Yêu sớm ở tuổi học trò – Bài 1: Đừng thờ ơ với những thay đổi tâm sinh lý

Ngày càng có nhiều vấn đề yêu sớm được phát hiện với những hệ lụy phần lớn mang ý nghĩa xấu đi xảy ra như đánh nhau, thậm chí còn nạo phá thai ở tuổi vị thành niên … Làm sao để những “ rung động đầu đời ” này dừng lại đúng với ý nghĩa trong sáng ? Vai trò của mái ấm gia đình và nhà trường là rất quan trọng bởi không ai khác, đây là những người thân thiện nhất với những em. Và trong sự biến chuyển của xã hội thời điểm ngày hôm nay, nhiều ý niệm cũng cần được nhìn nhận và nhìn nhận lại, trong đó có việc có nên ngăn cấm “ yêu sớm ” …
Một cảnh về tình yêu tuổi học trò trong phim “Mắt biếc”.
Một cảnh về tình yêu tuổi học trò trong phim “Mắt biếc”.

Quan tâm đến những bộc lộ tâm sinh lý dù là nhỏ nhất của mỗi trẻ chính là cách ngăn ngừa tốt nhất những vấn đề không mong ước xảy ra, trong đó có hệ lụy của việc yêu sớm khi còn đang ngồi trên ghế nhà trường đại trà phổ thông .

Những “rung động đầu đời”

Một cô giáo Trường THPT Việt Nam – Ba Lan có nhiều năm làm công tác chủ nhiệm từng tâm sự với tôi về những sự việc dở khóc, dở cười liên quan tới tình yêu tuổi học trò. Hồi mới ra trường, vì còn trẻ lại khá tâm lý, cô từng được học sinh tin tưởng xin lời khuyên về việc “em rất thích thầy giáo dạy môn Vật lý vì thầy đẹp trai, vui tính. Mỗi tiết học của thầy là em không thể lắng nghe, ghi chép được gì vì mải… ngắm thầy”. Hay khi phát hiện hai học sinh nam và nữ ngồi bàn trên, bàn dưới trong lớp có tình cảm với nhau vì trong một tiết học, cô bắt gặp tờ giấy truyền tin giữa hai học trò.

Thay vì làm um lên trước lớp, cô giáo đã chọn cách gặp riêng từng học viên để trò chuyện, tâm sự nhẹ nhàng với những em với mục tiêu để vấn đề không đi quá xa, lứa tuổi này quan trọng nhất vẫn là chuyện học tập. “ Sau này, khi cả hai ra trường, học ĐH thì không còn thích nhau nữa. Đến nay, mỗi khi họp lớp, gặp lại tôi, cả hai vẫn nói cảm ơn vì hồi ấy ” – cô giáo dạy ngữ văn này bày tỏ .
Theo chuyên viên tâm ý Nguyễn Tùng Lâm, quản trị Hội Tâm lý TP.HN, thực ra, nhiều tình cảm tuổi học trò, như chính những em tâm sự sau này với ông rằng mới dừng lại ở những dòng tin nhắn, những sự chăm sóc hơn thông thường tới nhau như khuyến mãi ngay hộp trà sữa, cuốn sổ kỷ niệm … Có những tình cảm kín kẽ, ngần ngại nhưng cũng có trò thể hiện sự thân thiện rõ ràng ở chốn trường học thì thầy cô trước hết cần là người nhạy cảm, làm chủ cảm hứng, thái độ của mình với nguyên tắc là tôn trọng những em. Sau đó, với nghĩa vụ và trách nhiệm của mình và kinh nghiệm tay nghề của một người lớn, trưởng thành hơn hoàn toàn có thể gặp riêng từng học trò để lắng nghe san sẻ của những em. Có nhiều cách để khuyên nhủ, dẫn dắt học trò đi vào con đường đúng đắn nhưng tuyệt đối không phải là mắng mỏ hay quát tháo, dọa dẫm những em. Đôi khi, chỉ cần một thái độ đồng cảm .

Đồng hành cùng con

Theo TS. BS Đỗ Minh Loan ( Bệnh viện Nhi Trung ương ), mỗi lứa tuổi đều có đặc điểm tâm sinh lý riêng. Trong đó, dậy thì là tiến trình tăng trưởng từ trẻ nhỏ sang người trưởng thành, được khởi đầu từ 10 tuổi đến 19 tuổi là tiến trình trẻ có những biến hóa rõ ràng cần được những bậc cha mẹ chăm sóc, sát cánh cùng con .
Theo đó, để nhận ra con đang khởi đầu bước vào quá trình dậy thì, điều tiên phong cha mẹ cần chú ý quan tâm đến là sự tăng trưởng về sức khỏe thể chất. Điều này hoàn toàn có thể thuận tiện nhận ra về sự biến hóa can đảm và mạnh mẽ cả về độ cao, cân nặng … Tuy nhiên, những đổi khác về tâm ý ở tuổi dậy thì lại hoàn toàn có thể bị nhiều người bỏ lỡ, coi là không quá quan trọng .

