Sách ảnh Văn hóa các dân tộc thiểu số ở Đồng Nai

Một trong những ấn phẩm văn hóa nhân dịp kỷ niệm 320 năm Biên Hòa- Đồng Nai hình thành và phát triển là sách “Văn hóa các dân tộc thiểu số ở Đổng Nai” do PGS.TS. Huỳnh Văn Tới chủ biên, nhà xuất bản Đồng Nai phát hành.

Qua 320 năm hình thành và tăng trưởng, vùng đất Đồng Nai là nơi quy tụ của nhiều dân tộc sinh sống. Theo số liệu của Cục Thống kê tỉnh, thì Đồng Nai hiện có 36 dân tộc sinh sống tập trung chuyên sâu có dân số đông như : Chơro, Mạ, Stiêng, Cơho, Hoa, Chăm, Khmer, Tày, Nùng, Mường … Các dân tộc sinh sống truyền kiếp như : Chơro, Mạ, Stiêng, Cơho, còn được gọi là dân tộc địa phương hay dân tộc tại chỗ. Các dân tộc địa phương định cư ở những địa phận có địa hình đồi núi, rừng sâu trong tỉnh như : Tân Phú, Định Quán, Xuân Lộc, Vĩnh Cửu. Thời kỳ tìm hiểu và khám phá, người Việt sớm xuất hiện ở vùng đất cổ như : cù lao Phố, Bến Cá, Bến Gỗ, Đồng Môn … Sau đó, người Hoa từ Trung Quốc di cư đến cùng với người Việt tìm hiểu và khám phá, định cư, tăng trưởng kinh tế tài chính ở Biên Hòa, Long Thành, Nhơn Trạch, Long Khánh … Từ năm 1954 đến 1975, 1 số ít dân tộc từ miền Bắc và nơi khác ở Nam bộ đến như : Khmer, Chăm, Tày, Nùng, Mường, Thái, Dao, HMông … họ định cư ở những vùng nông thôn là hầu hết. Còn lại, 1 số ít ít ở vùng Biên Hòa ( người Hoa ) và rải rác ở khắp nơi trong tỉnh .

Một góc làng người Khmer ở Biên Hòa xưa ( nay thuộc địa phận tỉnh Bình Phước ) – 1932
Hơn ba thế kỷ qua, người Việt ( tộc người chủ thể ) và những dân tộc thiểu số hình thành hội đồng những dân tộc ở Đồng Nai, cùng nhau kiến thiết xây dựng, tăng trưởng vùng đất Đồng Nai với nhiều đặc trưng văn hóa truyền thống mang đậm truyền thống dân tộc. Kho tàng văn hóa truyền thống của những dân tộc thiểu số ở Đồng Nai tiêu biểu vượt trội, điển hình như : phục trang, ẩm thực ăn uống, hoạt động và sinh hoạt lao động sản xuất, phong tục tập quán, tín ngưỡng tôn giáo, tiệc tùng, văn học dân gian … hình thành trong đời sống hoặc được phát huy bảo tồn ở quê nhà mới. Những đặc trưng văn hóa truyền thống dân tộc về tín ngưỡng tiệc tùng như : tín ngưỡng thờ đa thần, liên hoan Sayangva của người Chơro, liên hoan cúng lúa mới của người Mạ, Cơ ho, Stiêng, liên hoan cúng trăng Ok Om Bok của người Khmer, tiệc tùng tôn giáo của người Chăm, lễ cấp sắc của người Dao, tiệc tùng lồng tồng của người Tày, lễ làm then của người Tày, Nùng, lễ vía Tổ nghề, Thiên Hậu Thánh mẫu và Quan Thánh Đế quân của người Hoa, lễ Tả Tài phán của người Hoa Nùng ( thuật ngữ “ Hoa Nùng ” được nêu trong sách này, tuy nhiên những khu công trình khác gọi chung là người Hoa, hoặc “ người Hoa Nùng ” được gọi là nhóm Hoa Hải Ninh hoặc nhóm Hoa Quảng Ninh ) …

Già làng Năm Nổi ( Chơro ) với đàn ống tre ( goong kla ) – 2004
Các dân tộc thiểu số ở Đồng Nai không chỉ phát minh sáng tạo và bảo tồn văn hóa truyền thống mà còn có những góp phần cho trào lưu kháng chiến đấu tranh giành độc lập dân tộc trong chống Pháp và chống Mỹ. Những bức ảnh tư liệu xưa đã bộc lộ được đa dạng và phong phú hoạt động và sinh hoạt đời sống trong kháng chiến của họ .

