hành thực tế, ởphần này chỉ xét đến những phơng pháp dạy học chủ yếu trong việc tổ chức triển khai giờthực hành. Phơng pháp dạy thực hành thực tế là phơng pháp dạy học hớng đến việc lĩnh hội vàhình thành kiến thức và kỹ năng, kỹ xảo hoạt động giải trí nghề nghiệp. Phơng pháp dạy thực hành thực tế là phơng pháp dạy học mà trong đó học viên dựavào sự quan sát giáo viên làm mẫu và thực thi thực hành thực tế tự lực dới sự hớng dẫncủa giáo viên, nhằm mục đích giúp cho học viên rèn luyện kỹ năng và kiến thức thực hành thực tế. 2. Nhiệm vụ của dạy thực hành thực tế – Hoàn thiện và vận dụng hiểu biết kỹ thuật. – Hình thành và rèn luyện kiến thức và kỹ năng, kỹ xảo lao động. – Hình thành và tăng trưởng t duy kỹ thuật, bồi dỡng năng lượng kỹ thuật. – Thực hiện những tính năng giáo dục nh : tác phong lao động, hợp tác, độc lậpsáng tạo, xử lý yếu tố, vệ sinh môi trờng. – Thực hành kiểm nhiệm sự đúng chuẩn của triết lý. 3. Phân loạiPhơng pháp dạy thực hành thực tế đợc phân loại theo nội dung và hình thức. a. Phân loại theo nội dung – Thực hành nhận ra : Là xác lập vật mẫu, yên cầu học viên phải có năng lực quan sát. Giáo viênphải hớng dẫn học viên quan sát bằng giác quan và phối hợp với những phơng tiệndạy học khác, những giải pháp so sánh, so sánh và hớng dẫn học viên có kiến thức và kỹ năng, thói quen quan sát. – Thực hành khảo sát : Đòi hỏi học viên phải nghiên cứu và phân tích những dữ kiện để có đủ cơ sở nắm vững nộidung. – Thực hành kiểm nhiệm : Đối với một nội dung học viên đã nắm đợc về mặt triết lý và thực hành thực tế đểkiểm nhiệm triết lý đó, ở hình thức này ta hoàn toàn có thể giả thuyết ( giả thuyết lànhững phỏng đoán hài hòa và hợp lý dựa trên cơ sở khoa học. Giả thiết hoàn toàn có thể đúng hoặcsai, đúng khi tác dụng thực hành thực tế tương thích giả thuyết, sai khi hiệu quả không phùhợp với giả thuyết ). – Thực hành theo quy trình tiến độ sản xuất : Nguyễn Văn Nghiên 6 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Nhằm rèn luyện cho học viên có kiến thức và kỹ năng, kỹ xảo nh : triển khai một loại sản phẩm, phong cách thiết kế, sử dụng dụng cụ ( đo kiểm tra, quản lý và vận hành, cầm tay, đa mục tiêu ), sửachữa, tháo lắp mẫu sản phẩm. b. Phân loại theo hình thức : – Phơng pháp dạy thực hành thực tế 4 bớc. – Phơng pháp dạy thực hành thực tế 3 bớc. – Phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớc. 4. Quá trình hình thành kỹ năngSơ đồ hình thành kỹ năng và kiến thức Hoạt động của giáo viên và học sinhKỹ năng có nhiều loại, nhng chúng thờng đợc hình thành theo những quyluật nhất định, thờng khởi đầu từ việc nhận thức và kết thúc là biểu lộ ở hànhđộng đơn cử. Có thể tóm tắt theo sơ đồ trên. Qua sơ đồ trên cho ta thấy quy trình hình thành kỹ năng và kiến thức ở học viên gồm 3 quy trình tiến độ : Giai đoạn hình thành động cơ và lĩnh hội hiểu biết thiết yếu cho hoạt động giải trí. Kết quả của quá trình này là hình thành biểu tợng và hình ảnh hành vi, baogồm nhận thức về mục tiêu, trách nhiệm và trình tự những động tác cần triển khai. Đểđạt đợc tác dụng này giáo viên phải định hớng tạo động cơ học tập và những hiểubiết thiết yếu cho học viên. Giai đoạn tạo dựng động hình hoạt động. Nhằm chuyển biểu tợng hoạt động thành những hoạt động tay chân, hay còn gọilà động hình hoạt động. Động hình có đợc nhờ quan sát và bắt chớc một cách cóý thức những động tác đang và đã có trớc đây. Để tương hỗ cho học sinh động hìnhgiáo viên cần phải làm mẫu, lý giải kỹ lỡng cho học viên về hành vi cầnhình thành kỹ năng và kiến thức. Giai đoạn hình thành kỹ năng và kiến thức. ở quá trình này kiến thức và kỹ năng đợc hình thành từ từ nhờ tái hiện, lặp đi lặp lạinhiều lần những động hình đã có phối hợp với việc nghiên cứu và phân tích, kiểm soát và điều chỉnh vậnđộng. Do đó quá trình này giáo viên cần tổ chức triển khai huấn luyện và đào tạo cho học viên. Nguyễn Văn Nghiên 7 Trờng THCS Đốc TínLĩnh hội hiểubiết kỹ thuậtBắt ch ớc Luyện tậpHình ảnh, biểut ợng vận độngĐộng hìnhvận độngKỹ năngĐịnh h ớng thôngtin kỹ thuậtLàm mẫu Huấn luyệnSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Từ việc nghiên cứu và phân tích quy trình hình thành kỹ năng và kiến thức trên tất cả chúng ta thấy đợc rằngtrong dạy thực hành thực tế cần tích hợp sử dụng nhiều phơng pháp dạy học đơn lẻ khácnhau tuỳ theo mục tiêu và nội dung của từng tiến trình nh : phơng pháp làm mẫu ; phơng pháp quan sát ; phơng pháp huấn luyện và đào tạo ; phơng pháp rèn luyện. Các giaiđoạn hình thành kiến thức và kỹ năng là cơ sở cho việc phong cách thiết kế cấu trúc bài dạy thực hành thực tế ( tiến trình hớng dẫn khởi đầu, hớng dẫn thờng xuyên, hớng dẫn kết thúc ) và cácphơng pháp dạy thực hành thực tế. 5. Thực hiện bài dạy thực hànha. Chuẩn bị * Giáo viên cần phải : – Chọn phơng án thực hành thực tế dựa vào nhiều yếu tố nh học viên, thời hạn, nộidung, phơng tiện mà lựa chọn phơng án cá thể, hàng loạt hay hoạt động giải trí nhóm. – Chuẩn bị dụng cụ : ở trong thực trạng sử dụng đợc và đủ cho từng học viên. – Dựa trên phơng án thực hành thực tế đã chọn để chia nhóm, phân công học viên. – Kiểm tra và sắp xếp dụng cụ, đặc biệt quan trọng quan tâm đến yếu tố bảo đảm an toàn khi thực hành thực tế. – Khi đã có không thiếu phơng tiện thì giáo viên hoàn toàn có thể chọn phơng án cá thể giaocho từng học viên thực thi với phơng tiện và thời hạn tơng đơng nhau. b. Giai đoạn triển khai bài dạy : thông thờng đợc thực thi theo 3 giai đoạnGiai đoạn hớng dẫn mở màn. Giáo viên phải sử dụng một số ít phơng pháp dạy học khác nhau nh phơng phápthuyết trình để trình diễn rõ tiềm năng bài học kinh nghiệm và phơng pháp diễn trình để hớngdẫn cách thực hiệnGiáo viên sử dụng những sơ đồ và nhấn mạnh vấn đề việc sử dụng dụng cụ và lu ý cácmốc kiểm tra, điểm khoá. Giáo viên kiểm tra học viên về bài kim chỉ nan có đặc thù bắt buộc. Giai đoạn hớng dẫn thờng xuyên. Sau khi học viên đã nắm vững về cách triển khai bài thực hành thực tế thì cho họcsinh thực thi theo từng nhóm, từng tổ hay cá thể. Trong lúc thực hành thực tế họcsinh ghi nhận những hiệu quả vào phiếu để giáo viên hoàn toàn có thể nhìn nhận cho điểm. Giáo viên phải theo dõi hoạt động giải trí của từng nhóm hay từng cá thể để hớngdẫn kịp thời và giải đáp những vướng mắc gồm có cả lớp. Phải có sự phân phốithời gian để hớng dẫn đồng đều tổng thể học viên. Giai đoạn hớng dẫn kết thúcYêu cầu về mặt s phạm là phải kết thúc thực hành thực tế trớc giờ pháp luật để giáoviên nhận xét và tổng kết giờ học. + Phân tích tác dụng thực thi và giải đáp vướng mắc. + Lu ý những sai sót mà đa phần học viên vấp phải. + Củng cố kiến thức và kỹ năng đã học trải qua thực hành thực tế. Nguyễn Văn Nghiên 8 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. B. Các phơng pháp dạy thực hành1. Phơng pháp dạy thực hành thực tế 4 bớcMục đích chính của dạy thực hành thực tế là hình thành kỹ năng và kiến thức cao hơn là hìnhthành kỹ xảo. Từ cấu trúc tổ chức triển khai bài dạy thực hành thực tế 3 quá trình triển khai bàidạy trên, để dạy kỹ năng và kiến thức lần đầu ngời ta chia hớng dẫn mở màn và hớng dẫn th-ờng xuyên thành một quy mô phơng pháp mới là quy mô phơng pháp dạy thựchành 4 bớc. Mô hình phơng pháp dạy thực hành thực tế 4 bớc là một phơng pháp đợc xuất pháttừ thuyết hành vi và đợc cải tiến thành 4 bớc có sự diễn trình của giáo viên. Nó là một phơng pháp quan trọng trong dạy thực hành thực tế mà ở đó học viên pháttriển cả trí tuệ và kỹ năng và kiến thức thực hành thực tế. Có nhiều tác giả gọi phơng pháp này là ph-ơng pháp dạy thực hành thực tế. Phơng pháp này đợc tuân thủ theo nguyên tắc : Trìnhdiễn Làm mẫu Làm theo Tiến hành rèn luyện. Sơ đồ cấu trúc phơng pháp dạy thực hành thực tế 4 bớc * Bớc 1 : Mở đầu bài dạy. Nguyễn Văn Nghiên 9 Trờng THCS Đốc TínThông tinLàm mẫuLàm lạiTựluyện tậpB ớc 1 – Trình bày thông tin bài thực hành thực tế, thao