Kiến Thức Cho Người lao Động Việt Nam > Người Dịch Vụ > Các Yếu Tố Tác Động Đến Chất Lượng Hoạt Động Kiểm Toán Độc Lập

Các Yếu Tố Tác Động Đến Chất Lượng Hoạt Động Kiểm Toán Độc Lập

Cùng theo dõi bài viết về những yếu tố tác động ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động giải trí kiểm toán độc lập từ TS. Trần Khánh Lâm, Trưởng VP VACPA tại Tp. Hồ Chí Minh
Chất lượng là một phạm trù triết học biểu lộ những thuộc tính thực chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì, tính không thay đổi tương đối của sự vật để phân biệt nó với những sự vật khác. Chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật. Chất lượng bộc lộ ra bên ngoài qua những thuộc tính. Nó là cái link những thuộc tính của sự vật lại làm một, gắn bó với sự vật như một tổng thể và toàn diện, bao quát hàng loạt sự vật và không tách khỏi sự vật. Sự vật trong khi vẫn còn là bản thân nó thì không hề mất chất lượng của nó. Sự đổi khác chất lượng kéo theo sự đổi khác của sự vật về cơ bản. Chất lượng của sự vật khi nào cũng gắn liền với tính pháp luật về số lượng của nó và không hề sống sót ngoài tính pháp luật ấy. Mỗi sự vật khi nào cũng là sự thống nhất của chất lượng và số lượng .

Khác với các sản phẩm của nghề nghiệp khác, chất lượng sản phẩm kiểm toán (CLKT) không dễ dàng quan sát hay kiểm tra. Nhưng người sử dụng dịch vụ lại cần biết nhân tố nào tạo nên CLKT để họ có thể lựa chọn và tin tưởng vào sản phẩm dịch vụ mà họ đang sử dụng. Ngược lại, đối với người cung cấp dịch vụ kiểm toán (công ty kiểm toán và KTV) cũng rất cần biết yêu cầu CLKT của xã hội để họ có thể cung cấp dịch vụ phù hợp và cố gắng thu hẹp dần khoảng cách giữa mong đợi của công chúng với khả năng thực hiện của KTV. Bên cạnh đó, làm thế nào để đo lường mức độ thỏa mãn của người sử dụng cũng là một vấn đề phức tạp vì nó không thể định lượng như sản phẩm của các ngành nghề khác.

Do vậy, nhiều chuyên viên trong nghành kiểm toán đã thực thi khu công trình nghiên cứu và điều tra về yếu tố này. Theo một số ít khu công trình điều tra và nghiên cứu, CLKT được định nghĩa là mức độ công ty kiểm toán tuân thủ theo những CMKiT trong suốt quy trình thực thi kiểm toán. Tiêu biểu cho quan điểm này là Krishnan và Schauer ( 2001 ), McConnell và Banks ( 1998 ), Aldhizer và những tập sự ( 1995 ). Một số nhà nghiên cứu và điều tra khác lại cho rằng CLKT được xem xét trên những góc nhìn : ( 1 ) năng lực mà KTV sẽ ( a ) phát hiện ra khiếm khuyết của mạng lưới hệ thống kế toán của người mua và ( b ) báo cáo giải trình những khiếm khuyết này ( DeAngelo, 1981 ; Watts và Zimmerman, 1983 ) ; ( 2 ) năng lực KTV không phát hành báo cáo giải trình đồng ý toàn phần cho những BCTC có tiềm ẩn những sai sót trọng điểm ( Lee và những tập sự, 1998 ) ; ( 3 ) sự trung thực của thông tin kinh tế tài chính được trình diễn trên BCTC sau khi kiểm toán ( Beatty, 1989 ; Krinsky và Rotenberg, 1989 ; Davidson và Neu, 1993 ) ; và ( 4 ) năng lực KTV hoàn toàn có thể làm giảm những sai sót và nâng cao độ trung thực của tài liệu kế toán ( Wallace, 1987 ) .
Để đạt được chất lượng, mẫu sản phẩm của kiểm toán độc lập trước hết phải thỏa mãn nhu cầu những đối tượng người tiêu dùng sử dụng. Tuy nhiên, đối tượng người tiêu dùng sử dụng mẫu sản phẩm kiểm toán khá rộng. Khởi nguồn cơ bản và sâu xa của sự sinh ra nghề nghiệp kiểm toán độc lập là sự xung đột quyền hạn giữa người cung ứng và người sử dụng thông tin kinh tế tài chính. Trong tiến trình phôi thai, kiểm toán sinh ra nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi và nghĩa vụ của người chủ sở hữu và phát hiện gian lận và sai sót của người quản trị, đối tượng người tiêu dùng sử dụng hiệu quả kiểm toán chính là chủ chiếm hữu. Trong quá trình tăng trưởng và tiến trình văn minh, người sử dụng tác dụng kiểm toán không chỉ là nhà đầu tư, mà còn là nhà quản trị, những bên thứ ba có tương quan. Dù đối tượng người dùng kiểm toán khá rộng, tuy nhiên hoàn toàn có thể chia thành hai nhóm chính : ( i ) nhóm người quản trị và ( ii ) nhóm cổ đông và bên thứ ba. Đối với những công ty không phải là công ty đại chúng, nhóm người sử dụng hầu hết hiệu quả kiểm toán là những cổ đông và người quản trị. Đối với những công ty CP, đặc biệt quan trọng là đại chúng, nhóm người sử dụng đa phần là ngoài cổ đông, người quản trị còn có bên thứ ba có tương quan trong xã hội. Do BCTC của những công ty đại chúng ( đặc biệt quan trọng là công ty niêm yết ) có tác động ảnh hưởng đến nhóm người thoáng đãng trong xã hội nên phần nhiều những vương quốc trên quốc tế đều nhu yếu những công ty đại chúng đều cần kiểm toán, trong khi những công ty còn lại hoàn toàn có thể là tự nguyện. Nói cách khác, nhóm đối tượng người tiêu dùng quan trọng mà kiểm toán hướng đến chính là xã hội, công chúng. Chính vì thế, khi nghiên cứu và điều tra những tác nhân tác động ảnh hưởng đến CLKT, những nhà nghiên cứu nghiên cứu và phân tích và xem xét hầu hết dưới góc nhìn của công chúng, xã hội .
Đánh giá CLKT là điều thiết yếu so với công chúng. Tuy nhiên, việc đánh giá tổng lực chất lượng rất tốn kém vì so với công chúng thì mẫu sản phẩm kiểm toán độc lập không dễ gì quan sát được. Bên cạnh đó, người sử dụng cũng khó hoàn toàn có thể kiểm tra được những hợp đồng giữa người mua với công ty kiểm toán cũng như những khoản quyền lợi vật chất khác mà công ty kiểm toán nhận được. Do vậy, người ta thường đánh giá CLKT bằng cách dựa vào 1 số ít biến số ( chỉ tiêu ) có tương quan ( mặc dầu không tuyệt vời ) đến CLKT .
Dưới đây là những tóm lược những khu công trình điều tra và nghiên cứu khác nhau về những yếu tố ảnh hưởng tác động đến chất lượng hoạt động giải trí kiểm toán độc lập .

1. Quy mô công ty kiểm toán

Quy mô công ty kiểm toán là một trong những chỉ tiêu thường được sử dụng như thể chỉ tiêu tiêu biểu vượt trội nhất cho CLKT .
Vào cuối thập niên 1970, có rất nhiều người chỉ trích quan điểm cho rằng những công ty kiểm toán lớn thì luôn có chất lượng tốt hơn công ty kiểm toán nhỏ. Họ cho rằng CLKT của những công ty nhỏ và công ty lớn đều như nhau. Để xử lý yếu tố này, DeAngelo ( 1981 ) đã thực thi những nghiên cứu và phân tích về sự ảnh hưởng tác động của quy mô kiểm toán đến CLKT và Kết luận rằng những công ty kiểm toán quy mô lớn thường có chất lượng được đánh giá ( bởi thị trường ) cao hơn những công ty kiểm toán quy mô nhỏ .
Theo DeAngelo, để sống sót và tăng trưởng, công ty kiểm toán phải nâng cao CLKT. Tuy nhiên, khi tăng trưởng, xem xét đến “ biên độ tăng thêm ” ( quasi-rents, đó là áp lực đè nén kinh tế tài chính khiến cho công ty kiểm toán xem xét đến việc cân đối CLKT ). Cụ thể, công ty kiểm toán phải xem xét đến việc : ( i ) có được một đơn vị chức năng “ biên độ tăng thêm ” từ một người mua đơn cử ( do công ty kiểm toán cố ý giảm CLKT để duy trì người mua ) ; và ( ii ) dòng những đơn vị chức năng “ biên độ tăng thêm ” từ nhiều người mua khác hoàn toàn có thể bị mất khi những hành vi cố ý làm giảm CLKT của công ty kiểm toán bị công chúng phát hiện. Nói cách khác, công ty kiểm toán nào có càng nhiều người mua ( số lượng người mua là một trong những chỉ tiêu đánh giá quy mô của công ty kiểm toán ) thì càng có năng lực bị mất càng nhiều “ biên độ tăng thêm ” trong trường hợp những sai phạm của KTV bị phát hiện. Như vậy, quy mô ( số lượng người mua ) của công ty kiểm toán độc lập càng lớn thì họ càng bị áp lực đè nén kinh tế tài chính buộc phải duy trì và nâng cao CLKT .
Ngoài ra, Dye ( 1993 ) đã nghiên cứu và phân tích sự tác động ảnh hưởng lẫn nhau giữa CMKiT, những lao lý tương quan nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý và nguồn lực kinh tế tài chính của công ty kiểm toán so với phản ứng và thái độ của công ty kiểm toán trước sự đổi khác của CMKiT và lao lý tương quan nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý. CLKT có mối quan hệ với nguồn kinh tế tài chính của công ty kiểm toán. Quy mô công ty kiểm toán càng lớn với nhiều nguồn lực ( deep-pocket ) thì hoàn toàn có thể thanh toán giao dịch được tiền phạt trong trường hợp có kiện tụng, điều này cũng làm tăng điều kiện kèm theo duy trì chất lượng dịch vụ ở mức cao và do vậy cũng sẽ làm giảm tối thiểu năng lực xảy ra những việc kiện tụng. Một số nhà nghiên cứu và điều tra khác cũng chấp thuận đồng ý với quan điểm này như Lennox ( 1999 ), Shu ( 2000 ) .
Xét trên hai góc nhìn tương quan đến uy tín và nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý của công ty kiểm toán hoàn toàn có thể thấy rằng công ty kiểm toán quy mô càng lớn thì có khuynh hướng phân phối chất lượng dịch vụ kiểm toán độc lập càng cao hơn Quan điểm này được Burton ( 1986 ), Wilson và Grimlund ( 1990 ), Davis và Simon ( 1992 ) chứng tỏ bằng thực nghiệm rằng giá phí kiểm toán của những công ty kiểm toán có những sai phạm thường có mức thấp hơn những công ty khác. Những điều này cho thấy sự mất đi của “ biên độ tăng thêm ” là rất lớn khi mà công ty kiểm toán hạ thấp CLKT của dịch vụ cung ứng. Và nếu số lượng người mua ( một biến số để đánh giá quy mô của công ty kiểm toán ) của công ty kiểm toán khá lớn thì sự ngày càng tăng mất mát càng nhiều và điều này sẽ khiến công ty kiểm toán phải duy trì CLKT ở mức cao hơn .

2. Mức độ chuyên sâu từng lĩnh vực kiểm toán (chuyên ngành)

Mức độ chuyên ngành là một chỉ số của CLKT, chính bới những KTV am hiểu sâu nghành nghề dịch vụ chuyên ngành sẽ có năng lực đánh giá được tính hài hòa và hợp lý trong ước tính kế toán và việc trình diễn, công bố thông tin kinh tế tài chính và do vậy, sẽ làm tăng áp lực đè nén lên người mua phải tuân thủ nguyên tắc kế toán ( Kwon, 1996 ). Ngoài ra, theo Simunic và Stein ( 1987 ) để chuyên môn hóa trong một nghành nghề dịch vụ ngành nghề đơn cử thì những công ty kiểm toán thường góp vốn đầu tư vào công nghệ tiên tiến, kỹ thuật, phương tiện đi lại vật chất, nhân sự và mạng lưới hệ thống trấn áp chất lượng để nâng cao chất lượng dịch vụ của ngành mà mình nâng cao. Maletta và Wright ( 1996 ) cho rằng trong từng ngành sản xuất, kinh doanh thương mại hay dịch vụ khác nhau luôn có những yếu tố rủi ro đáng tiếc kiểm toán đặc trưng chứa đựng trong nó .
Các điều tra và nghiên cứu của Dopuch và Simunic ( 1980, 1982 ) về mức độ nâng cao trong nghành trình độ đều sử dụng tỷ số giữa tổng giá phí kiểm toán của những dịch vụ sâu xa mà công ty kiểm toán triển khai trong nghành nghề dịch vụ này so với tổng phí kiểm toán của tổng thể những công kiểm toán trong cùng một nghành nghề dịch vụ như thể một thang đo về CLKT theo từng nghành. Cùng với quan điểm trên, 1 số ít điều tra và nghiên cứu khác cũng cho thấy mối quan hệ ngặt nghèo giữa tính chuyên môn hóa với thuộc tính chất lượng. Ví dụ như, Crasswell và những tập sự ( 1995 ) đã nghiên cứu và phân tích tài liệu của Úc vào năm 1987 cho thấy, những công ty kiểm toán độc lập chuyên ngành chiếm khoảng chừng 34 % phí kiểm toán trong toàn ngành .

Deis và Giroux (1992) cũng đã tiến hành chọn mẫu để kiểm tra thị phần của các Non-Big 6 (các công ty kiểm toán không thuộc nhóm Big 6 lúc bấy giờ và cả Big 4 hiện nay). Kết quả cho thấy rằng thị phần của các công ty kiểm toán độc lập chuyên ngành tỷ lệ thuận với việc kiểm soát chất lượng. Bằng chứng này chứng minh cho giả thuyết tính chuyên môn hóa tỷ lệ thuận với CLKT. Balsam và các cộng sự (2003) và Krishman (2003) cũng tiến hành điều tra tương tự và rút ra kết luận rằng khách hàng của những công ty kiểm toán chuyên ngành thường có ít các khoản trích trước kế toán tùy tiện hơn so với những khách hàng sử dụng công ty kiểm toán không chuyên ngành.

Do vậy, từ những điều tra và nghiên cứu trên cho thấy, chỉ tiêu tính chuyên ngành hoàn toàn có thể được xem là yếu tố tác động ảnh hưởng và là thang đo cho CLKT .

3. Nhiệm kỳ của KTV

Với những vụ gian lận lớn và phá sản gần đây của những doanh nghiệp trong đó có lỗi của công ty kiểm toán độc lập, thì yếu tố mối quan hệ giữa người mua và công ty kiểm toán ngày càng được điều tra và nghiên cứu nhiều hơn. Mọi người khởi đầu chăm sóc đến áp lực đè nén duy trì người mua kiểm toán và “ mức độ thân thiện ” giữa KTV với ban chỉ huy doanh nghiệp ( trong trường hợp KTV triển khai kiểm toán nhiều năm liền ) sẽ tạo tác động ảnh hưởng ngược đến CLKT. Từ đó đã khởi đầu Open những pháp luật bắt buộc luân phiên biến hóa công ty kiểm toán như thể một giải pháp để nâng cao CLKT. Quy định này nhằm mục đích số lượng giới hạn nhiệm kỳ KTV vì mối quan hệ giữa KTV và người mua càng mật thiết thì sẽ làm ảnh hưởng tác động xấu đến CLKT ( do sự kiện Enron / Arthur Andersen, nhiều đề xuất kiến nghị tương quan đến số lượng giới hạn nhiệm kỳ KTV và thực thi việc luân phiên biến hóa KTV để bảo vệ nhà đầu tư ). Ví dụ như trong Đạo luật SOX 2002, KTV sẽ không được xem là độc lập nếu họ thực thi kiểm toán độc lập cho cùng một người mua trong bốn năm .
Theo Mautz và Sharaf ( 1961 ), nhiệm kỳ KTV càng dài thì CLKT càng giảm bởi lẽ nó làm ngày càng tăng sự phụ thuộc vào của KTV vào Ban giám đốc của người mua. Sự thân thương của KTV so với người mua sẽ làm KTV không duy trì thái độ thiếu tín nhiệm nghề nghiệp đúng mức và do vậy làm giảm tính khách quan của KTV. Ngoài ra, cũng theo Arel và những tập sự ( 2005 ), KTV hoàn toàn có thể cảm thấy nhàm chán và xem việc kiểm toán như thể một sự bắt chước đơn thuần của những hợp đồng kiểm toán trước nên KTV sẽ ít chú tâm đến cuộc kiểm toán. Shockley ( 1981 ), trường hợp công ty kiểm toán có một “ sự tin yêu ” người mua do có mối quan hệ lâu bền hơn và “ sự tin cậy ” này hoàn toàn có thể khiến cho KTV sử dụng những thủ tục kiểm toán độc lập kém hữu hiệu và không phát minh sáng tạo. Cùng với thời hạn, KTV chỉ tập trung chuyên sâu vào việc duy trì, thu được doanh thu từ người mua và ít chăm sóc đến sự kiện tụng hoàn toàn có thể xảy ra. Do vậy, KTV hoàn toàn có thể trở nên kém khách quan và kém nổ lực trong việc phát hiện những sai sót trọng điểm và có khuynh hướng đồng ý chấp thuận với Ban giám đốc của người mua về những quyết định hành động quan trọng. Nhiệm kỳ KTV càng dài thì tính độc lập của KTV sẽ càng giảm và thậm chí còn hoàn toàn có thể dẫn đến việc KTV tương hỗ người mua tích cực hơn trong việc vận dụng những lựa chọn kế toán mà những chủ trương kế toán này không tương thích CMKT. Điều này hoàn toàn có thể đưa đến tác dụng là không phát hiện những gian lận hoặc sai sót trọng điểm .
Do vậy, việc lao lý bắt buộc về số lượng giới hạn nhiệm kỳ KTV được xem là giải pháp cải tổ CLKT bằng cách giảm sự ảnh hưởng tác động của người mua lên KTV .

4. Giá phí kiểm toán

Một số nhà điều tra và nghiên cứu cho rằng việc hạ thấp ngân sách ( đặc biệt quan trọng giá phí của cuộc kiểm toán năm tiên phong thấp hơn dưới mức ngân sách bỏ ra ) sẽ tác động ảnh hưởng đến CLKT. Hạ thấp ngân sách ( lowballing ) hoàn toàn có thể dẫn đến quỹ thời hạn và ngân sách dự trù cho cuộc kiểm toán bị hạ thấp và điều này tạo nên áp lực đè nén và khó khăn vất vả cho KTV trong việc phát hiện những sai phạm trọng điểm do sợ bị mất người mua. DeAngelo ( 1981 ) đã thiết lập quy mô phí kiểm toán năm tiên phong ( ngân sách khởi động kiểm toán – start-up cost ) với ngân sách phát sinh tương quan đến việc biến hóa công ty kiểm toán của doanh nghiệp được kiểm toán .
Mô hình này cho thấy một công ty kiểm toán độc lập đương nhiệm hoàn toàn có thể định ra giá phí kiểm toán dưới mức ngân sách thực tiễn bỏ ra trong năm tiên phong và sẽ thu được doanh thu tăng thêm trong tương lai do thực thi hợp đồng kiểm toán này. Ngoài ra, nhu yếu có được sự giảm giá cho năm tiên phong để có được doanh thu tăng thêm trong tương lai tạo ra mối quan hệ kinh tế tài chính ngặt nghèo với người mua. Từ những mối quan hệ đó, DeAngelo đã đưa ra mối liên hệ giữa ngân sách kiểm toán độc lập và mối quan hệ kinh tế tài chính với người mua. Mối quan hệ kinh tế tài chính này hoàn toàn có thể làm giảm tính độc lập của KTV và khi giảm tính độc lập sẽ làm suy giảm CLKT .
Các nghiên cứu và điều tra của Francis và Simon ( 1987 ), Simon và Francis ( 1988 ) và Crasswell và Francis ( 1999 ) cũng đã cung ứng thêm dẫn chứng là những công ty kiểm toán thường giảm giá phí kiểm toán độc lập cho năm tiên phong .
Do vậy, phí kiểm toán sẽ tác động ảnh hưởng đến CLKT là quan điểm được nhiều nhà kinh tế tài chính ủng hộ ( việc giảm phí kiểm toán thường đưa đến giảm CLKT ) .

5. Phạm vi của dịch vụ phi kiểm toán cung cấp

Vào năm 1961, có nhiều lo lắng so với công ty kiểm toán có phân phối dịch vụ phi kiểm toán đồng thời với dịch vụ kiểm toán đã được đề cập trong nghiên cứu và điều tra của Mautz và Sharaf. Các tác giả này đã chỉ ra rằng dịch vụ tư vấn quản trị và tư vấn thuế của công ty kiểm toán phân phối sẽ tác động ảnh hưởng đến tính độc lập của công ty kiểm toán. Goldman và Barlev ( 1974 ) cũng cho rằng, việc cung ứng dịch vụ phi kiểm toán một cách chuyên nghiệp làm ngày càng tăng tổng giá trị của cả gói dịch vụ mà công ty kiểm toán phân phối cho đối tượng người dùng được kiểm toán. Tuy nhiên, giá trị ngày càng tăng này lại làm giảm sự cân đối đối trọng trong mối quan hệ giữa người mua và công ty kiểm toán. Vì vậy, công ty kiểm toán có phân phối dịch vụ phi kiểm toán sẽ bị mất cân đối trong mối quan hệ giữa người mua và công ty kiểm toán. Theo Simunic ( 1984 ), mối quan hệ kinh tế tài chính giữa công ty kiểm toán và người mua hoàn toàn có thể ngày càng tăng do sự tích hợp phân phối dịch vụ phi kiểm toán với dịch vụ kiểm toán. Và điều này khiến cho công ty kiểm toán nhượng bộ người mua khi có sự bất đồng ý kiến giữa công ty kiểm toán và người mua để nhằm mục đích giữ được người mua. DeAngelo ( 1981 ) cũng cho rằng công ty kiểm toán càng sợ mất người mua thì năng lực phát hiện những sai phạm trọng điểm trên BCTC càng giảm .
Simunic ( 1984 ), Beck và những tập sự ( 1988 ) đã nghiên cứu và phân tích rằng sự phân phối dịch vụ phi kiểm toán hoàn toàn có thể ngày càng tăng mối quan hệ kinh tế tài chính giữa KTV và người mua. Nếu mối quan hệ này càng ngặt nghèo thì tính khách quan của công ty kiểm toán bị tổn hại. Công ty kiểm toán độc lập hoàn toàn có thể thu được quyền lợi nhiều hơn để bù đắp mức độ rủi ro đáng tiếc cao hơn so với trường hợp họ không có thời cơ phân phối dịch vụ phi kiểm toán và như vậy hoàn toàn có thể đương đầu với rủi ro tiềm ẩn làm tổn hại tính khách quan .

Xét về mặt lý thuyết, công ty kiểm toán phải độc lập cả về hình thức lẫn tư tưởng. Do dịch vụ phi kiểm toán làm giảm tính độc lập nên nó sẽ làm giảm CLKT và chất lượng của BCTC. Ngoài ra, dịch vụ phi kiểm toán làm tăng thêm rủi ro do việc làm giảm tính độc lập về hình thức. Trong cuộc điều tra 1.500 KTV trước khi và sau khi có sự kiện Enron, Lindberg và Beck (2002) nhận thấy rằng phần lớn KTV đều cho rằng dịch vụ phi kiểm toán sẽ làm tổn hại tính độc lập của KTV.

Như vậy, tương tự như như nhiệm kỳ của KTV thì khoanh vùng phạm vi của dịch vụ phi kiểm toán được cung ứng là một đại diện thay mặt tỷ suất nghịch của CLKT. / .
Trên đây là những yếu tố ảnh hưởng tác động đến chất lượng hoạt động giải trí kiểm toán độc lập, hy vọng những bạn đã có thêm cho mình nhiều thông tin hữu dụng .

Nguồn: TS. Trần Khánh Lâm
Trưởng VP VACPA tại Tp. Hồ Chí Minh

Bài viết liên quan
Bài Mới Nhất