1 Khái niệm và đặc điểm của gia đình văn hóa – Tài liệu text
gia đình chịu sự tác động của các điều kiện kinh tế xã hội và phát triển cùng
với sự phát triển của xã hội. Nhà xã hội học Mỹ, David Newman cho rằng bất
kỳ ai khi cần tỏ lòng thân thiện với nhau thì không có gì tốt hơn là hãy coi
nhau nhƣ những ngƣời thân trong gia đình, bởi lẽ quan hệ máu mủ ruột thịt
trong gia đình có giá trị cao hơn nhiều so với quan hệ khác. Ch. H. Cooley,
nhà xã hội học Mĩ khác thì cho rằng gia đình là một thành tố cấu trúc xã hội.
Ông chia xã hội thành nhiều nhóm nhỏ và coi gia đình là nhóm nhỏ có vai trò
rất quan trọng trong quán trình xã hội hoá các cá nhân.
August Comte (1798 -1857), nhà triết học Pháp cho rằng gia đình là
công cụ xã hội hoá cá nhân, chuẩn bị cho con ngƣời bƣớc vào cuộc sống xã
hội, là trƣờng học của đời sống xã hội. Gia đình là một tập đoàn xã hội cơ bản
và quan trọng nhất.
Trên thế giới, các nguyên thủ quốc gia, những nhân vật có tiếng nói
quan trọng cũng nhìn nhận vai trò của gia đình đối với sự phát triển chung của
toàn nhân loại tiến bộ. Vấn đề gia đình là một trong những vấn đề đƣợc quan
tâm hàng đầu trong chiến lƣợc phát triển của các quốc gia, cũng nhƣ của Liên
hợp quốc.
Ông Goh Chok Tong – một trong các vị nguyên thủ quốc gia ủng hộ
mạnh mẽ nhất việc nâng cao giá trị và vai trò của gia đình trong phát triển xã
hội, khi còn là thủ tƣớng Singapore đã phát biểu nhân ngày quốc khánh của
nƣớc mình (21 -8 -1994) nhƣ sau: “Chúng ta đã có một hệ thống chặt chẽ các
giá trị truyền thống làm cho gia đình của chúng ta trở nên vững mạnh. Những
giá trị đã đƣợc thử thách này đã giữ chúng ta đoàn kết với nhau và thúc đẩy
chúng ta về phía trƣớc. Chúng ta phải giữ gìn những giá trị đó nhƣ những giá
trị cơ bản của xã hội chúng ta cho thế kỷ tới”.
Trong suốt chiến dịch tranh cử vào chức vụ tổng thống năm 1992, Phó
tổng thống Mỹ Dan Quayle đã tỏ rõ quan điểm đúng đắn về hạnh phúc, ông
18
không đồng tình với một nhân vật nổi tiếng trên truyền hình là Murphy
Brown vì ông này có một đứa con ngoài giá thú và không hề có ý định nhận
đứa bé và nuôi dạy nó nên ngƣời. Quayle đã phản đối với những ngƣời có
quan điểm “gia đình là nơi muốn ở thì ở, muốn đi thì đi, ngƣời cha đƣợc
quyền miễn trừ trách nhiệm, và vợ chồng chẳng cần cƣới nhau hoặc khác
nhau giới tính”.
Tại hội nghị quốc tế dân chủ năm 1996, Christopher Reeve, một diễn
viên có tiếng bị tàn phế sau một vụ tai nạn đã phát biểu bài diễn văn trƣớc
đông đảo đại biểu và khán giả xem truyền hình hôm đó rằng: “ Tôi biết trong
những năm gần đây, chúng ta thƣờng hay đƣợc nghe đến một điều gọi là “giá
trị của gia đình”. Và cũng nhƣ mọi ngƣời, tôi luôn cố gắng để tìm hiểu xem
giá trị gia đình thực sự nghĩa là gì, và từ vụ tai nạn của mình, tôi đã đƣa ra
một định nghĩa mà theo tôi là đúng nhất. Tôi nghĩ nó có nghĩa là chúng ta
cùng là một gia đình. Và nhƣ thế có nghĩa là chúng ta đều có giá trị. Nếu định
nghĩa này là đúng, và nếu mọi ngƣời dân nƣớc Mỹ đều là một gia đình thì
chúng ta có thể nhận ra rằng có rất nhiều thành viên trong gia đình ta đang
phải chịu đựng đau khổ…và nếu mọi ngƣời có đồng quan điểm với tôi về gia
đình, thì hãy làm cái gì đó để khiến những thành viên trong gia đình bớt đi
những đau khổ ấy”.
