Lyon – Wikipedia tiếng Việt

Bài này viết về một thành phố của Pháp. Đối với những định nghĩa khác, xem Lyon ( khuynh hướng )

Lyon (phát âm [ljɔ̃]; phiên âm tiếng Việt: Li-ông) là thành phố toạ lạc ở phía đông nam nước Pháp,là nơi hợp lưu của hai con sông là sông Rhône và sông Saône. Lyon là tỉnh lỵ của tỉnh Rhône, thuộc vùng hành chính Auvergne-Rhône-Alpes của nước Pháp. Trong tiếng Pháp người dân Lyon được gọi là Lyonnais.

Lyon nằm về phía bắc của thung lũng vùng Rhône (trải dài từ Lyon tới Marseille. Nằm giữa khối núi trung tâm ở phía Tây và khối núi Alpes ở phía Đông, thành phố Lyon nắm giữ một vị trí chiến lược trong giao thông Bắc-Nam ở châu Âu. Lyon cách Paris 470 km, cách Marseille 320 km, cách Genève 160 km, cách Torino 280 km và Barcelona 630 km. Vào thời La Mã, Lyon là thủ đô của vùng Gaule, và là nơi đặt hành dinh của tòa tổng Giám mục. Từ thời Trung Cổ, Lyon trở thành một trung tâm hội chợ, và nắm giữ một vị trí hàng đầu về kinh tế – tài chính từ thời kì Phục Hưng cho tới cuối thế kỉ 19. Sự thịnh vượng về kinh tế của Lyon được mang tới nhờ sự độc quyền trong sản xuất lụa, và sự xuất hiện của những ngành công nghiệp tiêu biểu như dệt và hóa chất.

Bạn đang đọc: Lyon – Wikipedia tiếng Việt

Về mặt lịch sử dân tộc, Lyon đã luôn là một thành phố công nghiệp với nhiều nhà máy sản xuất và khu công nghiệp hóa dầu dọc theo vùng Rhône. Sau sự khởi đầu và kết thúc của ngành công nghiệp dệt, Lyon từng bước tập trung chuyên sâu vào những ngành kĩ thuật trọng điểm như ngành dược, công nghệ sinh học. Lyon cũng là thành phố dành cho sinh viên lớn thứ hai của Pháp với 4 trường ĐH ( Claude Bernard Lyon 1, Lumière Lyon 2, Jean Moulin Lyon 3 và l’Université Catholique de Lyon ) và nhiều trường huấn luyện và đào tạo kĩ sư như INSA de Lyon, École centrale de Lyon, ENS Lyon … ). Thành phố cũng tàng trữ nhiều di sản kiến trúc quan trọng từ thời La Mã cho tới thời kì Phục Hưng, trong đó thành phố cổ Lyon, đồi Fourvière, khu bán đảo ( Presqu ‘ île – gồm có Q. 1 và 2 của thành phố ) và Croix-Rousse đã được UNESCO bầu chọn là di sản quốc tếLyon là thành phố đông dân thứ ba của Pháp, với dân số 474.946 người [ 1 ] ( sau Paris và Marseille ). Nhà phê bình văn học Albert Thibaudet từng nói ” Nếu Paris là Hà Nội Thủ Đô của nước Pháp thì Lyon là TP. hà Nội của những tỉnh lị “. Là thủ phủ của vùng Auvergne-Rhône-Alpes, Lyon lôi cuốn một lượng lớn dân nhập cư từ Pháp và cả châu Âu, đặc biệt quan trọng trong 2 thập kỉ gần đây .
Lyon nhìn từ sông Rhône, phía sau đồi Croix-RousseLyon nằm giữa lục địa châu Âu, về phía trung-đông của nước Pháp, là nơi hợp lưu của 2 dòng sông : sông Rhône và sông Saône. Thành phố được phủ bọc bởi nhiều khối núi khác nhau, như khối TT ( tiếng Pháp Massif central ) ở phía Tây, và dãy Alpes về phía Đông .
Trong điều kiện kèm theo thời tiết quang đãng, từ trung tâm vui chơi quảng trường Colbert trên đồi Croix-Rousse người ta hoàn toàn có thể quan sát khá rõ đỉnh Mont Blanc, cách đó 160 km .Nằm ở độ cao 170 m so với mực nước biển, thành phố Lyon nằm trên 3 vùng đồi chính :

  • Đồi Fourvière, cao 294m, nằm ở phía Tây thành phố. Nhà thờ lớn Notre-Dame de Fourvière, một biểu tượng của thành phố, được đặt trên khu đồi này.
  • Đồi Croix-Rousse, cao 250m, là nơi ở và làm việc của các công nhân và những người thợ dệt, nằm ở phía Bắc thành phố.
  • Đồi Duchère, nằm ở phía Tây Bắc thành phố.

Nằm giữa đồi Fourvière và sông Saône là một thành phố hẹp và trải dài, thành phố cổ Lyon. Mật độ dân cư ở đây rất lớn, những ngôi nhà được kiến thiết xây dựng với diện tích quy hoạnh nhỏ hơn so với phần còn lại của thành phố, đa số được giữ gìn từ thời trung cổ .Trên khu bán đảo nằm giữa hai con sông, là trung tâm vui chơi quảng trường Bellecour, một trong những trung tâm vui chơi quảng trường dành cho người đi bộ lớn nhất châu Âu [ 2 ]. Nằm ở giữa trung tâm vui chơi quảng trường là tượng vua Louis XIV .Ở bờ bên kia của sông Rhône, trải dài về phía đông là vùng đô thị của thành phố, với những thành phố như Brotteaux, Part Dieu ….
Lyon có khí hậu ” bán đại dương “, với lượng mưa lớn nhất vào mùa hè ( đến đa phần từ những cơn bão với tuần suất khá liên tục ). Vào mùa đông, ảnh hưởng tác động của những con gió thổi từ hướng bắc và hướng hướng đông bắc ( từ cao nguyên Thụy Sĩ ) làm cho thời tiết trở nên lạnh hơn. Lyon là một thành phố chiếm hữu cùng lúc nhiều kiểu khí hậu : khí hậu lục địa, khí hậu đại dương và khí hậu địa trung hải .Trung bình trong một năm, thời hạn có ánh nắng mặt trời là 1976 giờ, xê dịch 164 ngày / năm [ 3 ] .Mặc dù sự khô cạn của những khu vực đầm lầy đã làm giảm lượng nước bốc hơi, số ngày có sương mù trong mùa thu, mùa đông và mùa xuân vẫn khá lớn, nhất là ở khu vực quanh sông Saône. Mùa đông ở Lyon tương đối khô và lạnh, trong tiến trình này một phần ba lượng mưa rơi xuống chuyển thành tuyết, nhưng tuyết thường không đọng lại lâu trên mặt đất. Băng giá có liên tục và nhiệt độ thì chênh lệch tầm 10 độ C trong một ngày. Mùa hè thì thường nóng, có nhiều dông và nhiều nắng : nhiệt độ trong ngày khoảng chừng tầm hơn 20 độ C, cao nhất hoàn toàn có thể lên tới 35 độ C .Một lượng lớn những nhà máy sản xuất công nghiệp dọc theo sông Rhône và những khu dân cư ở phía nam mang đến những mối đe doạ về ô nhiễm môi trường tự nhiên. Chất lượng không khí được giám sát bởi những máy đo độ ô nhiễm, sẽ đưa ra những cảnh báo nhắc nhở kịp thời trong trường hợp thiết yếu .