Chẳng hạn, về tính độc lập của trẻ, quan tâm đến hình ảnh cơ thể, quan hệ với bạn bè… Đặc biệt, những thay đổi về nhận thức diễn ra rất mạnh như khả năng nhận thức được cảm xúc của bản thân với những người khác, chỉ số thông minh và sáng tạo tăng nhanh trong giai đoạn từ 14 đến 16 tuổi. Đặc biệt đề cao giá trị bản thân nên dễ dẫn đến hành vi, nguy cơ tự tử, trầm cảm, nghiện thuốc…

Bác sĩ Loan cho biết rất nhiều cha mẹ đã chủ quan với sự biến hóa tâm ý của trẻ ở độ tuổi dậy thì. Điều này là vô cùng nguy hại, bởi không chớp lấy tâm ý trẻ khi dậy thì kịp thời sẽ để lại những hệ lụy ảnh hưởng tác động đến sự tăng trưởng của trẻ .
Chính vì thế, những người thân mật với những em, đặc biệt quan trọng là bậc cha mẹ ngoài nghĩa vụ và trách nhiệm chăm nom, bảo ban … thì cần là một người bạn của con, chớp lấy đổi khác về tâm ý của con từ đó để san sẻ, đồng cảm và hướng những tâm lý của con sao cho tích cực nhất .
Vừa qua, hai nữ sinh đang học tại Trường trung học cơ sở Đặng Trần Côn và Trường trung học cơ sở Nguyễn Huệ ( cùng Q. Tân Phú, TP Hồ Chí Minh ) đã xảy ra xích míc tới mức đánh nhau. Bắt nguồn từ việc cả hai nữ sinh đều có tình cảm với một nam sinh cùng khối, hai bên liên tục có những phản hồi khiêu khích nhau trên mạng xã hội. Sau đó, hai học viên này đã hẹn nhau “ trò chuyện ” với khá đông sự tận mắt chứng kiến của bè bạn hai bên. Tuy nhiên, khi gặp nhau, một nhóm đã lao vào đánh nữ sinh bên kia, vừa đánh vừa quay clip, hò reo còn nhóm bạn của nữ sinh này không dám can ngăn .
Trước đó, những nữ sinh ở TP Lạng Sơn cũng bị giải quyết và xử lý kỷ luật vì đánh nhau. Trong đó, 2 em học viên lớp 7 đã đánh 2 học viên lớp 9 Trường trung học cơ sở xã Hoàng Đồng, TP. Thành Phố Lạng Sơn do xích míc tình cảm cá thể .
Mọi vấn đề đều có điểm mở màn. Nếu như trong những câu truyện này, cha mẹ sát sao hơn tới hoạt động giải trí của con trẻ mình bằng những cách khác nhau thì hẳn sẽ ngăn ngừa được những vấn đề đau lòng này. Trong một san sẻ về yếu tố sát cánh con, nhà báo Hồ Thị Hải Âu từng cho biết, chị và con gái của mình từng nghiên cứu và phân tích và đi đến thống nhất là chưa dùng facebook ở thời gian này. Song qua một người bạn, chị biết được con gái mình đã lập facebook nhưng lại không thông tin và “ ẩn ” với mẹ mình. Đi qua trạng thái sốc khởi đầu, cha mẹ này đã tìm cách trò chuyện với con mình như một người bạn thay vì chỉ trích, mắng mỏ con …

Ngày nay, việc cấm đoán con sử dụng mạng xã hội, không dùng điện thoại… đã không còn phù hợp. Tương tự như vậy, việc yêu sớm ở tuổi học trò đã được các chuyên gia chỉ ra với những phân tích cụ thể đó là một phần biểu hiện của những thay đổi tâm sinh lý theo từng độ tuổi, có thể khác nhau với mỗi người. Các bậc phụ huynh cần quan tâm đến con em mình bằng cách thường xuyên trò chuyện, quan sát những hành động, lời nói, thậm chí biểu hiện của con để từ đó nhận ra những khác lạ trong suy nghĩ, nhận thức của con để có định hướng phù hợp.

( Còn nữa )

Ngăn cấm có thể gây ra tác dụng ngược

Đó là quan điểm của tiến sỹ Ngô Xuân Điệp, Trưởng khoa Tâm lý học Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM. Theo ông, không ít cha mẹ đánh mất con chỉ vì không có cách ứng xử khôn khéo khi phát hiện con yêu sớm. Ở lứa tuổi 13, 14 là lứa tuổi đang muốn chứng tỏ mình ‘ đã lớn ’, thích làm ngược lời cha mẹ, dễ nghe lời bạn hữu. Vì thế, chỉ cần ngăn cấm, đánh mắng, con sẽ lập tức phản kháng bằng những hành vi bồng bột, nông nổi, nhẹ thì cãi lại, nặng hơn thì bỏ nhà đi, rất nguy khốn .