Rõ ràng, ở đây cụm từ gia đình đƣợc hiểu với một sự biểu cảm sâu sắc
nhất những cảm xúc về các mối quan hệ của con ngƣời. Trong ngôn từ tiếng
Anh, không có từ nào gần nghĩa với từ “ family” (gia đình) cũng nhƣ không
thể có từ nào thay thế đƣợc từ gia đình. Cụm từ gia đình trong trƣờng hợp của
anh diễn viên kia không đƣợc sử dụng với nghĩa thông thƣờng là gia đình có
liên quan đến huyết thống hay hôn nhân nữa mà nó đƣợc sử dụng để diễn tả
những mối quan hệ hình thành dựa trên cơ sở của tình yêu thƣơng, sự hy sinh
những nghĩa vụ, bổn phận và tình nhân ái.
19
Ngày nay, hầu hết các quốc gia tiến bộ trên thế giới đã và đang hoạch
định các chiến lƣợc phát triển lâu dài về gia đình. Những chiến lƣợc ấy có thể
có những điểm khác nhau nhƣng nhìn chung đều đồng quan điểm là cần phải
giáo dục cho thế hệ trẻ tƣơng lai những giá trị, ý nghĩa và nội dung của gia
đình.
Nói về vai trò của gia đình đối với sự phát triển lâu dài của dân tộc,
trong bài nói chuyện với đại diện các đại biểu dự Hội nghị tuyên dƣơng gia
đình văn hóa tiêu biểu xuất sắc toàn quốc năm 2007, Nguyên Tổng bí thƣ
Nông Đức Mạnh khẳng định: phát huy truyền thống văn hóa của gia đình Việt
Nam chính là tạo điều kiện cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất
nƣớc.
Còn Lê Thi – một trong những chuyên gia nghiên cứu về gia đình tại
Việt Nam thì cho rằng gia đình, mà đặc biệt là gia đình phƣơng đông nhƣ
nƣớc ta là một tập thể cố kết với nhau về trách nhiệm và tình thƣơng, đồng
thời lại gồm những cá nhân có cá tính, năng lực, xu hƣớng phát triển khác
nhau. Từ đó tác giả khái quát lên rằng Việt Nam muốn vƣơn lên tầm cao mới,
làm tốt chức năng giáo dục và chức năng tâm lý tình cảm để đem lại cho mỗi
thành viên sự phong phú về tình cảm, sự yên ổn về tâm trạng, phát huy đƣợc
tiềm năng tri thức và ý chí sáng tạo của mỗi cá nhân, vai trò mỗi cá nhân đƣợc
đề cao, hƣớng tới xây dựng một xã hội ấm no, bình đẳng dân chủ, hoà bình,
tiến bộ hạnh phúc thì phải làm tốt các chức năng của gia đình.
Đặng Cảnh Khanh và Lê Thị Quý – hai chuyên gia về gia đình đã thống
nhất chung một quan điểm khi nói tới vai trò của gia đình rằng : mỗi một
chúng ta, ngoại trừ những trƣờng hợp thật đặc biệt, đều đƣợc sinh ra và lớn
lên từ một gia đình, mỗi một gia đình ấy lại hợp nhau thành cộng đồng, xóm
làng, quê hƣơng, Tổ quốc. Trong cấu trúc cơ bản của xã hội là: cá nhân – gia
đình – xã hội thì gia đình có một vị trí vai trò thật đặc biệt, nó vừa chuẩn bị
20
hành trang cho mỗi cá nhân bƣớc vào xã hội, vừa đón nhận từ xã hội những
trọng trách to lớn trong việc duy trì sự ổn định và phát triển chung. Ngọn lửa
ấm áp của hạnh phúc gia đình là chỗ dựa tinh thần cho mỗi cá nhân, là nền
tảng cho sự bình ổn của xã hội.