Dữ liệu khí hậu của Lyon (1981–2010)
Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Năm
Cao kỉ lục °C (°F) 18.5 21.9 25.7 30.1 34.2 38.4 39.8 40.5 35.8 28.4 23.0 20.2 40,5
Trung bình cao °C (°F) 6.4 8.4 13.0 16.3 20.8 24.6 27.7 27.2 22.7 17.4 10.8 7.1 16,9
Trung bình thấp, °C (°F) 0.3 1.1 3.8 6.5 10.7 14.1 16.6 16.0 12.5 9.3 4.3 1.6 8,1
Thấp kỉ lục, °C (°F) −23 −22.5 −10.5 −4.4 −3.8 2.3 6.1 4.6 0.2 −4.5 −9.4 −24.6 −24,6
Giáng thủy mm (inch) 47.2
(1.858)
44.1
(1.736)
50.4
(1.984)
74.9
(2.949)
90.8
(3.575)
75.6
(2.976)
63.7
(2.508)
62.0
(2.441)
87.5
(3.445)
98.6
(3.882)
81.9
(3.224)
55.2
(2.173)
831,9
(32,752)
% độ ẩm 84 80 74 71 72 70 65 70 76 82 84 86 76,2
Số ngày giáng thủy TB 9.0 7.8 8.4 9.3 11.3 8.4 6.9 7.1 7.6 10.2 9.0 9.1 104,1
Số ngày tuyết rơi TB 5.5 3.9 2.5 1.1 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 2.0 4.6 19,6
Số giờ nắng trung bình hàng tháng 73.9 101.2 170.2 190.5 221.4 254.3 283.0 252.7 194.8 129.6 75.9 54.5 2.001,9
Nguồn #1: Meteo France[4][5]
Nguồn #2: Infoclimat.fr (độ ẩm, ngày tuyết rơi 1961–1990)[6]

Lyon có một bề dày lịch sử dân tộc truyền kiếp, từ thời nguyên thuỷ đã có những dân cư tới sinh sống tại đây, thành phố được chính thức xây dựng từ thời kì La mã cổ đại .

Nội Dung Chính

Thời kì nguyên thuỷ và cổ đại[sửa|sửa mã nguồn]

Tượng Lucius Munatius Plancus ( ? ), người khởi lập nên thành phốTừ thời kì đồ đá mới cho tới kỉ nguyên thứ hai của thời đại đồ sắt, những mày mò khảo cổ về dấu vết của sự sống và vật phẩm đã chỉ ra sự Open của những đầu mối thương mại tiên phong, trải qua việc luân chuyển rượu vang giữa vùng ven biển Địa Trung Hải và phía bắc ( thế kỉ thứ VI ). Do thiếu những vật phẩm được chế luyện nên người ta chưa thể đưa ra được Tóm lại rằng quy trình tiến độ này đã hình thành những thành phố hay mới chỉ dừng lại ở phân cấp làng xã [ 7 ]. Tại khu vực đồi Fourvière, người ta tìm thấy hàng nghìn vò hai quai của thời cổ đại. Nhiều năng lực đây là khu vực mà những thủ lĩnh người Gaulois nhóm họp để tổ chức triển khai những buổi yến tiệc ca tụng thần Lug

Thủ đô của vùng Gaule[sửa|sửa mã nguồn]

Năm 43 trước công nguyên, Lucius Munatius Plancus thành lập thành phố dưới cái tên là Colonia Copia Felix Munatia Lugdunum [8]. Thời kì đầu, thành phố không có tường thành, nó được bao bọc bởi hệ thống những hào và rãnh xung quanh giống như những khu làng La Mã cổ [9]. Thành phố được xây dựng chủ yếu bởi gỗ và đất, nhưng vẫn có những khu nhà với nền bằng đá và vật liệu khác [10]. Sự phát triển của thành phố rất nhanh chóng nhờ vào vị trí cực kì chiến lược. Tên của thành phố được đổi thành Colonia Copia Lugdunum (Lugdunum). Năm 27 trước C.N, tướng Agrippa, con rể của hoàng đế Augustus, tiến hành phân chia vùng Gaule thành 3 vùng: Gaule lyonnais (hay Gaule Celtic), Aquitaine và Belgique. Lugdunum trở thành thủ đô của vùng Gaule lyonnaise, đồng thời nắm giữ quyền lực cao nhất trong 3 vùng, qua đó trở thành thủ đô của vùng Gaule. Năm 19 trước C.N, Augustus bắt đầu tiến hành quy hoạch hệ thống đô thị. Với sự phát triển liên tiếp được kế thừa từ các hoàng đế, thành phố ngày càng được mở rộng, đẹp và giàu có hơn. Đã có hai hoàng đế La Mã được sinh ra ở Lyon là Claudius (năm 10 trước C.N) và Caracalla (năm 186 sau C.N). Năm 64, một trận hoả hoạn lớn đã tàn phá Roma, những người đứng đầu thành phố đã gửi tới Roma 4 triệu xettec (tiền La Mã) cho công cuộc khôi phục lại thành phố. Năm sau đó, đến lượt Lugdunum trở thành nạn nhân của một trận hoả hoạn khác, và lần này tới lượt hoàng đế Nero gửi lại 4 triệu xettec cho việc tái thiết.

Vị trí then chốt của Lyon tại nơi hợp lưu của 2 dòng sông Rhône và Saône biến nó thành một cảng sông quan trọng. Nơi đây cũng là một nút thắt giao thông vận tải quan trọng, liên kết phía nam của vùng Gaule với Aquitaine, Bretagne, Germania và Italia. Thành phố chịu sự điều hành quản lý của viện nguyên lão, sự phồn vinh của nó gắn liền với vai trò thủ đô hà nội của vùng Gaule. Dưới triều đại Flavian ( từ năm 69 tới 96 ) và triều đại Nervan-Antonian ( năm 96 tới 192 ), Lugdunum là một thành phố thịnh vượng và hoà bình, giống như thực trạng chung của toàn đế chế khi đó. Dân số toàn thành phố ước tính từ khoảng chừng 50.000 tới 80.000 người [ 11 ], là một trong những thành phố lớn nhất vùng Gaule bên cạnh Narbo Martius ( Narbonne ngày này ) .
Dưới triều đại Severan ( 193 – 235 ), thành phố khởi đầu suy tàn bởi những Fan Hâm mộ Cơ đốc giáo tử vì đạo và những cuộc phân tranh liên tục [ 12 ] .Cuối thế kỉ thứ 3, Hoàng đế Diocletianus tổ chức triển khai lại những đơn vị chức năng tỉnh, thành phố thường trực Trung ương, Lugdunum mất vai trò Thành Phố Hà Nội vùng Gaule vào tay Trier ( thuộc Đức ngày này ) vào năm 297 .

Giai đoạn Cơ Đốc hoá và thời kì Trung Cổ[sửa|sửa mã nguồn]

Thời kì phục hưng và cuộc chiến tranh tôn giáo[sửa|sửa mã nguồn]

tơ lụa và gấm vóc của LyonĐây là thời kì hoàng kim của thành phố, kinh tế tài chính tăng trưởng mạnh nhờ những chủ ngân hàng nhà nước đến từ Florence. Lyon trở thành một thị trường mê hoặc với những phiên hội chợ được họp 4 năm một lần, sự tăng trưởng của nghề in và sự giao thương mua bán với Đức. Thơ ca quy trình tiến độ này cũng toả sáng tỏa nắng rực rỡ. Việc kinh doanh tơ lụa trở nên đặc biệt quan trọng tăng trưởng với những mẫu sản phẩm tinh xảo của những người thợ ở khu Croix-Rousse. Giai đoạn này còn lưu giữ lại đến ngày này nhiều dinh thự theo kiến trúc Phục Hưng, nhân chứng của một thời kì mà sự phong phú của nó đã đạt tới tầm lục địa .

Vào giai đoạn này Lyon trở nên vô cùng thịnh vượng. Đây là địa điểm giao dịch ngân hàng số một của châu Âu, đứng trước cả Genève, và là một trong những thành phố lớn nhất châu Âu. Rất nhiều ngôn ngữ được sử dụng tại Lyon trong giai đoạn này, và thành phố được đặt cho một cái tên là Myrelingues (tiếng Pháp có nghĩa là cả ngàn ngôn ngữ). Vua François I đã từng xem xét rất nghiêm túc ý định chuyển thủ đô về Lyon, nhưng cuối cùng ông vẫn ở lại Paris do cái chết đột ngột của một trong những hoàng tử của mình. Tới triều đại của vua Henri II, Lyon vẫn giữ được sức mạnh của mình, là thành phố đông dân thứ hai vương quốc với 50,000 dân. Sự có mặt thường xuyên của Henri II tại Lyon giúp mang lại nhiều những hoạt động kinh tế và văn hoá đặc sắc. Tuy vậy, những khoản nợ trở nên lớn dân và cuộc sống của tầng lớp bình dân trở nên khó khăn, dẫn tới một cuộc nổi loạn vào năm 1529 là dấu hiệu cho một sự suy tàn của thành phố.

Những cuộc cuộc chiến tranh tôn giáo đã thực sự xé nát sự phồn vinh của thành phố. Nó được lưu lại bởi những cuộc viễn chinh của nam tước Adrets vào năm 1562, người đã thực thi những cuộc tàn sát Fan Hâm mộ Công giáo, cướp bóc và phá huỷ những khu công trình tôn giáo ( nhà thời thánh Saint-Just và Saint-Nizier, những bức tượng của nhà thời thánh St-Jean ). Thành phố đã đánh mất và không cách nào tìm lại được uy thế như rất lâu rồi : hầu hết những thợ in chuyển tới Genève, những ngân hàng nhà nước cũng vậy, họ rời bỏ Lyon và không khi nào quay trở lại đây nữa ( năm 1568 ở Lyon có 75 ngân hàng nhà nước của nước Ý, nhưng tới năm 1597 chỉ còn lại 21 ) .

Thế kỉ 17 và 18[sửa|sửa mã nguồn]

Cách mạng Pháp và quá trình đế chế[sửa|sửa mã nguồn]

Thời kì và chế độ quân chủ[sửa|sửa mã nguồn]

Đế chế thứ hai[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon ngày này[sửa|sửa mã nguồn]

Trong nhiệm kì thị trưởng của mình vào quá trình đầu thế kỉ 20, Edouard Herriot ( 1905 – 1957 ) đã cho triển khai nhiều dự án Bất Động Sản lớn về thiết kế xây dựng và quản trị đô thị. Dưới sự phong cách thiết kế và chỉ huy của kiến trúc sư Tony Garnier, hàng loạt khu công trình đã được thực thi : tái tạo và quy hoạch lại khu Brotteaux ( ngày này trở thành hình tượng về niềm tin của thành phố ) ; halle Tony Garnier dành cho những buổi hội chợ triển lãm và màn biểu diễn nghệ thuật và thẩm mỹ ; sân vận động Gerland, hoàn thành xong năm 1914 với mục tiêu khởi đầu là Giao hàng cho chiến dịch đăng cai thế vận hội Olympic 1924, tuy nhiên sau đó Paris đã giành thắng lợi ; bệnh viện Grange-Blanche để thay thế sửa chữa cho bệnh viện Hôtel-Dieu được hoàn thành xong vào năm 1910 … Sau Chiến tranh quốc tế thứ nhất, nhiều dự án Bất Động Sản kiến thiết xây dựng khác cũng được thực thi như thành phố Mỹ, bưu điện TT thành phố, hay lan rộng ra trung tâm vui chơi quảng trường Bellecour …

Trong chiến tranh thế giới thứ hai, do nằm trong khu vực tự do và gần ranh giới với vùng chiến sự, Lyon đón nhận một số lượng lớn những người tị nạn. Những traboule (lối đi xuyên qua những khu nhà) truyền thống và gắn với lịch sử của Lyon được xây dựng ngày càng nhiều nhằm giúp trốn tránh sự truy lùng của đặc vụ Gestapo. Thành phố đã bị ném bom bởi các máy bay của quân đồng minh, không lâu sau đó nó được giải phóng vào ngày 3 tháng 9 năm 1944. Lyon được nhận danh hiệu thủ đô kháng chiến, một danh hiệu cao quý được trao bởi tướng de Gaulle vào ngày 14 tháng 9 năm 1944.

Sau nhiệm kì của Edouard Herriot, Louis Pradell liên tục những dự án Bất Động Sản quy hoạch đô thị bằng việc thiết kế xây dựng những đường cao tốc về phía hữu ngạn sông Rhône, kiến thiết xây dựng những thành phố Duchère, Perrache, Part-Dieu, đường hầm lên đỉnh Fourvière và mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm của Lyon ngày này. Sau Louis Pradell, những thị trưởng của Lyon lần lượt là

  • Francisque Collomb, trong 2 nhiệm kì của mình (từ 1976-1989) ông đã cho thực hiện những dự án như: khôi phục hoạt động của halle Tony-Garnier, xây dựng khu triển lãm châu Âu Eurexpo, cầu Winston Churchill, ga Part-Dieu, trụ sở Interpol và triển khai xây dựng khu phức hợp Cité internationale de Lyon.
  • Michel Noir (Cựu Bộ trưởng ngoại thương), trong nhiệm kì của mình (1989-1995) ông đã cho tu sửa nhà hát Opera của thành phố, quảng trường Célestins và quảng trường Terreaux (nơi đặt trụ sở toà thị chính), và là người đầu tiên đặt tên Grand Lyon cho toàn bộ khu vực đô thị (cả nội đô và ngoại ô) của Lyon [13], ông cũng là người đặt nền móng cho bản kế hoạch ánh sáng, thắp sáng các công trình của thành phố vào ban đêm và đăng cai giải vô địch cờ vua thế giới năm 1990.
  • Raymond Barre (cựu thủ tướng Pháp),ông là người chủ trương biến Lyon thành một diễn đàn khoa học quốc tế, trong nhiệm kì 1995-2001 của ông Lyon là nơi tổ chức kì họp lần thứ 22 của tổ chức G7 năm 1996 [14], vào năm 1998 tổ chức UNESCO đã chính thức công nhận 427ha diện tích của thành phố là di sản văn hoá thế giới.
  • Gérard Collomb, thị trưởng đương nhiệm, nắm quyền từ năm 2001. Ông là người đã cho quy hoạch lại hai bên bờ sông Rhône, trang bị hệ thống xe đạp tự phục vụ cho các khu dân cư trong thành phố, lên kế hoạch và thực thi việc xây dựng khu phố mới Confluence dọc theo xông Saône. Ông cũng là người khởi động một loạt dự án xây dựng các khu nhà cao tầng trong khu phố Part-Dieu, như tháp Oxygène (đã hoàn thành) và tháp Incity (đang xây dựng), ngoài ra còn nhiều dự án nhà cao tầng khác đang được nghiên cứu như tháp Eva, Silex 2, Icade…