tác cần luyệntập. – Khơi dậy sự chú ý quan tâm của học viên. – Giới thiệu, làm rõ trách nhiệm, kỹ năng và kiến thức sơ bộ. B ớc 2 – Làm mẫu và lý giải cái gì ? làm nh thế nào ? Tạisao ? ( b ớc việc làm là gì ? b ớc việc làm đó làm nhthế nào ? tại sao triển khai việc làm đó ). – Đ a ra những đặc thù cơ bản. – Lặp lại những b ớc việc làm. B ớc 3 – Làm lại những b ớc việc làm và lý giải làm cái gì ? nh thế nào ? tại sao ? – Giáo viên đặt câu hỏi kiểm tra, sửa lỗi, đem đến sựchắc chắn, tạo động cơ học tập, khen ngợi, phê bình cóthể. B ớc 4 – Tự thực hiện những quy trình việc làm. – Can thiệp vào bằng sự trợ giúp nếu thiết yếu. – Kiểm tra hiệu quả, kiểm tra những tiêu chuẩn nhìn nhận. – H ớng dẫn những kỹ năng và kiến thức tiếp theo. SKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Mục đích của bớc này là khơi dậy động cơ học tập so với nội dung bài họcđó và nhằm mục đích giúp học viên nhận ra đợc trách nhiệm học tập. Nhiệm vụ của giáoviên lúc này là : – không thay đổi lớp, tạo không khí học tập. – Gây động cơ học tập. – Xác định trách nhiệm của học viên, tiêu chuẩn chất lợng ( kỹ thuật, tiến trình, nộiquy, thời hạn ). – Kiểm tra sự chuẩn bị sẵn sàng dụng cụ, vật tư của học viên. * Bớc 2 : Giáo viên diễn trình làm mẫu ( lý giải + nghiên cứu và phân tích ). Mục đích của bớc này là diễn trình làm mẫu để học viên quan sát và tiếpthu. Bởi vậy giáo viên cần chú ý quan tâm : – Phải sắp xếp lớp sao cho hàng loạt học viên hoàn toàn có thể quan sát đợc. – Thực hiện bài diễn trình với vận tốc vừa phải, không một lúc diễn trình nhiềuthao tác. – Giảng giải cùng với màn biểu diễn. – Đặt câu hỏi để thôi thúc lớp tâm lý học, lôi kéo sự chú ý quan tâm cả lớp vào nhữngđiểm chính. – Nhấn mạnh những điểm chính. – Lặp đi lặp lại một vài lần, nếu thiết yếu hoàn toàn có thể kiểm tra lại sự tiếp thu của họcsinh. * Bớc 3 : Học sinh làm lại và lý giải ( học viên làm từng phần ) Mục đích của bớc này là tạo cho học viên tiến hành sự tiếp thu thành hoạtđộng chân tay ở quá trình tiên phong có sự giúp sức, kiểm tra của giáo viên. Nộidung của bớc này là : – Học sinh nêu lại và lý giải đợc những bớc công tác làm việc. – Học sinh lập lại những bớc công tác làm việc. – Kiểm tra, kiểm soát và điều chỉnh lại hoạt động giải trí cho học viên. * Bớc 4 : Luyện tập độc lập ( học viên làm hoàn hảo ) Mục đích của bớc này là học viên rèn luyện kiến thức và kỹ năng. Nội dung của bớc nàylà : – Học sinh rèn luyện. – Giáo viên quan sát, kiểm tra và trợ giúp học viên. 2. Phơng pháp dạy thực hành thực tế 3 bớcKhi học viên đã có một chút ít kỹ năng và kiến thức về hoạt động giải trí nghề nào đó, nhằm mục đích luyện tậpkỹ năng cao hơn, hoặc những kiến thức và kỹ năng đơn thuần thì giáo viên sử dụng mô hìnhphơng pháp dạy thực hành thực tế 3 bớc. Phơng pháp này có công dụng tạo điều kiện kèm theo cho học viên tiếp thu những quy trìnhthao tác thực hành thực tế để hình thành biểu tợng và chuyển tại những tri thức thành kỹNguyễn Văn Nghiên 10 Trờng THCS Đốc TínThôngtinlĩnh hộilý thuyếtTựluyện tậpB ớc 1 – Trình bày thông tin bài thực hành thực tế – Khơi dậy sự quan tâm của học viên. – Giới thiệu, làm rõ trách nhiệm, kiến thứcsơ bộ. B ớc 2 – Trình bày kim chỉ nan về bài thực hành thực tế – Nội dung kim chỉ nan, quá trình rèn luyện. – Phân nhóm, giao trách nhiệm. – L u ý về an toàn lao động ( Hình thức tổ chức triển khai học : toàn lớp ) B ớc 3 tổ chức triển khai rèn luyện – Học sinh rèn luyện theo tiến trình h ớng dẫn ( b ớc 2 ). – Giáo viên quan sát, trợ giúp. SKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. năng thao tác thực hành thực tế. Chính vì thế học viên học tập còn bị động, phụ thuộcvào những gì giáo viên truyền thụ và phải làm theo. Sơ đồ cấu trúc phơng pháp dạy thực hành thực tế 3 bớc3. Phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớcNgoài mục tiêu hình thành kỹ năng và kiến thức thực hành nghề, tổ chức triển khai dạy thực hànhtheo