Dù có nhiều cách tiếp cận khác nhau và nhận thức vấn đề dƣới nhiều
góc độ khác nhau, song khi trả lời câu hỏi gia đình là gì? – Hầu hết đều cùng
có một nhận thức chung: Gia đình là một hình thức cộng đồng ngƣời, là đơn
vị cơ sở của xã hội, có cơ sở hình thành từ những mối liên hệ thuộc về hôn
nhân, huyết thống và nuôi dƣỡng…
Trong mối quan hệ đối với cá nhân, gia đình không chỉ là nơi sinh
thành mà còn là chiếc nôi nuôi dƣỡng, là tổ ấm đem lại hạnh phúc cho cuộc
sống con ngƣời. Kể từ khi chào đời cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay, mỗi một
con ngƣời luôn tìm thấy ở gia đình sự chăm lo về đời sống vật chất, sự quan
tâm về đời sống tinh thần. Gia đình cũng chính là nơi đảm bảo điều kiện an
toàn cho sự phát triển của trẻ thơ, cho ngƣời già có nơi nƣơng tựa, đồng thời
đảm bảo cho những ngƣời lao động có điều kiện để tiếp tục phục hồi sức lực
và trí tuệ sau những tháng ngày lao động căng thẳng, mệt nhọc…
Trong mối quan hệ đối với xã hội, mỗi gia đình là một đơn vị tế bào,
đồng thời là yếu tố trung gian, là cầu nối để nối liền mối quan hệ giữa cá nhân
với xã hội và xã hội với cá nhân.
– Gia đình văn hoá: là gia đình phát huy những giá trị truyền thống tốt
đẹp của gia đình Việt Nam, thích ứng với những đòi hỏi của quá trình công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh
phúc, thật sự là tổ ấm của mỗi ngƣời, là tế bào lành mạnh của xã hội, là môi
trƣờng quan trọng hình thành, nuôi dƣỡng và giáo dục nhân cách con ngƣời,
bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp, tạo nguồn nhân lực phục vụ
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. (Nghị quyết đại hội X).
21
Gia đình văn hoá là gia đình phát triển cả về vật chất và tinh thần, thể
hiện qua nề nếp, kỷ cƣơng, thuận hòa, yên ấm, yêu thƣơng và có trách nhiệm
với nhau giữa các thành viên, có hƣớng xây dựng gia đình ít con, tiến bộ và
hạnh phúc. Trong gia đình văn hoá, phụ nữ và trẻ em đƣợc giải phóng, vai trò
của ngƣời phụ nữ đƣợc đề cao.
Gia đình văn hoá là một gia đình, một cộng đồng, một tế bào cơ bản
của xã hội. Sự tồn tại và phát triển của nó là một yếu tố khách quan. Cuộc vận
động xây dựng gia đình văn hoá thực chất chỉ là sự nhận thức quy luật khách
quan, chủ động tác động một cách thuận chiều và định hƣớng sự phát triển gia
đình trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nƣớc.
Bên cạnh đó, gia đình văn hóa còn là khái niệm mang tính chủ quan vì
gia đình văn hoá là một mô hình do con ngƣời đề ra, coi đó là mục tiêu của
từng gia đình, của xã hội, của cộng đồng để tác động thúc đẩy cái khách quan.
Gia đình văn hóa chỉ xuất hiện và tồn tại dƣới chế độ XHCN và vấn đề
này đƣợc các nhà lãnh đạo rất quan tâm. Ngay từ những năm đầu nhà nƣớc
Xô Viết thành lập, chính quyền Xô Viết rất quan tâm đến vấn đề xây dựng gia
đình hạnh phúc. V.I.Lê nin – lãnh tụ vĩ đại của giai cấp công nhân đã khẳng
định: “Trên toàn thế giới, chỉ có chính quyền Xô Viết là chính quyền đầu tiên
đã thủ tiêu hoàn toàn những đạo luật tƣ sản cũ kỹ, những đạo luật xấu xa về
địa vị thấp kém của phụ nữ trƣớc pháp luật…và những đặc quyền của đàn ông
nhất là trong vấn đề hôn nhân và quan hệ với con cái…” [31.27].
Tiếp thu và vận dụng quan điểm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác –
Lênin vào quá trình hoạt động thực tiễn, cải tạo gia đình cũ, xây dựng gia
đình mới phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể trong thời kỳ qúa độ lên CNXH
của nƣớc ta, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng đã nêu lên những quan điểm của
Ngƣời xung quanh vấn đề gia đình và yêu cầu đối với việc xây dựng gia đình
mới.
22
Trong bài nói chuyện nhân dịp ban hành Luật hôn nhân gia đình đầu
tiên của nƣớc Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (1959), Ngƣời đã trình bày quan
điểm về mối quan hệ tác động qua lại lẫn nhau giữa gia đình và xã hội: “Rất
quan tâm đến gia đình là đúng, vì nhiều gia đình cộng lại mới thành xã hội,
gia đình có tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn”. Đồng
thời, Bác khẳng định vai trò quan trọng của việc xây dựng gia đình mới đối
với sự nghiệp xây dựng xã hội mới: “Hạt nhân của xã hội là gia đình. Chính
vì vậy muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội phải chú ý hạt nhân cho tốt”.
[39.124].
Quán triệt quan điểm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác – Lênin và tƣ
tƣởng Hồ Chí Minh về vai trò quan trọng của gia đình đối với việc thúc đẩy
sự phát triển và tiến bộ của quá trình tổ chức xây dựng xã hội mới, từ đầu
những năm 60 của thế kỷ XX, dƣới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt
Nam, ở nƣớc ta đã bắt đầu diễn ra cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá.
Buổi đầu cuộc vận động chƣa có điều kiện thực hiện trên phạm cả nƣớc. Chỉ
từ khi đất nƣớc thống nhất, cuộc vận động trên phạm vi cả nƣớc mới diễn ra.
Nhận thức về vai trò vị trí của gia đình đối với sự phát triển của xã hội,
Báo cáo chính trị Đại hội VI chỉ rõ: “ Gia đình là tế bào của xã hội, có vai trò
quan trọng trong sự nghiệp xây dựng chế độ mới, nền kinh tế mới; Đảng, Nhà
nƣớc và các đoàn thể quần chúng cần đề ra phƣơng hƣớng, chính sách biện
pháp tổ chức thực hiện và xây dựng gia đình văn hoá mới …”[10.95-96].
Nội dung Báo cáo chính trị và Cƣơng lĩnh xây dựng đất nƣớc trong thời
kỳ quá độ, tại Đại hội VII, Đảng ta tiếp tục đề cập và nhấn mạnh vai trò của
gia đình và ý nghĩa quan trọng của xây dựng gia đình văn hóa: “Xây dựng gia
đình văn hoá mới có ý nghĩa rất quan trọng trong tình hình hiện nay, góp phần
phát triển lực lƣợng sản xuất, ổn định và cải thiện đời sống, thực hiện kế
hoạch hoá dân số, gìn giữ và phát huy những truyền thống đạo đức, văn hoá
23
tốt đẹp của dân tộc, nâng cao ý thức nghĩa vụ gia đình đối với mọi lớp
ngƣời…”[10. 83]. Và: “Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi thân yêu nuôi
dƣỡng cả đời ngƣời, là môi trƣờng giáo dục nếp sống và hình thành nhân
cách… Các chính sách của nhà nƣớc phải chú ý xây dựng ấm no, hoà thuận,
tiến bộ, nâng cao ý thức về nghĩa vụ công dân đối với mọi ngƣời…” [10. 94].
Tiếp theo Đại hội VII (1991) các Đại hội VIII, IX, X cuả Đảng cộng
sản Việt Nam đều tiếp tục khẳng định xây dựng gia đình văn hoá là nhiệm vụ
trung tâm xuyên suốt thời kỳ quá độ.
Báo cáo chính trị tại Đại hội X xác định phƣơng hƣớng xây dựng gia
đình trong thời kỳ đổi mới: “Phát huy những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt
Nam, thích ứng với quá trình công nghiệp hoá – hiện đại hoá. Xây dựng gia
đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc thật sự là tổ ấm của mỗi ngƣời, là
tế bào lành mạnh của xã hội” [12. 103- 104].
Xây dựng gia đình văn hoá mới không thể tách rời công cuộc đổi mới
đất nƣớc và là điều kiện góp phần thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội. Tuy
nhiên, để cuộc vận động đạt hiệu quả cao, việc xác định đúng các giải pháp và
triển khai thực hiện có hiệu quả các giải pháp ấy có ý nghĩa rất quan trọng
đảm bảo thành công của cuộc vận động.
1.1.2 Đặc điểm của gia đình văn hóa
Phong trào xây dựng gia đình văn hoá đƣợc ra đời từ năm 1960. Đây
là sáng kiến của 6 gia đình gƣơng mẫu ở thôn Ngọc Tĩnh, xã Ngọc Long,
huyện Yên Mỹ, tỉnh Hƣng Yên. Họ đã thống nhất với nhau cùng thực hiện
xây dựng gia đình văn hoá. Bộ Văn hoá Thông tin lúc đó đã nắm bắt đƣợc
tình hình, rút kinh nghiệm rồi nhân lên phổ biến thành phong trào toàn Miền
Bắc với 3 nội dung:
– Gƣơng mẫu chấp hành đƣờng lối của Đảng và Nhà nƣớc.
24
– Xây dựng tinh thần đoàn kết thôn xóm, giúp nhau lao động sản xuất.
– Nhà cửa gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh.
Trên cơ sở đó, khi nƣớc nhà thống nhất, Bộ văn hoá kết hợp với Trung
ƣơng Hội liên hiệp phụ nữ Việt Nam đã ra thông tƣ liên bộ số 35
TT/12/05/1975 về việc đẩy mạnh cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá
mới phù hợp với hoàn cảnh đất nƣớc lúc bấy giờ với 3 tiêu chuẩn:
– Xây dựng gia đình hòa thuận, dân chủ, bình đẳng, hạnh phúc tiến bộ.
– Hăng hái lao động sản xuất, thực hiện tiết kiệm, sinh đẻ có kế hoạch.
– Nghiêm chỉnh chấp hành chính sách của Nhà nƣớc.
Để chỉ đạo tốt cuộc vận động, năm 1980 Ban chỉ đạo nếp sống mới
Trung ƣơng đƣợc thành lập. Ngày 17/04/1989 Ban chỉ đạo đã ra thông tƣ số
35/NSM để thúc đẩy mạnh mẽ cuộc vận động này.
Từ năm 1991, tên gọi gia đình văn hoá mới đƣợc thay bằng Gia đình
văn hoá, với nội dung tiêu chuẩn gồm 4 điểm sau đây:
– Thực hiện dân số kế hoạch hóa gia đình.
– Xây dựng gia đình no ấm, hòa thuận, bình đẳng và tiến bộ.
– Đoàn kết xóm giềng.
– Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân.
Từ đó đến nay, 4 nội dung tiêu chuẩn xây dựng gia đình văn hoá trở
thành cơ sở để các địa phƣơng vận dụng một cách sáng tạo phù hợp với địa
phƣơng mình, bổ sung thêm một số tiêu chuẩn, hoặc chi tiết hóa các tiêu
chuẩn bằng các nội dung cụ thể để các gia đình dễ hiểu, dễ thực hiện.Cùng
với phong trào xây dựng làng bản văn hoá, khu phố văn hoá, phong trào xây
dựng gia đình văn hoá trong thời gian qua trở thành trung tâm cuộc vận động
“Toàn dân xây dựng cuộc sống mới ở khu dân cƣ”.
25
Có thể thấy, cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá thực chất là
một cuộc vận động để xây dựng con ngƣời mới, lối sống mới, nếp sống mới,
phong tục mới phù hợp với yêu cầu của sự nghiệp đổi mới đất nƣớc. Về thực
chất, cuộc vận động xây dựng gia đình văn hoá là một bộ phận của cuộc
cách mạng tƣ tƣởng văn hoá dƣới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của
chính quyền các cấp và sự tham gia tự nguyện của quần chúng nhân dân.
Gia đình văn hoá là gia đình mang những đặc điểm sau:
1. Gia đình ấm no, hòa thuận, tiến bộ, hạnh phúc, có kỷ cƣơng nề nếp,
không có ngƣời mắc tệ nạn xã hội. Thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn
thuần phong mỹ tục, không sử dụng văn hóa phẩm cấm lƣu hành. Trẻ em
đang độ tuổi đi học đƣợc đến trƣờng. Các thành viên trong gia đình chăm lo
rèn luyện sức khỏe, giữ gìn vệ sinh và phòng bệnh.
– Gia đình có đời sống kinh tế ổn định khá giả, vững mạnh: thực tế cho
thấy dân có giàu thì nƣớc mới mạnh, đời sống kinh tế của mỗi gia đình có
khá giả thì đất nƣớc mới phát triển. Trƣớc những năm 1985, Việt Nam cơ
bản là một nƣớc nông nghiệp nghèo nàn lạc hậu do chúng ta duy trì cơ chế
bao cấp khá lâu. Chính vì thế, đời sống kinh tế của mỗi gia đình nói riêng và
cả nƣớc nói chung rất nghèo nàn lạc hậu. Thu nhập bình quân của mỗi cá
nhân, đặc biệt ở nông thôn thấp kéo theo GDP cả nƣớc không cao. Từ khi
Đảng ta tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nƣớc, trƣớc hết ở lĩnh
vực kinh tế thì đời sống kinh tế của mỗi gia đình đƣợc thay đổi hoàn toàn.
Từ chỗ Việt Nam bị liệt vào nhóm quốc gia nghèo nhất thế giới, đến nay, số
hộ nghèo giảm hẳn, thu nhập bình quân đầu ngƣời tăng, từ đó kéo theo hệ
quả là văn hóa giáo dục và các lĩnh vực khác cũng có những bƣớc thay đổi
rõ rệt. Quan niệm xã hội trƣớc kia là phấn đấu sao cho ăn no mặc ấm thì nay
phải làm sao để ăn ngon mặc đẹp. Bên cạnh đó còn phải đƣợc nâng cao đời
sống tinh thần (vui chơi, giải trí …).
26
– Gia đình hoà thuận, tiến bộ, hạnh phúc.
Biểu hiện của gia đình hòa thuận, tiến bộ, hạnh phúc là: Vợ chồng yêu
thƣơng, tôn trọng nhau, cùng nhau chăm lo công việc gia đình, nuôi dạy con
cái, cha mẹ gƣơng mẫu, hoà thuận, con cái ngoan ngoãn, thành đạt, hiếu
thuận.
