Tổng quan về quá trình hình thành các vùng kinh tế trọng điểm

Tổng quan về quy trình hình thành những vùng kinh tế trọng điểm

Tổng quan về quá trình hình thành các vùng kinh tế trọng điểm

 

Một trong những tác nhân cải tiến vượt bậc then chốt để tăng nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá quốc gia là có những chủ trương hài hòa và hợp lý nhằm mục đích đẩy nhanh vận tốc vận động và di chuyển cơ cấu tổ chức kinh tế, gồm có cơ cấu tổ chức ngành, cơ cấu tổ chức thành phần kinh tế và cơ cấu tổ chức vùng kinh tế. Yêu cầu thay đổi cơ cấu tổ chức kinh tế của quốc gia là một nhu yếu khách quan cấp thiết trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế quốc tế .
Từ nghiên cứu và điều tra những đặc thù về vị trí địa lý ; điều kiện kèm theo tự nhiên và tài nguyên vạn vật thiên nhiên ; đặc thù và tình hình kinh tế – xã hội của mỗi tỉnh / thành phố trong cả nước ; những yếu tố tác động ảnh hưởng từ bên ngoài đến nền kinh tế của quốc gia như : toàn cảnh kinh tế, chính trị, văn hoá – xã hội của những nước trong khu vực và trên quốc tế cũng như khuynh hướng toàn cầu hoá nhằm mục đích rút ra Kết luận về những lợi thế, thời cơ tăng trưởng cũng như những hạn chế, thử thách so với sự tăng trưởng kinh tế – xã hội của mỗi tỉnh / thành phố trong cả nước nhằm mục đích giúp cho việc hoạch định những chủ trương tăng trưởng mang tính cải tiến vượt bậc trong quy trình quy đổi nền kinh tế quốc dân .
Để thôi thúc sự tăng trưởng chung của cả nước cũng như tạo mối link và phối hợp trong tăng trưởng kinh tế – xã hội giữa những vùng kinh tế, nhà nước Nước Ta đã và đang cố gắng nỗ lực lựa chọn một số ít tỉnh / thành phố để hình thành nên vùng kinh tế trọng điểm vương quốc có năng lực cải tiến vượt bậc, tạo động lực thôi thúc tăng trưởng kinh tế – xã hội của cả nước với vận tốc cao và vững chắc, tạo điều kiện kèm theo nâng cao mức sống của toàn dân và nhanh gọn đạt được sự công minh xã hội trong cả nước. Việc hình thành những vùng kinh tế trọng điểm là nhằm mục đích phân phối những nhu yếu của thực tiễn nói chung và đỏi hỏi của nền kinh tế nước ta nói riêng .
Theo hướng đó, cuối năm 1997 và đầu năm 1998, Thủ tướng nhà nước đã lần lượt phê duyệt những quyết định hành động số 747 / 1997 / QĐ-TTg, 1018 / 1997 / QĐ-TTg và Quyết định số 44/1998 / QĐ-TTg về Quy hoạch tổng thể và toàn diện tăng trưởng kinh tế – xã hội ba vùng kinh tế trọng điểm vương quốc đến năm 2010, gồm có vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, miền Trung và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Trong 3 vùng kinh tế trọng điểm này, có 13 tỉnh / thành phố được xếp vào quy hoạch tổng thể và toàn diện tăng trưởng kinh tế – xã hội những vùng kinh tế trọng điểm .

Bảng 1. Số tỉnh được xếp vào vùng kinh tế trọng điểm theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ năm 1997 và năm 1998

I-Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ

1TP. Hà Nội
2Hưng Yên
3Hải Phòng Đất Cảng
4Quảng Ninh
5Thành Phố Hải Dương

II- Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung

1Thừa Thiên – Huế
2Thành Phố Đà Nẵng
3Quảng Nam
4Tỉnh Quảng Ngãi

III- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

1TP. Hồ Chí Minh
2Tỉnh Bình Dương
3Bà Rịa – Vũng Tàu
4Đồng Nai
Tổng số : 13

Trong Hội nghị những tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam ngày 20-21 / 6/2003, Thủ tướng nhà nước đã quyết định hành động lan rộng ra ranh giới của vùng. Văn phòng nhà nước sau đó đã ra Thông báo số 99 / TB-VPCP ngày 02/7/2003 về Kết luận của Thủ tướng nhà nước bổ trợ vào vùng kinh tế trọng điểm phía Nam thêm 3 tỉnh : Tây Ninh, Bình Phước, Long An. Tổng diện tích vùng kinh tế trọng điểm sau khi bổ trợ là 23.994,2 km2, bằng 7,3 % diện tích quy hoạnh cả nước. Dân số ( tính đến năm 2002 ) là 12,3 triệu người, bằng 15,4 % so với cả nước .
Trong Hội nghị những tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ ngày 14-15 / 7/2003, Thủ tướng nhà nước đã quyết định hành động lan rộng ra ranh giới của vùng ; sau đó Văn phòng nhà nước đã ra thông tin số 108 / TB-VPCP ngày 30/7/2003 về Tóm lại của Thủ tướng nhà nước tại Hội nghị, trong đó có quyết định hành động ” Đồng ý bổ trợ 3 tỉnh : Hà Tây, TP Bắc Ninh, Vĩnh Phúc vào vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ “. Tổng diện tích vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ sau khi bổ trợ là 15.277 km2, bằng 4,64 % diện tích quy hoạnh và dân số ( tính đến năm 2002 ) là 13,035 triệu người, bằng 16,35 % so với cả nước .
Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung, theo quyết định hành động phê duyệt của Thủ tướng nhà nước số 1018 / 1997 / QĐ-TTg ngày 29/11/1997, gồm thành phố Thành Phố Đà Nẵng và những tỉnh Thừa Thiên – Huế, Quảng Nam, Tỉnh Quảng Ngãi. Nay quy mô của vùng được lan rộng ra thêm tỉnh Tỉnh Bình Định. Như vậy, vùng có diện tích quy hoạnh tự nhiên 27.879 km2, dân số năm 2002 có khoảng chừng 6 triệu người, chiếm 8,47 % về diện tích quy hoạnh tự nhiên và khoảng chừng 7,49 % dân số so với cả nước .
Sự tăng trưởng kinh tế – xã hội của quốc gia trong những năm vừa mới qua có được sự tăng trưởng cao và không thay đổi là do đường lối đúng đắn của Đảng và Nhà nước. Song sự tăng trưởng đó một phần là do sự ảnh hưởng tác động qua lại không riêng gì giữa những vùng kinh tế trọng điểm mà còn do những tác nhân quan trọng khác như : mạng lưới hệ thống hạ tầng giao thông vận tải gồm có : đường đi bộ, đường thuỷ, trường bay, những bến, cảng v.v trong những vùng kinh tế trọng điểm và những tỉnh / thành phố trong cả nước nhằm mục đích tiềm năng ảnh hưởng tác động cùng tăng trưởng …
Trong quy trình hình thành và tăng trưởng, những vùng kinh tế trọng điểm đang phát huy lợi thế, tạo nên thế mạnh của mình theo cơ cấu tổ chức kinh tế mở, gắn với nhu yếu thị trường trong và ngoài nước, và không riêng gì tạo ra động lực thôi thúc sự vận động và di chuyển nhanh cơ cấu tổ chức nền kinh tế quốc dân theo chiều hướng tích cực mà còn góp thêm phần không thay đổi nền kinh tế vĩ mô, đặc biệt quan trọng là tương hỗ và thôi thúc sự tăng trưởng kinh tế – xã hội của những tỉnh lân cận trong vùng. Nhà nước liên tục thôi thúc những vùng kinh tế trọng điểm phát huy vai trò đầu tàu tăng trưởng nhanh, đồng thời tạo điều kiện kèm theo và góp vốn đầu tư thích đáng hơn cho vùng nhiều khó khăn vất vả. Thống nhất quy hoạch tăng trưởng trong cả nước, giữa những vùng, tỉnh, thành phố, tạo sự link trực tiếp về sản xuất, thương mại, góp vốn đầu tư, trợ giúp kỹ thuật về nguồn nhân lực, nâng cao trình độ dân trí và huấn luyện và đào tạo nguồn nhân lực cung ứng nhu yếu tăng trưởng kinh tế – xã hội của vùng và khu vực, gắn chặt tăng trưởng kinh tế – xã hội với bảo vệ, cải tổ thiên nhiên và môi trường và quốc phòng bảo mật an ninh .
Nhận thức được vị trí, vai trò và tầm quan trọng của những vùng kinh tế trọng điểm trong quy trình tăng trưởng kinh tế – xã hội của quốc gia ; để bảo vệ cho sự quản lý và vận hành về tăng trưởng kinh tế của từng vùng cũng như giữa những vùng một cách hiệu suất cao, ngày 18 tháng 02 năm 2004, Thủ tướng nhà nước đã ban hành Quyết định số 20/2004 / QĐ-TTg về việc xây dựng Tổ chức điều phối tăng trưởng những vùng kinh tế trọng điểm ở cấp Trung ương. Cơ cấu, cỗ máy của Tổ chức điều phối tăng trưởng những vùng kinh tế trọng điểm gồm có : Ban Chỉ đạo điều phối tăng trưởng những vùng kinh tế trọng điểm ( gọi tắt là Ban Chỉ đạo ) và những Tổ điều phối của những Bộ, ngành và địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm .
Ngày 13 tháng 8 năm 2004, Thủ tướng nhà nước đã phát hành những Quyết định số 145, 146, 148 / 2004 / QĐ-TTg về phương hướng hầu hết tăng trưởng kinh tế – xã hội vùng kinh tế trọng điểm đến năm 2010 và tầm nhìn năm 2020. Trong những quyết định hành động này, quy mô của những vùng kinh tế trọng điểm đã được lan rộng ra thêm 7 tỉnh gồm Hà Tây, Vĩnh Phúc, Thành Phố Bắc Ninh ( Bắc bộ ) ; Tỉnh Bình Định ( miền Trung ) và Tây Ninh, Bình Phước, Long An ( phía Nam ). Đồng thời, những quyết định hành động này cũng thay thế sửa chữa cho những quyết định hành động số 747 / 1997 / QĐ-TTg, 1018 / 1997 / QĐ-TTg và Quyết định số 44/1998 / QĐ-TTg đã phát hành năm 1997 và năm 1998 .

Bảng 2: Số tỉnh được xếp vào các vùng kinh tế trọng điểm theo các Quyết định 145, 146, 148/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ:

I-Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ

1TP.HN
2Hưng Yên
3Hải Phòng Đất Cảng
4Quảng Ninh
5Thành Phố Hải Dương
6Hà Tây
7Thành Phố Bắc Ninh
8Vĩnh Phúc

II- Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung

1Thừa Thiên – Huế
2TP. Đà Nẵng
3Quảng Nam
4Tỉnh Quảng Ngãi
5

Bình Định

III- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

1TP. Hồ Chí Minh
2Tỉnh Bình Dương
3Bà Rịa – Vũng Tàu
4Đồng Nai
5Tây Ninh
6Bình Phước
7Long An
Tổng số : 20

Nhằm tạo ra sự thống nhất, đồng nhất để đạt được hiệu suất cao cao trong tăng trưởng kinh tế, xã hội, bảo vệ thiên nhiên và môi trường và bảo vệ quốc phòng, bảo mật an ninh của những vùng kinh tế trọng điểm, thực thi thành công xuất sắc xu thế tăng trưởng của những vùng kinh tế trọng điểm được xác lập trong Chiến lược tăng trưởng kinh tế – xã hội ; chủ trương, chủ trương, đường lối tăng trưởng kinh tế – xã hội của Đảng và Nhà nước về tăng trưởng ba vùng kinh tế trọng điểm ở nước ta, ngày 10 tháng 10 năm 2007, Thủ tướng nhà nước đã ban hành Quyết định số 159 / 2007 / QĐ-TTg, phát hành Quy chế phối hợp giữa những Bộ, ngành, địa phương so với những vùng kinh tế trọng điểm. Theo Quyết định này, quy mô của Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam được lan rộng ra, gồm có những tỉnh, thành phố : Thành phố Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tỉnh Bình Dương, Tây Ninh, Bình Phước, Long An, Tiền Giang .
Tại kỳ họp thứ 3, Quốc hội khóa XII, Quốc hội đã trải qua Nghị quyết số 15/2008 / QH12 về việc kiểm soát và điều chỉnh địa giới hành chính thành phố TP. Hà Nội và một số ít tỉnh có tương quan. Theo đó, từ ngày 1 tháng 8 năm 2008, hợp nhất hàng loạt diện tích quy hoạnh tự nhiên và dân số của tỉnh Hà Tây vào thành phố TP. Hà Nội. Như vậy, Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ gồm có 7 tỉnh : TP.HN, Hải Phòng Đất Cảng, Quảng Ninh, Thành Phố Hải Dương, Hưng Yên, Vĩnh Phúc, Thành Phố Bắc Ninh .
Ngày 16 tháng 4 năm 2009, Thủ tướng nhà nước đã phê duyệt Đề án xây dựng vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long gồm 4 tỉnh, thành phố thường trực Trung ương là : thành phố Cần Thơ, tỉnh An Giang, tỉnh Kiên Giang và tỉnh Cà Mau. Theo đó, kiến thiết xây dựng Vùng kinh tế trọng điểm vùng đồng bằng sông Cửu Long trở thành vùng tăng trưởng năng động, có cơ cấu tổ chức kinh tế tân tiến, có góp phần ngày càng lớn vào nền kinh tế của quốc gia, góp thêm phần quan trọng vào việc kiến thiết xây dựng cả vùng đồng bằng sông Cửu Long giàu mạnh, những mặt văn hoá, xã hội tiến kịp mặt phẳng chung của cả nước ; bảo vệ không thay đổi chính trị và bảo mật an ninh quốc phòng vững chãi .

Bảng 3: Số tỉnh được xếp vào các vùng kinh tế trọng điểm cho đến nay:

I – Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ

1Thành Phố Hà Nội
2Hưng Yên
3Hải Phòng Đất Cảng
4Quảng Ninh
5Thành Phố Hải Dương
6Thành Phố Bắc Ninh
7Vĩnh Phúc

II- Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung

1Thừa Thiên – Huế
2TP. Đà Nẵng
3Quảng Nam
4Tỉnh Quảng Ngãi
5Tỉnh Bình Định

III- Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam

1TP. Hồ Chí Minh
2Tỉnh Bình Dương
3Bà Rịa – Vũng Tàu
4Đồng Nai
5Tây Ninh
6Bình Phước
7Long An
8Tiền Giang

IV- Vùng kinh tế trọng điểm

vùng đồng bằng sông Cửu Long

1TP. Cần Thơ
2An Giang
3

Kiên Giang

4Cà Mau
Tổng số : 24