quy mô phơng pháp này còn tăng trưởng ở học viên năng lượng hợp tác, tự thunhận thông tin và kỹ năng và kiến thức lập kế hoạch lao động. Mô hình phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớc kiến thiết xây dựng trên cơ sở của lý thuyếthoạt động phối hợp với công dụng hớng dẫn và thông tin tài liệu để kích thích họcsinh độc lập xử lý trách nhiệm học tập, hình thành nhân cách. Mô hình phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớc là một phơng pháp đa hợp, trongđó học viên tự thu nhận thông tin, trách nhiệm học tập và thực thi lập kế hoạch, quá trình, thực thi đúng theo những phiếu học tập. Các bớc của phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớcNguyễn Văn Nghiên 11 Trờng THCS Đốc TínB. 2K ế hoạchB. 1T hông tinB. 6 Đánh giáBớc 1N hững hỡng dẫn banđầu, trách nhiệm thựchànhBớc 2N hóm học viên tựlập kế hoạch, quytrình làm việcBớc 6C ái gì phải đợclàmtốt hơn ở lần sau ? Trao đổi chuyênmôn với giáoviên. SKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Sơ đồ cấu trúc phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớcMục đích của phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớc. – Nâng cao năng lượng hoạt động giải trí nh thu nhận thông tin, tổ chức triển khai thực thi côngviệc. – Khơi dậy và vận dụng những kinh nghiệm tay nghề của học viên. – Chủ động, tích cực hoá ngời học. – Học sinh hợp tác theo nhóm để tự lập kế hoạch thao tác. – Chịu nghĩa vụ và trách nhiệm trớc loại sản phẩm của mình làm ra. – Tự tổ chức triển khai lao động. – Tự kiểm tra, nhìn nhận. Điều kiện cho việc sử dụng phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớc. – Tổ chức học tập theo nhóm. – Phải có những tài liệu học tập khá đầy đủ. – Có đủ khoảng trống và phơng tiện để để học viên học tập theo nhóm. – Học sinh tích cực, tự giác, độc lập và niềm tin hợp tác ( vừa là điều kiện kèm theo vừalà tiềm năng ) Ưu điểm : – Tích cực hoá học sinh. – Đạt đợc những tiềm năng giáo dục nh : chịu nghĩa vụ và trách nhiệm cao, độc lập, phát minh sáng tạo. Nhợc điểm : – Tốn nhiều thời hạn. – Phải có không thiếu phơng tiện dạy học, phiếu thực hành thực tế. Vai trò của giáo viên : – Tạo điều kiện kèm theo cho học viên hoạt động giải trí độc lập. Nguyễn Văn Nghiên 12 Trờng THCS Đốc TínB. 4T hực hiệnB. 3Q uyết địnhB. 5K iểm traBớc 3N hóm trao đổichuyên môn với giáoviên đểđi đến quyết định hành động kếhoạch, quy trìnhBớc 4H ọc sinh thựchiện nhiệm vụtheo kế hoạchBớc 5K ết hợp với phiếuđiều traSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. – Quan sát học viên và cố vấn khi có nhu yếu. – Giáo viên không phải là TT của quy trình dạy học. Nguyễn Văn Nghiên 13 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. II. Thực trạng của việc dạy và học thực hành thực tế môn công nghệ trong nhữngnăm trớc đâyTrong những năm qua, những cấp quản lí giáo dục và đội ngũ giáo viên đã cónhiều nỗ lực để nâng cấp cải tiến, thay đổi phơng pháp giáo dục, tuy nhiên theo nghiên cứuthực tiễn dạy học ở những trờng trung học cơ sở cũng chỉ đa ra những yếu tố đơn cử nh sau : – Phơng pháp thuyết trình thông tin tri thức của giáo viên đợc sử dụng quánhiều và có nhiều bài dạy không cung ứng đợc tiềm năng của bài học kinh nghiệm. – Đội ngũ giáo viên huấn luyện và đào tạo đúng trình độ còn thiếu. – Việc sử dụng phối hợp những phơng pháp dạy học còn hạn chế. – Việc dạy học trải qua những hoạt động giải trí thực tiễn, sử dụng dạy thí nghiệm, thực hành thực tế còn ít đợc triển khai, nếu có cũng rất đơn điệu. – Nhiều giáo viên và học viên còn coi nhẹ việc học môn công nghệ, coi là mônphụ nên không đầu t khám phá môn học này. Nguyên nhân chính của tình hình trên là do kiến thức và kỹ năng thực hành thực tế của giáo viêncòn nhiều hạn chế. Trang thiết bị và những dụng cụ Giao hàng cho việc giảng dạythực hành còn gặp rất nhiều thiếu thốn. Đặc biệt so với trờng THCS Đốc Tín là một trờng nằm trên địa phận nôngnghiệp, là vùng xa của thành phố, trang thiết bị Giao hàng cho thực hành thực tế còn ít, đồdùng cũ và h hỏng nhiều, cha có phòng thực hành thực tế nên việc học thực hành thực tế môncông nghệ gặp rất nhiều hạn chế. Iii. Quá trình thử nhiệmNgay từ những năm học trớc tôi đã mạnh dạn sử dụng vật dụng trực quan có sẵnđợc trang bị * Các quy mô, thiết bị, vật dụng có sẵn : – Các quy mô : + Mô hình mạch điện bảng điện 1 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc nguồn hai cựu điều khiển1 đèn + Mô hình mạch điện bộ đèn ống huỳnh quang. + Mô hình mạch điện hai công tắc nguồn hai cựu điều khiển và tinh chỉnh hai đèn + Mô hình mạch điện hai công tắc nguồn ba cựu tinh chỉnh và điều khiển một đèn + Mô hình mạch điện một công tắc nguồn ba cựu tinh chỉnh và điều khiển hai đèn – Các thiết bị : + Các thiết bị đóng cắt và bảo vệ : Công tắc hai cựu, công tắc nguồn ba cựu ; cầu dao, cầu chì + Các thiết bị lấy điện : Các ổ cắm, phích cắm + Các thiết bị kẹp chặt và tháo lắp : Kìm, êtô, tua vít, cờ lê, mỏ lết – Các vật dụng : Bóng đèn, mỏ hàn. Nguyễn Văn Nghiên 14 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Ngoài ra tôi còn tự mua, làm thêm những dụng cụ và phối hợp với những thiết bị cácnhóm sẵn sàng chuẩn bị để phục vụ việc giảng dạy thực hành thực tế của môn công nghệ lớp 9. ( ổ cắm : 8 chiếc ; ; Kìm điện : 8 chiếc ; Tuôc nơ vít : 10 chiếc ; ) Trong quy trình giảng dạy những bài thực hành thực tế môn công nghệ lớp 9 tại 2 lớp ( Avà B ). Tôi nhận thấy việc sử dụng đúng phơng pháp phối hợp với sử dụng đồdùng trực quan đã phát huy hiệu quả hoạt động giải trí dạy và học của thầy và trò. Họcsinh đợc lĩnh hội kiến thức và kỹ năng nhanh hơn, hiểu sâu hơn thực chất của những mạch điệnhay sử dụng trong mái ấm gia đình và đợc thử kinh nghiệm tay nghề của mình trong thực tiễn để thiết kếvà tạo ra những mạch điện đơn thuần, những em mê hồn yêu dấu môn học mặc dầu môncông nghệ là môn học khó, phát huy cho học viên tính dữ thế chủ động khám phá vàkhắc sâu kiến thức và kỹ năng bài học kinh nghiệm. iV. Hiệu quả của việc sử dụng vật dụng trực quan trong giảng dạy thựchành môn công nghệ 9T ừ năm học 2006 – 2007 cho đến nay khi dạy những bài thực hành thực tế của môncông nghệ lớp 9. Khi sử dụng đúng phơng pháp dạy học thực hành thực tế phối hợp vớiviệc sử dụng vật dụng trực quan có hiệu suất cao. Tôi nhận thấy những em học viên saymê, hứng thú trong học tập. Các em chăm chỉ thực hành thực tế và có năng lực thựchành tốt. Chính cho nên vì thế mà tác dụng học tập của bộ môn đợc nâng cao rõ ràng. Hiệuquả của việc vận dụng đề tài nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn côngnghệ lớp 9 phối hợp với việc sử dụng vật dụng trực trong dạy thực hành thực tế mônCông nghệ 9 đợc biểu lộ đơn cử là : Về phía thầy. – Say mê điều tra và nghiên cứu, tìm tòi, học tập những kỹ năng và kiến thức nâng cao tương quan đếnnghành kỹ thuật điện và điện gia dụng, rèn luyện kiến thức và kỹ năng thực hành thực tế của bảnthân để cung ứng đợc nhu yếu học tập của học viên. – Tích cực tìm kiếm những dụng cụ, thiết bị và vật dụng ngoài trong thực tiễn để đa vàominh họa cho bài dạy và sử dụng trong những bài thực hành thực tế giúp học viên thấy đợccác mẫu sản phẩm điện gia dụng đợc sử dụng ngoài thực tiễn và đợc ứng dụng trongđời sống, sản xuất rất phong phú, phong phú và đa dạng. – Xây dựng một mạng lưới hệ thống những bài dạy thực hành thực tế của chơng trình lớp 9 một cáchkhoa học hài hòa và hợp lý tương thích với đối tợng học viên và đúng theo phân phối chơngtrình sách giáo khoa. Về phía trò. – Học sinh thú vị, mê hồn học tập, phát huy tính dữ thế chủ động phát minh sáng tạo tronghọc tập và khắc sâu kiến thức và kỹ năng bài học kinh nghiệm. – Học sinh đợc thực hành thực tế và thao tác nhiều hơn, đợc tìm tòi, phát huy tínhsáng tạo của mình trong những tiết học thực hành thực tế. Các em đã phong cách thiết kế và làm đợcmột số mạch điện đơn thuần ứng