Tổ chức thành phố[sửa|sửa mã nguồn]

Thành phố Lyon được quản lý bởi một thị trưởng ( quyền hành pháp ) và một hội đồng thành phố ( quyền lập pháp ), những thành viên của hội đồng được lựa chọn qua một cuộc bầu cử đại trà phổ thông cho nhiệm kì 6 năm. Hội đồng thành phố sẽ bầu ra thị trưởng, người có trách nhiệm khởi soạn và thực thi những quyết định hành động của hội đồng. Thị trưởng cũng đồng thời là người chỉ định những vị trí có thẩm quyền trong thành phố. Thị trưởng cũng hoàn toàn có thể chỉ định một hoặc nhiều phụ tá ( nhiều nhất hoàn toàn có thể lên tới 21 người ). Hội đồng thành phố nhóm họp 10 lần một năm, thị trưởng là người chủ trì cuộc họp, trong trường hợp vắng mặt chủ tọa sẽ là phụ tá số một của thị trưởng .

Quận và P.[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon được chia thành 9 Q.. Trong 3 thành phố lớn nhất Pháp thì Lyon có số Q. tối thiểu ( Paris có 20 Q. còn Marseille có 16 ). Sự độc lạ này đến đa phần từ diện tích quy hoạnh ( Lyon có diện tích quy hoạnh 47,87 km2 còn Marseille là 240,62 km2 ) và dân số ( dân số Lyon bằng 50% Marseille ) [ 15 ]. Mỗi Q. của Lyon được quản lý và điều hành bởi một hội đồng quận đứng đầu là quận trưởng. Hội đồng quận được bầu cùng thời hạn với bầu cử hội đồng thành phố .Theo điều luật 2002 với những thành phố có hơn 80.000 dân, Lyon có 35 hội đồng phường. Đây là nơi người dân, những tổ chức triển khai xã hội hoặc thương mại đóng vai trò đại diện thay mặt cho phường của họ. Những quan điểm của hội đồng sẽ được xem xét trong những quy hoạch có tương quan trực tiếp tới vai trò và quyền lợi và nghĩa vụ của phường đó. Số lượng của những hội đồng phường là không số lượng giới hạn, mọi người dân đều có quyền ứng cử .
Lyon là nơi đặt sở chỉ huy quân sự chiến lược toàn vùng Đông Nam ( gồm Languedoc-Roussillon, Provence-Alpes-Côte d’Azur và Auvergne-Rhône-Alpes ). Đây cũng là nơi đặt trụ sở của vùng phòng thủ kế hoạch Auvergne-Rhône-Alpes
Lực lượng công an thành phố Lyon là một trong những lực lượng công an có số lượng lớn nhất nước Pháp [ 16 ] ( 327 viên chức, tỉ lệ 67 người / 100.000 dân ) [ 16 ] .

Dự án đô thị hoá Grand Lyon ( Lyon lớn )[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon thừa kế một vị thế lớn và sức hấp dẫn mạnh nhờ vào sự tăng trưởng kinh tế tài chính của mình. Nó lôi cuốn nhiều góp vốn đầu tư và những hãng kinh doanh thương mại cũng như dân cư từ nhiều nơi đổ tới. Lyon là một trong những thành phố có vận tốc tăng trưởng nhanh nhất Pháp và châu Âu. Nhằm cung ứng những nhu yếu ngày một tăng đó, Lyon đã trang bị nhiều dự án Bất Động Sản tăng trưởng trong nhiều nghành : kinh tế tài chính, chất lượng đời sống, đô thị hoá, y tế và thể thao .

Việc làm và kinh tế tài chính[sửa|sửa mã nguồn]

Việc phát triển kinh tế được tập trung chủ yếu vào việc xây dựng những khu tháp văn phòng, ví dụ như tháp Oxygène, 28 tầng, cao 115m, khánh thành năm 2010 [17] · [18]. Nằm giữa khu phố Part-Dieu, toà tháp là biểu tượng cho sự phát triển kinh tế của thành phố. Việc xây dựng toà tháp là một bước trong quá trình xây dựng đường chân trời của Lyon (tiếng Anh: skyline), bước tiếp theo sẽ là xây dựng tháp Incity vào năm 2013, cao 200m, cũng ngay tại khu phố Part-Dieu. Thị trưởng Lyon Gérard Collomb cũng đồng thời lên kế hoạch xây dựng một con phố mua sắm chuyên dành cho những sản phẩm hàng hiệu cao cấp, lấy tên Grôlée. Bên cạnh đó là kế hoạch xây dựng những toà tháp cao tầng như Charlemagne Est và Ouest ở phía nam khu bán đảo [19] · [20].

Quy hoạch đô thị[sửa|sửa mã nguồn]

Tại nơi hợp lưu giữa hai con sông, dự án Bất Động Sản Lyon Confluence đã quy đổi một khu vực trước kia là khu công nghiệp sang mục tiêu Giao hàng đời sống thường ngày, với 13.000 mét vuông nhà tại, 12.000 mét vuông khách sạn, dịch vụ, thương mại và 13.000 mét vuông văn phòng .
Thành phố đang nghiên cứu và điều tra dự án Bất Động Sản sửa chữa thay thế sân Gerland lúc bấy giờ bằng một sân vận động mới với sức chứa 60.000 chỗ, sân vận động Ánh sáng. Đây sẽ là sân nhà mới của câu lạc bộ Olympique lyonnais, dự kiến sẽ được Open vào năm năm trước. Sân Gerland sẽ được giảm xuống còn 20.000 chỗ và dành Giao hàng câu lạc bộ rugby L.O.U ( Lyon Olympique Universitaire ). Bên cạnh đó là kế hoạch kiến thiết xây dựng một sàn tranh tài mới cho câu lạc bộ bóng rổ Villeurbanne A.S.V.E.L, những sự kiện thể thao khác cũng sẽ được tổ chức triển khai liên tục .
Trong những năm 1970 – 1980, Lyon mất hơn 100.000 dân, hầu hết do hiện tượng kỳ lạ người dân bỏ thành phố về những vùng ngoại ô và nông thôn sinh sống ( một hiện tượng kỳ lạ khá thông dụng ở Pháp trong những năm 60,70 ). Sang những năm 80, dân số khởi đầu tăng dần, từ 413.000 năm 1982 đến gần 480.000 năm 2009, nhờ vào sự lan rộng ra của những thành phố mới như Gerland, Part-Dieu, Vaise, Saint-Rambert. Với việc thiết kế xây dựng và tăng trưởng những khu dân cư mới như Confluence, dân số Lyon dự báo sẽ tăng trưởng khá nhanh trong thời hạn tới .

Xã hội học[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon là một thành phố tư sản truyền thống lịch sử. Theo tìm hiểu năm 2005, thu nhập trung bình của những hộ mái ấm gia đình Lyon là 19.810 euro một năm, cao hơn mức trung bình của Pháp là 15.027 euro / năm. Có sự chênh lệch về thu nhập giữa những Q. khác nhau, nhưng sự chênh lệch này không lớn như ở Paris và Marseille .Theo truyền thống lịch sử, những nhà tư sản Lyon thường tập trung chuyên sâu ở Q. 6 ( khu Brotteaux ), hầu hết quanh khu khu vui chơi giải trí công viên ” Parc de la Tête d’Or ” ( khu vui chơi giải trí công viên đầu vàng ), thu nhập sau thuế trung bình của những tầng lớp này là 22.800 euro / năm [ 21 ]. Ngoài ra những tầng lớp tư sản Lyon còn cư ngụ trong khu bán đảo ( Q. 1 và 2 ). Những thành phố dành cho những tầng lớp bình dân thường ở ngoại vi thành phố, như khu Guillotière ( Q. 7 ), khu Duchère ( phía tây Q. 9 ), khu Mermoz ( Q. 8 ), thu nhập sau thuế của những tầng lớp này vào khoảng chừng 13.700 euro / năm [ 21 ] ..Nếu xét theo vùng, thì khu vực phía bắc và phía đông thường là nơi cư ngụ của thành phần sung túc, trong khi những tầng lớp tầm trung hơn tập trung chuyên sâu đa phần ở phía nam và phía tây thành phố .

Lyon, thành phố của dân nhập cư bốn phương[sửa|sửa mã nguồn]

Thành lập nên bởi những người La Mã, thời hạn đầu Lugdunum đón một lượng lớn những người nhập cư từ phía đông ( vùng Tiểu Á, Hy Lạp … ). Trong thời kì Phục Hưng, Lyon đảm nhiệm một lượng lớn những người nhập cư đến từ bên kia dãy Alpes .Trong lịch sử dân tộc, Lyon đã đảm nhiệm rất nhiều người nhập cư từ Italia. Những năm 30, những người Ý trốn chạy chính sách phát xít đổ xô đến Lyon. Ngày nay, số lượng người dân Lyon có gốc gác Italia là rất nhiều. Bên cạnh đó là những người nhập cư tới từ Thuỵ Sĩ hay Phổ .Đầu thế kỉ 20, những người Nga, người Armenia và những người Do Thái trốn chạy những cuộc tàn sát của Nga hoàng lần lượt chuyển tới Lyon. Ngày nay hội đồng người Armenia ở Lyon đã lên tới số lượng 60.000 người, họ cùng với những người Hi Lạp và Tiểu Á tập trung chuyên sâu hầu hết ở khu Guilotière .Những cuộc cuộc chiến tranh như cuộc chiến tranh Algieri và những đại chiến giành độc lập ở châu Phi cũng mang tới Lyon một lượng lớn những người nhập cư có nguồn gốc Algérie, Tunisia và Maroc, khoảng chừng từ 150.000 tới 180.000 dân ngày này. Những năm 70, làn sóng nhâạ cư tới đa phần từ những vương quốc châu Phi quanh khu vực Sahara, từ Thổ Nhĩ Kỳ, châu Á ( Trung Quốc, Lào, Campuchia, Nước Ta … ), tới Đông Âu. Một hội đồng người Nam Mỹ cũng sống tập trung chuyên sâu ở khu Perrache trong những năm 80 .

Giao thông vận tải đường bộ[sửa|sửa mã nguồn]

Với vị trí địa lý của mình, Lyon là nơi quy tụ của rất nhiều hạ tầng giao thông vận tải, và là điểm trung chuyển bắt buộc xuống phía Nam của mạng lưới hệ thống đường tàu châu Âu. Là điểm liên kết truyền thống lịch sử giữa Paris và Marseille, Lyon ngày này lan rộng ra việc liên kết sang phía đông, đặc biệt quan trọng là những thành phố như Genève, Thuỵ Sĩ hay Turin, Italia. Sân bay quốc tế Lyon-Saint-Exupéry ngày càng tăng trưởng mạnh nhờ vào tần suất hoạt động giải trí và số lượng những chuyến bay trung chuyển lớn .

Cơ sở hạ tầng đường sá[sửa|sửa mã nguồn]

Phương tiện vận tải đường bộ[sửa|sửa mã nguồn]

Metro D không người lái ở Lyon . Tàu điện ( tramway ) ở LyonNgoài vùng Île-de-France, Lyon chiếm hữu mạng lưới hệ thống giao thông vận tải công cộng lớn nhất Pháp với 1,4 triệu lượt hành khách mỗi ngày [ 22 ] [ 23 ], trong đó riêng mạng lưới hệ thống metro chuyên chở 681.000 lượt [ 23 ] ), và 195 triệu lượt vận động và di chuyển mỗi năm [ 23 ] .SYTRAL là công ty chịu nghĩa vụ và trách nhiệm quy hoạch mạng lưới hệ thống vận tải đường bộ công cộng của toàn Grand Lyon. Thành phố có 4 tuyến metro ( A, B, C, D ), 4 tuyến tàu điện ( tramway ) ( T1, T2, T3, T4 ), hai tuyến đường sắt cáp kéo, 8 tuyến xe điện bánh hơi và khoảng chừng 150 tuyến bus .

Tháng 5 năm 2005, GrandLyon đưa vào hoạt động hệ thống xe đạp cho thuê (Vélo’v). Hệ thống này được đặt ở trong những khu vực thuộc thành phố và những vùng ngoại ô lân cận như Villeurbanne, Vaulx-en-Velin, Caluire-et-Cuire và Vénissieux. Hệ thống cho thuê tự phục vụ này đã trở thành một trong những hệ thống lớn nhất Pháp bên cạnh Vélib’s của Paris [24]. 33.701 xe đạp được thuê mỗi ngày, riêng tháng 2/2009 đã có 315.712 lượt xe được sử dụng. Trên toàn Grand Lyon đang có 343 trạm xe được đưa vào hoạt động.

Có hơn 50 trạm đỗ taxi trong khu vực thành phố, ngoài những còn một số lượng lớn những TT taxi khác ở những vùng phụ cận .

Hệ thống đường tàu[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon có tổng thể sáu ga đường tàu, gồm 2 ga dành cho đường tàu cao tốc TGV và 4 ga chuyên dùng cho những chuyến tàu hoả liên vùng .

  • Ga Lyon-Part-Dieu: được xây dựng từ năm 1978 đến 1983 để thay thế cho ga Lyon-Brotteaux nhằm phục vụ cho những chuyến tàu cao tốc TGV tuyến Paris – Lyon. Đây là nhà ga lớn nhất của Lyon với 51,1 triệu lượt hành khách trong năm 2010. Đây cũng là ga có số lượng hành khách trung chuyển lớn nhất châu Âu
  • Ga Lyon-Perrache: được đưa vào hoạt động từ năm 1857, đây là nhà ga đầu tiên ở Lyon, ngày nay là nhà ga lớn thứ 2 ở Lyon, với 10 triệu lượt hành khách trong năm 2010 [25].
  • Ngoài ra còn 4 ga nhỏ dành cho những chuyến tàu hoả liên vùng là: ga Lyon-Vaise, ga Lyon-St-Paul, ga Lyon-Gorge-de-Loup và ga Lyon-Jean-Macé.

Mỗi ngày có 230 chuyến tàu cao tốc TGV vận động và di chuyển qua 2 nhà ga Part-Dieu và Perrache. Ngoài ra ở trường bay Lyon-Saint-Exupéry còn một nhà ga TGV nữa dùng để Giao hàng cho những chuyến bay. Khu vực Lyon là một nút giao thông vận tải đường tàu quan trọng liên kết trục Paris-Marseille với những tuyến đường sắt khác trên toàn nước Pháp .
Lyon có 2 trường bay ship hàng cho mục tiêu thương mại và công nghiệp. Sân bay Lyon-Bron, hoàn thành xong năm 1924, khi đó được sử dụng cho việc vận Q. hành khách trong quy trình tiến độ giữa hai đại chiến. Nó dần trở nên quá tải và đến năm 1975 thì bị sửa chữa thay thế bởi trường bay quốc tế Lyon-Saint-Exupéry nằm cách đó 25 km về phía đông. Ngày nay trường bay Bron được sử dụng cho những chuyến bay cá thể .Ngày nay, Saint-Exupéry là trường bay lớn thứ ba của Pháp sau Charles-de-Gaulle và trường bay của Nice, liên kết với hầu hết những thủ đô hà nội và thành phố lớn của châu Âu. Hàng tuần Saint-Exupéry đảm nhiệm những chuyến bay từ khoảng chừng hơn một trăm thành phố, trong đó có những thành phố có 5 lượt máy bay mỗi ngày, tiêu biểu vượt trội như Luân Đôn. Trong năm 2011, trường bay đã tiếp đón 8,44 lượt hành khách .
Lyon có một cảng sông duy nhất là cảng Édouard-Herriot ở Q. 7
Lyon có 17 bệnh viện chăm nom sức khoẻ cho người dân. Tiêu biểu trong số đó là bệnh viện Édouard-Herriot, bệnh viện lớn nhất vùng Auvergne-Rhône-Alpes. Lyon cũng là nơi đặt trụ sở của tổ chức triển khai chăm nom sức khoẻ và bảo hiểm vùng Auvergne-Rhône-Alpes .Nhìn chung Lyon có một mạng lưới hệ thống chăm nom sức khoẻ được nhìn nhận cao, nhờ vào tỉ lệ số giường bệnh trên quy mô dân số. Theo một nghiên cứu và điều tra vào tháng 10 năm 2009, Lyon đứng ở vị trí tiên phong trong bảng xếp hạng về chất lượng chăm nom sức khoẻ của Pháp [ 26 ]. Trên toàn GrandLyon thì cứ 10.000 dân sẽ có 11 bác sĩ đa khoa và 18 thầy thuốc chuyên khoa chăm nom sức khoẻ [ 27 ] .Lyon là nơi thực thi ca phẫu thuật cấy ghép tay và ghép cẳng tay tiên phong trên quốc tế vào năm 1998 và 2000. Tất cả đều được triển khai bởi bác sĩ phẫu thuật nổi tiếng người Lyon Jean-Michel Dubernard .

Chất lượng đời sống[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon nổi tiếng ở Pháp với chất lượng đời sống tốt, thành phố là một sự tích hợp hài hoà giữa một thành phố lớn với quy mô cỡ Paris nhưng vẫn chiếm hữu nhiều khoảng trống xanh. Năm 2007, tại Luân Đôn, Lyon được trao phần thưởng ” Liveable Communities “, dành cho những thành phố có chất lượng đời sống tốt [ 28 ]. Tháng 11 năm 2008, Lyon xếp hạng 7 ở châu Âu về chất lượng đời sống [ 29 ] .
Lyon chiếm hữu rất nhiều di sản lịch sử dân tộc, kiến trúc, văn hoá giá trị, bộc lộ qua những thương hiệu mà thành phố được trao tặng :

  • Thủ đô của vùng Gaule [30] (danh hiệu này được trao cho thành phố sau khi nước Pháp được thành lập)
  • Thủ đô ẩm thực quốc tế [31] (nhờ vào những đặc sản ẩm thực địa phương và những đầu bếp nổi tiếng thế giới).
  • Thủ đô kháng chiến của Pháp [32].
  • Thủ đô ngành in thời Phục hưng
  • Thủ đô của lụa.
  • Thủ đô của hoa hồng [33].
  • Thủ đô của điện ảnh (Phim điện ảnh được phát minh ở Lyon bởi hai anh em Auguste và Louis Lumière)

Di sản quốc tế UNESCO[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon có 427 hecta di tích lịch sử được xếp hạng di sản văn hoá thế giới bởi UNESCO từ tháng 5 năm 1998 [34] · [35]. Thành phố cũng là thành viên của tổ chức những thành phố di sản thế giới. Trong những di tích được xếp hạng, người ta lưu ý tới khu đồi Fourvière và những di tích cổ đại, khu phố cổ Lyon với những dấu tích thời trung cổ và phục hưng, khu bán đảo với phong cách hiện đaị, khu vực đồi Croix-Rousse, di sản đô thị của thế kỉ 19 gắn liền với những người dệt lụa… Những khu vực khác như hai bên bờ sông, khu Part-Dieu, Brotteaux, Gerland… tuy không được xếp hạng nhưng cũng mang đến những giá trị lớn về sự gìn giữ và phát triển của kiến trúc xây dựng. Nhờ đó, Lyon thực sự đã sở hữu một sự tiếp nối truyền thống trong xây dựng đô thị, điều mà phần nhiều thành phố châu Âu không có do công cuộc tái xây dựng ngay trên những nền di tích cũ.

Di sản tôn giáo[sửa|sửa mã nguồn]

Nhà thờ Saint-Jean Nhà thờ Notre-Dame de FourvièreLyon chiếm hữu một số lượng lớn những di sản tôn giáo, những khu công trình đáng chú ý quan tâm được tìm thấy ở hầu hết những di tích lịch sử lịch sử vẻ vang trong thành phố .Nhà thờ lớn Notre-Dame de Fourvière, nằm trên khu vực đồi Fourvière, khởi đầu kiến thiết xây dựng vào năm 1872, nhưng những tác phẩm điêu khắc của nó thì không khi nào được triển khai xong. Nhà thờ là một trong những khu vực được ghé thăm nhiều nhất của thành phố và trở thành một hình tượng về sức mạnh tôn giáo can đảm và mạnh mẽ của Lyon. Mỗi năm nhà thời thánh đón rước khoảng chừng một triệu khách du lịch .Về phía nam của khu đồi Fourvière là nhà thời thánh Saint-Just, một trong những nhà thời thánh lớn nhất Lyon. Bị phá huỷ vào năm 1562 bởi những Fan Hâm mộ đạo Tin lành, nhà thời thánh được kiến thiết xây dựng lại vào thế kỉ 16. Gần đó là nhà thời thánh Saint-Irénée, ở đó người ta tìm thấy những di tích lịch sử của hậu cung nhà thời thánh tiêu biểu vượt trội cho nghệ thuật và thẩm mỹ cổ Cơ đốc, một hầm mộ đã được trùng tu và tượng thánh giá của Lyon .Trong thành phố cổ Lyon có nhà thời thánh Saint-Jean, khi xưa là tổng hành dinh của toà tổng Giám mục vùng Gaule. Về phía bắc của thành phố cổ, nhà thời thánh Saint-Paul là sự trộn lẫn tuyệt vời và hoàn hảo nhất của kiến trúc Roman và Gothic. Về phía nam là nhà thời thánh Saint-Goerges được xây vào thế kỉ 19 .Phía nam khu bán đảo có nhà thời thánh Saint-Martin d’Ainay, một di sản của kiến trúc Roman thế kỉ thứ 7. Đi lên phía bắc, ta hoàn toàn có thể tìm thấy nhà thời thánh Saint-Bonaventure ở trung tâm vui chơi quảng trường Cordeliers. Gần đó, hướng về phía sông Saône là nhà thời thánh Saint-Nizier theo phong thái Gothic và Phục hưng được kiến thiết xây dựng từ thế kỉ 14 cho tới thế kỉ 17 mới triển khai xong .

Di sản văn hoá và thẩm mỹ và nghệ thuật[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon chiếm hữu những di sản văn hoá và nghệ thuật và thẩm mỹ có giá trị lớn. Hai mô hình thẩm mỹ và nghệ thuật đã được khai sinh ở Lyon : điện ảnh ( bởi hai bạn bè Auguste và Louis Lumière ) và thẩm mỹ và nghệ thuật múa rối tay ( bởi Laủent Mourguet ). Lyon cũng là một TT của nhạc rock, với nhiều ban nhạc rock có ảnh hưởng tác động lớn trên toàn nước Pháp. Thành phố cũng chiếm hữu những TT văn hoá tân tiến và có tiếng như la Maison de la danse ( TT thẩm mỹ và nghệ thuật múa ), nhà hát Opéra vương quốc, nhà hát Célestins … Lyon là một trong hai thành phố duy nhất của Pháp ( cùng với Paris ) chiếm hữu hai dàn nhạc thường trực : một dàn nhạc giao hưởng và một dàn nhạc trữ tình, đây một sự ưu tiên về văn hoá khá hiếm gặp .

Bảo tàng Beaux-Arts của Lyon sở hữu bộ sưu tập tranh và tác phẩm nghệ thuật nhiều thứ hai Pháp sau bảo tàng Louvre của Paris [36], nhờ đó người ta hay gọi bảo tàng này là Louvre nhỏ. Thành phố còn sở hữu một lượng lớn những tác phẩm nghệ thuật đương đại và những phòng trưng bày nghệ thuật, chủ yếu ở phía nam quảng trường Bellecour. Số lượng lớn bảo tàng mà Lyon sở hữu phản ánh nét đặc thù và sự phong phú về lịch sử của thành phố [37].

Ngoài ra, Lyon còn chiếm hữu một số lượng lớn những rạp chiếu phim .

Di sản nhà hàng[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon rất nổi tiếng về ẩm thực, Curnonsky – ông hoàng ẩm thực Pháp – trong cuốn sách “Những điều đáng chú ý về ẩm thực Lyon” đã gọi Lyon là “thủ đô của nghệ thuật ẩm thực”. Thành phố có những đầu bếp nổi tiếng toàn cầu như Paul Bocuse và Eugénie Brazier. Người ta có thể thưởng thức những món ăn phong phú của địa phương trong một hệ thống khoảng hơn 20 nhà hàng chính thức được gọi là Bouchons, tập trung hầu hết ở trong khu phố cổ Lyon.

Với 1,8 triệu đầu sách và tài liệu, thư viện thành phố Lyon là thư viện thành phố lớn nhất Pháp [ 38 ] .

Lễ hội và những sự kiện văn hoá[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon nhìn từ đồi Fourvière trong dịp liên hoan ánh sáng 2010 .

Hàng năm có rất nhiều những sự kiện văn hoá được tổ chức ở Lyon, trong đó có những sự kiện nổi tiếng quốc tế như lễ hội ánh sáng, được tổ chức vào ngày 8 tháng 12 hàng năm. Vào dịp này người dân Lyon thắp sáng thành phố bằng những ngọn nến treo trước cửa sổ phòng. Nguồn gốc của lễ hội có từ thế kỉ thứ 19, gắn liền với sự khánh thành của tượng Đức mẹ đồng trinh đặt trên đỉnh nhà thờ Fourvière. Truyền thuyết kể rằng Đức mẹ đã cứu thoát thành phố khỏi bệnh dịch hạch, và người dân đã thắp sáng những ngọn nến hoặc đèn, đặt vào trong cốc để bày tỏ lòng kính trọng của mình với Đức mẹ [39]. Ngày nay, để thu hút khách du lịch, vào dịp lễ hội người ta thắp sáng rực rỡ những công trình kiến trúc trong thành phố nhờ sự giúp đỡ của những chuyên gia ánh sáng hàng đầu thế giới. Lễ hội diễn ra trong 4 ngày, tâm điểm là đêm 8 tháng 12, những người dân Lyon tiếp nối truyền thống bằng cách trang hoàng cửa sổ nhà mình bằng ánh sáng và xuống đường tản bộ cùng các du khách. Đến nay lễ hội đã mang tầm cỡ quốc tế và thu hút khoảng 4 triệu lượt khách du lịch mỗi năm.

Mùa hè của Lyon cũng đầy những sự kiện và lễ hội như Lễ hội âm nhạc vào cuối tháng 6, hay Những đêm Fourvière, một festival văn hoá gồm âm nhạc, điện ảnh, kịch nghệ, khiêu vũ được tổ chức trong suốt mùa hè.

Một trong những bãi cỏ của Parc de la Tête d’OrBất chấp tỷ lệ đô thị hoá lớn, Lyon vẫn tô điểm cho mình bằng số lượng lớn những khoảng trống xanh, khu vui chơi giải trí công viên và vườn hoa đô thị …

Công viên Parc de la Tête d’Or (tiếg Pháp: công viên đầu vàng), là công viên nằm trong đô thị lớn nhất nước Pháp [40]. Nó sở hữu số lượng lớn những bãi cỏ có bóng mát, một hồ rộng và một đảo, và rất nhiều những khu vườn thực vật như vườn thực vật dãy Alpes, vườn hoa.

Những khoảng trống xanh khác cũng được thiết kế xây dựng ở nhiều khu vực khác nhau của thành phố. Ở ngoại ô thành phố, khu vui chơi giải trí công viên Miribel-Jonage rộng 2200 hecta là khu vui chơi giải trí công viên ngoại ô lớn nhất Pháp [ 41 ]. Ngoài ra ở phía đông nam thành phố, khu vui chơi giải trí công viên Parilly cũng là một trong những lá phổi xanh của thành phố, đây là nơi sinh sống của khá nhiều những loài động thực vật đang được bảo vệ, khu vui chơi giải trí công viên này còn chiếm hữu nhiều cơ sở và thiết bị thể thao và một trường đua ngựa [ 42 ] .
Một giảng đường của trường Université Lyon 2

Tiểu học và trung học[sửa|sửa mã nguồn]

Lyon có hơn 250 trường mẫu giáo và tiểu học [ 43 ], khoảng chừng 50 trường trung học ( cấp 2 ) [ 44 ] và 50 trường cấp 3 [ 45 ] .
Toàn khu vực Lyon có khoảng chừng 133.800 sinh viên [ 46 ], trong đó khu vực nội đô có hơn 73.000 sinh viên, còn lại sinh sống và học tập trong những khu ký túc xá ở những vùng ngoại ô và ven thành phố như Villeurbanne và Bron. Với số lượng sinh viên phần đông, Lyon là thành phố có số lượng sinh viên lớn thứ 2 nước Pháp .Lyon có 4 trường ĐH huấn luyện và đào tạo cử nhân, gồm 3 trường công và 1 trường tư :

  • Université Claude Bernard Lyon 1: đào tạo cử nhân các ngành khoa học cơ bản, y tế, thể thao [47].
  • Université Lumière Lyon 2: đào tạo cử nhân các ngành khoa học xã hội, tâm lý học, nghệ thuật, văn học, ngôn ngữ, luật, tài chính – quản lý [48].
  • Université Jean Moulin Lyon 3: đào tạo cử nhân các ngành luật, tài chính – quản lý, văn học, ngôn ngữ, văn học, triết học [49].
  • Université catholique de Lyon, trường tư[50]: đào tạo cử nhân các ngành triết học, thần học, tâm lý học, luật, văn học và ngôn ngữ, khoa học giáo dục.

Ngoài ra ở Lyon còn hơn chục trường huấn luyện và đào tạo kĩ sư công và tư, tiêu biểu vượt trội như INSA de Lyon, ENS Lyon, École centrale de Lyon …

Lyon có hai kênh truyền hình riêng: Télé Lyon MétropoleLyon Capitale TV. Báo Le Progrès là một trong những tờ nhật báo lớn nhất Pháp [51].

Phong trào thể thao ở Lyon tăng trưởng khá can đảm và mạnh mẽ. Đội bóng đá Olympique Lyonnais ( viết tắt là OL ) từng đạt kỉ lục 7 lần liên tục vô địch vương quốc Pháp trong quá trình 2001 – 2008 và liên tục giành quyền lọt vào tứ kết UEFA Champions League những năm gần đây ( một lần lọt vào bán kết năm 2010 ). Đội bóng đá nữ Lyon từng 2 lần vô địch Pháp vào năm 2007 và 2009, và là nhà vô địch châu Âu 2 năm gần đây nhất. Trong những môn thể thao khác như rugby, bóng rổ, bóng ném … những đội tuyển của thành phố cũng tranh tài ở những hạng đấu cao nhất của Pháp và thường đạt thứ hạng cao. Lyon từng 3 lần ứng cử đăng cai Thế vận hội Olympic vào những năm 1920, 1924 và 1960 .
Tổng sản phẩm tiêu dùng trong nước ( GDP ) của Lyon là 62 tỉ euro [ 52 ], xếp hạng 2 nước Pháp sau Paris và những vùng phụ cận. Trong list những thành phố tăng trưởng nhất của quốc tế được xếp hạng bởi trường ĐH Loughborough ( Anh ) [ 53 ], Lyon là thành phố xếp hạng cao thứ hai của Pháp sau Paris, và đứng ngang hàng với Philadelphia ( Hoa Kỳ ), Athens ( Hy Lạp ) hay Bombay ( Ấn Độ ) .Thành phố có một năng lượng canh tranh ở tầm cỡ châu Âu. Vị trí địa lý thuận tiện mang đến cho Lyon năng lực lôi cuốn góp vốn đầu tư lớn. Trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc, Lyon luôn chiếm hữu một nền kinh tế tài chính và kĩ thuật tăng trưởng trong những ngành nghề như : ngân hàng nhà nước và in vào thời kì Phục sinh, cơ khí sản xuất và nghiên cứu và điều tra khoa học trong những nghành nghề dịch vụ y tế, vật lý, virút học … Hầu hết những nghành công nghiệp ngày này đều Open ở Lyon, trong đó có những ngành đạt tới tầm cỡ và nổi tiếng toàn thế giới như cơ khí, công nghiệp dệt, sức khoẻ, hoá học và dược học .

Lyon hợp tác với nhiều công ty lớn, cả quốc doanh và tư nhân, trong nhiều lĩnh vực nhằm thu hút đầu tư và đặt trụ sở tại đây. Mặt khác thành phố cũng sở hữu cho riêng mình một thương hiệu nhằm quảng bá cho toàn thế giới là ONLYLYON. Bảng xếp hạng ECER-Banque Populaire đã xếp Lyon đứng thứ 9 trong danh sách những thành phố thu hút đầu tư nhất của châu Âu năm 2010 [54].

Các thành phố thương mại[sửa|sửa mã nguồn]

Tập tin:Les 3 tours de la Part-Dieu.JPG Khu phố Part-Dieu, từ trái qua phải : Tháp Swiss Life, Tháp Oxygène và Tháp Part-Dieu .

  • Khu phố Part-Dieu: đây là khu phố thương mại lớn thứ 2 nước Pháp sau khu La Défense,Paris[55]. Là lá phổi kinh tế của thành phố, khu phố là nơi pha trộn nhiều khuynh hướng: dịch vụ, văn hoá, truyền thông, thương mại. Biểu hiện của khu phố là tháp Part-Dieu, hay còn được gọi là tháp bút chì.

Những tháp chính của khu phố Part-Dieu hiện nay và trong tương lai:

Vị trí Tên Ngày đưa vào hoạt động Chiều cao Số tầng Tình trạng
1 Tháp Eva Chưa rõ 240m 65 Dự án[56]
2 Tháp Incity 2014 200m 39 Đang xây dựng
3 Tháp Part-Dieu 1977 165m 42 Hoàn thành
4 Tháp Icade 2015 140m 35 Dự án
5 Tháp Silex 2 2014 120m 32 Dự án
6 Tháp Oxygène 2010 116m 28 Hoàn thành
7 Tháp Gécina 2014-2015 100m 25 Dự án
8 Tháp Swiss Life 1990 82m 21 Hoàn thành
9 Tháp EDF Lyon 1975 80m 20 Hoàn thành (Đang có một dự án nâng chiều cao của tháp lên 110m)
  • Khu Cité internationale de Lyon: được thiết kế bởi kiến trúc sư người Ý Renzo Piano và đưa vào hoạt động năm 2006, ngày nay khu tổ hợp này bao gồm nhiều hoạt động thương mại và là nơi đặt trụ sở của nhiều công ty danh tiếng.
  • Khu phố Confluence: mới được đưa vào hoạt động vào năm 2012, đây là một khu trung tâm thương mại và dịch vụ mới của Lyon với diện tích gấp đôi diện tích của các trung tâm thương mại trong trung tâm thành phố [57].

Với hơn 6 triệu khách du lịch mỗi năm, Lyon là thành phố lôi cuốn nhiều khách du lịch thứ 2 Pháp sau Paris [ 58 ] .Du lịch mang lại hơn 1 tỉ euro cho Lyon trong riêng năm 2010, trong đó đa phần là những chuyến du lịch ngắn và trung bình từ 1 tới 2 ngày ( năm 2006 những khách sạn ở Lyon ghi nhận tổng số 3,5 triệu lượt nghỉ đêm ). 54 % khách du lịch là người quốc tế [ 59 ]. Tháng 1 năm 2009, Lyon đứng vị trí số một trong thị trường khách sạn ở Pháp .

Để thu hút du lịch, đã có 42 sự kiện quốc tế được tổ chức ở Lyon trong riêng năm 2006 [60]. Thành phố giữ vị trí thứ 30 trong danh sách những thành phố tổ chức nhiều sự kiện quốc tế nhất thế giới, hơn cả Hong Kong, Sydney, Chicago hay Thượng Hải. Trung bình một khách du lịch tiêu 200 euro trong mỗi ngày ở Lyon.

Các thành phố kết nghĩa[sửa|sửa mã nguồn]

Những người con của thành phố[sửa|sửa mã nguồn]

Tham khảo :