Nhà sử học và các cô thợ dệt trong chùa Tây Phương

Hôm đó là vào một sớm tháng tư, ba cô thợ dệt mượn áo dài lên chùa Tây Phương theo nhu yếu của một nhà nhiếp ảnh để chụp lịch. Đang ngẩn ngơ dạo bước ngắm cảnh, tìm góc chụp, thì cả nhóm phát hiện một người đàn ông trạc năm mươi tuổi nhưng tác phong rất tươi tắn, mặc áo phông thun vàng, đang say sưa giảng giải điều gì đó cho hơn chục nam nữ người trẻ tuổi đang vây quanh. Bích Ngọc chợt nhận ra ông, níu tay các bạn nói khẽ : ” Giáo sư Trần Quốc Vượng, trưởng khoa sử ĐH tổng hợp đấy ! ”

Nhưng chắc hẳn thông tin đó không gây được ấn tượng nào đáng kể đối với các cô gái đang lo trang điểm và sửa sang áo sống trước khi ống kính hoạt động…Còn nhà nhiếp ảnh, trong lúc chạy tới lui tìm góc chụp, chợt phát hiện ra chiếc áo màu vàng kia thì sướng rơn: “Trời, màu áo dài của các em mà có màu mơ chín và màu đạo Phật kia đứng cạnh thì quá nổi!”

Bích Ngọc đợi khi GS uống nước nghỉ ngơi đã tới ông để chào, và đặt yếu tố nhờ giúp. Bản tính là người lịch sự và trang nhã, có máu lãng tử, lại trước một cô gái trẻ – học trò của vợ mình, vị giáo sư vui tươi nhận lời. Dĩ nhiên, ông đã tuân theo sự sắp xếp, tôn trọng nghề nghiệp của nghệ sĩ nhiếp ảnh .
Nhưng sau khi việc làm sáng tác kia triển khai xong, thì tới lượt ” máu nghề nghiệp ” của vị giáo sư nổi lên ; có vẻ như ông không chịu được việc chỉ đơn thuần làm ” người mẫu ” đứng chỉ tay lên mái chùa để ” diễn ” – mà ông muốn giảng giải thật sự cho những người mẫu không chuyên kia, và cho cả anh nghệ sĩ cầm máy ảnh, về những gì ông đã khảo sát, đã nghiền ngẫm về ngôi chùa rực rỡ xứ Đoài .

Và thế là ông đã nói say sưa. Ông lại chỉ tay lên những mái chùa, nơi có những góc đao cong vút, hình thành một khoảng trống khoáng đạt cho quốc tế cực lạc, cõi niết bàn, chốn tu luyện của thần tiên … Ông cho biết rằng : tường của chùa xây toàn bằng gạch bát Tràng nung đỏ, để trần, tạo một không khí mộc mạc, lại điểm những của sổ tròn với hình tượng sắc – không của Phật giáo. Còn hơn 80 pho tượng gỗ trong chùa được giới trình độ xếp vào loại bậc nhất về thẩm mỹ và nghệ thuật tạc tượng cổ ở nước ta, và đa phần là do những người nghệ nhân Chàng Sơn huyện Thạch Thất tạo nên .
Trừ vị giáo sư ra, cố nhiên, không một ai trong số người tạo ra bức ảnh đó sau này có tương quan gì đến nghề nghiệp sử học ; tuy nhiên, lòng nhiệt huyết cùng sự uyên bác tinh tế của vị giáo sư đã in hằn trong tâm lý mọi người. Ông đã tạo ra một nguồn cảm hứng lịch sử vẻ vang đặc biệt quan trọng trong lòng những cô gái vừa rời trường đại trà phổ thông chưa lâu – nơi mà môn lịch sử vẻ vang thường chỉ là một mớ số liệu và sự kiện khô khan đến phát ngán Giao hàng cho thi tuyển … Và bản thân vị giáo sư đáng kính mà sự thuyết phục tự nhiên từ phong thái đến uy lực về kiến thức và kỹ năng đó đã vô tình trở thành một nguồn sử liệu quý trong dân gian .

Chỉ một năm sau, “nguồn sử liệu dân gian” đó – ba cô bạn thân thợ dệt đã chia tay mỗi người một ngả đi hợp tác lao động. Nguyễn Thị Bích Ngọc đi CHDC Đức. Dương Thị Nhận (người áo hoa) và Đoàn Thị Hạnh (ngườì áo xanh) đi Liên Xô – ở hai vùng cách xa nhau.

Từng ấy năm tháng, sau bao biến cố của thời cuộc, long đong, mất mát, khổ đau không ít, họ giờ đều đã có một đời sống tạm bình ổn ở TP. Hà Nội, đều đã lên chức bà. Riêng chị Hạnh thì số phận khá khắc nghiệt : chồng và chị gái bị biển cuốn trôi trong một kỳ đi nghỉ mát, một mình nuôi ba đứa con thơ trưởng thành – cũng vẫn chỉ bằng nghề thợ may từ ngày về nước. Chị Nhận và chị Ngọc cũng ít gặp như mong muốn trong niềm hạnh phúc mái ấm gia đình … Nhưng họ đã vượt lên được sóng gió xấu số, để sống, để yêu thương, để nuôi dạy con cháu, và để lưu giữ mãi những kỷ niệm đẹp thời thanh xuân … Chị Ngọc đã bước vào con đường làm thơ, là thành viên của nhiều CLB thơ. Chị Nhận và chị Hạnh thường tổ chức triển khai những cuộc picnic, thăm quan cùng con cháu, bè bạn ở nhiều nơi .

Ba cô thợ dệt sau 40 năm và tác giả tấm ảnh lịch

Tình cờ, các chị gặp lại nhau cách đây một năm, tay bắt mặt mừng. Nhưng tấm ảnh lịch Chùa Tây Phương thì chỉ mỗi mình chị Ngọc giữ được. Khi tác giả của nó – hiện đang sống ở Thành phố Hồ Chí Minh ra Hà Nội chơi mấy tháng trước, được thấy bức ảnh thì mừng rỡ, anh mượn lại chị Ngọc.

Trước ngày giải phóng Thủ đô, anh bay ra, mang theo mấy tấm ảnh in bằng giấy lụa khổ lớn để khuyến mãi lại các cô người mẫu của mình. Họ gặp lại nhau giữa không khí náo nhiệt bên hồ Gươm … Và trong biết bao kỷ niệm khó quên đó, họ không hề không nhắc tới giáo sư Trần Quốc Vượng cùng bài học sinh động về lịch sử dân tộc mà ông đã thổi vào trái tim non trẻ của họ .
Cần nói thêm về tác giả bức ảnh : Nghệ sĩ Phùng Quốc Phiên. Ngày ấy, anh công tác làm việc tại Tổng cục Du lịch Nước Ta, có nghĩa vụ và trách nhiệm kiến thiết xây dựng một cuốn lịch cho Vietnamtourism. Thời kỳ đó, phim ảnh màu còn rất hiếm, nhưng anh thì được chụp phim màu loại ” xịn ” nhất – phim Kodak, lại là phim Slai six-six ( phim dương bản 6×6 mm ), chụp bằng máy Rollex của dân chuyên nghiệp đầu bảng khi ấy nhằm mục đích tạo ra những bức ảnh chất lượng cao, với mục tiêu tiếp thị du lịch nước ta ra quốc tế .
Bức ảnh lịch này hoàn toàn có thể nói là một trong những tác phẩm nhiếp ảnh thành công xuất sắc nhất về đề tài thắng cảnh chùa Tây Phương ( huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây cũ, nay thuộc về TP. Hà Nội ). Hiện Phùng Quốc Phiên không cầm máy nữa, đúng hơn là anh chỉ dùng máy ảnh du lịch để ghi lại kỷ niệm – mà một trong những kỷ niệm đẹp nhất của đời một nghệ sĩ nhiếp ảnh là anh được gặp lại những người, những cảnh, những tâm tình của bốn mươi năm về trước, ở ngay giữa Thành phố vì Hòa Bình …

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Người Dịch Vụ