Cách xây dựng đề cương và viết một báo cáo Nghiên cứu khoa học y học (Phần 2) – Viện Y học bản địa Việt Nam

PHẦN 2. VIẾT TÊN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y HỌC

Xem PHẦN 1. CHỌN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ở đây

1. Viết tên đề tài nghiên cứu khoa học

Sau khi đã viết được tên của vấn đề nghiên cứu (VĐNC) thì việc tiếp theo là viết tên của đề tài nghiên cứu khoa học (NCKH). Đương nhiên khi đã viết tên vấn đề nghiên cứu tuân thủ đủ các tiêu chí thì giờ đây viết tên đề tài trở nên dễ dàng hơn. Tiêu chí chung để viết tên đề tài NCKH:

1. Rõ VĐNC;
2. Bao phủ được các mục tiêu nghiên cứu (MT);
3. Số từ: Không quá nhiều (không quá 32) và một số yêu cầu khác.

1.1. Vấn đề nghiên cứu

Như “Phần 1. Chọn vấn đề nghiên cứu” đã trình bày, tên VĐNC cần tuân thủ các tiêu chí:

• Rõ vấn đề tồn tại;
• Có độ lớn của vấn đề;
• Rõ thời gian vấn đề xảy ra;
• Rõ địa điểm xảy ra;
• Rõ đối tượng bị tác động (nếu có);
• Có tính trọn vẹn;
• Có phạm vi giới hạn phù hợp

Tên đề tài NCKH cũng tuân thủ các tiêu chuẩn này. Có thể có những tên đề tài không theo đủ các tiêu chuẩn trên mà có những tiêu chỉ “ ẩn ” như đã nêu trong Phần 1.

1.2. Tên đề tài phải bao phủ được các mục tiêu nghiên cứu

Theo quan điểm của nhiều nhà khoa học thì tên đề tài NCKH cần phải bao trùm hết các tiềm năng / nội dung nghiên cứu, có như vậy tên đề tài mới lô-gic với MT / nội dung và bộc lộ được tính “ khoa học ” của cách viết cũng như tư duy của người viết. Điều này cũng biểu lộ được trình độ của người viết. Như vậy, khi viết xong tên đề tài NCKH thì coi như các MT nghiên cứu ( và cũng là nội dung chính ) của đề tài đã được định đoạt. Ví dụ : Tên đề tài : “ Tác động của chất MK trong điều trị bệnh Kaler tủy xương ” ( Lấy lại ví dụ của bài trước ). Tên này đã hàm ý chỉ ra các tiềm năng / nội dung sau đây : a ) Mô tả ảnh hưởng tác động lâm sàng ( tác động ảnh hưởng hay triệu chứng lầm sàng tích cực và cả xấu đi ) của chất MK, và b ) Mô tả tác động ảnh hưởng cận lâm sàng của chất MK lên khung hình người ( Tức các biến hóa về xét nghiệm ). Nhưng nếu tên đề tài là : “ Tác động của chất MK trong điều trị bệnh Kaler tủy xương và các yếu tố ảnh hưởng tác động ” thì ngoài các tiềm năng như trên đề cập, thêm một tiềm năng / nội dung nữa là : Mô tả các yếu tố ảnh hưởng tác động ( cả tích cực và xấu đi ) lên các tác động ảnh hưởng này ( Yếu tố tác động ảnh hưởng đó hoàn toàn có thể là nhóm tuổi, giới của người bệnh, thể bệnh, thời hạn sử dụng chất MK, liều lượng chất MK, nhiệt độ, nhiệt độ, ánh sáng, hóa chất nào đó … ).

1.3. Tên đề tài NCKH không quá dài

Thông thường tên đề tài NCKH chỉ gọn trong một câu ( nên không có dấu chấm trong tên đề tài ). Nhiều đơn vị chức năng như Trường Đại học Y TP.HN, Trường Đại học Y tế công cộng, Bộ Y tế … thường có lao lý ( không thành văn ) : Tên đề tài NCKH không nhiều quá 32 từ. Một số nơi lại quy khuyến nghị tên đề tài NCKH không quá 20 từ. Quy định này bắt buộc người viết đề tài phải tinh lọc từ ngữ, tinh lọc cách trình diễn các ý sao cho ngắn gọn, dễ hiểu, mang tính khoa học. Sau đây là tên của hai đề tài nghiên cứu mẫu, một trên hội đồng và một tại cơ sở y tế ( Bảng 1 ). Bảng 1. Tên đề tài nghiên cứu khoa học

Ngoài ra, tên đề tài phải có sức hấp dẫn người đọc ngay từ lúc bắt đầu. Muốn làm được điều này, người viết hay nghiên cứu viên ( NCV ) phải thao tác tổng hợp nhiều yếu tố cấu thành : – Sự am hiểu fan hâm mộ của các NCV, biết được cái “ gu ” hay sở trường hay nhu yếu của fan hâm mộ, nắm chắc được sở trường thích nghi của fan hâm mộ, cung ứng đúng được sở trường thích nghi, nhu yếu của fan hâm mộ. – Vấn đề nghiên cứu có tính mới ( Phụ thuộc vào bước chọn yếu tố nghiên cứu ngay từ lúc bắt đầu ). – Khả năng tinh lọc từ ngữ, đặt câu … của NCV, sao cho vừa hấp dẫn và vừa dễ hiểu.

1.4. Chú ý khi viết tên đề tài nghiên cứu khoa học:

– Không dùng các động từ để mở màn cho tên đề tài nghiên cứu, như : “ Nghiên cứu ”, “ thăm dò ” … Tuy nhiên cũng có tác giả dùng từ “ nhìn nhận ” để viết tên 1 số ít đề tài nghiên cứu, tuy nhiên không nên lạm dụng và nên rất hạn chế. – Không nên dùng từ có đặc thù bất định như : “ Một số yếu tố về … ”, “ Thử bàn về … ” – Không lạm dụng từ chỉ mục tiêu : “ nhằm mục đích ” ; “ để ” ; “ góp thêm phần ” … – Không lạm dụng mỹ từ hay cách nói bóng bẩy ; tiêu chuẩn dùng từ là đơn thuần, rõ ràng, ngắn gọn dễ hiểu, đơn nghĩa. Xem xét kĩ, những từ hay cụm từ nào “ thừa ”, hoàn toàn có thể bỏ được thì nên bỏ. – Không bộc lộ tình cảm, thiên kiến, quan điểm, phải bảo vệ tính khách quan. – Không đặt tên đề tài dưới dạng câu hỏi, câu phủ định hay chứng minh và khẳng định. – Không viết tựa đề theo kiểu phát biểu ( statement ) vì trong khoa học không có gì không bao giờ thay đổi. Nhiều sự kiện đúng ngày hôm nay nhưng mai hoàn toàn có thể không còn đúng. – Không viết tắt trong tên đề tài nghiên cứu khoa học [ 1 ]. – Không nên sử dụng những thuật ngữ có nhiều lớp nghĩa trong tên của đề tài nghiên cứu [ 2 ]. – Tên đề tài mang tính khái quát cao cho hàng loạt nội dung của nghiên cứu ( chính cho nên vì thế tên này phải bao trùm tổng thể các tiềm năng nghiên cứu ). Tuy nhiên không quá chi tiết cụ thể. Ví dụ, đề tài được tiến hành tại khoa nội và khoa y học truyền thống của bệnh viện M thì tên đề tài chỉ cần viết “ tại Bệnh viện M ”, không cần viết chi ly, đơn cử : “ tại khoa Nội và khoa Y học truyền thống của Bệnh viện M ”. Nhìn chung, viết tên đề tài, tiềm năng, nội dung nghiên cứu … cần tuân thủ nguyên tắc sau : Giảm tính khái quát, tăng dần đặc thù cụ thể, rõ ràng và đơn cử ( hình 1 ).

Hình 1 : Mức độ chi tiết cụ thể hóa trong viết báo cáo giải trình NCKH Tên đề tài cần được chỉnh sửa nhiều lần ( nhiều khi viết xong đề tài nghiên cứu rồi quay lại xem xét và chỉnh sửa lại tên đề tài ) [ 3 ], có như vậy người viết mới bảo vệ có tên đề tài NCKH tương thích, lô-gic và tốt nhất. Sau đây là ví dụ tên một đề tài mà cách dùng từ chưa ổn, cần “ gọt giũa ” cho ngắn gọn, rõ ràng và dễ hiểu. Ví dụ 1 : ” Sử dụng kỹ thuật kích hoạt nơtron để khảo sát sự phân bổ của nguyên tố đất hiếm trong 1 số ít khoáng vật Nước Ta ” [ 4 ]. Ta hoàn toàn có thể bỏ cụm từ “ sử dụng ” mà vẫn rõ nghĩa, như vậy cụm từ này thừa. Thay chữ “ để ” bằng chữ “ trong ” vì không nên dùng từ chỉ mục tiêu. Dãy từ “ trong một số ít khoáng vật ” cũng không cần, sẽ đơn cử ý này trong tiềm năng hay giải pháp nghiên cứu. Qua nghiên cứu và phân tích trên, ta hoàn toàn có thể viết lại tên nghiên cứu này như sau : Kỹ thuật kích hoạt nơtron trong khảo sát sự phân bổ của nguyên tố đất hiếm tại Nước Ta. Đọc tên mới này ta thấy đơn thuần hơn, dễ hiểu hơn, sáng sủa và rõ ràng hơn nhiều.

Ví dụ 2, trên trang web của Viện Y học bản địa Việt Nam có giới thiệu một số đề tài khoa học đã hoàn thành trong thời gian vừa qua. Sau đây xin trích dẫn một tên đề tài để xem xét: “Nghiên cứu, đánh giá hiệu quả làm tan cục máu đông của người ngoài cơ thể và hiệu quả điều trị với bệnh nhân đột quỵ não của bài thuốc An cung việt Nam, năm 2014” [5]. Viết như vậy cũng chấp nhận được, nhưng nếu chỉnh sửa một chút thì rõ ràng hơn, ngắn gọn hơn và dễ hiểu hơn: Bỏ cụm từ “Nghiên cứu, đánh giá” vì không có các cụm từ này, người đọc vẫn hiểu được đây là nghiên cứu đánh giá. Đảo cụm từ “bài thuốc An Cung Việt Nam” lên trên đầu của tên đề tài nghiên cứu. Bỏ chữ “bệnh nhân” và thay vào đó là chữ “người bệnh” vì cụm từ “bệnh nhân” chỉ là từ “dân giã” không phải ngôn từ chính thức do Nhà nước Việt Nam quy định cho các phát ngôn chính thức, văn bản pháp quy và các tài liệu khoa học. Hơn nữa, trong trường hợp này cũng nên bỏ cụm từ “người bệnh”, vì nếu có bỏ thì người đọc vẫn hiểu đấy là người bệnh điều trị đột quỵ não. Cụm chữ “việt Nam” phải viết hoa cả hai chữ vì là tên riêng. Sau khi chỉnh sửa, ta có tên mới: Hiệu quả của bài thuốc An cung Việt Nam trong tan cục máu đông của người ngoài cơ thể và điều trị đột quỵ não, năm 2014. Tên mới này đảm bảo đủ ý của tên cũ, nhưng rõ ràng, ngắn gọn và dễ hiểu hơn.

Tài liệu tham khảo

1. Cộng đồng sinh viên kinh tế tài chính làm nghiên cứu khoa học, Lưu ý khi đặt tên đề tài nghiên cứu, https://rces.info/sinh-vien-kinh-te-nckh/luu-y-khi-dat-ten-de-tai-nghien-cuu/, update 12-8-2019. 2. Phạm Phúc Vĩnh ( năm ngoái ) Chọn và đặt tên đề tài, Sổ Tay Nghiên cứu Khoa học Sinh viên, http://sotaynghiencuusinhvien.blogspot.com/2015/03/chon-va-at-ten-e-tai.html, update : 14/8/2019. 3. Trần Thế Trung ( 2018 ) Cách viết một đề cương nghiên cứu khoa học, Trường Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh. 4. Vũ Cao Đàm ( 2000 ) “ Các bước tiến hành một đề tài nghiên cứu khoa học ”, Giáo trình điện tử – Phương pháp nghiên cứu tài liệu trong nghiên cứu khoa học, Louis Pasteur Strasbourg. http://www.khoahocviet.info/meresci/vi/meresci01a0.html, update 14-8-2019.

5. Y Học Bản Địa, Các đề tài đã, đang chuyển giao khoa học công nghệ, https://laodongdongnai.vn/ho-so-nang-luc-to-hop-y-hoc-ban-dia-viet-nam, cập nhật 15-8-2019.

6. RCES ( năm nay ) Đặt tên cho đề tài nghiên cứu khoa học – Chuyện chưa khi nào kể, International Banking Club – IBC BUH, Facebook, https://www.facebook.com/IBC.BUH/posts/1300344866694319/ update ngày 15-8-2019.

Doctor SAMAN
Vũ Khắc Lương
Phó giáo sư, Tiến sĩ Y học, Giảng viên cao cấp Trường Đại học Y Hà Nội

[ { ” src ” : ” \ / resources \ / upload \ / images \ / 10.2019 \ / 2019 – 10-23 _082448. jpg “, ” thumb ” : ” \ / resources \ / upload \ / images \ / 10.2019 \ / 2019 – 10-23 _082448. jpg “, ” subHtml ” : ” ” } ]

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nghiên Cứu