Soạn bài Xây dựng đoạn văn trong văn bản (chi tiết)>

Video hướng dẫn giải

Lựa chọn câu để xem lời giải nhanh hơn

Phần I

Video hướng dẫn giải

THẾ NÀO LÀ ĐOẠN VĂN

Đọc văn bản Ngô Tất Tố và tác phẩm “Tắt đèn” (trang 40 SGK Ngữ vân 8 tập 1) và trả lời các câu hỏi:

1. Văn bản trên gồm mấy ý ? Mỗi ý được viết thành mấy đoạn .
2. Em thường dựa vào tín hiệu hình thức nào để phân biệt đoạn văn ?
3. Hãy khái quát những đặc thù cơ bản của đoạn văn và cho biết thế nào là đoạn văn ?

Trả lời:

1. Văn bản gồm 2 ý chính:

– Khái quát về tác giả Ngô Tất Tố .
– Tổng kết về giá trị điển hình nổi bật của tác phẩm Tắt đèn .

2.

Nhận diện đoạn văn dựa vào :
– Chữ tiên phong của đoạn viết lùi vào đầu dòng và viết hoa, kết đoạn chấm xuống dòng .
– Mỗi đoạn văn thường gồm nhiều câu văn
– Về mặt nội dung : Đoạn văn thể hiện toàn vẹn một ý ( vấn đề )
– Hai đoạn văn trong văn bản trên biểu lộ tương ứng với hai ý .

3. Đoạn văn là đơn vị trực tiếp cấu thành văn bản, diễn đạt một nội dung nhất định. Hình thức được mở đầu bằng việc lùi đầu dòng, kết thúc chấm và ngắt đoạn. Nội dung của đoạn văn phù hợp, hoàn chỉnh trọn vẹn ý. Những thành phần, đơn vị khác trong đoạn văn không phải lúc nào cũng có sự hoàn chỉnh về nội dung.

Phần II

Video hướng dẫn giải

TỪ NGỮ VÀ CÂU TRONG ĐOẠN VĂN

1. Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn

a. Đọc đoạn thứ nhất của văn bản trên và tìm những từ ngữ có công dụng duy trì đối tượng người dùng trong đoạn văn .
b. Đọc đoạn thứ hai của văn bản và tìm câu then chốt của đoạn. Vì sao em biết đó là câu chủ đề của đoạn .
c. Từ những nhận thức trên, em hiểu từ ngữ chủ đề và câu chủ đề là gì ? Chúng đóng vai trò gì trong văn bản ?

Trả lời:

a. Các từ ngữ duy trì ý của toàn đoạn : ” Ngô Tất Tố “, ” Ông “, ” nhà văn “, ” tác phẩm chính của ông ”
=> Những từ ngữ duy trì ý của đoạn văn là những từ ngữ tạo nên sự thống nhất trong chủ đề của văn bản .
b. Câu ” Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu vượt trội nhất của Ngô Tất Tố ” : khái quát nội dung chính của đoạn văn, đây là câu then chốt của đoạn .
=> Câu chủ đề trong trường hợp này đứng ở đầu đoạn .
c. Câu chủ đề là câu bao chứa toàn vẹn nội dung chính của đoạn văn, câu có hình thức ngắn gọn, vừa đủ thành phần chính, hoàn toàn có thể đứng ở đầu hoặc cuối câu .

2. Cách trình bày nội dung đoạn văn

a. Nội dung đoạn văn hoàn toàn có thể được trình diễn bằng nhiều cách khác nhau. Hãy nghiên cứu và phân tích và so sánh cách trình diễn ý của hai đoạn văn trong văn bản nêu trên .
b. Đoạn văn có câu chủ đề không ? Nôi dung của đoạn văn được trình diễn theo trình tự nào ?

Trả lời:

a .
– Xét về mặt hình thức : Hai văn bản trên giống nhau về cách trình diễn nội dung : Ngô Tất Tố và tác phẩm Tắt đèn
– Xét về mặt nội dung :
+ Đoạn văn thứ nhất không có câu chủ đề
+ Đoạn văn thứ hai có câu chủ đề
– Cách diễn đạt :
+ Chủ đề đoạn văn thứ nhất được trình diễn theo phép song hành
+ Chủ đề đoạn văn thứ hai được trình diễn theo phép diễn dịch
=> Câu chủ đề trong đoạn văn được duy trì bằng những từ ngữ then chốt. Một đoạn văn nhất thiết phải có câu chủ đề. Các câu trong đoạn văn phải nhằm mục đích mục tiêu làm sáng tỏ cho chủ đề đoạn văn .
b. Câu chủ đề ” Như vậy, lá cây có màu xanh là do chất diệp lục chứa trong thành phần tế bào ” đứng ở cuối đoạn .

=> Đoạn văn trên được trình bày theo lối quy nạp.

Phần III

LUYỆN TẬP

Câu 1

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 1 (trang 36 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Văn bản sau đây hoàn toàn có thể chia thành mấy ý ? Mỗi ý được diễn đạt bằng mấy đoạn văn ?

AI NHẦM

Xưa có một ông thầy đồ dạy học ở một mái ấm gia đình nọ. Chẳng may bà chủ nhà ốm chết, ông chồng bèn nhờ thầy làm cho bài văn tế. Vốn lười, thầy liền lấy bài văn tế ông thân sinh ra chép lại đưa cho chủ nhà .
Lúc vào lễ, bài văn tế được đọc lên, khách khứa ai cũng bụm miệng cười. Bực mình, ông chủ nhà gọi thầy đồ đến trách : “ Sao thầy lại hoàn toàn có thể nhầm đến thế ? ”. Thầy đồ trợn mắt lên cãi : “ Văn tế của tôi chẳng khi nào nhầm, họa chăng người nhà ông chết nhầm thì có ” .
( Truyện dân gian Nước Ta )

Lời giải chi tiết:

Văn bản trên gồm hai đoạn với hai ý chính, mỗi ý được diễn đạt bằng một đoạn văn .
+ Thầy đồ chép văn tế của ông thân sinh .
+ Gia chủ trách thầy đồ viết nhầm, thầy cãi liều ” chết nhầm “.

Câu 2

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 2 (trang 36 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Hãy nghiên cứu và phân tích cách trình diễn nội dung trong những đoạn văn sau .
a ) Trần Đăng Khoa rất biết yêu thương. Em thương bác đẩy xe bò “ mồ hôi ướt sống lưng, căng sợi dây thừng ” chở vôi cát về xây trường học, và mời bác về nhà mình … Em thương thầy giáo một hôm trời mưa đường trơn bị ngã, cho nên vì thế dân làng bèn đắp lại đường .
( Theo Xuân Diệu )
b ) Mưa đã ngớt. Trời rạng dần. Mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran. Mưa tạnh, phía đông một mảng trời trong vắt. Mặt trời ló ra, chói lọi trên những vòm lá bưởi lấp lánh lung linh .
( Tô Hoài, O chuột )
c ) Nguyên Hồng ( 1918 – 1982 ) tên khai sinh là Nguyễn Nguyên Hồng, quê ở thành phố Tỉnh Nam Định. Trước Cách mạng, ông sống đa phần ở thành phố cảng Hải Phòng Đất Cảng, trong một xóm lao động nghèo. Ngay từ tác phẩm đầu tay, Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút về những người cùng khổ thân mật mà ông yêu thương thắm thiết. Sau Cách mạng, Nguyên Hồng liên tục bền chắc sáng tác, ông viết cả tiểu thuyết, kí, thơ, điển hình nổi bật hơn cả là những bộ tiểu thuyết sử thi nhiều tập. Nguyên Hồng được Nhà nước khuyến mãi Trao Giải Hồ Chí Minh về văn học thẩm mỹ và nghệ thuật ( năm 1996 ) .
( Ngữ văn 8, tập một )

Lời giải chi tiết:

a. Câu chủ đề ” Trần Đăng Khoa rất biết yêu thương ” – tiến hành theo kiểu diễn dịch ( từ khái quát đến đơn cử ) .
b. Không có câu chủ đề, chủ đề của đoạn được duy trì bằng những từ ngữ chủ đề như mưa ngớt, tạnh, trời => tiến hành theo kiểu song hành .
c. Không có câu chủ đề, chủ đề được duy trì bằng những từ ngữ chủ đề ( Nguyên Hồng, ông, ngòi bút, sáng tác … => tiến hành theo kiểu song hành.

Câu 3

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 3 (trang 37 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Với câu chủ đề : ” Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ niềm tin yêu nước của nhân dân ta “, hãy viết một đoạn văn theo cách diễn dịch, sau đó biến đoạn văn diễn dịch thành quy nạp .

Lời giải chi tiết:

– Đoạn diễn dịch :
Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ niềm tin yêu nước của dân ta. Muôn người như một, xấp xỉ một lòng, dân ta trong quá khứ đã hai lần thắng quân Tống, ba lần thắng quân Nguyên Mông, mười năm kháng chiến gan góc đuổi quân Minh, một lần quét sạch quân Thanh xâm lược. Đặc biệt gần đây là non một thế kỉ chống Pháp đã thắng lợi sau chín năm kháng chiến trường kì khó khăn và hai mươi năm đánh Mĩ, thắng Mĩ thống nhất quốc gia .
– Biến đổi đoạn văn diễn dịch thành quy nạp :
Muôn người như một, xấp xỉ một lòng, dân ta trong quá khứ đã hai lần thắng quân Tống, ba lần thắng quân Nguyên Mông, mười năm kháng chiến gan góc đuổi quân Minh, một lần quét sạch quân Thanh xâm lược. Đặc biệt gần đây là non một thế kỉ chống Pháp đã thắng lợi sau chín năm kháng chiến trường kì khó khăn và hai mươi năm đánh Mĩ, thắng Mĩ thống nhất quốc gia. Lịch sử đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ niềm tin yêu nước của dân ta.

Câu 4

Video hướng dẫn giải

Trả lời câu 4 (trang 37 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1)

Hãy chọn một trong ba ý trên để viết thành một đoạn văn, sau đó nghiên cứu và phân tích cách trình diễn nội dung của đoạn văn đó .

Lời giải chi tiết:

Giải thích ý nghĩa câu tục ngữ Thất bại là mẹ thành công:

Trong cuộc sống mỗi người, ai cũng có mục tiêu sống riêng để hướng tới, tới đích là. Để đến được cái đích của sự thành công xuất sắc thực sự không hề thuận tiện. Con đường đến đích chứa muôn vàn những khó khăn vất vả, chông gai, thử thách có lúc làm tất cả chúng ta vấp ngã, nhưng điều quan trọng phải biết đứng lên sau mỗi thất bại. Thất bại và thành công xuất sắc là hai phạm trù định tính trái chiều nhau. Thất bại là ngọn nguồn của thành công xuất sắc, muốn thành công xuất sắc được chắc như đinh phải vững lòng khi trải qua nhiều khó khăn vất vả, thất bại. Câu tục ngữ muốn khuyên con người phải bền lòng vững chí trước những rào cản, vấp ngã trong cuộc sống để đến với đích thành công xuất sắc .

Loigiaihay.com

Source: https://laodongdongnai.vn
Category: Thủ Tục