Độ co giãn của Cầu và Cung – Giao Dịch Tài Chính

Quy luật cầu nói cho chúng ta biết rằng, lượng cầu về một loại hàng hoá sẽ tăng lên hoặc giảm xuống khi giá của hàng hoá giảm hoặc tăng. Tuy nhiên, vì những lý do thực tiễn, trong nhiều trường hợp, người ta cần biết rõ hơn về mức độ phản ứng của lượng cầu trước sự thay đổi của giá hàng hoá. Khi người bán hàng có ý định tăng giá hàng hoá của mình lên 5%, người này chắc chắn rất muốn biết những người tiêu dùng sẽ phản ứng như thế nào trước sự kiện này: lượng hàng mà anh ta (hay chị ta) bán được sẽ giảm đi bao nhiêu phần trăm? Quyết định của người bán hàng sẽ tuỳ thuộc vào dự đoán của của anh ta (hay chị ta) về đại lượng này. Nếu lượng hàng bán được sụt giảm nhiều (ví dụ 10%), thông thường, người này sẽ thay đổi ý định tăng giá. Nếu lượng hàng có thể bán được sụt giảm không đáng kể, (ví dụ, chỉ giảm 1%), anh ta (hay chị ta) sẽ vững tâm thực hiện ý định tăng giá của mình. Khi chúng ta muốn đo mức độ phản ứng của một biến số kinh tế trước sự thay đổi của một biến số khác có liên quan, chúng ta dùng thước đo độ co giãn.

I. Co giãn của cầu theo giá

1. Khái niệm

– Co giãn của cầu theo giá là thước đo sự nhạy cảm của lượng cầu so với sự đổi khác của Ngân sách chi tiêu của sản phẩm & hàng hóa đó trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .
– Hệ số co và giãn của cầu theo giá là Tỷ Lệ đổi khác của lượng cầu khi giá thành sản phẩm & hàng hóa đó biến hóa 1 % .

2. Phương pháp tính

– Co giãn điểm là sự co và giãn tại một điểm trên đường cầu. Áp dụng giải pháp tính co và giãn điểm khi có sự biến hóa vô cùng nhỏ của lượng cầu và những yếu tố tác động ảnh hưởng .

– Co giãn khoảng chừng là sự co và giãn trên một khoảng chừng hữu hạn của đường cầu. Thực chất là co dãn giữa hai mức giá khác nhau. Áp dụng chiêu thức tính co và giãn khoảng chừng khi có sự đổi khác lớn và rời rạc của lượng cầu và những yếu tố tác động ảnh hưởng .

Chú ý :
+ Hệ số co và giãn của cầu theo giá khi nào cũng có giá trị âm .
+ Trên một đường cầu tuyến tính, những giá trị co và giãn của cầu theo giá tại những điểm khác nhau là khác nhau. Điểm có tung độ càng cao thì có giá trị co và giãn tính theo trị tuyệt đối càng lớn .
+ Phân biệt độ co và giãn và độ dốc
– Độ dốc : độ dốc là thước đo bằng số đúng chuẩn mức đổi khác của Y ứng với mức biến hóa của X .
– Độ co và giãn của đường cầu : bằng tích của độ dốc và tỉ số giá và sản lượng .

3. Phân loại

Hệ số co và giãn của cầu theo giá hoàn toàn có thể có 5 giá trị tương ứng như sau :

3.1 Cầu ít co và giãn. Tức là khi giá đổi khác 1 % sẽ làm lượng cầu biến hóa nhỏ hơn 1 %. VD : Xăng, điện, nước … – Người tiêu dùng ít nhạy cảm với sự biến hóa của giá ;
– Đường cầu dốc ;
– Đây là những hàng hoá ít có năng lực sửa chữa thay thế, hàng thiết yếu .

3.2 Cầu co và giãn tương đối theo giá. Tức là khi giá biến hóa 1 % sẽ làm lượng cầu biến hóa lớn hơn 1 %. VD : Thịt lợn và thịt bò, bún và phở, những mạng điện thoại di động …
– Người tiêu dùng rất nhạy cảm với sự đổi khác Chi tiêu ;
– Đường cầu thoải ;
– Là những hàng hoá có nhiều năng lực thay thế sửa chữa .

3.3 Cầu co và giãn đơn vị chức năng. Tức là khi giá đổi khác 1 % sẽ làm lượng cầu đổi khác 1 %. Đây là trường hợp chỉ có trong triết lý .

3.4 Cầu trọn vẹn không co và giãn. Tức là khi giá đổi khác, lượng cầu vẫn giữ nguyên. VD : những loại thuốc chữa bệnh đặc trị, những loại dịch vụ làm hộ chiếu …
– Người tiêu dùng luôn mua tại một lượng Q1 cố định và thắt chặt ở mọi mức giá ;
– Đường cầu là đường thẳng song song với trục tung ;
– Là những hàng hoá không có năng lực sửa chữa thay thế .

3.5 Cầu co và giãn trọn vẹn. Tức là khi giá không đổi, lượng cầu đổi khác ( P = 0, Q. rất lớn ). Và khi giá đổi khác rất nhỏ, lượng cầu sẽ giảm tới 0. VD : những loại sản phẩm nông sản, vở học viên …
Người tiêu dùng chỉ mua ở mức giá P1 duy nhất ; Đường cầu là đường thẳng song song với trục hoành ; Là những hàng hoá thuộc thị trường cạnh tranh đối đầu tuyệt vời và có vô số năng lực thay thế sửa chữa .

4. Các tác nhân ảnh hưởng tác động tới thông số co và giãn của cầu theo giá

4.1. Sự sẵn có của sản phẩm & hàng hóa sửa chữa thay thế
Một hàng hoá càng có nhiều hàng hoá sửa chữa thay thế thì cầu về hàng hoá đó càng co và giãn nhiều theo giá và ngược lại .
VD : Dầu gội trên thị trường có nhiều loại hoàn toàn có thể sửa chữa thay thế. Nếu giá dầu gội Clear tăng thì người tiêu dùng sẽ mua những loại dầu gội khác và làm cầu của dầu gội Clear giảm đi đáng kể, cầu sẽ co và giãn tương đối. Gạo, xăng dầu là sản phẩm & hàng hóa thiết yếu, ít có năng lực sửa chữa thay thế nên khi giá gạo, xăng tăng thì vẫn không tác động ảnh hưởng đến hành vi của người tiêu dùng .
4.2. Khoảng thời hạn giá đổi khác
Thông thường trong dài hạn cầu co và giãn nhiều hơn trong thời gian ngắn .
VD : Khi giá xăng dầu tăng, người tiêu dùng không hề ngay lập tức thay thế sửa chữa xe máy chạy xăng bằng phương tiện đi lại gì khác. Do đó, độ co và giãn của cầu về xăng trong một thời hạn ngắn là thấp. Tuy nhiên, nếu giá xăng liên tục tăng cao trong dài hạn thì người tiêu dùng hoàn toàn có thể sử dụng xe đạp điện điện để sửa chữa thay thế xe máy .
4.3. Tính chất của sản phẩm & hàng hóa
Nhìn chung sản phẩm & hàng hóa xa xỉ có thông số co và giãn cao, những sản phẩm & hàng hóa thiết yếu ít co và giãn hơn .
VD : Khi tô tô, xe máy giảm giá một nửa thì người tiêu dùng sẽ mua xe hơi, xe máy nhiều hơn. trái lại, khi giá của gạo, xăng giảm giá một nửa thì lượng cầu về gạo, xăng phần đông không đổi khác .
4.4. Tỷ lệ ngân sách dành cho sản phẩm & hàng hóa
Tỷ lệ ngân sách dành cho sản phẩm & hàng hóa càng lớn thì cầu về hàng hoá càng co và giãn và ngược lại .
VD : Một người hàng tuần sử dụng 50.000 VNĐ đi uống bia thì khi giá bia tăng 50 % từ 4.000 VNĐ / cốc lên 6.000 VNĐ / cốc, người tiêu dùng này vẫn liên tục uống bia. Nhưng nếu người tiêu dùng này có dự tính mua xe hơi, khi giá xe hơi tăng lên 50 % thì dù có đủ tiền để mua xe hơi, người tiêu dùng này vẫn sẽ xem xét xem có nên mua xe hơi nữa không .

5. Ý nghĩa

– Mối quan hệ giữa giá, thông số co và giãn của cầu và lệch giá
+ Tổng doanh thu là tổng số tiền thu được do bán hàng hoá, được tính bằng tích số của giá cả và lượng bán, ký hiệu TR ( Total Revenue ) .
+ Công thức : TR = P. x Q.

* Ý nghĩa của việc điều tra và nghiên cứu mối quan hệ giữa P., EDP, TR :
+ Giúp người bán quyết định hành động được nên tăng hay giảm giá để tăng tổng doanh thu nếu như biết được EDP của sản phẩm & hàng hóa đó .
+ Một loại sản phẩm của doanh nghiệp có cầu co và giãn so với đối tượng người dùng người mua nhất định tuy nhiên lại có cầu không co và giãn so với đối tượng người tiêu dùng người mua khác thì doanh nghiệp nên có chủ trương tăng giảm giá thích hợp nhằm mục đích tăng tổng doanh thu .
+ Nhà nước muốn tăng lệch giá từ thuế thì nên đánh thuế vào những hàng hoá có cầu ít co và giãn theo giá .
VD : Nhà nước hoàn toàn có thể đánh thuế vào xăng, điện, sách giáo khoa
+ Ước tính sự biến hóa của giá để vô hiệu sự dư thừa và thiếu vắng của thị trường .

II. Co giãn của cầu theo thu nhập

1. Khái niệm

– Co giãn của cầu theo thu nhập là thước đo sự nhạy cảm của lượng cầu so với sự đổi khác của thu nhập trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .
– Hệ số co và giãn của cầu theo thu nhập là Phần Trăm biến hóa của lượng cầu khi thu nhập biến hóa 1 % .

2. Phương pháp tính

3. Phân loại

Hệ số co và giãn của cầu theo thu nhập hoàn toàn có thể có 3 giá trị tương ứng như sau :

4. Ý nghĩa

Nghiên cứu EDI giúp những nhà phân phối Dự kiến cầu của người tiêu dùng khi đã biết thu nhập của họ biến hóa như thế nào .

Nghiên cứu EDI giúp doanh nghiệp biết được hàng hoá mà mình cung cấp là hàng hoá thông thường hay hàng hoá thứ cấp đối với người tiêu dùng.

Nghiên cứu EDI giúp doanh nghiệp biến hóa kế hoạch sản xuất tương thích ( như biến hóa thị trường, thay đổi mẫu sản phẩm, biến hóa loại mẫu sản phẩm sản xuất, biến hóa cơ cấu tổ chức góp vốn đầu tư …. ) khi có dự báo về sự biến hóa của nền kinh tế ( tăng trưởng hay suy thoái và khủng hoảng ) .

III. Co giãn của cầu theo Ngân sách chi tiêu sản phẩm & hàng hóa khác ( co và giãn chéo )

1. Khái niệm

– Co giãn của cầu theo Ngân sách chi tiêu sản phẩm & hàng hóa khác là thước đo sự nhạy cảm của lượng cầu hàng hóa đó trước sự đổi khác của giá thành sản phẩm & hàng hóa khác trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .
Hệ số co và giãn chéo của cầu so với giá là Xác Suất biến hóa của lượng cầu khi Chi tiêu của sản phẩm & hàng hóa tương quan đổi khác 1 % .

2. Phương pháp tính

3. Phân loại

4. Ý nghĩa

• Nghiên cứu EDX, Y giúp doanh nghiệp xác lập được hàng hoá mà mình cung ứng và hàng hoá tương quan là hàng hoá bổ trợ, sửa chữa thay thế hay độc lập .
• Nghiên cứu EDX, Y giúp doanh nghiệp giám sát được mức đổi khác về lượng cầu của một hàng hoá khi đã biết mức đổi khác về giá của hàng hoá tương quan .
• Nghiên cứu EDX, Y giúp doanh nghiệp xác lập được mức độ cạnh tranh đối đầu với những hãng khác sản xuất những hàng hoá tương quan để từ đó có những chủ trương tương thích so với từng loại đối thủ cạnh tranh cạnh tranh đối đầu .

IV. Co giãn của cung theo giá

1. Khái niệm

– Co giãn của cung theo giá là thước đo sự nhạy cảm của lượng cung so với sự đổi khác của Ngân sách chi tiêu của sản phẩm & hàng hóa đó trong điều kiện kèm theo những tác nhân khác không đổi .

2. Phương pháp tính

– Co giãn điểm : Là sự co và giãn tại một điểm trên đường cung. Áp dụng chiêu thức tính co và giãn điểm khi có sự biến hóa vô cùng nhỏ của lượng cung và những yếu tố ảnh hưởng tác động .

– Co giãn khoảng chừng : Là sự co dãn trên một khoảng chừng hữu hạn của đường cung. Áp dụng chiêu thức tính co và giãn khoảng chừng khi có sự đổi khác lớn và rời rạc của lượng cung và những yếu tố tác động ảnh hưởng .

3. Phân loại

Hệ số co và giãn của cung theo giá hoàn toàn có thể có 5 giá trị tương ứng như sau :

3.1 Cung ít co và giãn .
Tức là khi giá đổi khác 1 % sẽ làm lượng cung đổi khác nhỏ hơn 1 % .
– Người sản xuất ít nhạy cảm với sự biến hóa của giá ;
– Đường cung dốc .

3.2 Cung co giãn tương đối theo giá.

Tức là khi giá đổi khác 1 % sẽ làm lượng cung đổi khác lớn hơn 1 % .
– Người sản xuất rất nhạy cảm với sự biến hóa của giá ;
– Đường cung thoải .

3.3 Cung co và giãn đơn vị chức năng. Tức là khi giá đổi khác 1 % sẽ làm lượng cung biến hóa đúng 1 %. Trường hợp này chỉ có trên kim chỉ nan .

3.4 Cung hoàn toàn không co và giãn. Tức là khi giá biến hóa, lượng cung vẫn giữ nguyên .
– Người sản xuất luôn bán tại một lượng Q1 cố định và thắt chặt ở mọi mức giá ;
– Đường cung là đường thẳng đứng song song với trục tung .

3.5 Cung co và giãn trọn vẹn. Tức là khi giá không đổi, lượng cung vẫn đổi khác. Và khi giá đổi khác rất nhỏ thì lượng cung sẽ giảm tới 0 .
– Người tiêu dùng chỉ mua ở mức giá P1 duy nhất ;
– Đường cung là đường thẳng song song với trục hoành .

4. Các tác nhân ảnh hƣởng đến thông số co và giãn của cung theo giá

4.1. Khả năng sửa chữa thay thế của những yếu tố sản xuất
– Những hàng hoá dịch vụ được sản xuất bằng cách sử dụng những yếu tố sản xuất duy nhất hoặc hiếm thì có độ co và giãn của cung thấp, thậm chí còn bằng 0 .
– Những hàng hoá được sản xuất bằng cách sử dụng những yếu tố sản xuất thông dụng, có độ co và giãn của cung cao .
4.2. Khoảng thời hạn kể từ khi giá biến hóa
Khoảng thời hạn kể từ khi giá đổi khác càng dài, độ co và giãn của cung càng lớn. Tức là trong thời gian ngắn, đường cung thường ít co và giãn theo giá, trong dài hạn, đường cung co và giãn theo giá nhiều hơn .
VD : Khi có quá nhiều người trồng vải thiều làm giá vải thiều giảm thì người nông dân vẫn phải thu hoạch vải thiều và phải bán với mức giá thấp. Nhưng trong dài hạn, người nông dân hoàn toàn có thể trồng ít vải hơn và chuyển sang trồng nhãn, cam hay bưởi …
Ý nghĩa của EDP và ESP trong việc xác lập mức độ chịu thuế của người tiêu dùng và ngườii sản xuất
Khi thuế đánh vào sản phẩm & hàng hóa trên thị trường sẽ làm di dời đường cung sang trái và lên trên một đoạn đúng bằng mức thuế .

Khi có thuế, đường cung di dời từ S sang St một đoạn bằng mức thuế T, và điểm cân đối mới là Et. Khi đó giá thị trường tăng từ P. * tới Pt, còn lượng thanh toán giao dịch trên thị trường giảm từ Q. * xuống Qt .

• Người tiêu dùng sẽ chịu mức thuế là Pt – P * ;
• Người sản xuất chịu mức thuế là T – ( Pt – P * ) ;
• Lợi ích ròng xã hội mất đi do chủ trương thuế của nhà nước là diện tích quy hoạnh tam giác FEEt .

Mức độ đối sánh tương quan giữa thông số co và giãn của cầu và cung theo giá sẽ cho biết ai sẽ phải chịu gánh nặng thuế nhiều hơn :

• Nếu cầu co và giãn ít hơn cung thì người tiêu dùng sẽ phải chịu phần thuế lớn hơn người sản xuất trong gánh nặng về thuế .
• Nếu cầu co và giãn hơn cung thì người tiêu dùng sẽ phải chịu phần thuế ít hơn người sản xuất trong gánh nặng về thuế
• Nếu cầu và cung co và giãn đơn vị chức năng thì gánh nặng thuế được chia đều cho người sản xuất và người tiêu dùng. – Nếu cầu không co và giãn thì người tiêu dùng chịu hàng loạt gánh nặng về thuế .
• Nếu cầu co và giãn trọn vẹn thì người sản xuất chịu hàng loạt gánh nặng về thuế .

—
Tham Khảo
^ Fundamental Methods of Mathematical Economics, 3 rd Edition, Alpha C Chiang, McGraw-Hill, 1984, page 191

Kinh tế vi mô (Bộ GD-ĐT, ĐH Kinh Tế, ĐH Ngoại Thương), Samuelson & Nordhaus (Kinh  tế học 1995)
Mankiw GS KTH ĐH harvard (Nguyên lý kinh tế).

4.8
8
votes

Article Rating

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Người Lao Động