Trong gia đình có nhiều mối quan hệ, chủ yếu là mối quan hệ giữa vợ
và chồng, cha mẹ và con cái. Những quan hệ này không chỉ có ảnh hƣởng
trong nội bộ mỗi gia đình mà mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.Mọi ngƣời chẳng
những phải yêu thƣơng tôn trọng nhau, có nghĩa vụ với nhau, mà còn phải
có ý thức đấu tranh với nhau để cùng tiến bộ, nhằm bảo vệ và phát huy
những truyền thống tốt đẹp, ngăn chặn, bài trừ những tƣ tƣởng lạc hậu cùng
những hành động sai trái, không phù hợp với đạo dức xã hội. Cụ thể:
+ Trong quan hệ giữa vợ và chồng: vợ chồng phải yêu thƣơng, hoà
thuận, tôn trọng nhau để tạo nên sức mạnh xây dựng gia đình hạnh phúc
“Thuận vợ thuận chồng, tát bể Đông cũng cạn”. Bên cạnh đó vợ chồng còn
bình đẳng với nhau trong gia đình và ngoài xã hội, cùng yêu thƣơng chăm lo
cuộc sống của con cái, chung trách nhiệm chăm lo công việc của gia đình,
nuôi dạy con cái trở thành ngƣời công dân tốt của xã hội.
+ Trong quan hệ giữa cha mẹ và con cái: Cha mẹ có trách nhiệm yêu
thƣơng, chăm sóc cho con cái cả về vật chất và tinh thần, phải giáo dục con
cái trở thành ngƣời công dân tốt có ích cho gia đình và xã hội. Con trẻ là con
của mỗi gia đình nhƣng mặt khác còn là công dân của Tổ quốc, là những
thành viên của xã hội, là ngƣời chủ tƣơng lai của đất nƣớc. Vì vậy, chức
năng nuôi dƣỡng giáo dục con cái là một chức năng quan trọng, là nghĩa vụ
của từng gia đình. Đúng nhƣ đồng chí Lê Duẩn đã nói: cống hiến vẻ vang
của những ngƣời mẹ, ngƣời cha chính là cung cấp cho xã hội những ngƣời
27
con xứng đáng, những ngƣời công đân tốt, khoẻ mạnh, là nghĩa vụ của gia
đình dƣới chế độ xã hội chủ nghĩa.
+ Trong quan hệ giữa con cái với cha mẹ: Con cái phải hiếu thuận với
cha mẹ, biết ơn và yêu kính với đấng sinh thành. Phấn đấu trở thành ngƣời
công dân hữu ích cho đất nƣớc để cha mẹ vui lòng, biết săn sóc quan tâm,
phụng dƣỡng cha mẹ khi cha mẹ già cả.
+ Trong quan hệ giữa anh chị em trong gia đình: anh chị em trong gia
đình phải yêu thƣơng gắn bó với nhau trên tinh thần bảo ban nhau, đùm bọc,
giúp đỡ nhau trong lúc khó khăn hoạn nạn, hoà thuận với nhau theo tinh thần
câu ca dao “ Anh em nhƣ thể tay chân”.
– Thực hiện nếp sống văn minh, giữ gìn thuần phong mỹ tục, không sử
dụng văn hoá phẩm thuộc loại cấm lƣu hành.
.
– Trẻ em đến độ tuổi đi học đều đƣợc đến trƣờng, đạt chuẩn phổ cập giáo
dục tiểu học trở lên.
.
– Các thành viên trong gia đình chăm lo rèn luyện sức khỏe, giữ gìn vệ
sinh và phòng bệnh.
2. Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân
– Các thành viên trong gia đình thực hiện tốt đƣờng lối, chủ trƣơng của
Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nƣớc, giữ gìn an ninh chính trị, trật tự xã
hội, vệ sinh môi trƣờng và nếp sống văn hóa nơi công cộng.
.
– Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân: biểu hiện là các thành viên trong gia
đình không có các hành vi phi pháp, ông bà cha mẹ có trách nhiệm giáo dục
con cháu mình không ngừng tu dƣỡng học tập và thực hiện tốt pháp luật.
Bên cạnh đó, gia đình phải thực hiện tốt các phong trào thi đua trong thôn
xóm và cả nƣớc.
28
Xem thêm: Tiêu chuẩn Danh hiệu Gia đình văn hóa
Xem thêm: Tiêu chuẩn Danh hiệu Gia đình văn hóa
Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn
