Cơ sở bán giống ‘bủa vây’ nhà trường, viện nghiên cứu

Thứ Tư 01/07/2020, 08 : 30 ( GMT + 7 )Trong ma trận giống cây ăn quả, nhiều cơ sở nghiên cứu, sản xuất giống uy tín bị nhái tên thương hiệu một cách trắng trợn. Cuối cùng, người ngay bị thua thiệt trước ” kẻ tà đạo ” !Các cơ sở kinh doanh giống cây 'bao vây' Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: Kế Toại.  Các cơ sở kinh doanh thương mại giống cây ” vây hãm ” Học viện Nông nghiệp Nước Ta. Ảnh : Kế Toại.

Như nấm sau mưa

Từ rất lâu, khu vực xung quanh Đại học Nông nghiệp Hà Nội (nay là Học viện Nông nghiệp Việt Nam) tại thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội đã hình thành nhiều cơ sở bán giống cây ăn quả.

Ban đầu khá ít nhưng vài năm trở lại đây, những cơ sở này mọc lên như nấm sau mưa khi mà, thị hiếu người dân ngày càng thích săn tìm những loại cây giống độc, lạ về trồng thử. Đi một vòng ngoài khuôn viên Học viện, nhiều người thốt lên rằng, không biết đâu mà lần. Xung quanh trường, đâu đâu cũng là shop bán giống cây ăn quả với những biển hiệu hoành tráng, đẹp mắt. Đặc biệt, dải đất trên con đường mới thuộc xã Đa Tốn ( huyện Gia Lâm ), giáp cao tốc TP. Hà Nội – TP. Hải Phòng, hoạt động giải trí mua và bán cây giống diễn ra sinh động vô cùng. Trước mỗi cơ sở bán giống, từng đoàn xe hơi, xe máy xếp hàng, bên trong người bán, kẻ mua huyên náo. Loại nho thân gỗ được quảng cáo là cực ngon, bán vài trăm nghìn mỗi cây. Ảnh: Kế Toại. Loại nho thân gỗ được quảng cáo là cực ngon, bán vài trăm nghìn mỗi cây. Ảnh : Kế Toại. Điều đáng bàn, dù không nằm trên đất cũng như thuộc chiếm hữu của Học viện, nhưng hầu hết những cơ sở kinh doanh thương mại này đều treo biển nhái tên thương hiệu. Như “ Học viện Nông nghiệp việt nam ”, “ Trung tâm Cây giống Học viện Nông nghiệp việt nam ”, “ Trung tâm Giống cây trồng Học viện Nông nghiệp việt nam ” … Trong vai người đi mua cây giống, PV Báo NNVN ghé vào một shop kinh doanh thương mại tại khu vực Đa Tốn. Ngay từ khi bước vào, PV đã được người bán hàng đon đả mời chào. Ngỏ ý muốn mua một vài giống cây độc, lạ đem về quê trồng, người bán chứng minh và khẳng định, hàng khi nào cũng sẵn có với lời cam kết cứng ngắc : “ Giống của học viện chuyên nghành nhập về, khi nào cũng bảo vệ chất lượng, nhiều người mua trồng lắm rồi ”. “ Táo đỏ, nho thân gỗ, cherry, bưởi ruby, ổi ruby, chanh ngón tay này … loại gì bên em cũng có. Riêng chanh ngón tay thì bên em đang hết hàng, phải đặt mới có, 300 nghìn một cây ” – người bán khẳng định chắc chắn, đã bán những giống cây độc, lạ này một thời hạn. Và theo phản hồi của người trồng thì cây đều cho quả ! Một nhà vườn khu vực xã Đa Tốn lấy thương hiệu 'Trung tâm Cây giống Học viện nông nghiệp'. Ảnh: Kế Toại. Một nhà vườn khu vực xã Đa Tốn lấy tên thương hiệu ” Trung tâm Cây giống Học viện nông nghiệp “. Ảnh : Kế Toại. PV liên tục ghé thêm vào một shop bán giống cây khác, tại đây vẫn được nghe lời chứng minh và khẳng định cam kết uy tín của Học viện Nông nghiệp Nước Ta. PV nói muốn mua mấy cây bưởi ruby xứ sở của những nụ cười thân thiện và hỏi, liệu cây có trồng và ra quả được ở miền Bắc hay không ? Những người bán hàng đều “ chốt ” luôn : “ Yên tâm, kiểu gì cũng có quả, ăn ngon là đằng khác ”. Khi hỏi vặn, cây bưởi phải trồng 4 – 5 năm mới cho quả trong khi giống mới bán lấy gì khẳng định chắc chắn được. Người bán vấn đáp PV bằng một cái lườm xéo xắt : “ Có mua không sao hỏi nhiều thế ” ?

Trong khi ngồi thao tác tại Học viện Nông nghiệp Nước Ta, PV gọi điện cho một trang chuyên bán giống cây độc, lạ nhái tên nhà trường theo số 033 xxx9999. Một phụ nữ nghe máy chứng minh và khẳng định cứng ngắc, cơ sở thường trực Học viện. “ Chanh móng tay 8 tháng là cho quả, 199 nghìn 1 cây, mua 3 cây thì không lấy phí ship toàn nước. Giống này bên em trồng thử tổng thể những loại đất rồi. Khi mua số lượng 100 cây thì mới được xem giống. Cần gì anh cứ inbox đặt hàng, sẽ có người tư vấn ”, người phụ nữ nói.

Đau đầu vì bị nhái thương hiệu

Ông Nguyễn Công Tiệp, Chánh văn phòng Học viện Nông nghiệp Nước Ta khẳng định chắc chắn, chưa khi nào nhà trường nghiên cứu và bán những giống cây độc, lạ kể trên. Thời gian qua, Học viện rất phiền phức vì bị nhiều cá thể, tổ chức triển khai tận dụng tên tuổi, uy tín nhà trường để kinh doanh thương mại cả trên mạng lẫn bên ngoài. Học viện Nông nghiệp Việt Nam bị nhái tên tuổi một cách trắng trợn. Ảnh: Kế Toại. Học viện Nông nghiệp Nước Ta bị nhái tên tuổi một cách trắng trợn. Ảnh : Kế Toại.

“Như vừa qua, mấy trang mạng lấy tên Học viện để bán giống hoa tử đằng làm cảnh. Rất nhiều bạn bè, người quen điện cho tôi hỏi thông tin về loài cây này. Nhưng thực tế, nhà trường không sản xuất cũng không bán giống cây này. Những loại cây độc, lạ khác cũng tương tự”, ông Tiệp than phiền.

Theo ông Tiệp, Học viện thực tiễn chỉ có khoảng chừng 4 – 5 đơn vị chức năng có công dụng nghiên cứu, sản xuất giống cây trồng như : Trung tâm đào tạo và giảng dạy thực nghiệm và huấn luyện và đào tạo nghề, Viện nghiên cứu tăng trưởng cây trồng, một số ít bộ môn của Khoa Nông học, Trung tâm ươm tạo công nghệ tiên tiến … Với những đơn vị chức năng đang kinh doanh thương mại giống bên trong khuôn viên, theo ông Tiệp, trước kia nhà trường có một đề án nâng cao năng lượng thực tập và ngành nghề cho sinh viên. Từ đó, nhà trường phối hợp với 1 số ít cá thể ( giảng viên ) kiến thiết xây dựng quy mô để rèn nghề cho sinh viên. Đây vừa là chỗ cho sinh viên học tập về giống, nhưng có lồng ghép thêm hoạt động giải trí kinh doanh thương mại giống cây trồng. Giống chanh ngón tay đang được nhiều nhà vườn tại khu vực Trâu Quỳ bán với giá 300 nghìn đồng/cây. Ảnh: Kế Toại. Giống chanh ngón tay đang được nhiều nhà vườn tại khu vực Trâu Quỳ bán với giá 300 nghìn đồng / cây. Ảnh : Kế Toại. Về việc nhái tên thương hiệu, theo ông Tiệp, nhà trường đang triển khai việc ĐK tên thương hiệu bảo lãnh độc quyền với Cục Sở hữu trí tuệ ( Bộ KH-CN ) gồm có tên, logo và những thương hiệu tương quan. Khi làm xong, trường sẽ có địa thế căn cứ đề xuất những cơ quan chức năng kiểm tra, xử phạt những cá thể, tập thể có hành vi nhái tên thương hiệu. Còn những cá thể, tập thể đang thao tác tại Học viện, nếu sử dụng tên thương hiệu, trước hết phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về chất lượng của mẫu sản phẩm do mình nghiên cứu, kinh doanh thương mại. Đấy là chuyện tới đây, còn với hiện tại, hàng chục thông tin tài khoản, trang mạng xã hội vẫn nhởn nhơ dùng tên thương hiệu của Học viện Nông nghiệp việt nam để bán giống, lừa người tiêu dùng. Về yếu tố này, ông Tiệp cho rằng, với tính năng của nhà trường thì quá sức, gần như là không hề làm gì. Với những shop kinh doanh thương mại giống nhái tên thương hiệu trong khu vực, Học viện cũng nhiều lần đề xuất chính quyền sở tại địa phương ( Ủy Ban Nhân Dân huyện Gia Lâm ) phối hợp, xây dựng đoàn liên ngành kiểm tra giải quyết và xử lý. Cách đây vài năm, hai bên có kiểm tra một lần, nhưng chỉ mang đặc thù nhắc nhở, răn đe, không tiến hành xử phạt. Và sau đợt kiểm tra, những cơ sở kinh doanh thương mại giống cây trồng nhái tên Học viện càng mọc lên như nấm sau mưa. Không chỉ Học viện Nông nghiệp Nước Ta, ngay cả đơn vị chức năng nghiên cứu là Viện Nghiêu cứu rau quả cũng bị tận dụng tên tuổi để kinh doanh thương mại giống. TS Vũ Việt Hưng, Trưởng bộ môn Cây ăn quả của Viện chán nản kể, đã có lần ông giả làm người đi mua giống. Người bán vẫn thao thao bất tuyệt rằng, đây là giống do Viện nghiên cứu, kinh doanh thương mại. TS Hưng thẳng thừng, tôi là người của Viện và Viện không có giống này, khi đó, người bán giống mới thôi “ chém gió ”. “ Học viện Nông nghiệp Nước Ta chẳng ai làm thế, cả Viện Nghiên cứu rau quả cũng vậy. Tất cả từ trên mạng cho tới cơ sở kinh doanh thương mại, họ vẫn mạo danh kinh doanh đủ mọi loại giống, cực kỳ nguy hại ”, ông Hưng thốt lên. TS Vũ Việt Hưng cho rằng, việc người dân đổ xô mua các loại cây độc, lạ vô cùng nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại sản xuất. Ảnh: Kế Toại. tiến sỹ Vũ Việt Hưng cho rằng, việc dân cư đổ xô mua những loại cây độc, lạ vô cùng nguy khốn, tiềm ẩn rủi ro tiềm ẩn thiệt hại sản xuất. Ảnh : Kế Toại. Vì sao nguy khốn, theo ông Hưng, Học viện hay Viện nghiên cứu vốn có uy tín từ lâu. Chính vì thế, người dân rất dễ đặt niềm tin và chọn mua những loại cây giống. Và rồi khi sản xuất những giống độc, lạ chưa hề qua kiểm tra, nhìn nhận, nếu có thiệt hại, khổ nhất vẫn là người nông dân. Đồng thời, uy tín của những đơn vị chức năng bị mạo danh sẽ tác động ảnh hưởng. Trong khi, những kẻ bán giống rởm vẫn nhởn nhơ kiếm lời trên sự đau khổ của nông dân.

Ông Hưng cho rằng, một mặt cần khuyến cáo người dân, nhưng mặt khác, cơ quan chức năng cũng phải có động thái rà soát, kiểm tra lại toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh giống cây trồng, đặc biệt đối với cây ăn quả.

“ Từ trước tới nay, về hành lang pháp lý luôn có đủ chế tài để xử phạt những hành vi này. Nhưng trên thực tiễn, hiếm khi cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, giải quyết và xử lý. Như cấp huyện thôi, Phòng NN-PTNT Gia Lâm cũng có công dụng quản trị giống. Cao hơn có là Sở NN-PTNT, như Viện chúng tôi, muốn đem một giống mới vào sản xuất thử ở một tỉnh khác, vẫn phải trải qua Sở NN-PTNT, nếu không thì không vào được. Nói như vậy để hoàn toàn có thể thấy, tất cả chúng ta làm chưa nghiêm về chuyện kiểm tra, giải quyết và xử lý với những cơ sở kinh doanh thương mại giống trôi nổi ”, ông Hưng san sẻ.

“Cũng có người dân, tôi trực tiếp khuyến cáo không nên trồng. Thì họ nói rằng, tôi chỉ mua 2 – 3 cây về thử thôi. Ra quả cũng được, không ra quả thì thôi. Họ trả lời thế, biết nói gì nữa”, TS Vũ Việt Hưng phân trần.