dụng trong trong thực tiễn đời sống. ( + M ạch điện bảngNguyễn Văn Nghiên 15 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. điện 1 cầu chì, 1 ổ cắm, 1 công tắc nguồn hai cựu điều khiển và tinh chỉnh 1 đèn ; mạch điện bộ đènống huỳnh quang ; mạch điện hai công tắc nguồn hai cựu điều khiển và tinh chỉnh hai đèn ; mạchđiện hai công tắc nguồn ba cựu điều khiển và tinh chỉnh một đèn ; mạch điện một công tắc nguồn ba cựuđiều khiển hai đèn ) Kết quả đạt đợc sau khi ứng dụng đề tài vào giảng dạy tại hai lớp 9 tại trờngTHCS Đốc Tín so với những năm cha ứng dụng thì thấy : Tỷ lệ học viên đạt loạigiỏi, khá tăng lên rất nhiều ; tỷ suất học viên bị xếp loại trung bình giảm và họcsinh yếu, kém trong môn công nghệ 9 không còn em nào. Nguyễn Văn Nghiên 16 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Phần II. Kết luận và kiến nghị1. Kết luậnTrong dạy học thực hành thực tế thiết bị dạy học đợc gắn bó ngặt nghèo với phơngpháp dạy học. Đặc thù của môn công nghệ là môn học gắn liền với kỹ thuật, vớithực tiễn, với sản xuất do vậy không hề dạy ” chay ” chỉ bằng lời nói mà phải cócơ sở vật chất và thiết bị tối thiểu để dạy thực hành thực tế. Những thiết bị và dụng cụ đểdạy thực hành thực tế này không riêng gì phân phối cho thầy giáo mà phải cung ứng đầy đủcho học viên, để những em rèn luyện kiến thức và kỹ năng thực hành thực tế. Qua việc điều tra và nghiên cứu đề tài Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môncông nghệ lớp 9 tôi nhận thấy việc sử dụng vật dụng trực quan trong dạy thựchành môn Công nghệ 9, thực sự giúp cho học viên hứng thú trong học tập. Giúphọc sinh hiểu bài thâm thúy hơn và tăng trưởng t duy, rèn kiến thức và kỹ năng thực hành thực tế và tácphong lao động công nghiệp. Bản thân tôi nhận thấy việc tự học, tự điều tra và nghiên cứu để không ngừng trau dồi vềkiến thức, về phơng pháp giảng dạy, rèn luyện kinh nghiệm tay nghề trong giảng dạy thựchành là việc làm vô cùng thiết yếu, giúp học viên hiểu bài thâm thúy và học sinhhứng thú, thích học, ham học và muốn học. Có nh vậy mới cung ứng đợc lòng tinyêu của học viên và nhu yếu của xã hội. Tôi nhận thấy tính khả thi của đề tài làrất lớn. 2. Kiến nghịĐể triển khai tốt những tiết dạy thực hành thực tế môn Công nghệ 9. Các cấp cần có chínhsách, chính sách quản trị, chính sách bồi dỡng phải chăng, tạo điều kiện kèm theo tốt nhất cho đội ngũgiáo viên khi sử dụng vật dụng trực trong dạy thực hành thực tế môn Công nghệ 9. Cầntrang bị thêm những phơng tiện, thiết bị Giao hàng cho dạy thực hành thực tế môn Công nghệ9. Nâng cao công tác làm việc đào tạo và giảng dạy, bồi dỡng giáo viên đủ kỹ năng và kiến thức để sử dụng đồdùng trực quan trong dạy thực hành thực tế môn Công nghệ 9 một cách có hiệu suất cao. Đốc Tín, thỏng 4 / 2013N gời viết sáng kiếnNguyễn Văn NghiênTiết 19 + 20 + 21 : Bài 8 : Thực hànhlắp mạch điện hai công tắc nguồn hai cực tinh chỉnh và điều khiển hai đènI. Mục tiêu : – Kiến thức : Sau khi học tuy nhiên học viên vẽ đợc sơ đồ lắp ráp mạch điện haicông tắc hai cực điều khiển và tinh chỉnh hai đèn. – Lắp đặt đợc mạng điện đúng quá trình, bảo vệ nhu yếu kỹ thuật – Kỹ năng : Làm việc cẩn trọng, kiên trì, khoa học và bảo đảm an toàn. II.Chuẩn bị của thầy và trò : – GV : Nghiên cứu kỹ nội dung bài trong SGK và SGVNguyễn Văn Nghiên 17 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. – Vật liệu : 2 bóng đèn sợi đốt, đui đèn, bảng điện, dây đẫn, phụ kiện đidây, giấy giáp, băng dính cách điện – Thiết bị : 2 công tắc nguồn hai cực, 1 ổ cắm điện, 1 ổ cắm. – Dụng cụ : Kìm cắt dây, kìm mỏ nhọn, kìm tròn, tua vít, bút thử điện. – HS : Nghiên cứu kỹ nội của dung bài họcIII. Tiến trình dạy học : 1. ổ n định tổ chức triển khai 12. Kiểm tra bài cũ : 3. Bài mới : Hoạt động của thầy và trò Nội dungHĐ1 : Tìm tòi phát hiện kiến thứcmới. GV : Giới thiệu bài họcGV : Nêu tiềm năng bài thực hành thực tế, nộiquy thực hành thực tế. – Chia nhóm thực hành thực tế : mỗi nhóm 4-5 học viên. Các nhóm trởng kiểm tra việcchuẩn bị hoặc nhận dụng cụ, vật liệuthiết bị cho bài thực hành thực tế. HĐ2 : Tìm hiểu cách vẽ sơ đồ lắp ráp. GV : Đây là kỹ năng và kiến thức đã hình thành từbài trớc nên giáo viên cho học viên làmviệc theo nhóm. GV : Hai bóng đèn đợc mắc với nhaunh thế nào ? + Cầu chì, công tắc nguồn mắc vào dây phahay dây trung tính ? + Phơng án lắp ráp những thiết bị đóngcắt, bảo vệ và phơng án đi dây. GV : Chỉ định nhóm trình diễn tác dụng, cả lớp bổ xung. GV : Kết luậnHS : Làm việc theo nhóm kiến thiết xây dựng sơđồ lắp ráp dới sự quan sát và chỉ bảocủa giáo viên. GV : Kiểm tra sơ đồ lắp ráp của cácnhóm. HĐ3 : Tìm hiểu cách lập bảng dự trùdụng cụ, vật tư và thiết bị điện. GV : Sau khi những nhóm vẽ sơ đồ lắp đặtxong giáo viên cho học viên quan sátsơ đồ của từng nhóm gồm những dụngcụ vật tư gì ? GV : Trong sơ đồ gồm những dụng cụ, vật tư gì ? HS : Ghi những số liệu kỹ thuật của cácdụng cụ, thiết bị vào bảng. I Dụng cụ, vật tư và thiết bị. – ( SGK ). II. Nội dung và trình tự thực hành thực tế. 1. Vẽ sơ đồ lắp ráp. 2. Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệuvà thiết bị. TT Tên dụng cụ, vậtliệu và thiết bịSố l-ợngYêu cầukỹ thuậtDao thợ điệnKìm tuốt dâyKhoan tayThớcTốtCòn tốtMũinhọnCòn tốtHĐ4. Tìm hiểu cách lắp mạch điện : GV : Cho học viên mỗi nhóm nghiên cứuquy trình lắp ráp mạch điện điện trongSGK. 3. Lắp mạch điện. Nguyễn Văn Nghiên 18 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. HS : Tiến hành và nêu ý tởng. GV : Kết luận sau đó đa ra quy trình tiến độ lắpđặt mạch điệnGV : Hớng dẫn học viên nối dây vàomạch điện. GV : Làm mẫu nghiên cứu và phân tích, thao tác và yêucầu kỹ thuật, sau đó chỉ định một họcsinh làm đồng thời nghiên cứu và phân tích những saihỏng thờng mắc phải và cách khắc phục. HS : Tiến hành thực hành thực tế theo nhóm. Tr-ớc khi những nhóm thực hành thực tế lắp ráp. GV : Nhắc nhở học viên về bảo đảm an toàn laođộng khi thao tác. GV : Kiểm tra và hớng dẫn cụ thể chocác nhóm, nhu yếu làm đúng quy trình tiến độ vàkỹ thuật, lu ý về thời hạn và tiến độchung giữa những nhóm. HĐ5. Tìm hiểu cách kiểm tra và vậnhành. GV : Cho những nhóm học viên sau khihoàn thành mẫu sản phẩm triển khai tự kiểmtra hoặc kiểm tra chéo trong những nhóm. + Lắp đặt đúng tiến trình. + Mạch điện lắp ráp đúng theo sơ đồ lắpđặt. + Các mối nối chặt, chắc, gọn và đẹp. + Bố trí những thiết bị hài hòa và hợp lý, đẹp, thuậntiện cho việc quản lý và vận hành. GV : Kiểm tra lại loại sản phẩm, nối nguồn, quản lý và vận hành thửi mạch điện xem có làmviệc theo đúng nhu yếu phong cách thiết kế không ? – Nếu mẫu sản phẩm không quản lý và vận hành đúngyêu cầu cần tìm nguyên do và sửachữa lại. GV : Đánh giá, chấm điểm loại sản phẩm. – Quy trình lắp ráp mạch điện đợctiến hành nh sau : Vạch dấu Khoan lỗ Lắp TBĐcủa BĐ Nối dây mạch điệnKiểm tra. 4. Kiểm tra nhìn nhận quản lý và vận hành thử. – Kiểm tra mạch điện khi cha nốinguồn. HĐ6. Tìm hiểu cách lắp mạch điệnGV : Cho học viên mỗi nhóm nghiên cứuquy trình lắp ráp mạch điện điện trongSGKHS : Tiến hành và nêu ý tởngGV : Kết luận sau đó đa ra quá trình lắpđặt mạch điệnGV : Hớng dẫn học viên nối dây vàomạch điện. GV : Làm mẫu nghiên cứu và phân tích, thao tác và yêucầu kỹ thuật, sau đó chỉ định một họcsinh làm đồng thời nghiên cứu và phân tích những saihỏng thờng mắc phải và cách khắc phục. HS : Tiến hành thực hành thực tế theo nhóm. Tr-3. Lắp mạch điện. – Quy trình lắp ráp mạch điện đợctiến hành nh sau : Vạch dấu Khoan lỗ Lắp TBĐcủa BĐ Nối dây mạch điệnKiểm tra. Nguyễn Văn Nghiên 19 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. ớc khi những nhóm thực hành thực tế lắp ráp. GV : Nhắc nhở học viên về bảo đảm an toàn laođộng khi thao tác. GV : Kiểm tra và hớng dẫn chi tiết cụ thể chocác nhóm, nhu yếu làm đúng quy trình tiến độ vàkỹ thuật, lu ý về thời hạn và tiến độchung giữa những nhóm. HĐ7. Tìm hiểu cách