Người La Chí – Wikipedia tiếng Việt

Dân tộc La Chí, còn gọi là Cù Tê, La Quả, là một dân tộc thiểu số trong số 54 dân tộc tại Việt Nam.[3][4]

Nhóm ngôn từ[sửa|sửa mã nguồn]

Tiếng La Chí thuộc hệ ngôn từ Tai-Kadai. Jerold Edmondson ( 2008 ) ghi nhận khoảng chừng 2.500 người nói tiếng La Chí ở Vân Nam, Trung Quốc, nhưng không rõ xếp loại về dân tộc [ 5 ] .

Dân số và địa phận cư trú[sửa|sửa mã nguồn]

Cư trú đa phần ở những xã Bản Phùng, Bản Díu và Bản Máy của những huyện Xín Mần, Hoàng Su Phì ( tỉnh Hà Giang ), ngoài những còn 1 số ít cư trú ở huyện Mường Khương và Bắc Hà ( tỉnh Lào Cai ) .

Theo điều tra dân số 1999 thì người La Chí có tổng cộng khoảng 10.765 người.

Theo Tổng tìm hiểu dân số và nhà ở năm 2009, người La Chí ở Nước Ta có dân số 13.158 người, cư trú tại 38 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố. Người La Chí cư trú tập trung chuyên sâu tại tỉnh Hà Giang ( 12.072 người, chiếm 91,7 % tổng số người La Chí tại Nước Ta ), ngoài những còn có tại Lào Cai ( 619 người ), thành phố Hồ Chí Minh ( 152 người ), Tuyên Quang ( 100 người ) [ 6 ] .

Đặc điểm kinh tế tài chính[sửa|sửa mã nguồn]

Người La Chí làm ruộng bậc thang trồng lúa nước. Các mái ấm gia đình thường nuôi trâu, ngựa, dê, lợn, gà, vịt, cá, nhưng theo nếp cũ thì không nuôi bò. Nghề dệt vải bông và nhuộm chàm của phụ nữ La Chí có truyền thống lịch sử truyền kiếp .

Tổ chức hội đồng[sửa|sửa mã nguồn]

Mỗi dòng họ người La Chí có riêng trống và chiêng dùng vào việc cúng bái, có ông trưởng họ là người biết cúng. Con cái đều lấy theo họ cha.

Hôn nhân mái ấm gia đình[sửa|sửa mã nguồn]

Trong cưới xin, nhà trai phải nộp khoản ” tiền công nuôi con gái ” .

Người La Chí có nhiều truyện cổ, kể về ông tổ tiên của dân tộc là Hoàng Vần Thùng, về Pủ Lô Tô sinh ra các giống các loài và dạy họ mọi phong tục tập quán, về sự xuất hiện các hiện tượng tự nhiên, v.v… Trai gái La Chí thường hát ni ca. Nhạc cụ có trống, chiêng, đàn tính 3 dây, đàn môi bằng lá cây… Dịp lễ hội thường tổ chức các trò chơi ném còn, đánh quay, đu quay, đu dây, leo trèo
v.v… nơi bãi rộng cho đông người tham gia. Người La Chi ăn Tết Khu Cù Tê vào tháng 7 âm lịch khi việc cấy cày đã xong xuôi.

Người La Chí đã sống định canh định cư thành từng bản. Mỗi mái ấm gia đình có nhà sàn để ở và nhà đất liền kề để làm bếp. Nhà sàn gồm 3 gian, chỉ có một cầu thang lên xuống ở gần đầu hồi phía giáp nhà đất, bàn thờ cúng tổ tiên đặt tại gian nhà sàn to nhất .
Trang phục của người La Chí đơn thuần, không cầu kỳ. Đàn ông mặc áo 5 thân dài tới ngang bắp chân ( ngày này áo ngắn hơn ), quần lá tọa, đầu quấn khăn. Phụ nữ mặc áo dài tứ thân, có dây thắt lưng, yếm, đội khăn dài, mặc quần hay váy tùy người. Đồ trang sức đẹp của nam chỉ có vòng tay, còn nữ có thêm vòng tai. Phụ nữ La Chí thường quen đeo địu qua trán, dù địu làm bằng vải hay đan bằng giang cũng vậy. Nam giới lại đeo gùi qua hai vai .

Những người La Chí có khét tiếng[sửa|sửa mã nguồn]

Liên kết ngoài[sửa|sửa mã nguồn]