[Bài 4] HTX Evergrowth ‘phép thử’ làm ăn liên kết nghề nuôi bò sữa nông hộ

Vượt trở ngại bất lợi

Ở Sóc Trăng, từ tháng 7/2021 đợt dịch bệnh Covid-19 lần thứ 4 bùng phát trên nhiều địa phương trong tỉnh. Các biện pháp giãn cách xã hội đề phòng dịch bệnh đã ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất (SX) kinh doanh của nhiều ngành nghề, nhất là trong SX nông nghiệp.

Có một chuyện xảy ra không vui, vào tuần cuối tháng 7 có 39 hộ nông dân nuôi bò sữa thuộc HTX nông nghiệp Evergrowth ở hai xã Tham Đôn và Đại Tâm huyện Mỹ Xuyên ( Sóc Trăng ) thu hoạch xong chở sữa tươi ra điểm tập trung, nhưng không hề luân chuyển bán được sữa tươi về nhà máy sản xuất. Bà con nông dân cũng không có giải pháp dữ gìn và bảo vệ lâu hơn nên đành phải đổ bỏ. Số là do trong khu vực bộc phát một ổ dịch Covid-19 đang bị phong tỏa. Trên tuyến đường xe tải không ra vào điểm thu mua, luân chuyển sữa, vì có chốt trấn áp dịch bệnh. Sự việc trên chỉ diễn ra trong thời hạn ngắn, sau 3 ngày toàn bộ những điểm thu mua sữa luân chuyển sữa về xí nghiệp sản xuất. Các hoạt động giải trí của HTX trở lại thông thường. Lượng sữa tươi đổ bỏ tuy không nhiều nhưng qua đó thấy rằng tình hình dịch bệnh đang tác động ảnh hưởng mạnh đến khâu tiêu thụ sữa trên thị trường. Bởi vào thời gian đó, còn có một công ty nuôi bò sữa tại Nông trường Sông Hậu, TP Cần Thơ “ cầu cứu ” Tổ công tác làm việc 970 của Bộ NN-PTNT tương hỗ thông “ luồng xanh ” luân chuyển và giúp mở thêm kênh bán sữa.

Đến nay khi nhiều tỉnh, thành ở vùng ĐBSCL trấn áp được dịch bệnh, một số ít hoạt động giải trí lưu thông phân phối bắt nhịp SX kinh doanh thương mại. Tuy nhiên, hiện tại người chăn nuôi đang bán sữa tươi với mức giá thấp 12.000 đ / kg, thấp hơn 1.000 đ / kg so với trong 3 tháng triển khai giãn cách xã hội vừa mới qua.

Một thành viên trong HTX Evergowth thừa nhận : Bắt nhịp Phục hồi SX nhưng người chăn nuôi đương đầu khó khăn vất vả, vì giá sữa thấp trong khi giá thức ăn gia súc tăng. Đối với những hộ duy trì đàn bò 5-6 con / hộ còn có lãi. Một số hộ nuôi 1-2 con / hộ lượng sữa ít, lãi không bao nhiêu. Song, nếu hộ nuôi bò sữa đứng riêng không liên quan gì đến nhau càng khó khăn vất vả hơn. Từ năm năm nay HTX Evergowth góp vốn đầu tư 5 tỷ đồng thiết kế xây dựng xí nghiệp sản xuất chế biến thức ăn gia súc với hiệu suất 40-50 tấn / ngày, hầu hết nhằm mục đích phân phối cho những hộ thành viên nuôi bò sữa trong HTX với giá rẻ hơn so với mua thức ăn chăn nuôi bên ngoài từ 10-20 %. Dù vậy, hiện thời mức giá thức ăn gia súc gần 10.000 đ / kg, chiếm khoảng chừng 50 % giá tiền sữa tươi nguyên vật liệu. Tính theo định mức thức ăn chăn nuôi 400 gram cho 1 kg sữa, cộng thêm ngân sách vật tư khác giá tiền sữa đã trên 10.000 đ / kg. Tuy nhiên, mặt được là phần đông bà con hộ thành viên trong HTX vẫn nỗ lực duy trì đàn bò. Đầu ra tiêu thụ sữa nguyên vật liệu đưa về nhà máy sản xuất chế biến không thay đổi.

