Phong tục đón Tết của các dân tộc miền núi phía Bắc

Tết Nhảy của người Dao

Người

Dao ở ViệtBắc cho rằng ,ngàyđầu năm không đượclàm việcmà chỉ lo vui chơi, thăm viếngvà chúc tụng lẫn nhau. Nhà nào nhà nấy đều trang hoàng thật đẹp và dán nhiều câu đối bằng chữ Hán lên cột nhà hay trêncác vách tườngđể đón mừng Xuân .

NgườiDao đón TếtbằngTếtNhảy gọi là “ Nhiang chằmÐao ”để rèn luyệnsức khoẻ và võ nghệ .TếtNhảy bắt đầu trước Tết Nguyên Ðán chừng vài ba hôm. Thanh niên phải tập các điệu múa, điệu nhảy ,làm gươm đao bằng gỗ để múa. Mỗi người phải nhảy múa đến hàng trăm lượt trong tiếngtrống, tiếng thanh la giụcgiã …

Tết của người Mông

Lễ hội Gầu Tào của người Mông diễn ra trong khoảng từ mồng Một đến ngày Rằm tháng Giêng. Đây là mộtnét đẹp văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào Mông ở các tỉnh vùng cao phía Bắc. Nghi lễ đặc sắc là dựng cây nêu báo hiệu cho mọi người biết gia chủ tổ chức lễ hội .

Cây nêu là một cây tre cao từ 10 đến 12 m, thân tre gióng thẳng, nhẵn, mầu xanh bóng, ngọn tre để nguyên lá, trang trí nhiều màu sắc.

Thanh niên người H’Mông múa khèn trong phiên chợ TếtThanh niên người H’Mông múa khèn trong phiên chợ Tết

Sau khi thầy cúngvà giachủ cúng lễ, giachủ sẽ hát nhữngbài ca ngợibản mường, chúc tụngmọi người nhân dịp năm mới. Các chàng trai, cô gái trong trang phục dân tộc thổi khèn, múa khèn, mời nhau rượu ngô và cùng say trong tiếng khèn; tổ chức những trò chơi truyền thống như đánh yến, leo cột lấy bầu rượu .

Tết của dân tộc Nùng

Mâm lễ cúngtổ  tiênđêm 30 Tếtcũngnhư trongbữa  cơmTếtcủa  người Nùnglà món thịt gà sống thiến .Sáng mồngMột, người con rể phảiđi lễ bố mẹ vợmột đôi gà sống thiến .Hai món nữakhông thể thiếu đối với Tết của bà con dân tộc Nùng là bánh khảo, xôi ngũ sắc .

Từ ngày 28 và 29 tháng Chạp, người Nùng đã nghỉ ngơi, vệ sinh nhà cửa, cọ rửa đồ nông cụ, dán giấy đỏ cúng hồn các vật dụng lao động; trước cửa treo câu đối Tết viết bằng chữ Nôm Nùng…

Các trò chơi phổ biến trong ngày Tết của người Nùng là ném còn, đá cầu, hát đối nam nữ, đánh võ cổ truyền ,đánhgậy; trẻ con chơiquay ,múa sư tử …

Tết của dân tộc Mường

Đối với người Mường ở Sơn La, Tết Nguyên Đán là cái Tếtquan trọng nhất và lớn nhất trong năm. Trong dịpTết ,mỗi nhà tổ chứcmột bữa cơm thịnh soạnđể cúngtổ tiênvà thần, thánh .Trongmột mâm thờ thườngcó các lễ vật như : Bánh chưngvà mật, rượu, cơmnếp ,thịt luộc ,chả rangvà dồi, quếch ,một ít tiền ,một bát nướclã, trầu cau ,mắm muối .
 

Người Mường chuẩn bị ăn TếtNgười Mường chuẩn bị sẵn sàng ăn Tết

Thông thường, bàn thờ tổ tiên được đặt 3 mâm : Mâm ngoài cùng thờ bố mẹ, mâm ở giữa thờ ông bà, mâm trong cùngthờ tổ tiên .