kiểm tra và vậnhành. GV : Cho những nhóm học viên sau khihoàn thành sản phẩm tiên shành tự kiểmtra hoặc kiểm tra chéo trong những nhóm. + Lắp đặt đúng tiến trình. + Mạch điện lắp ráp đúng theo sơ đồ lắpđặt. + Các mối nối chặt, chắc, gọn và đẹp. + Bố trí những thiết bị hài hòa và hợp lý, đẹp, thuậntiện cho việc quản lý và vận hành. GV : Kiểm tra lại mẫu sản phẩm, nối nguồn, quản lý và vận hành thửi mạch điện xem có làmviệc theo đúng nhu yếu phong cách thiết kế không ? – Nếu loại sản phẩm không quản lý và vận hành đúngyêu cầu cần tìm nguyên do và sửachữa lại. GV : Đánh giá, chấm điểm mẫu sản phẩm. 4. Kiểm tra nhìn nhận quản lý và vận hành thử. – Kiểm tra mạch điện khi cha nốinguồn. IV. Tiến hành thu dọn phòng thực hành thực tế – Nhắc những thành viên trong nhóm vệ sinh khu nhóm mình thực hành thực tế. – Sau khi tuy nhiên báo cáo giải trình với giáo viên giảng dạy. V. Tổng kết nhìn nhận tác dụng thực hành thực tế – Giáo viên nhận xét giờ học + Kết quả học viên đã làm đợc. + Nêu những sống sót thiếu xót của học viên. + Nhận xét về ý thức, thái độ học tập của học viên. – Về nhà học bài vẽ lại sơ đồ nguyên tắc, sơ đồ lắp ráp, dự trù dụng cụ, vật tư, thiếtbị, sẵn sàng chuẩn bị : – Thiết bị : 2 công tắc nguồn ba cực, 1 ổ cắm điện, 1 ổ cắm. – Dụng cụ : Kìm cắt dây, kìm mỏ nhọn, kìm tròn, tua vít, bút thử điện. Nguyễn Văn Nghiên 20 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. Phần V. tài liệu tham khảoSốTTTên tài liệu Tác giả1 Sách giáo khoa công nghệ lớp 12. Nguyễn Văn Khôi2 Sách giáo viên công nghệ lớp 12. Nguyễn Văn Khôi3 Giáo trình kỹ thuật điện. Nguyễn Văn Chất4 Giáo trinh kỹ thuật điện tử. Nguyễn Quốc Bình5 Giáo trình phơng pháp giảng dạy Nguyễn Văn Tuấn6 Hớng dẫn triển khai chơng trình SGK Công Nghệ 12 Nguyễn Văn KhôiNguyễn Văn Nghiên 21 Trờng THCS Đốc TínSKKN năm học 2012 – 2013 Nâng cao chất lợng giờ dạy thực hành thực tế môn công nghệ 9M ô đun : Lắp đặt mạng điện trong nhà. mục lụcTrangLời nói đầu. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 1P hần IĐặt yếu tố. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 21. Lí do chọn đề tài. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 22. Mục đích điều tra và nghiên cứu. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 33. Khách thể và đối tợng nghiên cứu và điều tra. .. .. .. .. .. .. .. . 44. Nhiệm vụ nghiên cứu và điều tra. .. .. .. .. .. .. .. 45. Giả thiết khoa học. .. .. .. .. .. .. .. 56. Phạm vi và thời hạn thực thi. .. .. .. .. .. .. .. 57. Các phơng pháp nghiên cứu và điều tra. .. .. .. .. .. .. .. 5P hần IINội dung. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 6I. Cơ sở lý luận về phơng pháp dạy thực hành thực tế. 6A. Cơ sở kim chỉ nan về phơng pháp dạy thực hành thực tế 61 Khái niệm. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 62 Nhiệm vụ của dạy thực hành thực tế. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 63 Phân loại. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. . 64 Quá trình hình thành kỹ năng và kiến thức. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 75 Thực hiện bài dạy thực hành thực tế. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 8C ác phơng pháp dạy thực hành thực tế. .. .. .. .. .. .. .. . 91 Phơng pháp dạy thực hành thực tế 4 bớc. .. .. .. .. .. .. 92 Phơng pháp dạy thực hành thực tế 3 bớc. .. .. .. .. .. .. . 123 Phơng pháp dạy thực hành thực tế 6 bớc. .. .. .. .. .. .. 12II Thực trạng của việc dạy và học thực hành thực tế môn công nghệtrong những năm trớc đây. 15III Quá trình thử nhiệm. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. 15IV Hiệu quả của việc sử dụng vật dụng trực quan trong giảngdạy thực hành thực tế môn công nghệ 1216P hần IIiKết luận và đề xuất kiến nghị. .. .. .. .. .. .. .. 18P hần IVPhần VGiáo án tìm hiểu thêm. .. .. .. .. .. .. .. Tài liệu tìm hiểu thêm. .. .. .. .. .. .. .. 1923N guyễn Văn Nghiên 22 Trờng THCS Đốc Tín