Dấu ấn tiến lên

Sóc Trăng có đông đồng bào dân tộc bản địa Khmer sinh cư quen nghề chăn nuôi bò từ truyền kiếp. Trước đây nông dân vùng nông thôn hầu hết nuôi bò cho việc đồng áng và lấy thịt. Từ khi những tỉnh trong vùng ĐBSCL tiến hành những chương trình tăng trưởng chăn nuôi, trong đó Dự án nâng cao đời sống người dân nông thôn tỉnh Sóc Trăng do Tổ chức CIDA ( Canada ) hỗ trợ vốn ghi lại năm 2004 HTX Nông nghiệp Evergrowth sinh ra. Ban đầu HTX có trên 470 con bò sữa với hơn 170 thành viên. Nông dân nuôi bò sữa ở Sóc Trăng. Ảnh : Hữu Đức. Chăn nuôi bò sữa trong nông hộ khác với chăn nuôi đàn gia súc của trại chăn nuôi qui mô lớn. Mỗi hộ nuôi bò phải tự lực nhiều mặt. Các hộ thành viên tham gia HTX buổi đầu còn nhớ, kinh ngạc vì nuôi bò sữa dạng mái ấm gia đình khác với nuôi bò thịt theo tập quán cũ. Nhưng từ khi vào HTX bà con được tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, lấy sữa. Từ chọn con giống, cách kiến thiết xây dựng chuồng trại, trồng cỏ, phòng trị bệnh, sinh sản của bò. Hộ nuôi bò được tương hỗ vay vốn và lo nâng cao chất lượng sữa. Về phần HTX lo đầu ra, bảo vệ tiêu thụ sữa không thay đổi và thu nhập của những hộ thành viên.

Hoạt động đúng hướng, qui mô sản xuất HTX lớn mạnh dần với sự tham gia đông đảo của hàng ngàn hộ thành viên. Số hộ nuôi bò sữa có lúc đỉnh điểm tăng lên trên 2.600 hộ thành viên, nâng tổng đàn bò lên 7.000 con. Dù vậy, thị trường sữa bò nguyên liệu có những lúc thăng trầm. Có thời điểm giá sữa xuống thấp, người chăn nuôi bán sữa không có lãi. Một số hộ thành viên chán nản muốn bán bò, bỏ nghề hoặc xin tách ra lập nhóm riêng tự tìm đầu mối khác tiêu thụ sữa. Dù vậy, dựa trên nền tảng vững chắc đa số thành viên vẫn kiên trì trụ lại dưới mái nhà chung HTX và cùng vạch ra kế hoạch vượt khó, mở hướng đi tới.

Từ khi có nhà máy sản xuất chế biến sữa, HTX EverGrowth đã hoàn thành xong chuỗi SX khép kín từ khâu chăn nuôi bò, cung ứng thức ăn và tiêu thụ, chế biến sữa bán ra thị trường, tạo giá trị ngày càng tăng không chỉ cho HTX mà cho cả hàng ngàn hộ nông dân thành viên.

Tiếp sau khi kiến thiết xây dựng nhà máy sản xuất thức ăn gia súc, lưu lại bước tiến mới 15 năm hoạt động giải trí, những thành viên HTX Evergrowth tham gia góp vốn CP cùng với những cổ đông kế hoạch làm chủ góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng đưa vào hoạt động giải trí xí nghiệp sản xuất chế biến sữa mang tên Evergrowth tại khu công nghiệp An Nghiệp ( Sóc Trăng ). Nhà máy sữa được lắp ráp dây chuyền sản xuất thiết bị tiên tiến và phát triển từ châu Âu, hiệu suất chế biến 80 tấn sữa tươi / ngày, tổng vốn góp vốn đầu tư 12 triệu USD. HTX có xe chở sữa chuyên được dùng thu mua chở về xí nghiệp sản xuất. Mỗi ngày nhà máy sản xuất tiếp đón sữa bò nguyên vật liệu từ những hộ thành viên tại 5 điểm tập trung ở những địa phương. Thu mua sữa không thay đổi với mức giá cao hơn bên ngoài thị trường từ 5 – 10 %. Mỗi hộ nuôi bò sữa bán về nhà máy sản xuất được cấp mã số, quét qua máy đọc ghi nhận những chỉ số về địa chỉ hộ chăn nuôi, số lượng sữa bán. Bộ phận thu mua sữa lấy mẫu sữa kiểm tra và tàng trữ. Sau 15 ngày, HTX chuyển tiền qua thẻ thông tin tài khoản ngân hàng nhà nước cho những hộ chăn nuôi. Nông dân thành viên bán bò sữa cho HTX Evergrowth. Ảnh : Hữu Đức.