Trongbữa cơm ngàyTết ,ngoàicác món có trongmâm thờ còncó thêmmón ớt, nộm thịtthủ lợn ,các loại rau đắng, măng đắng. Trước khi ăn, con cháu xếp hàng lạy kính cha mẹ, ông bà. Người già nói lời chúc cho concháu sang năm mới mạnh khoẻ, làm ăn phát đạt. Sau đó, mọi người mời nhau uống

rượu

và cùng thưởng thứccác món ăn .

Sự mời mọc diễn ra liên tục suốt bữa cỗ, kèm theo những câu hát Bọ Mẹng, hát Ví, Mo, … làm cho không khí bữa ăn thêmvui vẻvà ấm cúng .

Tết của dân tộc Hà Nhì

Dân tộc Hà Nhì ở Điện Biên thường tổ chức đón Tết trước Tết Nguyên Đán của người Kinh khoảng 2 tháng và kéo dài khoảng 1 tuần.

Việc đón Tết vào ngày nào không được ấn định thành truyền thống như Tết của người Kinh mà do Hội đồng già làng, trưởng bản bàn bạc và thống nhất để áp dụng cho từng năm, dựa trên các yếu tố thời tiết, mùa màng ,khả năngkinh tế chungcủa mỗi mái ấm gia đình …

Sau khi thời điểm đã được xác định, theo phong tục, buổi chiều tất niên, mỗi gia đình cúng một con gà để tiễnbiệt năm cũ. NgườiHà Nhìkhông gói bánh chưngmàthayvàođó làbánh gù, loại bánh hìnhống ,dài hơnmộtgang tay. Ngoài ra, còn có bánh dầy, bánh trôi .

Trong dịp Tết, những người cao tuổi lập thành từng nhóm để đi chúc Tết các gia đình trong nhóm và trong họ.

Tết của dân tộc Tày

Tết của dân tộc Tày bắt đầu vào ngày 30 và kết thúc (lễ tạ tổ tiên) vào khoảng sáng mùng Ba. Mùng Bảy, họ ra đồnglàm việc, nhưngchỉ mang tính hình thức .Đến ngày15, họ ăn Tếtlại ,gần giốngnhư ăn Rằm tháng Giêngcủa ngườiKinh, nhưng ngườiTàygọi là ăn Tếtlại .

Ngày27 hay28, các mái ấm gia đìnhđã thịt lợn ,gói bánh chưng … Cũng vào những ngàynày ,ngườiTàysẽ lau chùibàn thờ sạch sẽ, buộc bốn cây mía vào bốn góc chân bàn thờ với quan niệm đó là cái gậy để tổ tiên chống. Tối30, vừa tiếp khách đến chơi, phụ nữ trong nhà vừa làm bỏng, chè lam, bánh khảo .

Khác với người Thái, ngườiTàykiêng sáng mùngMột có ngườikhông mời mà vào nhà .Họ chọnmời người xôngnhà là ngườicó đạo đức trong bản, ngườicó phúc lớn ,kị nhấtlà ngườicó tang …

Một số game show cũng đượctổ chức trongTếtnhưngphổ biến nhất vẫnlà tung còn .Ra xuân, ngườiTàycòncó hội lồng tồng ( xuống đồng ) .

Tết của dân tộc Phù Lá

Người Phù Lá ở Lào Cai ăn Tết chính trong 3 ngày, từ mồng 1 đến mồng 3 tháng Giêng, nhưng các hoạt độngvui Xuân thường kéo dài đến hết ngày 15, sau đó mới bắt đầu bước vào lao động sản xuất cho một mùa vụ mới .Để chuẩn bị đón Tết, từ tháng Chạp, người Phù La đã chuẩn bị củi, dự trữ rau, sấy khô cá, nấu rượu và tìm lá dong để gói bánh chưng. Ngoài bánh chưng, bánh dầy, người Phù Lá còn có nhiều món ăn ngàyTết đa dạngvà độc đáo.

Vào ngày 30 Tết, mỗi gia đình thường vào rừng lấy một ngọn trúc về để quét dọn nhà và đặt lên bàn thờ tổ tiên ,với mong muốn quét sạch mọi cái xấu của năm cũ và đón một năm mới an lành, bội

thu./.

T.L (st)

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn