Một số giải pháp phát huy hiệu quả hình thức hợp tác công tư

Khái niệm về PPP

Theo Ngân hàng Thế giới, PPP là việc chuyển giao cho khu vực tư nhân các dự án đầu tư mà theo truyền thống thì đó là các dự án phải do nhà nước đầu tư và vận hành. Định nghĩa này có hai khía cạnh cần được lưu ý: Nhà đầu tư nhận trách nhiệm cung cấp dịch vụ thông qua dự án; Một số rủi ro liên quan đến dự án sẽ được chuyển giao từ khu vực nhà nước cho khu vực tư nhân.

Ở Nước Ta đã có những khái niệm về đầu tư theo hình thức đối tác chiến lược công tư như “ xã hội hóa ” hay “ nhà nước và nhân dân cùng làm ”. Mặc dù, những khái niệm này đã được đề cập ở Nước Ta từ lâu ( trong những nghị quyết, chủ trương của Đảng, Nhà nước ) nhưng lại không có một định nghĩa rõ ràng và một cơ chế pháp lý để bảo vệ cho việc thực thi .
Ưu điểm chính của PPP là hoàn toàn có thể tiết kiệm chi phí nguồn lực của nhà nước. nhà nước chỉ cần tập trung chuyên sâu vào việc quản trị dự án Bất Động Sản mà không cần phải dựa vào nguồn lực của mình để triển khai dự án Bất Động Sản. Bởi vậy, gia tài, nguồn lực của nhà nước được sử dụng hiệu suất cao hơn, nâng cao chất lượng của những cơ sở công cộng và dịch vụ công được nâng cao. Mặt khác, việc sử dụng hài hòa và hợp lý những kiến thức và kỹ năng, kinh nghiệm tay nghề của khu vực tư nhân, kỹ thuật, phát minh sáng tạo và thay đổi, những dịch vụ công hoàn toàn có thể được thực thi nhiều hơn .
Thông qua PPP, nhà nước và những khu vực tư nhân hoàn toàn có thể san sẻ rủi ro đáng tiếc ở những quá trình khác nhau. Khi khu vực tư nhân tham gia đầu tư vào những dự án Bất Động Sản công, rủi ro đáng tiếc của việc vượt quá ngân sách vốn và chậm quá trình của dự án Bất Động Sản hoàn toàn có thể được giảm mạnh. Đồng thời, cùng với việc triển khai xong phong cách thiết kế, thiết kế xây dựng và quản lý và vận hành những dự án Bất Động Sản PPP, khu vực tư nhân hoàn toàn có thể giúp tạo ra một quy mô cấu trúc dịch vụ công với một mạng lưới hệ thống phân cấp hiệu suất cao hơn .
Mặc dù, PPP được coi là một hình thức tạo ra hạ tầng với ngân sách do khu vực tư nhân chi trả, nhưng “ không có gì là không tính tiền ”. Kumaraswamy và Zhang ( 2001 ) cho rằng, một số ít trường hợp hợp đồng thiết kế xây dựng – kinh doanh thương mại – chuyển giao ( BOT ) xảy ra những yếu tố do vượt quá ngân sách, giá tiền không thực tiễn, dự báo thu nhập không đúng mực, và tranh chấp pháp lý giữa tư nhân, nhà khai thác và cơ quan chính phủ. Trong nhiều trường hợp, nhà nước cũng như khu vực tư nhân không gánh nổi ngân sách dẫn đến rủi ro tiềm ẩn phá sản của doanh nghiệp tư nhân và kém hiệu suất cao của PPP. Bên cạnh đó, cũng có nhiều trở ngại chính trị phần nào làm tác động ảnh hưởng đến hiệu suất cao của PPP .

Thực trạng phát triển PPP tại Việt Nam

Theo Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Ðầu tư, tổng kết công tác làm việc PPP đến hết năm 2018, cả nước có 289 dự án Bất Động Sản PPP với tổng số vốn tương tự 54 tỷ USD. Trong đó, có 207 dự án Bất Động Sản về giao thông vận tải, 18 dự án Bất Động Sản nguồn năng lượng và nhiều dự án Bất Động Sản nghành văn hóa truyền thống, vui chơi khác. Các dự án Bất Động Sản hầu hết được đầu tư theo hình thức BOT ( 141 dự án Bất Động Sản ) và hợp đồng kiến thiết xây dựng – chuyển giao ( BT – 140 dự án Bất Động Sản ), riêng Bộ Giao thông Vận tải đã kêu gọi được khoảng chừng trên 209.732 tỷ đồng vào 68 dự án Bất Động Sản PPP .
Trong đó, đã hoàn thành xong đưa vào quản lý và vận hành khai thác 61 dự án Bất Động Sản với tổng mức đầu tư gần 178.660 tỷ đồng, hiện đang tiến hành 7 dự án Bất Động Sản với tổng mức đầu tư 31.000 tỷ đồng. Ngoài ra, còn có 104 dự án Bất Động Sản ( tổng vốn 144.792 tỷ đồng ) đầu tư những khu công trình kiến thiết xây dựng dưới hình thức PPP từ 41 tỉnh, thành phố trong cả nước, trong đó, 51 dự án Bất Động Sản ( với vốn đầu tư 34.985 tỷ đồng ) đã triển khai xong và được đưa vào khai thác .
Đến hết năm 2018, cả nước có 289 dự án Bất Động Sản PPP với tổng số vốn tương tự 54 tỷ USD. Trong đó, có 207 dự án Bất Động Sản về giao thông vận tải, 18 dự án Bất Động Sản nguồn năng lượng và nhiều dự án Bất Động Sản nghành nghề dịch vụ văn hóa truyền thống, vui chơi khác. Các dự án Bất Động Sản hầu hết được đầu tư theo hình thức BOT ( 141 dự án Bất Động Sản ) và hợp đồng thiết kế xây dựng – chuyển giao ( BT – 140 dự án Bất Động Sản ), riêng Bộ Giao thông Vận tải đã kêu gọi được khoảng chừng trên 209.732 tỷ đồng vào 68 dự án Bất Động Sản PPP .
Thành Phố Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh là 2 địa phương lôi cuốn dự án Bất Động Sản PPP lớn nhất cả nước. Ở TP.HN, tính đến tháng 9/2017, đã thiết kế xây dựng giải pháp yêu cầu đầu tư dưới hình thức PPP 128 dự án Bất Động Sản ( với tổng số vốn 332.030 tỷ đồng ), trong đó, có 8 dự án Bất Động Sản ( với tổng vốn đầu tư 13.683 tỷ đồng ) đã hoàn thành xong, 9 dự án Bất Động Sản ( với tổng vốn đầu tư 15.960 tỷ đồng ) đang tiến hành thực thi. TP. Hồ Chí Minh đã có 23 dự án Bất Động Sản hoàn tất ký kết hợp đồng với tổng vốn đầu tư đạt trên 71.000 tỷ đồng. Ngoài ra, TP. Hồ Chí Minh còn có 130 dự án Bất Động Sản đang ở bước sẵn sàng chuẩn bị đầu tư với tổng số vốn dự kiến giao động 400.000 tỷ đồng và liên tục lôi kéo 243 dự án Bất Động Sản với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng chừng 869.420 tỷ đồng .
PPP đã góp thêm phần tích cực vào việc triển khai xong số lượng, chất lượng, kịp thời xử lý những nhu yếu bức xúc về dịch vụ công của dân cư và nhu yếu cấp bách về hạ tầng để tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy, việc tiến hành những dự án Bất Động Sản PPP còn một số ít sống sót, chưa ổn như việc lựa chọn nhà đầu tư vẫn phải đương đầu với nhiều khó khăn vất vả, thử thách. Đa số những dự án Bất Động Sản PPP vận dụng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn nhà đầu tư, tiềm ẩn nhiều rủi ro đáng tiếc dẫn đến thực trạng tiêu tốn lãng phí, thất thoát vốn do lựa chọn nhà đầu tư không có đủ năng lượng thực thi dự án Bất Động Sản. Quy trình đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư lê dài .
Hạn chế trong khâu lựa chọn dự án Bất Động Sản, sẵn sàng chuẩn bị dự án Bất Động Sản, nhiều hạng mục dự án Bất Động Sản lôi kéo đầu tư được phê duyệt nhưng đến nay tác dụng lôi cuốn đầu tư còn hạn chế. Việc lựa chọn dự án Bất Động Sản còn nóng vội dẫn đến công tác làm việc sẵn sàng chuẩn bị dự án Bất Động Sản, đánh giá và thẩm định dự án Bất Động Sản còn chưa khảo sát kỹ, chưa lấy quan điểm thoáng đãng đến người dân. Trong quy trình triển khai dự án Bất Động Sản, thiếu chính sách người sử dụng dịch vụ phản hồi việc cung ứng dịch vụ so với những cơ quan quản trị nhà nước .
Vấn đề minh bạch thông tin, công tác làm việc công bố dự án Bất Động Sản, hạng mục dự án Bất Động Sản chưa được thực thi trang nghiêm, công khai minh bạch. Trong quá trình trước khi Nghị định số 63/2018 / NĐ-CP ngày 4/5/2018 được nhà nước phát hành, người dân chưa được tiếp cận những nội dung về thông tin hợp đồng ( giá, phí sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ ), tình hình triển khai hợp đồng của nhà đầu tư trúng thầu. Bên cạnh đó, việc vận dụng loại hợp đồng chưa tương thích. Điển hình như trong nghành nghề dịch vụ giao thông vận tải, 1 số ít tuyến đường chỉ tăng cấp, tái tạo nhưng người dân vẫn phải trả phí hoặc dân cư không có sự lựa chọn so với những tuyến đường độc đạo .

Người dân không đồng tình đối với việc các dự án cơ sở hạ tầng quan trọng được kiểm soát bởi các nhà đầu tư tập trung vào lợi nhuận thay vì phục vụ lợi ích cộng đồng, doanh thu từ các trạm thu phí được sử dụng vào mục đích không rõ ràng, mức tăng phí không hợp lý. Từ đó, dẫn đến bất cập về mức phí, vị trí đặt trạm thu phí, thời gian thu phí được dư luận phản ánh trong thời gian qua.

Các công cụ kinh tế tài chính để sẵn sàng chuẩn bị đầu tư, triển khai dự án Bất Động Sản đầu tư và bảo vệ rủi ro đáng tiếc cho nhà đầu tư không đủ nguồn lực để sắp xếp, công tác làm việc chuẩn bị sẵn sàng dự án Bất Động Sản chưa được triển khai chuyên nghiệp và bài bản một phần do chưa có nguồn lực sắp xếp để lập báo cáo giải trình nghiên cứu và điều tra tiền khả thi và khả thi. Đồng thời, dự án Bất Động Sản PPP kém mê hoặc nhà đầu tư do thiếu chính sách sắp xếp vốn đầu tư công tham gia đầu tư trong dự án Bất Động Sản PPP cũng như thiếu công cụ san sẻ rủi ro đáng tiếc cho dự án Bất Động Sản ( bảo lãnh lệch giá, lưu lượng, quy đổi ngoại tệ, đổi khác quy hoạch … ) .
Vai trò, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền còn chưa rõ ràng ; còn thiếu, chính sách chủ trương san sẻ rủi ro đáng tiếc, xử lý tranh chấp giữa những bên tham gia triển khai dự án Bất Động Sản ; Thiếu chính sách giám sát, đặc biệt quan trọng là những chính sách giám sát lệch giá của nhà đầu tư, chế tài giải quyết và xử lý vi phạm của nhà đầu tư cũng như cơ quan nhà nước có thẩm quyền .

Khắc phục tồn tại, phát huy vai trò của PPP

Để phát huy lợi thế từ PPP mang lại, trong thời hạn tới, cần tập trung chuyên sâu vào triển khai 1 số ít nội dung sau :
Một là, hoàn thành xong khuôn khổ cơ sở pháp lý. Cần khẩn trương thanh tra rà soát lại những văn bản pháp lý hiện hành và yêu cầu những kiểm soát và điều chỉnh thiết yếu hoặc kiến thiết xây dựng một bộ văn bản pháp quy riêng và mới cho PPP ( trong đó có kiểm soát và điều chỉnh những văn bản pháp quy hiện hành ). Đặc biệt là, sớm phát hành Luật về PPP nhằm tháo gỡ những vướng mắc, sống sót trên, tạo lực thông nòng vốn đầu tư từ khu vực tư nhân, đặc biệt quan trọng là nhà đầu tư quốc tế, qua đó, tạo môi trường tự nhiên đầu tư lành mạnh, đủ sức mê hoặc và khuôn khổ pháp lý rõ ràng, không thiếu, tạo lòng tin cho nhà đầu tư và người dân .
Hai là, tăng cường công tác làm việc lựa chọn nhà thầu. Chọn lựa nhà đầu tư là khâu rất là quan trọng, ảnh hưởng tác động lớn đến sự thành bại của dự án Bất Động Sản. Do đó, thay vì chỉ định nhà đầu tư theo chính sách “ xin – cho ”, những dự án Bất Động Sản PPP cần tổ chức triển khai đấu thầu thoáng đãng, công khai minh bạch, minh bạch, tạo thiên nhiên và môi trường cạnh tranh đối đầu bình đẳng, nâng cao tính báo cáo giải trình để lựa chọn nhà đầu tư có đủ năng lượng ( năng lượng kinh tế tài chính, kỹ thuât, công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm tay nghề thiết kế, năng lực quản trị … ), giúp dự án Bất Động Sản tiến hành đúng kế hoạch, bảo vệ về chất lượng và thời hạn tịch thu vốn. Quy trình lựa chọn nhà đầu tư được kiến thiết xây dựng theo hướng đơn giản hóa, đơn cử là những nội dung trong kế hoạch lựa chọn nhà đầu tư được phê duyệt đồng thời tại báo cáo giải trình điều tra và nghiên cứu khả thi .
Ba là, tăng cường công khai minh bạch minh bạch thông tin. Đẩy mạnh việc công khai minh bạch, minh bạch thông tin ở toàn bộ những bước như : Chuẩn bị dự án Bất Động Sản, lựa chọn nhà đầu tư, ký kết hợp đồng được công khai minh bạch, minh bạch trên mạng lưới hệ thống mạng đấu thầu vương quốc. Đặc biệt là đối tượng người dùng chịu ảnh hưởng tác động của dự án Bất Động Sản, dự thảo Luật Đầu tư theo hình thức PPP đã bổ trợ chính sách tham vấn quan điểm của những đối tượng người dùng chịu tác động ảnh hưởng của dự án Bất Động Sản. Cụ thể, trong tiến trình sẵn sàng chuẩn bị đầu tư, cơ quan sẵn sàng chuẩn bị dự án Bất Động Sản phải tổng hợp hiệu quả tham vấn quan điểm tổ chức triển khai, cá thể có tương quan về ảnh hưởng tác động của dự án Bất Động Sản .
Bốn là, tạo lập chính sách san sẻ rủi ro đáng tiếc của nhà nước so với nhà đầu tư. Sự tham gia của tư nhân trong PPP có nghĩa là Nhà nước chuyển giao một phần rủi ro đáng tiếc sang nhà đầu tư tư nhân, trong khi tiềm năng của nhà đầu tư là tìm kiếm doanh thu. Vì vậy, việc phân chia rủi ro đáng tiếc và quyền lợi kinh tế tài chính giữa những nhà đầu tư dự án Bất Động Sản PPP cần giám sát cẩn trọng, bảo vệ lôi cuốn được nhà đầu tư tham gia dự án Bất Động Sản. Vấn đề dự báo và thiết kế xây dựng những giải pháp giải quyết và xử lý rủi ro đáng tiếc là đặc biệt quan trọng quan trọng trong yêu cầu, nhìn nhận, thẩm định tính khả thi của dự án Bất Động Sản. Các chính sách như : Quỹ bù đắp thiếu vắng kinh tế tài chính, quỹ dự trữ dành cho bảo lãnh cơ quan chính phủ, vận dụng bảo lãnh lệch giá tối thiểu và bảo vệ rủi ro đáng tiếc về ngoại tệ, chủ trương, chính trị … nên được điều tra và nghiên cứu, triển khai xong theo hướng lôi cuốn được những nhà đầu tư nhưng vẫn bảo vệ được liên kết với việc lập kế hoạch ngân sách, kế hoạch vay, trả nợ công để tránh gây hệ lụy lớn cho ngân sách nhà nước .
Năm là, tăng cường kiểm tra, thanh tra, truy thuế kiểm toán dự án Bất Động Sản PPP, chế tài xử phạt, lao lý rõ ràng về nghĩa vụ và trách nhiệm, nghĩa vụ và trách nhiệm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, cơ quan nhà nước. Trong đó, cần có pháp luật đơn cử về xử lý đề xuất kiến nghị, tranh chấp và giải quyết và xử lý vi phạm ; kiểm tra, thanh tra chuyên ngành, truy thuế kiểm toán nhà nước và giám sát hoạt động giải trí đầu tư theo phương pháp PPP ; trách nhiệm, quyền hạn, nghĩa vụ và trách nhiệm của những cơ quan, tổ chức triển khai, cá thể PPP .
Sáu là, hoàn thành xong chính sách kinh tế tài chính cho PPP. Theo đó, về phía vốn nhà nước, hoàn toàn có thể nghiên cứu và điều tra sắp xếp nguồn vốn ngân sách tập trung chuyên sâu ở Trung ương dành riêng cho những dự án Bất Động Sản PPP được lựa chọn theo từng thời kỳ, tương thích với kế hoạch đầu tư công và kế hoạch kinh tế tài chính trung và dài hạn. Về phía tư nhân, những nhà đầu tư cần được được cho phép có nhiều lựa chọn khác nhau để kêu gọi vốn đầu tư bên cạnh vay vốn ngân hàng nhà nước, như tiếp cận vay vốn ODA và những nguồn vốn khuyến mại khác .

Tài liệu tham khảo:

Chính phủ (2018), Nghị định số 63/2018/NĐ-CP về đầu tư theo hình thức đối tác công tư;

Bộ Kế hoạch và Đầu tư ( 2018 ), Tổng quan về PPP tại Nước Ta ;
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Dự thảo Đề cương ý kiến đề nghị thiết kế xây dựng Luật Đầu tư theo hình thức đối tác chiến lược công tư ;
Ủy ban Thường vụ Quốc hội ( 2017 ), Nghị quyết số 437 / NQ-UBTVQH ngày 21/10/2017 về 1 số ít trách nhiệm, giải pháp liên tục triển khai xong và tăng nhanh việc thực thi chủ trương pháp lý về đầu tư và khai thác những khu công trình giao thông vận tải theo hình thức hợp đồng thiết kế xây dựng – kinh doanh thương mại – chuyển giao .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Doanh Nghiệp