Người Stiêng ở Bù Cháp
Sách ảnh Văn hóa những dân tộc thiểu số Đổng Nai là một khu công trình điều tra và nghiên cứu dân tộc học phân phối kịp thời về việc ra mắt những màng màu văn hóa truyền thống tiêu biểu vượt trội giàu truyền thống của 10 đồng bào dân tộc thiểu số ở nơi đây. Sách gồm 197 trang được in khổ lớn 23,3 cm x 24,5 cm trên giấy láng couché. Nội dung sách gồm 3 phần chính :

– Phần I: Tổng quan các dân tộc thiểu số Đồng Nai. Giới thiệu về địa bàn tỉnh Đồng Nai, diện tích, dân số và danh mục thống kê các thành phần dân tộc ở Đồng Nai giúp cho người đọc có cái nhìn tổng thể về bức tranh các dân tộc ở Đồng Nai hiện nay.

– Phần II : Các dân tộc thiểu số ở Biên Hòa xưa. Ở phần này ra mắt 68 ảnh đen trắng được chụp bởi những tác giả Pháp. Những bức ảnh này được những nhà sưu tập Nguyễn Văn Phúc và Lê Ngọc Quốc dày công khai thác tại những kho tài liệu nay được Huỳnh Văn Tới và những tập sự tái sử dụng sắp xếp theo bố cục tổng quan, đề cương của sách. Người xem thú vị với những bức ảnh rất có giá trị được những nhà nhiếp ảnh và dân tộc học Pháp chụp từ những năm 1925 – 1967 như : người Mạ, Chơro ở vùng Đồng Nai Thượng, núi Chứa Chan, Thủ Dầu Một, người Stiêng ở Bà Rá 1926, người Stiêng ở Tà Lài 1926, người Khơmer ở Bình Phước năm 1932, người Mạ ở thượng nguồn Đạ Tẻ, Lâm Đồng ( in trong sách xứ sở người Mạ của Jean Boulbet 1967 ) …. Những hình ảnh về nhà tại, phục trang, thổ cẩm, trang sức đẹp, hoạt động và sinh hoạt săn bắn, giã gạo, công cụ lao động sản xuất, nghi lễ, tiệc tùng, đánh cồng chiêng …

Trang phục truyền thống cuội nguồn người Mường xã Phú Túc, huyện Định Quán
– Phần III : Các dân tộc thiểu số ở Đồng Nai ( 1945 đến nay ). Ở phần này sách ra mắt 316 ảnh màu và ảnh trắng đen ( 1 số ít ít ) về những dân tộc : Chơro, Stiêng, Mạ, Cơ ho, Hoa, Hoa Nùng, Chăm, Tày, Mường, Khơmer. Nội dung ảnh về nhà tại, phục trang, thổ cẩm, trang sức đẹp, lao động, phong tục, nghi lễ, tiệc tùng bộc lộ đời sống văn hóa truyền thống vật chất và niềm tin của những dân tộc. Ngoài ra, 1 số ít ảnh minh họa về đời sống ship hàng kháng chiến của đồng bào trong kháng chiến chống Mỹ. Nội dung phần II góp thêm phần nhận diện văn hóa truyền thống đặc trưng những tộc người ở Đồng Nai một cách rõ ràng, giúp người xem phân biệt văn hóa truyền thống tiêu biểu vượt trội của của từng tộc người nơi đây .
– Phần phụ lục : trình làng những gương điển hình như : anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Điểu Cải ; những bà mẹ Nước Ta anh hùng người Chơro và người Hoa : Bình Thị Cúc, Bình Thị Sen, Điểu Thị Thẹo, Đào Thị Nhẫn, Dương Thị Dãnh, Thị Nguyên, Lý Thị Thanh, Thị Nghĩa, Thị Nhường, Tòng Thị Yến, Võ Thị Ngọ, Trịnh Thị Kim Hoa và Trương Kim ; hai nghệ nhân dân gian là Nguyễn Văn Nổi ( người Chơro ) và Ka Bào ( người Mạ ) .
Có thể nói, đồng bào những dân tộc Đồng Nai luôn ý thức về cội nguồn tộc người, cùng nhau bảo tồn và tăng trưởng nền văn hóa truyền thống đậm đà truyền thống dân tộc. Đồng bào dân tộc thiểu số còn tích cực tham gia trào lưu trong kháng chiến và ngày này liên tục chung tay kiến thiết xây dựng quê nhà, góp thêm phần nâng cao đời sống kinh tế tài chính xóa đói giảm nghèo trong công cuộc kiến thiết xây dựng và tăng trưởng quốc gia .
Sách in đẹp, chất lượng, fan hâm mộ xem sách sẽ cảm thấy rất lý thú và giải thuật được nhiều yếu tố trong việc tìm hiểu và khám phá về truyền thống văn hóa truyền thống của những tộc người ở vùng đất Đồng Nai trong kiến thiết xây dựng và tăng trưởng nền văn hoá, con người Nước Ta cung ứng nhu yếu tăng trưởng vững chắc quốc gia .

Người Khmer thị xã Long Khánh (Đồng Nai) hóa trang biểu diễn Dù kê, Lâm thon với Hanuman trong dịp tết Đôn Ta cổ truyền – 2010 

                                                                                                                                    Bài, ảnh Nguyễn Thị Nguyệt

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn