Người La Ha – Wikipedia tiếng Việt - Kiến Thức Cho Người lao Động Việt Nam

Người La Ha, còn được gọi với một số tên khác nhau như La Ha, Klá, Phlạo, Xá Cha, Xá Bung, Xá Khao, Xá Táu Nhạ, Xá Poọng, Xá Uống, Bủ Hà, Pụa [3] là một dân tộc cư trú ở miền bắc Việt Nam. Người La Ha được chính thức công nhận là một dân tộc trong số 54 dân tộc tại Việt Nam [4][5].

Tiếng La Ha thuộc ngữ chi Kra của hệ ngôn từ Tai-Kadai [ 3 ] .

Nội Dung Chính

Dân số và địa phận cư trú[sửa|sửa mã nguồn]

Theo tác dụng tìm hiểu dân số năm 1999, tổng số người La Ha tại Nước Ta khoảng chừng 5.686 người [ 6 ] .

Theo Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009, người La Ha ở Việt Nam có dân số 8.177 người, cư trú tại 20 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Tuyệt đại đa số người La Ha cư trú tập trung tại tỉnh Sơn La (8.107 người, chiếm 99,14% tổng số người La Ha tại Việt Nam), cư trú đông nhất ở huyện Bắc Yên và Mường La, Thuận Châu. Ngoài ra người La Ha còn sinh sống tại
Hà Nội (thống kê được 13 người),
Đắk Nông (12 người)[7].

Bạn đang đọc: Người La Ha – Wikipedia tiếng Việt

Người La Ha sống đa phần bằng nghề làm rẫy theo lối du canh [ 3 ], do đó việc hái lượm đóng vai trò quan trọng hơn so với săn bắn và đánh cá. Ngày nay nhiều bản đã làm ruộng lúa nước [ 3 ]. Người La Ha biết đắp bờ chống xói mòn nương ; có nơi đã biết dùng phân bón. Người La Ha thường nuôi heo, gà. Họ cũng nuôi trâu, bò để cày kéo .Làng của người La Ha thường có khoảng chừng 10 nhà. Người La Ha ở nhà sàn, có hai cửa ra vào với thang lên xuống tại hai đầu nhà, một cửa vào chỗ để tiếp khách và một cửa vào chỗ dành cho hoạt động và sinh hoạt trong mái ấm gia đình .

Văn hóa, xã hội[sửa|sửa mã nguồn]

Hôn nhân mái ấm gia đình[sửa|sửa mã nguồn]

Trai gái La Ha được tự do tìm hiểu và khám phá nhau, không bị cha mẹ ép buộc cưới gả. Tuy nhiên việc cưới gả phải được cha mẹ ưng thuận. Để tỏ tình chàng trai phải đến nhà cô gái và dùng sáo, nhị, lời hát trước khi trò chuyện thông thường. Sau lễ dạm hỏi, nếu nhà gái không trả lại trầu do bà mối của nhà trai đưa tới thì chàng trai tổ chức triển khai lễ xin ở rể. Chàng trai phải ở rể từ 4 đến 8 năm. Hết hạn đó, lễ cưới được thực thi. Cô dâu được về ở nhà chồng và đổi theo họ chồng .
Người La Ha không dệt vải, chỉ trồng bông và đem bông trao đổi với người Thái lấy vải mặc. Do đó, phục trang của người La Ha giống phục trang của người Thái đen .

Lễ hội Pang A
Xem thêm: Người Chứt – Wikipedia tiếng Việt
[sửa|sửa mã nguồn]

Lễ hội Pang A hay lễ con nuô được diễn ra tại nhà thầy mo. Người La Ha có ý niệm người bệnh được thầy mo nhận làm con nuôi, từ một năm hay lâu dài hơn tùy mức độ bệnh nặng nhẹ. Các con nuôi được thầy chữa khỏi bệnh sẽ được mời tham gia tiệc tùng, quy mô tổ chức triển khai Lễ hội Pang A tùy thuộc vào từng thầy mo. Nếu thầy mo có nhiều năm hành nghề, con nuôi đông thì quy mô tổ chức triển khai tiệc tùng lớn. Nhiều người đã hết hạn con nuôi vẫn đến để dự tiệc tùng để mong con, cháu của mình có lòng biết ơn so với thầy mo, nối sợi dây tình cảm vĩnh viễn .Đến ngày làm lễ, mái ấm gia đình thầy mo dựng cây Xặng Bók ở gian giữa nhà, lễ vật và những chum rượu cần những con nuôi mang đến đặt xung quanh cây Xặng Bók. Gia đình thầy mo sẽ mổ một con lợn, nướng cá, sẵn sàng chuẩn bị rau, xôi để làm lễ cúng và làm thức ăn mời con nuôi và những người trong bản đến tham gia .Trong khi những thầy mo cúng thì người nhà bày mâm cỗ, những người tham gia và những con nuôi vừa ăn, vừa thi uống rượu cần, tạo nên không khí vui tươi, náo nhiệt của tiệc tùng. Lễ cúng mở màn từ khoảng chừng 9 giờ sáng đến 2 giờ chiều, thì mọi người vào màn múa tăng bu .Lễ Pang A kết thúc bằng việc người nhà kiểm tra xem toàn bộ những chum rượu cần đã uống nhạt chưa, nếu uống nhạt rồi thì rút toàn bộ cần rượu ra đan với nhau thành 1 tấm, bên trên đặt 1 mâm lễ nhỏ được lấy từ mỗi phần lễ một chút ít đặt lên, toàn bộ con nuôi và thầy cúng, mỗi người cầm 1 đầu cần rượu để dâng mâm lễ tiễn đưa thần linh về trời .

Người La Ha làm tang lễ theo tục cũ. Người chết được chôn với tiền và thóc.

Xem thêm: Bách Việt – Wikipedia tiếng Việt