Mỗi gia đình người dân tộc thiểu số sẽ no ấm hơn

Xu hướng chuyển dịch sang mô hình gia đình hạt nhân

Theo số liệu tìm hiểu tình hình kinh tế tài chính – xã hội 53 dân tộc thiểu số, tính đến 01/4/2019, toàn nước có gần 3,7 triệu hộ dân tộc thiểu số, chiếm 13,7 % tổng số hộ của cả nước. 83,3 % hộ dân tộc thiểu số sống ở khu vực nông thôn. Số người trung bình một hộ dân tộc thiểu số là 4,1 người, giảm 0,3 người / hộ so với năm năm ngoái nhưng vẫn cao hơn số người số người trung bình một hộ của cả nước ( 3,6 người / hộ ) .Theo nghiên cứu và phân tích của Tổng cục Thống kê, quy mô hộ thấp và giảm dần phản ánh mức sinh của Nước Ta nói chung và của 53 dân tộc thiểu số nói riêng đã giảm trong nhiều năm qua. Ngoài ra, thực trạng này cũng phản ánh xu thế tách hộ, tức là chuyển sang quy mô mái ấm gia đình hạt nhân thay vì quy mô mái ấm gia đình truyền thống lịch sử nhiều thế hệ như trước đây và khuynh hướng di cư của lực lượng lao động người dân tộc thiểu số .

Tại khu vực thành thị, quy mô hộ dân tộc thiểu số là 3,6 người/hộ; ở khu vực nông thôn là 4,2 người/hộ. Các dân tộc có quy mô người/hộ cao nhất là Mông (5,3 người/hộ), Khơ Mú và Mảng (4,8 người/hộ). Rơ Măm, Brâu, Hrê, Tày, Pu Péo là những dân tộc có quy mô hộ nhỏ nhất với 3,5 người/hộ hoặc 3,6 người/hộ.

Quy mô phổ cập của 53 dân tộc thiểu số là từ 2 – 4 người / hộ, chiếm 59 % tổng số hộ. Tỷ lệ hộ độc thân chiếm 5,6 % ; hộ từ 7 người trở lên chiếm 7,9 %. Một số dân tộc có tỷ suất hộ từ 7 người trở lên cao gồm : Mông ( 24,2 % ), Mảng ( 20,5 % ), Khơ Mú ( 15,1 % ), Lô Lô ( 15 % ) …

Nghèo, cận nghèo trong các hộ gia đình dân tộc thiểu số còn cao

Tình trạng nghèo và cận nghèo ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi, nhất là thực trạng nghèo của người dân tộc thiểu số đang là thử thách lớn lúc bấy giờ ở nước ta. Tính đến cuối năm 2020, hộ nghèo dân tộc thiểu số trong tổng số hộ nghèo cả nước chiếm 61,29 %, trong khi dân số dân tộc thiểu số chỉ chiếm 14,7 % dân số cả nước .Tỷ lệ hộ dân tộc thiểu số nghèo và cận nghèo ở khu vực biên giới cao gấp 1,5 lần khu vực khác ; ở khu vực nông thôn cao giao động 4 lần khu vực thành thị. Gần 50% số hộ dân tộc thiểu số ở những xã vùng dân tộc thiểu số khu vực Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung là hộ nghèo và cận nghèo .Điều tra của Ủy ban Dân tộc và Tổng cục Thống kê chỉ ra sự độc lạ lớn về mức độ nghèo giữa những dân tộc. Dân tộc Hoa, dân tộc Ngái phần đông không còn hộ nghèo. Ngược lại, dân tộc Co, Xinh Mun, La Hủ, Chứt, Mảng, Pà Thẻn lại có số hộ nghèo và cận nghèo lên tới 70 %. Đặc biệt dân tộc Chứt có tỷ suất hộ nghèo và cận nghèo lên đến 89,3 %, nghĩa là cứ 10 hộ dân tộc Chứt thì có đến 9 hộ thuộc diện nghèo hoặc cận nghèo .Ngoài ra, trên cả nước vẫn còn 21 dân tộc có tỷ suất hộ nghèo chiếm hơn 50 %, trong đó có dân tộc Mông – một trong những dân tộc có dân số đông ( trên 1 triệu người ) nhưng số hộ nghèo và cận nghèo chiếm đến 2/3 ( 65,5 % ) .

Nhiều hạn chế về điều kiện nhà ở, sinh hoạt

Cả nước còn 20,8 % hộ dân tộc thiểu số đang sống trong những ngôi nhà thiếu bền vững và kiên cố hoặc đơn sơ. Diện tích nhà ở trung bình đầu người của những hộ dân tộc thiểu số là 16,9 mét vuông / người, thấp hơn 6,3 mét vuông / người so với trung bình chung cả nước .

Đặc trưng văn hóa của mỗi dân tộc có thể được thể hiện qua rất nhiều hình thức như: trang phục, âm nhạc, các phong tục tập quán và cả kiến trúc của những ngôi nhà mà họ sinh sống. Tuy nhiên, hiện chỉ có 26,2% hộ dân tộc thiểu số đang ở trong những ngôi nhà truyền thống của dân tộc mình, giảm 3,1% so với năm 2015.

Nuôi nhốt gia súc, gia cầm dưới gầm nhà hoặc sát cạnh nhà thường thông dụng ở vùng dân tộc thiểu số do đặc thù xã hội và phong tục tập quán của những dân tộc. Tuy nhiên, lối sống này tác động ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và chất lượng đời sống của bà con. Toàn quốc hiện còn 24,4 % hộ dân tộc thiểu số, đa phần là người Lự, La Chí, Ơ Đu, Mông nuôi nhốt gia súc, gia cầm dưới gầm sàn hoặc sát cạnh nhà đang ở. Khoảng cách từ nhà của hộ dân tộc thiểu số đến những hạ tầng gần nhất gồm có trường học, bệnh viện, chợ hoặc TT thương mại còn xa. Khoảng cách trung bình từ nhà đến chợ của hộ dân tộc thiểu số hiện là 8,9 km – khá xa để những hộ hoàn toàn có thể liên tục tiếp cận hoạt động giải trí giao thương mua bán kinh doanh, trao đổi .Khoảng cách trung bình từ nhà đến bệnh viện gần nhất của đồng bào là 14,7 km ; từ nhà đến trường tiểu học và trung học cơ sở gần nhất là 2,2 và 3,7 km. Tuy nhiên, khoảng cách đến trường trung học phổ thông vẫn tương đối xa, tới 10,9 km. Các dân tộc Ơ Đu, Mảng, Cống, La Ha, Si La có khoảng cách từ nhà đến những cơ sở phân phối dịch vụ công cộng thuộc nhóm xa nhất .Tình trạng tảo hôn của người dân tộc thiểu số giảm nhưng vẫn ở mức cao. Cứ 10 người dân tộc thiểu số thì có 2 người tảo hôn. Hôn nhân cận huyết thống của người dân tộc thiểu số đã giảm nhưng vẫn ngày càng tăng ở 1 số ít dân tộc thiểu số như : La Chí, Bru Vân Kiều, Lô Lô, Gia Rai, La Ha .

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Trong Chỉ thị số 06 – CT / TW của Ban Bí thư về tăng cường sự chỉ huy của Đảng so với công tác làm việc thiết kế xây dựng mái ấm gia đình trong tình hình mới nêu rõ : “ Xác định mái ấm gia đình là một trong những tác nhân quan trọng quyết định hành động sự tăng trưởng vững chắc quốc gia. Gia đình là đối tượng người dùng tác động ảnh hưởng, thực thi và thụ hưởng chủ trương tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội. Xây dựng mái ấm gia đình no ấm, tân tiến, niềm hạnh phúc, văn minh là một trong những nội dung quan trọng, nhu yếu xuyên thấu của sự nghiệp thay đổi, tăng trưởng quốc gia ” .Chỉ thị của Ban Bí thư cũng nhu yếu : “ Gắn việc triển khai công tác làm việc kiến thiết xây dựng mái ấm gia đình với Đề án toàn diện và tổng thể tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi ” .Theo tổng kết của Ủy ban Dân tộc, vùng dân tộc thiểu số và miền núi đến nay vẫn là địa phận khó khăn vất vả nhất ; chất lượng nguồn nhân lực thấp nhất ; kinh tế tài chính – xã hội chậm tăng trưởng nhất ; tiếp cận những dịch vụ xã hội cơ bản thấp nhất ; tỷ suất hộ nghèo và cận nghèo cao nhất, giảm nghèo thiếu vững chắc ; khoảng cách chênh lệch về mức sống giữa những dân tộc, vùng miền ngày càng tăng lên .Vùng dân tộc thiểu số đang ngày càng bị tụt hậu so với sự tăng trưởng chung của cả nước. Hộ nghèo dần chỉ còn là người dân tộc thiểu số và có rủi ro tiềm ẩn bị bỏ lại phía sau. Những khó khăn vất vả này đang từng ngày, từng giờ tác động ảnh hưởng tới đời sống của những mái ấm gia đình người dân tộc thiểu số .

Để xây dựng gia đình người dân tộc thiểu số no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh, trước hết, cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng về Chỉ thị 06 nói riêng, các chỉ thị, nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư nói chung về công tác dân tộc.

Bên cạnh đó, cần tập trung chuyên sâu tăng trưởng tổng lực kinh tế tài chính – xã hội vùng dân tộc thiểu số, miền núi, ưu tiên góp vốn đầu tư cho vùng đặc biệt quan trọng khó khăn vất vả. Chương trình tiềm năng vương quốc tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi gồm 10 dự án Bất Động Sản thành phần, được triển khai ở địa phận xã, thôn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong tiến trình 2021 – 2025, với mức vốn tối thiểu được Quốc hội phê duyệt trên 137 nghìn tỷ đồng chính là sự cụ thể hóa quan điểm của Đảng, Nhà nước về việc ưu tiên góp vốn đầu tư tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi .Khi kinh tế tài chính – xã hội của vùng dân tộc thiểu số và miền núi tăng trưởng tổng lực sẽ tác động ảnh hưởng ngược trở lại đến sự tăng trưởng của mỗi mái ấm gia đình người dân tộc thiểu số theo những tiêu chuẩn : no ấm, văn minh, niềm hạnh phúc, văn minh, tạo điều kiện kèm theo để nâng cao đời sống vật chất, niềm tin của đồng bào, thu hẹp dần khoảng cách về mức sống so với những vùng tăng trưởng .Ngoài những giải pháp toàn diện và tổng thể, lâu dài hơn của Nhà nước, trước mắt, cần phát động trào lưu ăn, ở hợp vệ sinh trong mỗi mái ấm gia đình người dân tộc thiểu số. Vận động xóa bỏ nạn tảo hôn, chấm hết thực trạng hôn nhân gia đình cận huyết thống để cải tổ tầm vóc, sức khỏe thể chất của đồng bào. / .

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Nông Thôn