Việc làm của Đức tin là Đức ái – Suy niệm Chúa Nhật 31 TN, Năm B

Việc làm của Đức tin là Đức ái

Trong Do Thái giáo có toàn bộ 613 điều luật. Học thuộc những điều luật này đã là khó, nói chi đến việc cắt nghĩa cho đúng chuẩn và tuân thủ vẹn toàn. Vì thế trong đầu óc một tín hữu Do Thái giáo luôn thấp thoáng câu hỏi : Luật nào là quan trọng nhất ?
Không có dân tộc bản địa nào mê hồn luật như dân tộc bản địa Do Thái. Người Do Thái đặt ra đủ những thứ luật. Họ giữ luật cặn kẽ chi li. Họ học luật ngay từ khi còn nhỏ. Họ đeo cả lề luật trên trán, trên tay. Nhưng vì quá mê hồn luật nên họ bị luẩn quẩn trong một mớ bòng bong, không còn biết giữ luật thế nào cho đúng, không còn biết đâu là luật quan trọng đâu là luật thông thường .

Ðạo Do Thái dựa trên 10 điều răn. Trải qua các thế hệ, họ chú giải thêm thành 613 luật. Trong đó có 248 luật khuyên làm và 365 luật cấm làm. Họ không đồng ý với nhau về điều luật nào trọng nhất, nên trong câu chuyện Tin Mừng hôm nay, có một luật sĩ đã đến hỏi Chúa Giêsu: “Trong các giới răn, điều nào trọng nhất?“. Chúa Giêsu, trích dẫn sách Đệ nhị luật, đáp: “Ngươi hãy yêu mến Chúa là Thiên Chúa của ngươi hết lòng, hết linh hồn và tâm trí của ngươi. Đó là giới răn thứ nhất và trọng nhất”. Chúa Giêsu nói thêm điều mà vị tiến sĩ Luật không hỏi: “Giới răn thứ hai giống như giới răn thứ nhất: ngươi hãy yêu thương tha nhân như chính mình”. Cả giới răn thứ hai này Chúa Giêsu không sáng chế ra, nhưng ngài lấy lại từ sách Lêvi. Sự mới mẻ của Ngài hệ tại đặt hai giới răn này chung với nhau – mến Chúa và yêu người – qua đó Ngài tỏ lộ rằng hai giới răn ấy không thể tách biệt, nhưng bổ túc cho nhau. Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI đã bình giải rất hay về vấn đề này trong Thông điệp “Thiên Chúa là tình yêu”.

Cũng đặt vấn nạn về điều răn lớn nhất, nhưng Tin Mừng Luca cho ta một câu hỏi lý thú và thâm thúy : “ Thưa Thầy, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp ? ” ( Lc 10,25 ). Câu vấn đáp của Chúa Giêsu cho thấy điều răn quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất trong hàng loạt đời sống con người là điều răn yêu thương : yêu thương Thiên Chúa trước hết và trên hết, rồi đến yêu thương người lân cận như Chúa Giêsu đã yêu thương ta. Yêu mến Chúa nên yêu thương người lân cận, và yêu thương người lân cận chứng tỏ ta có lòng yêu quý Chúa. Chính lòng yêu thương Chúa và tha nhân ấy làm ta trở nên giống Chúa, được san sẻ phẩm chất của Ngài, nghĩa là có sự sống đời đời như Ngài .
Chúa Giêsu đã nâng luật yêu người ngang với luật mến Chúa. Ngài đã kết hợp thành một luật duy nhất : “ Mến Chúa yêu người “ .

1. Yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự.

Thiên Chúa là chủ tể trời đất. Ngài dựng nên muôn loài muôn vật. Ngài là nguồn mạch sự sống và là cùng đích của muôn loài muôn vật .
Thiên Chúa là Cha yêu thương tổng thể con cháu. Cho nên người tín hữu yêu quý Ngài trên hết mọi sự. Thiên Chúa là quan trọng nhất của con người .
Thực tế ở đời có rất nhiều điều quan trọng, tuỳ ở thực trạng và tuỳ ở từng người. Nhưng nếu điều gì cũng quan trọng nhất thì sau cuối chẳng có gì là nhất cả, mọi sự đều tương đối. Mọi sự đều tương đối, nhưng mọi sự đều quan trọng, kể cả niềm tin tôn giáo, kể cả Chúa. Đó là não trạng của con người thời nay, là cám dỗ của thời đại .
Người tin Chúa và theo Chúa, cũng có người nghĩ như vậy : tiền quan trọng, mà Chúa cũng quan trọng. Có những người khá hơn, trên triết lý vẫn cho Chúa là quan trọng nhất, nhưng trong thực tiễn có những lúc tài lộc, tình yêu và thành công xuất sắc ở đời cũng quan trọng như Chúa .
Nhiều người nghĩ rằng ở trần gian này không có gì là duy nhất, kể cả những điều loài người thường cho là cao quý như là chân thiện mỹ ví dụ điển hình. Có những điều so với người này là chân lý, so với người kia lại là sai lầm đáng tiếc ; so với người này là tốt, đối người kia là không ; so với một số ít người là đẹp, so với những người khác là xấu. Không có gì tuyệt đối ở trần gian. Cám dỗ tương đối hoá mọi sự là cám dỗ lớn nhất của thời đại tất cả chúng ta. Cám dỗ này rất nguy hại. Dễ sa ngã vì con người không muốn bị ràng buộc và hướng chiều về tận hưởng .
Thế gian không có gì là duy nhất, không có gì là tuyệt đối .
Thiên Chúa là Siêu Việt, là Vĩnh Hằng. Mọi sự đều qua đi. Chỉ có Chúa mới là quan trọng nhất, chỉ có Chúa mới là Tuyệt Đối. Do đó tất cả chúng ta được mời gọi yêu dấu Chúa hết lòng, hết trí khôn, hết sức lực lao động của mình .
Chúa Giêsu đã lập lại lời lôi kéo đó, khi vấn đáp cho người thông luật muốn hỏi trong những giới răn điều nào quan trọng nhất. Yêu mến Thiên Chúa là điều quan trọng nhất .

2. Yêu tha nhân như chính mình.

Thiên Chúa là Đấng vô hình dung vô ảnh ta không thấy được. Ta nói yêu quý Thiên Chúa, điều đó khó mà kiểm chứng được. Nên Thiên Chúa đã ràng buộc điều răn mến Chúa vào điều răn yêu người. Yêu Chúa thì phải yêu tha nhân. Yêu tha nhân là vật chứng yêu dấu Chúa. Còn hơn thế nữa, yêu tha nhân chính là yêu Chúa. Vì Chúa đã tự đồng điệu với con người, với những người nhỏ bé nhất trong xã hội. Điều này chính Chúa Giêsu đã công khai minh bạch minh định : “ Ta bảo thật, mỗi lần những ngươi giúp sức một trong những người bạn bè bé nhỏ nhất của Ta đây, là những ngươi đã làm cho chính Ta vậy ”. Thành ra hai giới răn chỉ là một. Đó chỉ là hai góc nhìn của cùng một giới răn. Thánh Gioan quả quyết : “ Nếu ai nói : “ Tôi yêu dấu Chúa ” mà lại ghét đồng đội mình, người ấy là một kẻ nói dối ; vì ai không yêu thương người bạn bè mà họ trông thấy, thì không hề yêu dấu Thiên Chúa, Ðấng mà họ không thấy ” ( 1G a 4,20 ) ; “ Ai nói rằng mình ở trong ánh sáng mà lại ghét bạn bè mình, thì vẫn ở trong bóng tối ” ( 1G a 2,9 ) .
Đối với Chúa Giêsu, tình yêu là giới răn đứng số 1 trong những giới răn. Mọi lề luật đều phải hướng đến tình yêu. Ai chu toàn tình yêu là chu toàn lề luật .
Lề luật của Chúa thật nhẹ nhàng vì lề luật chính là tình yêu. Nếu thương mến Chúa và yêu quý đồng đội, ta sẽ thấy việc giữ luật không còn gì khó khăn vất vả nữa. Tình yêu sẽ làm cho ta cảm nếm sự ngọt ngào trong việc tuân giữ lề luật .
Lề luật của Chúa cô đọng trong một thái độ là yêu dấu. Giữ luật mà quên yêu dấu hoàn toàn có thể dẫn đến óc nệ luật. Giữ luật phải trở nên phương thế để bày tỏ tình yêu. Vì “ Yêu mến là chu toàn lề luật ” ( Rm 13,10 ) .

3. Việc làm của Đức tin là Đức ái.

Thánh Giacôbê nói một câu bất hủ : “ Đức tin không việc làm là đức tin chết ” ( Gc 2,17 ). “ Việc làm ” mà Thánh Tông Đồ nói đến là thực hành thực tế bác ái. Thánh Phaolô ca tụng đức mến : “ Giả như tôi có nói được những thứ tiếng của loài người và của những thiên thần đi nữa, mà không có đức mến, thì tôi cũng chẳng khác gì thanh la phèng phèng, chũm chọe xoang xoảng ” ( 1C r 13,1 ) .
Đức tin và Đức mến liên hệ mật thiết với nhau .
Trong Tông thư “ Cánh Cửa Đức Tin ”, Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI viết : Năm Đức Tin cũng sẽ là thời cơ thuận tiện để tăng cường chứng tá bác ái. Thánh Phaolô nhắc nhở : “ Vì vậy giờ đây còn lại ba điều là đức tin, đức cậy và đức mến. Nhưng lớn hơn cả là đức mến ” ( 1C r 13,13 ). Và Thánh Giacôbê Tông Đồ, với những lời càng mạnh hơn nữa, luôn thôi thúc những tín hữu Kitô, quả quyết rằng : “ Hỡi anh chị em, nếu một người nói mình có đức tin mà lại không có việc làm thì ích gì ? Đức tin ấy hoàn toàn có thể cứu họ được không ? Nếu một người đồng đội, chị em, không có y phục và lương thực hằng ngày và một người trong anh chị em nói : “ Hãy đi bình an, hãy sưởi ấm và ăn no ” nhưng lại không cho họ những gì thiết yếu cho thân thể họ, thì hỏi có ích gì ? Đức tin cũng vậy, nếu không có việc làm đi kèm, thì tự nó là đức tin chết. Trái lại một người hoàn toàn có thể nói : “ Anh có đức tin và tôi có việc làm ; hãy tỏ cho tôi đức tin không có việc làm của anh, và tôi, qua việc làm tôi chứng tỏ cho anh đức tin của tôi ” ( Gc 2,14 – 18 ) .
Đức tin không có đức mến thì không mang lại thành quả và đức mến không có đức tin thì sẽ là một tình cảm luôn tùy thuộc sự hoài nghi. Đức tin và đức mến cần có nhau, đức này giúp đức kia triển khai hành trình dài của mình. Có nhiều Kitô hữu yêu thương tận tụy dành cuộc sống ship hàng những người một mình, bị gạt ra ngoài lề hoặc bị loại trừ, coi họ như những người tiên phong cần đi tới và như người quan trọng nhất cần được nâng đỡ, vì chính nơi người ấy có phản ánh khuôn mặt của Chúa Kitô. Nhờ đức tin, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể nhận ra tôn nhan Chúa Phục hồi nơi những người đang xin tình thương của tất cả chúng ta. “ Tất cả những gì những con đã làm cho một trong những người đồng đội bé nhỏ nhất của Thầy đây, tức là những con đã làm cho Thầy ” ( Mt 25,40 ) : những lời này là một lời cẩn trọng không nên quên, và là một lời mời gọi trường kỳ hãy đáp trả tình yêu mà Chúa đã chăm nom tất cả chúng ta. Đó là đức tin giúp nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc tương hỗ Chúa mỗi khi Ngài trở thành người thân cận của tất cả chúng ta trong đời sống. Được đức tin nâng đỡ, tất cả chúng ta kỳ vọng hướng nhìn sự lao vào của tất cả chúng ta trong quốc tế, trong khi chờ đón “ trời mới đất mới, trong đó có công lý cư ngụ ” ( 2 Pr 3,13 ; x. Kh 21,1 ). ( Porta Fidei, Số 14 ) .
Thư Mục Vụ Năm Đức Tin HĐGMVN nói về mối liên hệ đức tin và đức mến : Cách riêng, trong thực trạng xã hội ngày này, đức tin của người Công giáo cần được bộc lộ qua việc thực thi bác ái. Đức Tin và Đức Mến cần đến nhau và tương hỗ cho nhau : “ Chính đức Tin giúp tất cả chúng ta nhận ra Chúa Kitô và chính tình yêu Chúa thôi thúc tất cả chúng ta chạy đến ship hàng Chúa mỗi khi Người trở thành người thân cận của tất cả chúng ta trên nẻo đường đời sống ”. Được Lời Chúa soi sáng và tình yêu Chúa thấm nhập trong tâm lý cũng như hành vi, tất cả chúng ta sẽ trở nên những chứng tá đáng tin trong xã hội ngày này. ( Số 7 ) .

Dưới ánh sáng Lời Chúa Giêsu, tình yêu là mực thước đức tin, và đức tin là linh hồn của tình yêu. Chúng ta không còn có thể tách biệt đời sống tôn giáo ra khỏi việc phục vụ anh em, những người anh em cụ thể mà chúng ta gặp. Chúng ta không còn có thể tách biệt kinh nguyện, cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa trong các bí tích, khỏi sự lắng nghe tha nhân, gần gũi cuộc sống của họ, nhất là những vết thương của họ.

Luật mới của Chúa Giêsu chính là mức độ tuyệt đối nhất của Mười Điều Răn. Đoạn cuối của kinh Mười Điều Răn : “ Mười điều răn ấy tóm về hai nầy mà chớ : trước kính mến một Đức Chúa Trời trên hết mọi sự, sau lại yêu người như mình ta vậy. Amen. ”
Lạy Chúa, Chúa đã dạy chúng con : mến Chúa yêu người là điều răn quan trọng nhất, xin cho con biết sống và liên lỉ thực hành thực tế giới răn này trong đời sống thường ngày của con .

Lm Giuse Nguyễn Hữu An