Nhà ở nông thôn thiếu những bản vẽ chuyên nghiệp

“Bãi rác” của các đô thị mới

Theo nhìn nhận của những chuyên viên, mặt trái của đô thị hoá làm biến hóa bộ mặt xã hội nông thôn, trong đó tác động ảnh hưởng nhiều nhất là văn hoá xã hội, phong tục tập quán và kiến trúc nhà ở. Các khu đô thị mới, khu công nghiệp ngày càng được nhân rộng sửa chữa thay thế dần những cánh đồng lúa, khiến hình ảnh nông thôn mới từ từ biến hóa, tác động ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống vật chất và niềm tin của dân cư. KTS. Nguyễn Luận cho hay, nhà ở nông thôn là một đơn vị chức năng cân đối sinh thái xanh, nhà ở của người làng. Không gian ở thôn quê là những nguyên mẫu lý tưởng cho bất kể ai muốn điều tra và nghiên cứu và mày mò về người Việt. Tuy nhiên, sự tăng trưởng kinh tế tài chính xã hội làm đổi khác quy mô nhà ở nông thôn truyền thống lịch sử, khoảng trống ngôi nhà và khuôn viên mái ấm gia đình truyền thống lịch sử không còn bền chặt như xưa.

“Chúng tôi nhận thấy hiện nay, nhà ở nông thôn đang thiếu những bản vẽ thiết kế chuyên nghiệp, phần lớn dựa vào các mẫu nhà hoặc sao chép từ thiết kế có sẵn vì vậy có thể mất tính sáng tạo và đặc trưng vùng miền”, ông Võ Minh Nhựt, Tổng giám đốc Bluescope Việt Nam, nhận xét.

Theo ông Nhựt, những nhà thầu thiết kế xây dựng tại nông thôn xây nhà theo kinh nghiệm tay nghề và học hỏi lẫn nhau. Hơn nữa, những giải pháp thiết kế và kiến thiết xây dựng chưa update, hạn chế trong việc tạo khoảng trống sống tự do và tiện lợi cho người dân nông thôn, sắp xếp hoạt động và sinh hoạt chưa tối ưu.

nha o nong thon thieu nhung ban ve chuyen nghiep
Nhà ở nông thôn hiện đang thiếu những bản vẽ chuyên nghiệp. Ảnh minh hoạ

Trong khi đó, KTS. Phạm Thanh Tùng cho rằng nông thôn lúc bấy giờ chỉ là thoát từ thiên nhiên và môi trường ô nhiễm này sang một môi trường tự nhiên ô nhiễm khác, thậm chí còn trở thành sân sau, bãi rác của những đô thị mới. “ Những gì yếu kém nhất lúc bấy giờ lại đổ về nông thôn, khiến môi trường tự nhiên nông thôn bị vỡ ra từng mảng do quy trình đô thị hóa ”, ông Tùng phát biểu. Riêng với TP. Hà Nội, theo KTS. Trần Huy Ánh, Viện quy hoạch TP. Hà Nội đã có 4-5 năm nghiên cứu và điều tra quy hoạch nông thôn TP.HN nhưng không có hiệu quả thành công xuất sắc. Nông thôn đã có lịch sử vẻ vang từ rất lâu rồi, nhưng Thành Phố Hà Nội lại đi vào một sai lầm đáng tiếc là kiến thiết xây dựng một quy hoạch mới nhưng không xuất phát từ thực tiễn.

Không nên xoá bỏ cái cũ

Trước tình hình của nhà tại nông thôn Nước Ta lúc bấy giờ, những chuyên viên đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm mục đích cải tổ thiết kế và thiết kế xây dựng khoảng trống nhà ở nông thôn mang tính mạng lưới hệ thống hơn. KTS. Trần Huy Ánh cho rằng, nông thôn Thành Phố Hà Nội không nên xóa bỏ cái cũ mà phải đi từ cái cũ để tăng trưởng lên. Cách xử lý yếu tố quy hoạch là trên cơ sở hiện thực đang có, đồng ý thực trạng chứ không phải quy hoạch từ góc nhìn một mảnh đất trống. Đối với khu công trình, điều tra và nghiên cứu nhà mẫu ứng dụng ở nông thôn, ông Ánh cho rằng phải phong phú nhưng phải trên cơ sở kinh tế tài chính của người dân. “ Tầng lớp nông thôn lúc bấy giờ cũng đã phân hóa, người đi xuất khẩu lao động về họ muốn có nhà khang trang, người làm ruộng sức yếu, thu nhập thấp thì chỉ có năng lực làm được nhà nhỏ và đơn thuần hơn. Theo đó, nên có điều tra và nghiên cứu theo hai mẫu bởi nếu không có quy hoạch kiến trúc trong thực tiễn thân thiện với dân thì mọi giải pháp sẽ thất bại ”, ông Ánh nhấn mạnh vấn đề.

Đồng quan điểm, KTS. Phạm Thanh Tùng cho biết đã có quá nhiều cuộc thi về nhà ở nông thôn với quá nhiều các bản vẽ. Cách đây 10 năm cũng đã có một hội thảo lớn, và có mẫu thiết kế kiến trúc sư đưa về cho người nông dân nhưng đến nay các mẫu đó vẫn không được áp dụng. “Điều đó cho thấy rằng, trước hết kiến trúc sư phải hiểu người nông dân cần gì thì mới vẽ”, ông Tùng nói.

Ngoài ra, theo ông Tùng, không hề trông chờ nhiều vào doanh nghiệp tư nhân với những dự án Bất Động Sản về nhà ở nông thôn mà cần sự chung tay, ủng hộ, tham gia của chính quyền sở tại, doanh nghiệp nhà nước. Phải làm thế nào toàn bộ cùng nêu lên tiếng nói rằng nhà ở nông thôn cần được chăm sóc nhiều hơn. Ông Đỗ Hữu Nhật Quang, đại diện thay mặt GreenViet, cho rằng nhà ở nông thôn Nước Ta phải liên kết với vạn vật thiên nhiên, tăng độ thông thoáng tự nhiên bằng cách tận dụng lợi thế nhà vườn với tầm nhìn ra bên ngoài đạt tối đa. Còn KTS. Nguyễn Luận thì nhấn mạnh vấn đề, nhà ở nông thôn phải mở màn từ tình yêu làng Việt, hồn Việt, văn hóa truyền thống Việt. “ Người ta hoàn toàn có thể gia nhập ngoại lai những mẫu kiến trúc cho thành phố nhưng không hề gia nhập kiến trúc ấy vào làng quê Nước Ta được. Bởi đó là đời sống của người Việt truyền thống cuội nguồn, mở màn từ con trâu, cái cày. Trong làng có một cấu trúc đặc biệt quan trọng, gồm đường làng, cổng làng, đình làng tạo ra hình tam giác, lấy nhà làm TT. Ngoài ra còn có chùa, miếu, chợ … tạo ra truyền thống làng quê Nước Ta, khác hẳn với đô thị ”, ông Luận nói.