Đường mở ra phía trước

Hơn 20 năm trước, những tỉnh vùng ĐBSCL khuynh hướng lan rộng ra tăng trưởng chăn nuôi, tận dụng phụ phẩm từ sản xuất nông nghiệp lan rộng ra qui mô đàn gia súc, gia cầm. Trong chăn nuôi trâu bò, một số ít tỉnh không riêng gì khuyến nông nuôi bò thịt mà còn đưa về thử nghiệm nhiều giống bò sữa mới cho những trang trại và nông hộ. Thế nhưng sau một vài năm trào lưu nuôi bò sữa lắng dần. Qua nghiên cứu và phân tích nguyên do có yếu tố giống bò sữa nhập nội chưa thích nghi, nông dân chưa nắm vững kỹ thuật. Hơn nữa, điều kiện kèm theo tiên quyết là lúc bấy giờ ở những tỉnh trong vùng chưa có nhà máy sản xuất chế biến sữa bò. Trong khi đó cho đến nay ở Sóc Trăng là tỉnh duy nhất ở ĐBSCL duy trì đàn bò sữa lớn nhất vùng và không ngừng tăng trưởng không thay đổi cho đến nay. Nghề nuôi bò sữa là một trong những phương cách giúp nông dân hiện thực hóa giấc mơ xóa đói giảm nghèo vững chắc, nhất là đồng bào dân tộc bản địa Khmer nghèo. Nuôi bò sữa đã trở thành chương trình ưu tiên số 1 của tỉnh Sóc Trăng.

Nuôi bò sữa qui mô nông hộ ở Sóc Trăng. Ảnh: Hữu Đức.

Ngay từ ngày đầu tổ chức triển khai SX, link nông dân, HTX nông nghiệp muốn tăng trưởng vững mạnh nhất định phải thay đổi cách làm, link lan rộng ra thị trường. HTX Bò sữa Evergrowth từ số vốn khởi đầu vỏn vẹn hơn 170 triệu đồng, đến nay nguồn lực trong tay trên chục tỷ đồng. Sau khi kết thúc năm kinh tế tài chính, HTX san sẻ doanh thu 60 % cho những thành viên, 40 % HTX dành cho quỹ phúc lợi, quỹ khuyến học và một phần quỹ tái đầu tư. Theo ban giám đốc HTX, trước thị trường sữa bò dự báo đầy tính cạnh tranh đối đầu, HTX đánh giá và nhận định phải không ngừng nâng cấp cải tiến nâng cao năng lượng, kỹ thuật SX cho những hộ thành viên. Chú trọng tìm giống bò sữa tốt, cải tổ dinh dưỡng để nâng cao sản lượng và chất lượng sữa bò. Tùy theo tình hình thị trường, HTX tiếp cận thời cơ thuận tiện, tăng trưởng thêm thành viên, tăng tổng đàn bò để hạ giá tiền SX, nâng cao doanh thu cho những hộ thành viên là tiềm năng hướng tới.

Anh Huỳnh Giang Lam, Phó Giám đốc HTX Evergrowth cho rằng : Đợt dịch Covid-19 là thử thách và tác động ảnh hưởng mạnh đến nghề nuôi bò sữa, tuy nhiên đó chỉ là khó khăn vất vả nhất thời. May mắn hơn là trong những tháng cao điểm mùa dịch vừa mới qua mẫu sản phẩm sữa tươi nguyên vật liệu của tổng thể những hộ thành viên HTX vẫn tiêu thụ không thay đổi. Rõ ràng nghề nuôi bò sữa qui mô nông hộ không hề làm ăn riêng không liên quan gì đến nhau.

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn