Những cổ đông người Việt nắm cổ phần ‘chi phối’ tại Grab, thực sự họ là ai?

Những cổ đông người Việt nắm cổ phần ‘chi phối’ tại Grab, thực sự họ là ai?

Lượng CP họ nắm giữ tại Công ty TNHH Grab ( Nước Ta ) chỉ mang tính đại diện thay mặt, khi một trong số họ chuyển công ty, quan hệ chiếm hữu cũng sẽ không còn .Lượng CP họ nắm giữ tại Công ty TNHH Grab ( Nước Ta ) chỉ mang tính đại diện thay mặt, khi một trong số họ chuyển công ty, quan hệ chiếm hữu cũng sẽ không còn .photo1607686887145-16076868872841465510823

(Ảnh: Internet)

Tại thời điểm cuối tháng 3/2020, Công ty TNHH Grab, đơn vị phụ trách hoạt động kinh doanh của Grab tại Việt Nam ghi nhận vốn điều lệ 20 tỷ đồng. Trong đó hai cổ đông nắm giữ gồm bà Lý Thụy Bích Huyền (51%) và Grab Inc (49%). Grab Inc là một công ty có trụ sở chính đặt tại Cayman Islands.

Phần vốn của bà Lý Thụy Bích Huyền trước đó được nắm giữ bởi ông Nguyễn Tuấn Anh. Ông Tuấn Anh nằm trong số cổ đông sáng lập của Grab Nước Ta, khai quốc công thần của công ty này và giúp Grab từ không tên tuổi vươn lên vị thế số 1 trên thị trường gọi xe Nước Ta. Đầu năm 2020, ông Tuấn Anh nghỉ Grab chuyển sang làm CEO của VinID, thuộc Tập đoàn Vingroup. Như vậy, việc ông Tuấn Anh chuyển công ty đi kèm việc Grab Nước Ta đổi chủ sở hữu cho thấy vai trò cổ đông mang đặc thù đại diện thay mặt. Trên thực tiễn, ông Tuấn Anh từng san sẻ với báo giới rằng Grab tuyển ông trải qua Linkedin ( mạng xã hội về nghề nghiệp ) khi muốn xâm nhập vào thị trường Nước Ta. Cuộc chiến chiếm thị trường của taxi truyền thống cuội nguồn và những ứng dụng gọi xe khác khiến trong 4 năm gần nhất Grab Nước Ta đã lỗ ròng hơn 2.100 tỷ. Với lượng vốn mỏng dính chỉ 20 tỷ đồng, việc thua lỗ đã khiến cho vốn chủ sở hữu của Grab Nước Ta âm khoảng chừng 4.290 tỷ đồng tính đến hết 2019. kqkd-cua-grab-viet-nam-1607686750230342138295

(Nguồn: Trí thức trẻ)

Điều này yên cầu phải có một chính sách cấp vốn liên tục để nuôi mạng lưới hệ thống, mà hầu hết Grab Nước Ta sử dụng đòn kích bẩy kinh tế tài chính. Dữ liệu chúng tôi có được cho thấy nợ dài hạn của Grab Nước Ta vào khoảng chừng 5.650 tỷ đồng cuối năm vừa qua, tăng gần 4.300 tỷ đồng so với 2018. Dòng tiền đi vay nhằm mục đích bù đắp thiếu vắng lớn dòng tiền hoạt động giải trí kinh doanh thương mại và chi cho góp vốn đầu tư. Tổng tài sản gần 2.700 tỷ đồng đa phần là tiền mặt và những khoản phải thu. Tương tự như Grab Nước Ta, một đơn vị chức năng khác trong hệ sinh thái của Grab Holdings tại Nước Ta – CTCP Công nghệ và Dịch Vụ Thương Mại Moca cũng có cơ cấu tổ chức cổ đông sáng lập toàn là người Việt. Cho đến hiện tại, vốn điều lệ của Moca đã tăng lên 81,5 tỷ đồng nhưng không có yếu tố quốc tế. Trong một khoảng chừng thời hạn, Moca có ghi nhận sự góp mặt của cổ đông Access Ventures SPV đến từ Hồng Kông, nắm hơn 3,5 %. Ví điện tử Moca cũng không tránh khỏi việc phải lao vào cuộc đua đốt tiền tại thị trường Nước Ta, trong năm gần nhất công ty lỗ nặng 147 tỷ đồng, làm âm vốn chủ 56 tỷ đồng. kqkd-cua-moca-viet-nam-16076867694571513191798

(Nguồn: Trí thức trẻ)

Việc thuê người Việt đứng ra xây dựng công ty của những doanh nghiệp quốc tế muốn xâm nhập thị trường không phải chuyện gì lạ lẫm. Cuối năm 2017, ThaiBev nhanh gọn lập ra công ty Vietnam Beverage trong vài tháng để hoàn toàn có thể ” lách ” luật tóm gọn Sabeco trước số lượng giới hạn về tỷ suất chiếm hữu quốc tế không quá 49 %.

Báo cáo thường niên 2019 của ThaiBev cho thấy Vietnam Beverage thuộc sở hữu gần như 100% của công ty Thái Lan thông qua nhiều mối quan hệ bắc cầu, cho dù cơ cấu cổ đông của chủ sở hữu lớn nhất tại Sabeco toàn là người Việt.

sabeco-1607686004699932127468

Tỷ lệ sở hữu thực tế của ThaiBev với Vietnam Beverage. Nguồn: BCTN ThaiBev 2019

Do Grab Holdings không phải là công ty đại chúng, cấu trúc của doanh nghiệp này không được công bố. Nhưng chúng tôi xin lấy ví dụ là trường hợp của SEA Group làm gợi ý cho fan hâm mộ về cách mà Grab hoàn toàn có thể quản lý và vận hành hoạt động giải trí kinh doanh thương mại tại Nước Ta mà không thiết yếu phải có mối liên hệ trực tiếp nào về mặt chiếm hữu. SEA Group chính là ” gã khổng lồ ” đứng sau thành công xuất sắc của CTCP Giải trí và Thể thao Điện tử Nước Ta ( Esports – hay được biết đến phổ cập với tên Garena Nước Ta ), CTCP Airpay và Công ty TNHH Shopee ( Shopee Nước Ta ). Tỷ lệ chiếm hữu trực tiếp của SEA với những công ty này lần lượt là 30 %, 18 % và 100 %. Sở dĩ có điều này là do vướng mắc những pháp luật của pháp lý Nước Ta về room ngoại trong một số ít nghành nghề dịch vụ kinh doanh thương mại đặc biệt quan trọng như game show trực tuyến, ví điện tử.

Giải bài toán này, SEA Group sử dụng một cơ cấu gọi là VIE Structure. Theo đó, Tập đoàn sẽ ký kết với cổ đông của các pháp nhân kinh doanh tại Việt Nam (VIE) các điều khoản chặt chẽ, không hủy ngang.

Một trong số những điểm quan trọng nhất là việc SEA Group bảo vệ cho những VIE đủ vốn tăng trưởng hoạt động giải trí kinh doanh thương mại. Tập đoàn ký hợp đồng cho vay hoặc bảo lãnh với từng cổ đông VIE, những khoản vay chỉ được dùng với mục tiêu mua tóm gọn đơn vị chức năng khác hoặc góp tăng vốn chủ chiếm hữu. Ở chiều ngược lại, SEA Group nhận được hàng loạt quyền lợi trong những VIE. Các thỏa thuận hợp tác cho vay cũng cấm cổ đông VIE chuyển nhượng ủy quyền vốn cho bất kể bên thứ ba nào. SEA Group sẽ phải tương hỗ kinh tế tài chính liên tục, chịu nghĩa vụ và trách nhiệm nợ phải trả của những VIE này. Mặc dù không phân phối những điều kiện kèm theo kỹ thuật, nhưng vẫn sống sót quan hệ mẹ – con giữa Tập đoàn và những VIE ở Nước Ta. sea-structure-1599560221856725142259-1607685751682490099839

Đường nét đứt thể hiện mối quan hệ sở hữu gián tiếp. Nguồn: Bản cáo bạch SEA Group năm 2017

Sơ đồ này cho thấy ngoài việc chiếm hữu trực tiếp 30 % Garena Nước Ta, SEA Group nắm 70 % trải qua một pháp nhân là Garena Limited ( Cayman Islands ). Trường hợp tựa như cũng xảy ra tại Airpay Nước Ta.

Công ty TNHH Thương mại Công nghệ Go Viet – đơn vị vận hành dịch vụ Gojek (trước đây là Go-Viet) cũng chỉ có vốn điều lệ 2 tỷ đồng dù lỗ lũy kế đến cuối năm 2019 lên đến gần 2.800 tỷ đồng.

Công ty Go Viet được chiếm hữu 100 % bởi CTCP Quốc tế Bông Sen Việt, một công ty cũng chỉ có vốn 12 tỷ đồng. Trước đó khi xây dựng hồi tháng 2/2018, thậm chí còn vốn điều lệ của Bông Sen Việt chỉ ở mức 200 triệu đồng, do ba cá thể người Việt góp phần. Trong đó hầu hết nhất thuộc về ông Nguyễn Vũ Đức ( 98 % ), CEO tiên phong của GoViet. Hiện Sen Việt được chiếm hữu 49 % bởi Velox South-East Asia Holdings ( Nước Singapore ). Như vậy tựa như như Grab, nhà đầu tư ngoài chỉ chiếm hữu 49 % quyền lợi tại Gojek và phần nhiều hàng loạt nguồn vốn để duy trì hoạt động giải trí của 2 công ty này trong toàn cảnh liên tục thua lỗ lớn đều từ vốn vay quốc tế.

( Theo Nhịp sống kinh tế tài chính )