Top 10 Kỹ Năng Mềm Để Sống Học Tập và Làm Việc Hiệu Quả

Có một nghịch lý rất khó lý giải: Người Việt Nam thi các giải quốc tế (toán, vật lý, cờ vua, robotcom…) đều được đánh giá rất cao, thế nhưng lại chưa thành đạt nhiều trong công việc.

Năm nào nước ta cũng có rất nhiều giải vàng, giải bạc quốc tế – điều mà nhiều nước trong khu vực phải ghen tị. Nhưng mỗi khi nói về năng lượng của lao động việt nam thì chắc như đinh tất cả chúng ta dừng ở một vị trí đáng buồn. Tại sao lại thế ? Rõ ràng là có một khoảng chừng hẫng hụt lớn giữa cái được dạy và nhu yếu xã hội, trong thực tiễn sản xuất kinh doanh thương mại .

Trong hội nghị với bộ Đại học, UNESCO đề xướng mục đích học tập: “Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”. Trường học chúng ta hiện đang nặng về học để biết, nghĩa là chỉ đạt được một trong bốn mục tiêu của UNESCO.

Ngân hàng Thế giới gọi thế kỷ 21 là kỷ nguyên của kinh tế dựa vào kỹ năng – Skills Based Economy. Năng lực của con người được đánh giá trên cả 3 khía cạnh: kiến thức, kỹ năng và thái độ. Các nhà khoa học thế giới cho rằng: để thành đạt trong cuộc sống thì kỹ năng mềm (trí tuệ cảm xúc) chiếm 85%, kỹ năng cứng (trí tuệ logic) chỉ chiếm 15%

Chúng ta đã bước vào thế kỷ 21 đã 10 năm, thế mà chương trình đào tạo và giảng dạy và việc nhìn nhận năng lượng của học viên, sinh viên vẫn dựa hầu hết vào kiến thức và kỹ năng. Peter M. Senge nói “ Vũ khí cạnh tranh đối đầu mạnh nhất là học nhanh hơn đối thủ cạnh tranh ”. Rõ ràng muốn tăng cường năng lượng cạnh tranh đối đầu tất cả chúng ta không những phải học nhanh mà phải học đúng .
Ngày xưa, nhà trường là nơi duy nhất để ta hoàn toàn có thể tiếp cận với kiến thức và kỹ năng. Thế giới ngày càng phẳng hơn, nhờ internet mọi người đều hoàn toàn có thể tiếp cận được thông tin, tài liệu một cách bình đẳng, mọi lúc, mọi nơi. Kiến thức ngày càng nhiều và từ việc có kiến thức và kỹ năng đến thực thi một việc làm để có tác dụng đơn cử không phải chỉ có kiến thức và kỹ năng là được. Từ biết đến hiểu, đến làm việc chuyên nghiệp với hiệu suất cao là một khoảng cách rất lớn. Vậy câu hỏi đặt ra là : “ Kỹ năng nào là thiết yếu cho mỗi con người để thành công xuất sắc trong việc làm và đời sống ? ”
Tại Mỹ, Bộ Lao động Mỹ ( The U.S. Department of Labor ) cùng Thương Hội Đào tạo và Phát triển Mỹ ( The American Society of Training and Development ) gần đây đã triển khai một cuộc nghiên cứu và điều tra về những kỹ năng cơ bản trong việc làm. Kết luận được đưa ra là có 13 kỹ năng cơ bản thiết yếu để thành công xuất sắc trong việc làm :

  1. Kỹ năng học và tự học (learning to learn)
  2. Kỹ năng lắng nghe (Listening skills)
  3. Kỹ năng thuyết trình (Oral communication skills)
  4. Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills)
  5. Kỹ năng tư duy sáng tạo (Creative thinking skills)
  6. Kỹ năng quản lý bản thân và tinh thần tự tôn (Self esteem)
  7. Kỹ năng đặt mục tiêu/ tạo động lực làm việc (Goal setting/ motivation skills)
  8. Kỹ năng phát triển cá nhân và sự nghiệp (Personal and career development skills)
  9. Kỹ năng giao tiếp ứng xử và tạo lập quan hệ (Interpersonal skills)
  10. Kỹ năng làm việc đồng đội (Teamwork)
  11. Kỹ năng đàm phán (Negotiation skills)
  12. Kỹ năng tổ chức công việc hiệu quả (Organizational effectiveness)
  13. Kỹ năng lãnh đạo bản thân (Leadership skills)

Năm 1989, Bộ Lao động Mỹ cũng đã xây dựng một Ủy ban Thư ký về Rèn luyện những Kỹ năng Cần thiết ( The Secretary’s Commission on Achieving Necessary Skills – SCANS ). Thành viên của ủy ban này đến từ nhiều nghành nghề dịch vụ khác nhau như giáo dục, kinh doanh thương mại, người kinh doanh, người lao động, công chức … nhằm mục đích mục tiêu “ thôi thúc nền kinh tế tài chính bằng nguồn lao động kỹ năng cao và việc làm thu nhập cao ” .
Tại Úc, Hội đồng Kinh doanh Úc ( The Business Council of Australia – BCA ) và Phòng thương mại và công nghiệp Úc ( the Australian Chamber of Commerce and Industry – ACCI ) với sự bảo trợ của Bộ Giáo dục đào tạo, Đào tạo và Khoa học ( the Department of Education, Science and Training – DEST ) và Hội đồng giáo dục vương quốc Úc ( the Australian National Training Authority – ANTA ) đã xuất bản cuốn “ Kỹ năng hành nghề cho tương lai ” ( năm 2002 ). Cuốn sách cho thấy những kỹ năng và kỹ năng và kiến thức mà người sử dụng lao động nhu yếu bắt buộc phải có. Kỹ năng hành nghề ( employability skills ) là những kỹ năng thiết yếu không chỉ để có được việc làm mà còn để tân tiến trong tổ chức triển khai trải qua việc phát huy tiềm năng cá thể và góp phần vào khuynh hướng kế hoạch của tổ chức triển khai. Các kỹ năng hành nghề gồm có có 8 kỹ năng như sau :

  1. Kỹ năng giao tiếp (Communication skills)
  2. Kỹ năng làm việc đồng đội (Teamwork skills)
  3. Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills)
  4. Kỹ năng sáng tạo và mạo hiểm (Initiative and enterprise skills)
  5. Kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc (Planning and organising skills)
  6. Kỹ năng quản lý bản thân (Self-management skills)
  7. Kỹ năng học tập (Learning skills)
  8. Kỹ năng công nghệ (Technology skills)

nhà nước Canada cũng có một bộ đảm nhiệm về việc tăng trưởng kỹ năng cho người lao động. Bộ Phát triển Nguồn Nhân lực và Kỹ năng Canada ( Human Resources and Skills Development Canada – HRSDC ) có trách nhiệm kiến thiết xây dựng nguồn nhân lực mạnh và có năng lượng cạnh tranh đối đầu, giúp người Canada nâng cao năng lượng ra quyết định hành động và hiệu suất làm việc để nâng cao chất lượng đời sống. Bộ này cũng có những nghiên cứu và điều tra để đưa ra list những kỹ năng thiết yếu so với người lao động. Conference Board of Canada là một tổ chức triển khai phi doanh thu của Canada dành riêng cho nghiên cứu và điều tra và nghiên cứu và phân tích những xu thế kinh tế tài chính, cũng như năng lượng hoạt động giải trí những tổ chức triển khai và những yếu tố chủ trương công cộng. Tổ chức này cũng đã có nghiên cứu và điều tra và đưa ra list những kỹ năng hành nghề cho thế kỷ 21 ( Employability Skills 2000 + ) gồm có cá kỹ năng như :

  1. Kỹ năng giao tiếp (Communication)
  2. Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving)
  3. Kỹ năng tư duy và hành vi tích cực (Positive attitudes and behaviours)
  4. Kỹ năng thích ứng (Adaptability)
  5. Kỹ năng làm việc với con người (Working with others)
  6. Kỹ năng nghiên cứu khoa học, công nghệ và toán (Science, technology and mathematics skills)

nhà nước Anh cũng có cơ quan chuyên trách về tăng trưởng kỹ năng cho người lao động. Bộ Đổi mới, Đại học và Kỹ năng được chính chủ xây dựng từ ngày 28/6/2007, đến tháng 6/2009 thì được ghép với Bộ Kinh tế, Doanh nghiệp và Đổi mới Pháp chế để tạo nên bộ mới là Bộ Kinh tế, Đổi mới và Kỹ năng. Bộ này chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về những yếu tố tương quan đến việc học tập của người lớn, một phần của giáo dục nâng cao, kỹ năng, khoa học và thay đổi. Cơ quan ghi nhận chương trình và tiêu chuẩn ( Qualification and Curriculum Authority ) cũng đưa ra list những kỹ năng quan trọng gồm có :

  1. Kỹ năng tính toán (Application of number)
  2. Kỹ năng giao tiếp (Communication)
  3. Kỹ năng tự học và nâng cao năng lực cá nhân (Improving own learning and performance)
  4. Kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (Information and communication technology)
  5. Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving)
  6. Kỹ năng làm việc với con người (Working with others)
  7. Chính phủ Singapore có Cục phát triển lao động WDA (Workforce Development Agency)

WDA đã thiết lập hệ thống các kỹ năng hành nghề ESS (Singapore Employability Skills System) gồm 10 kỹ năng

  1. Kỹ năng công sở và tính toán (Workplace literacy & numeracy)
  2. Kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (Information & communications technology)
  3. Kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định (Problem solving & decision making)
  4. Kỹ năng sáng tạo và mạo hiểm (Initiative & enterprise)
  5. Kỹ năng giao tiếp và quản lý quan hệ (Communication & relationship management)
  6. Kỹ năng học tập suốt đời (Lifelong learning)
  7. Kỹ năng tư duy mở toàn cầu (Global mindset)
  8. Kỹ năng tự quản lý bản thân (Self-management)
  9. Kỹ năng tổ chức công việc (Workplace-related life skills)
  10. Kỹ năng an toàn lao động và vệ sinh sức khỏe (Health & workplace safety).

Trong WDA còn có Trung tâm kỹ năng hành nghề ( The Centre for Employability Skills ( CES ) để nhìn nhận hệ và tương hỗ huấn luyện và đào tạo kỹ năng .
Ở việt nam, những kỹ năng chưa được chú trọng trong mạng lưới hệ thống giáo dục cũng như trong đời sống. Hình như nền giáo dục của tất cả chúng ta đang dựa trên một giả định “ người ta biết thì người ta sẽ làm được ”. Và vì thế họ cứ cố dạy cho học viên, sinh viên thật nhiều kỹ năng và kiến thức hòng làm được việc khi ra trường. Nhưng thực tiễn đâu có vậy, từ biết đến hiểu là một khoảng cách rất xa, và từ hiểu đến làm việc chuyên nghiệp với hiệu suất cao là một khoảng cách còn xa hơn nữa. Điều này dẫn đến một tình hình là sinh viên khi ra trường biết nhiều kiến thức và kỹ năng nhưng lại không có năng lực làm việc đơn cử. Chỉ vài năm gần đây, những phương tiện thông tin đại chúng mới nhắc nhiều đến cụm từ “ kỹ năng ” và “ kỹ năng mềm ” .
Kỹ năng là năng lực triển khai một việc làm nhất định, trong một thực trạng, điều kiện kèm theo nhất định, đạt được một chỉ tiêu nhất định. Các kỹ năng hoàn toàn có thể là kỹ năng nghề nghiệp ( những kỹ năng kỹ thuật đơn cử như hàn, tiện, đánh máy, lái xe, chỉ huy, quản trị, giám sát … ) và kỹ năng sống ( những kỹ năng tiếp xúc, ứng xử, tư duy, xử lý xung đột, hợp tác, san sẻ … ). Mỗi người học nghề khác nhau thì có những kỹ năng khác nhau nhưng những kỹ năng sống là những kỹ năng cơ bản thì bất kể ai làm nghề gì cũng cần phải có .
Chúng ta tự hào về nguồn lao động dồi dào. Nhưng đó mới chỉ là số lượng. Chất lượng lao động mới là yếu tố đáng bàn. Theo bà Nguyễn Thị Hằng ( nguyên Bộ trưởng Bộ LĐ, TB và XH, quản trị hội dạy nghề việt nam ), lúc bấy giờ, Nước Ta còn đến hơn 50 % lao động trong tổng số hơn 10 triệu lao động chưa qua huấn luyện và đào tạo cơ bản chính quy, mà hầu hết là vừa học vừa làm hoặc làm những việc làm đơn thuần. Điều đó cho tất cả chúng ta thấy bức tranh tổng thể và toàn diện về kỹ năng nghề nghiệp của lực lượng lao động không có gì là sáng sủa cho lắm và còn nhiều việc phải làm để có một bức tranh tươi đẹp hơn. Điều tối thiểu phải ghi nhận ( nhưng lại không phải ai cũng biết ), là xã hội giờ đây sử dụng loại sản phẩm dùng được, chứ không sử dụng năng lực hay bằng cấp của con người. Anh không có kỹ năng đánh máy, thì có thuộc lòng 10 quyển sách về Microsoft Office cũng không có ý nghĩa. Anh không phong cách thiết kế nổi một cái nhà thông thường 3 tầng, thì có tốt nghiệp xuất sắc trường Kiến trúc cũng không có ý nghĩa .
Tổng hợp những điều tra và nghiên cứu của những nước và thực tiễn việt nam, 10 kỹ năng sau là cơ bản và quan trọng số 1 cho người lao động trong thời đại ngày này :

  1. Kỹ năng học và tự học (Learning to learn)
  2. Kỹ năng lãnh đạo bản thân và hình ảnh cá nhân (Self leadership & Personal branding)
  3. Kỹ năng tư duy sáng tạo và mạo hiểm (Initiative and enterprise skills)
  4. Kỹ năng lập kế hoạch và tổ chức công việc (Planning and organising skills)
  5. Kỹ năng lắng nghe (Listening skills)
  6. Kỹ năng thuyết trình (Presentation skills)
  7. Kỹ năng giao tiếp và ứng xử (Interpersonal skills)
  8. Kỹ năng giải quyết vấn đề (Problem solving skills)
  9. Kỹ năng làm việc đồng đội (Teamwork)
  10. Kỹ năng đàm phán (Negotiation skills)

Như vậy ngoài những kiến thức và kỹ năng trình độ, người lao động cần phải được trang bị thêm những kỹ năng hành nghề để bảo vệ có được việc làm mà còn để tân tiến trong tổ chức triển khai trải qua việc phát huy tiềm năng cá thể và góp phần vào khuynh hướng kế hoạch của tổ chức triển khai góp thêm phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, tân tiến hóa quốc gia .

Lâu nay chúng ta chỉ nghĩ đến xuất khẩu lao động, nhưng một thực tế mới đang thách đố người lao động Việt Nam là trong thời kỳ khủng hoảng người nước ngoài đang đến tranh chỗ làm việc của ta. Chúng ta có thể bị thua ngay trên sân nhà.

Rõ ràng 10 kỹ năng mềm thiết yếu này không những chỉ giúp người lao động nâng cao hiệu suất, hiệu suất cao việc làm mà thực ra là giúp ích rất nhiều trong mọi khía cạch đời sống ở mái ấm gia đình ngoài xã hội tại văn phòng, nâng cao đáng kể chất lượng đời sống và văn hóa truyền thống xã hội, góp thêm phần đổi khác diện mạo con người Nước Ta .
Học hỏi kinh nghiệm tay nghề từ những nước công nghiệp tiên tiến và phát triển, nhà nước cần phải thiết kế xây dựng một chương trình vương quốc về kỹ năng mềm, xây dựng một cơ quan chuyên trách thiết kế xây dựng mạng lưới hệ thống kỹ năng, giảng dạy và giám sát chất lượng năng lượng của lực lượng lao động. Chúng ta đã bước vào kỷ nguyên kinh tế tri thức. Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức thì nguồn vốn con người là quan trọng nhất. “ Không thể xử lý yếu tố mới bằng chuẩn mực cũ ” Không thể ngồi hô hào về cải cách giáo dục mà phải có giải pháp đơn cử để nâng cao năng lượng của mỗi người dân, nâng cao năng lượng cạnh tranh đối đầu của việt nam .
Nguồn Dantri. com